നിത്യഃ സത്യോ ഹി കൃഷ്ണശ്ച പരിബൂര്ണതമഃ പ്രഭുഃ । ഗണേശഃ കാര്തികേയശ്ച ഭവാനപി തയോഃ പരഃ
കൃഷ്ണൻ ശാശ്വതനും സത്യവാനുമാണ്, പൂർണ്ണമായ മഹത്വം നിറഞ്ഞ പ്രഭുവാണ്. ഗണേശനും കാർത്തികേയനും ഉണ്ട്, പക്ഷേ നീ അവരിൽ പോലും അതീതനാണ്.
കിംകരേഷു പ്രിയോ ബാണോ ന ഹി കൃഷ്ണാത്പരഃ പ്രിയഃ । വൈകുണ്ഠേഽഹം മഹാലക്ഷ്മീര്ഗോലോകേ രാധികാ സ്വയമ്
ദാസന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവൻ ബാണനാണ്, പക്ഷേ കൃഷ്ണനേക്കാൾ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ ആരുമില്ല; വൈകുണ്ഠത്തിൽ ഞാൻ മഹാലക്ഷ്മിയാണ്, ഗോലോകത്തിൽ ഞാൻ രാധികയാണ്.
ശിവാഽഹം ശിവലോകേഽപി ബ്രഹ്മലോകേ സരസ്വതീ । അഹം നിഹത്യ ദൈത്യാംശ്ച ദക്ഷകന്യാ സതീ പുരാ
ശിവലോകത്തിൽ ഞാൻ ശിവയാണ്, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ഞാൻ സരസ്വതിയാണ്; ദക്ഷന്റെ മകൾ സതിയായി ഞാൻ ദാനവന്മാരെ നശിപ്പിച്ചിരുന്നു.
ത്വന്നിന്ദയാ ത്യക്തദേഹാ സാ ചാഹം ശൈലകന്യകാ । രക്തബീജസ്യ യുദ്ധേ ച കാനീ ച മൂര്തിഭേദതഃ
നിന്റെ അപമാനത്തിൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ പർവ്വതപുത്രിയായി; രക്തബീജനോടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ ഞാൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സാവിത്രീ വേദമാതാഽഹം സീതാ ജനകകന്യകാ । രുക്മിണീ ദ്വാരവത്യാം ച ഭാരതേ ഭീഷ്മകന്യകാ
ഞാൻ സാവിത്രി, വേദങ്ങളുടെ മാതാവ്; സീത, ജനകന്റെ മകൾ; ദ്വാരകയിൽ ഞാൻ രുക്മിണിയാണ്, ഭാരതത്തിൽ ഞാൻ ഭൂഷ്മകന്റെ മകളാണ്.
സുദാമ്നഃ ശാപതോ ദൈവാദ്വൃഷഭാനസുതാഽധുനാ । ധര്മപത്നീ ച കൃഷ്ണസ്യ പുണ്യേ വൃന്ദാവനേ വനേ
സുദാമന്റെ ശാപത്താൽ, വിധിയുടെ പ്രകാരം, ഇപ്പോൾ ഞാൻ വൃഷഭാനുവിന്റെ മകളാണ്; വിശുദ്ധ വൃന്ദാവനവനത്തിൽ ഞാൻ കൃഷ്ണന്റെ ഭാര്യയാണ്.
ഭഗവന്തം ച സര്വജ്ഞം ത്വാം ശിവം ച സനാതമ് । കിം വാഽഹം കഥയാമീതി കര്തവ്യം സമയോചിതമ്
നീ സർവ്വജ്ഞനും ഭഗവാനുമാണ്, ശാശ്വതനായ ശിവനുമാണ്; സമയത്തിന് അനുയോജ്യമായി ഞാൻ ഇനി എന്ത് പറയണം?
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മo മഹാo ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖo ഉത്തo നാരദനാo ബാണയുദ്ധേഽഷ്ടാദ- ശാധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മവൈവർതപുരാണത്തിലെ ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡത്തിൽ നാരദൻ പറഞ്ഞ ബാണയുദ്ധം എന്ന അദ്ധ്യായം നൂറിനെട്ടാംതൊട്ടിയതിൽ സമാപിക്കുന്നു.
അഥൈകോനവിംശത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ നാരായണ ഉവാച പാര്വതീവചനം ശ്രുത്വാ ഗമേശശ്ച ശിവഃ സ്വയമ് । കാര്തികേയശ്ച കാലീ ച താം പ്രശംസാം ചകാര ഹ
ഇപ്പോൾ നൂറിനൊമ്പതാം അദ്ധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. നാരായണൻ പറഞ്ഞു: പാർവതിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഗണേശനും ശിവനും, കാർത്തികേയനും കാളിയും അവളെ സ്തുതിച്ചു.
ഉവാച ഭഗവാഞ്ശംഭുര്ജഗതാം മാതരം പരാമ് । ജ്യോതിഃ സ്വരൂപാം പരമാം മൂലപ്രകൃതിമീശ്വരീമ്
ശംഭു ഭഗവാൻ ലോകമാതാവായ പരമേശ്വരിയെ, പ്രകാശത്തിന്റെ സ്വരൂപമായ പരമാവതാരിയായ ആദിപ്രകൃതിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
മഹാദേവ ഉവാച ത്വയാ യധക്തം ദേവേശി സര്വ വേദോക്തമീപ്സിതമ് । അയുക്തമുപഹാസ്യം വ സമരം പരമാത്മനാ
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: ദേവതകളുടെ ദേവിയേ, നീ പറഞ്ഞതെല്ലാം വേദപ്രമാണത്തിലും ഇഷ്ടകരവുമാണ്; പരമാത്മാവിനോട് യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് യുക്തിയില്ലാത്തതും പരിഹാസ്യവുമാണ്.
ബാണോ ദദാതു കന്യാം ദാം സ്വര്ണഭൂഷണഭൂഷിതാമ് । സാമഞ്ജസ്യം യശസ്യം ച ശുഭദം സര്വകര്മസു
ബാണൻ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ തന്റെ മകളെ കല്യാണത്തിന് കൊടുക്കട്ടെ; ഇത് സൗഹൃദവും കീർത്തിയും എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ശുഭഫലവും നൽകും.
ന ദദാതി യദാ ബാണോ ഹിരണ്യകശിപോഃ പ്രജാ । യുദ്ധേ പരാങ്മുഖോ ഭീതോ ഭഗവത്യയശസ്കരഃ
ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ വംശജനായ ബാണൻ തന്റെ മകളെ കൊടുക്കാതിരിക്കുന്നു എങ്കിൽ, യുദ്ധത്തിൽ പേടിച്ച് പിൻവാങ്ങി, ഭഗവാനെ അപമാനിക്കും.
ബാണോ ഗച്ഛതു സംനാഹീ രണശാസ്രവിശാരദഃ । പശ്ചാച്ചാ ഽഽഗമനം കുര്മോ വയം സാംനാഹികാഃ ശിവേ
യുദ്ധശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബാണൻ ആയുധധാരിയായി പോവട്ടെ; ശേഷം, യുദ്ധസജ്ജരായ നാം തിരികെ വരാം, ശിവനേ.
ഉവാച ബാണം താം ദാതും സ ച ന സ്വീചകാര ഹ । ദുര്ഗാ തം ബോധയാമാസ ന ബുബോധ ച സദ്വചഃ
ബാണന് മകളെ കൊടുക്കാൻ പറഞ്ഞെങ്കിലും അവൻ സമ്മതിച്ചില്ല; ദുർഗ്ഗ അവനെ ഉപദേശിച്ചെങ്കിലും, അവൻ നല്ല വാക്കുകൾ കേട്ടില്ല.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ താം ച സഭാമേവ മഹോരമാമ് । ആജഗാമ മഹാധര്മോ ബലിശ്ച വൈഷ്ണവാഗ്രണീഃ
അപ്പോൾ അതി വിശാലമായ ആ സഭയിൽ മഹാധർമ്മനും വൈഷ്ണവന്മാരിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ള ബലിയും എത്തി.
രഥം ലത്നേന്ദ്രനിര്മാണം സമാരുഹ്യ മഹാബലഃ । പ്രതപ്തൈഃ സപ്തഭിര്ദൈത്യൈഃ സേവിതഃ ശ്വേതചാമരൈഃ
ദൈവശില്പിയായ ത്വഷ്ടാവു നിർമ്മിച്ച രഥത്തില് കയറി, മഹാബലശാലിയായ അവന് ഏഴു ദൈത്യന്മാരാല് വെള്ളയുള്ള ചാമരികള് വീശി സേവിക്കപ്പെട്ടു.
ദൈത്യേന്ദ്രാണാം സപ്തലക്ഷൈരാവൃതഃ പരമാസ്ത്രവിത് । അവരുഹ്യ രഥാത്തൂര്ണം ഗണേശം ച ശിവാം ശിവാമ്
ഏഴുലക്ഷം ദൈത്യാധിപന്മാരാല് ചുറ്റപ്പെട്ട്, അത്യുത്തമ ആയുധവിദ്യയുള്ളവരോടൊപ്പം, അവന് വേഗത്തില് രഥത്തില് നിന്നിറങ്ങി ഗണേശനും ശിവനും ശിവയെയും സമീപിച്ചു.
പ്രണമ്യ കാര്തികേയം ച സ ഉവാസ ച സംസദി । ഉത്തസ്ഥുരാരാത്തം ദൃഷ്ട്വാ തേ സര്വേ ശംകരം വിനാ
കാര്ത്തികേയനോട് വന്ദനം ചെയ്ത്, അവന് സഭയില് ഇരുന്നു. അവനെ കണ്ടപ്പോള് ശംകരനെ ഒഴികെ എല്ലാവരും എഴുന്നേറ്റു.
മഹാദേവ ഉവാച ഭഗവംശ്ചതുരസ്ത്വം ച പ്രദാതാ സര്വസംപദാമ് । അയം ഹി പരമോ ലാഭോ വൈഷ്ണവാനാം സമാഗമഃ
മഹാദേവന് പറഞ്ഞു: ഭഗവന്, നീ എല്ലാ ദിശകളിലും ബുദ്ധിമാനാണ്, എല്ലാ ഐശ്വര്യങ്ങളും നല്കുന്നവനാണ്. വൈഷ്ണവന്മാര്ക്ക് ഏറ്റവും വലിയ ലാഭം നിന്റെ സാന്നിധ്യമാണ്.
തീര്ഥാന്യപി ച പൂതാനി വൈഷ്ണവസ്പര്ശമാത്രതഃ । സര്വേഷാമാശ്രമാണാം ച പൂജിതോ ബ്രാഹ്മണഃ ശുചിഃ
വൈഷ്ണവന്റെ സ്പര്ശം മാത്രം കൊണ്ടും തീര്ഥങ്ങള് ശുദ്ധമാകുന്നു. എല്ലാ ആശ്രമങ്ങളിലും ശുദ്ധനായ ബ്രാഹ്മണന് ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.
തതോഽധികഃ പൂജിതോഽപി ബ്രാഹ്മണോ യദി വൈഷ്ണവഃ । ന ഹി പൂതം ച പശ്യമി വൈഷ്ണവബ്രാഹ്മണാത്പരമ്
എങ്കിലും, വൈഷ്ണവനായ ബ്രാഹ്മണനെ ആരാധിക്കുന്നത് അതിലും വലിയതാണ്. വൈഷ്ണവബ്രാഹ്മണനേക്കാള് ശുദ്ധമായതൊന്നും ഞാന് കാണുന്നില്ല.
സ പൂതഃ പവനാദേവ സ പൂതശ്ച ഹുതാശാനാത് । തീര്ഥേമ്യോഽപി ച സര്വേഭ്യോ ബിഭേതി ച തതഃ സുരഃ
അവന് വായുവിനാല് ശുദ്ധമാകുന്നു, അഗ്നിയാല് ശുദ്ധമാകുന്നു. എല്ലാ തീര്ഥങ്ങളെയും അവന് മികവിലാണ്; ദേവന്മാര് പോലും അവനെ ഭയപ്പെടുന്നു.
ന ഹി പാപാനി തദ്ദേഹേ വഹ്നൌ ശുഷ്കതൃണാദിവത്
അവന്റെ ശരീരത്തിലെ പാപങ്ങള് ഉണങ്ങിയ പുല്ല് അഗ്നിയില് കത്തുന്നതുപോലെ നശിക്കുന്നു.
ബലിരുവാച കഥം സ്തൌഷി ജഗന്നാഥ ഭൃത്യമസ്തവ്യമീശ്വരഃ । പ്രദത്തം പരമേശ്വര്യ ത്വയാ നാഥ സുദുല്രഭമ്
ബലി പറഞ്ഞു: ജഗന്നാഥാ, ഭൃത്യനെ നീ എങ്ങനെ സ്തുതിക്കുന്നു? ഈശ്വരന് അങ്ങനെ ചെയ്യേണ്ടതല്ല. പ്രഭോ, നീ നല്കിയ അനുഗ്രഹം അത്യന്തം അപൂര്വ്വമാണ്.
അധുനാ സ്ഥാപിതോ ദൈവാത്സര്വാധഃ സുതലേഽപി ച । ഇന്ദ്രായ ദത്തമൈശ്വര്യ മത്തോ ഭക്താത്സുരേശ്വര
ഇപ്പോള് ദൈവവിധിയാല് ഞാന് എല്ലാവരിലും താഴെ സുതലലോകത്തില് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ദ്രന് നല്കിയ ഐശ്വര്യം എന്റെ ഭക്തിയായ നിലയിലാണു നിന്നില് നിന്നു ലഭിച്ചത്, ദേവനാഥാ.
ത്വയാ വാമനരൂപേണ സര്വരൂപോഽസി സര്വതഃ । ബാണം ബോധയ ഭദ്രം ച മമ പ്രാണാത്മജം പരമ്
വാമനസ്വരൂപിയായ നീ എല്ലായിടത്തും എല്ലാരൂപത്തിലും ഉള്ളവനാണ്. എന്റെ പ്രിയപുതന് ആയ ബാണനെ ഉണര്ത്തി അനുഗ്രഹിക്കണമേ.
ആത്മനാ സഹ യുദ്ധം ച ദേവേഷ്വപി വിഗര്ഹിതമ് । ഇത്യുക്ത്വാ ച ശിവം നത്വാ ശിരസാ പ്രണനാമ തമ്
സ്വന്തം ആത്മാവിനോടു പോലും യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് ദേവന്മാരിലും അപലപനീയമായ കാര്യമാണ്. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ശിവനോട് തലകുനിച്ച് വന്ദിച്ചു.
സാമവേദോക്തസ്തോത്രേണ തുഷ്ടാവ പരമേശ്വരമ് । പുലകാഞ്ചിതസര്വാങ്ഗഃ സാശ്രുനേത്രോഽതിവിഹ്വലഃ
സാമവേദത്തില് പറഞ്ഞ സ്തോത്രം ഉപയോഗിച്ച്, അവന് പരമേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചു. അവന്റെ ശരീരം മുഴുവന് ആനന്ദത്തില് വിറയച്ചു, കണ്ണുകളില് കണ്ണീര് നിറഞ്ഞു, അത്യന്തം ഉല്ലാസത്തോടെ.
ധ്യായമാനശ്ച നിത്യം യോ ഹൃത്പദ്മേ സുമനോഹരേ । ശുക്രേണ ദത്തം മന്ത്രം ച ജപ്ത്വാ ചൈകാദശാക്ഷരമ്
ഹൃദയത്തിലെ മനോഹരമായ കമലത്തില് അവനെ എപ്പോഴും ധ്യാനിച്ച്, ശുക്രന് നല്കിയ പതിനൊന്ന് അക്ഷരമന്ത്രം ജപിച്ചു.