സര്വം ജ്ഞാത്വാ ച സര്വജ്ഞോ ഭഗവാന്ഹരിരീശ്വരഃ । സ്വപ്നേ സുവേഷം പുരുഷം ദര്ശയാമാസ കന്യാകാമ്
എല്ലാം അറിയുന്ന പരമേശ്വരനായ ഹരി, ആഗ്രഹമുള്ള കന്യയ്ക്ക് സ്വപ്നത്തിൽ മനോഹരമായ വേഷത്തിൽ ഒരു പുരുഷനെ കാണിച്ചു.
സുവേഷം പുരുഷം ദൃഷ്ട്വാ യുവാനം യുവാതീ സതീ । പരമേച്ഛാ ഭവേത്തസ്യാ ധര്മഭീത്യാ നിവര്തതേ
സുന്ദരനായ യുവാവിനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ യുവതി വല്ലാതെ ആഗ്രഹിച്ചു; പക്ഷേ, ധർമ്മഭയത്തിൽ അവൾ അതിനെ അടക്കിക്കൊണ്ടു.
സുവേഷം പുരുഷം ദൃഷ്ട്വാ പുംശ്ചലീ പാപവംശജാ । ത്യേജേന്നിദ്രാം ച സ്വാഹാരം പതിം പുത്രം ധനം ഗൃഹമ്
പക്ഷേ, പാപവംശത്തിൽ ജനിച്ച ദുർമ്മാർഗ്ഗയായ സ്ത്രീ സുന്ദരനായ പുരുഷനെ കണ്ടാൽ, ഉറക്കം, ഭക്ഷണം, ഭർത്താവ്, മകൻ, സമ്പത്ത്, വീട് എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കും.
ചേതനം ഗൃഹകാര്യ ച കുലലജ്ജാം കുലദ്വയമ് । യുവാനം രതിശൂരം ചാപ്യതിനീച ന ഹി ത്യജേത്
ബുദ്ധിയും വീട്ടുപണികളും കുടുംബത്തിന്റെ മാനവും അവൾ ഉപേക്ഷിക്കും; എങ്കിലും ഏറ്റവും താഴ്ന്നവളും യുവാവായ പ്രേമിയെ വിട്ടൊഴിയില്ല.
ത്യജേജ്ജാതിം ച ധര്മം ച പ്രാണാംശ്ച പരിണാമതഃ । തസ്മാത്പ്രാജ്ഞഃ പ്രയത്നേന പ്രാണേഭ്യോ യുവതീം സദാ
ജാതിയും ധർമ്മവും പോലും അവസാനം ജീവനും ഉപേക്ഷിക്കും; അതുകൊണ്ട്, പ്രജ്ഞാവാനായവൻ തന്റെ ജീവനെക്കാൾ കൂടുതൽ യുവതിയെ എപ്പോഴും സൂക്ഷിക്കണം.
പരിരക്ഷേച്ച സതതം മായായുക്താം ന വിശ്വസേത് । ഹൃദയം ക്ഷുരധാരാഭം നാരീണാം മധുരം വചഃ
മോഹഭരിതയായവളെ എപ്പോഴും സൂക്ഷിക്കണം, വിശ്വസിക്കരുത്; സ്ത്രീയുടെ വാക്കുകൾ മധുരം, പക്ഷേ ഹൃദയം കത്തിയ കത്തി പോലെയാണ്.
താസാം മനോ ന ജാനന്തി സന്തോ വേദാശ്ച വൈദികാ । പ്രയാതു ദ്വാരകാം സദ്യാശ്ചിത്രലേഖാ സുയോഗിനീം
സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സ് സന്മാർഗ്ഗികളും വേദപണ്ഡിതരും പോലും അറിയില്ല; അതിനാൽ യോഗശക്തിയുള്ള ചിത്രലേഖ ഉടൻ ദ്വാരകയിലേക്ക് പോകട്ടെ.
അനിരുദ്ധം സമാഹര്തും പ്രമാത്തമവലീലയാ । ഇതി ശ്രുത്വാ മഹാദേവോ ഗണേശം തമുവാച ഹ
അനിരുദ്ധൻ അവശനായി ഇരിക്കുമ്പോൾ അവനെ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ; ഇത് കേട്ട മഹാദേവൻ ഗണേശനോട് പറഞ്ഞു.
ന ശ്രുണോതി യഥാ ബാണഃ ശുഭകാര്യം തഥാ കുരു । ചിത്രലേഖാ യയൌ തുര്ണം ദ്വാരകാഭവനം ഹരേഃ
ബാണൻ എങ്ങനെയും കേൾക്കാത്തതുപോലെ നീയും അങ്ങനെ ചെയ്യുക; ചിത്രലേഖ വേഗത്തിൽ ദ്വാരകയിലെ ഹരിയുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
സര്വേഷാമപി ദുര്ലങ്ധ്യം ലീലയാ പ്രവിവേശ സാ । നിദ്രിതം ചാനിരുദ്ധം ച സമാഹൃത്യ ച യോഗതഃ
മറ്റുള്ളവർക്കൊന്നും കടക്കാനാവാത്തതിൽ അവൾ ലളിതമായി പ്രവേശിച്ചു; യോഗശക്തിയാൽ ഉറങ്ങുന്ന അനിരുദ്ധനെ അവൾ പുറത്തെടുത്തു.
രഥമാരോഹയാമാസ നിദ്വിതം ബാലകം മുദാ । സാ മനോയായിനീ ഭദ്രാ ഗൃഹീത്വാ ബാലകം മുനേ
ഉറങ്ങുന്ന ബാലനെ സന്തോഷത്തോടെ രഥത്തിൽ ഇരുത്തി; മനസ്സുകൊണ്ട് യാത്രചെയ്യുന്ന ഭദ്രാ ആ ബാലനെ എടുത്തു, മുനിയേ.
മുഹൂര്താച്ഛോണിതപുരം കൃത്വാ ശങ്ഖധ്വനിം യയൌ । അഥാഽഽശ്രമാഭ്യന്തരേ ച രുരുദുഃ സര്വയോഷിതഃ
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ശംഖനാദം മുഴക്കി അവൾ ശോണിതപുരത്തേക്ക് എത്തി; പിന്നെ ആശ്രമത്തിനകത്ത് എല്ലാ സ്ത്രീകളും കരഞ്ഞു.
അഹോ ബാണഹരോ വത്സഃ ക്വഗതഃ പ്രാണവല്ലഭഃ । കൃഷ്ണസ്താശ്ച സമാശ്വാസ്യ സര്വജ്ഞഃ സര്വതത്ത്വവിത്
'അയ്യോ, ബാണന്റെ പ്രിയപുത്രൻ, നമ്മുടെ പ്രാണപ്രിയൻ എവിടേക്ക് പോയി?' എല്ലാം അറിയുന്ന കൃഷ്ണൻ അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
സാമ്ബകാമബലൈഃ സാര്ധ കൃഷ്ണാഃ സാത്യകിനാ തഥാ । ഗൃഹീത്വാ ഗാനുഡം വീരം രഥമാരുഹ്യ സത്വരഃ
സാംബനും കാമബലയും സത്യകിയും കൂടെ, വീരനായ ഗാണുഡനെ എടുത്ത് കൃഷ്ണൻ വേഗത്തിൽ രഥത്തിൽ കയറി.
സുദര്ശനം പാഞ്ചജന്യം പദ്മം കൌമോദകീം ഗദാമ് । പശ്ചാദ്യാസ്യതിദേവേശോ നഗരം ശോണിതം തഥാ
ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ പിന്നീട് സുദർശനം, പാഞ്ചജന്യം, പദ്മം, കൗമോദകി, ഗദ എന്നിവയുമായി ശോണിതപുരത്തിലേക്ക് എത്തും.
സഗണൈഃശംകേരണൈവ പാര്വത്യാ പരിരക്ഷിതമ് । അഥ സാ യോഗിനീ ധന്യാ പുണ്യാ മാന്യാ ച യോഷിതാമ്
തന്റെ അനുയായികളോടൊപ്പം ശങ്കരൻ തന്നെ, പാർവതിയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ, ആ യോഗിനിയായ ധന്യയും പുണ്യവതിയുമായ സ്ത്രീയെ കാത്തു നിന്നു.
ശിഷ്യാ ദുര്വാസസഃ ശാന്താ സിദ്ധയോഗേന സിദ്ധിദാ । ബാരകം ബോധയാമാസ രുദന്തം മാതരം സ്മരന്
ദുര്വാസസിന്റെ ശിഷ്യയായ ശാന്ത, യോഗസിദ്ധിയിലൂടെ അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവൾ, അമ്മയെ ഓർത്ത് കരയുന്ന ബാരകനെ ഉണർത്തി.
സ്നാപയിത്വാ ദദൌ തസ്മൈ മാല്യചന്ദനഭൂഷണമ് । കൃത്വാ സുവേഷം ബാലസ്യ കന്യാന്തഃ പുരമീപ്സിതമ്
അവനെ സ്നാനം കഴിപ്പിച്ച് മാലകളും ചന്ദനവും അലങ്കാരങ്ങളും നൽകി, ബാലനെ മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച്, പെൺകുട്ടി ആഗ്രഹിച്ച അന്തർപുരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
ചക്രേ പ്രവേശം യോഗേന രക്ഷകൈശ്ചാപി രക്ഷിതമ് । താമൂഷാം നിദ്രിതാം ദൃഷ്ട്വാ നിരാഹാരാം കൃശോദരീമ്
യോഗശക്തിയാൽ അവനെ അകത്തു പ്രവേശിപ്പിച്ച്, രക്ഷകരാൽ സംരക്ഷിച്ചു; അവിടെ ഉഷയെ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നവളായി, ഉപവാസത്തിലായും ക്ഷീണമായ വയറോടെയും കണ്ടു.
ശീഘ്രം ച ബോധയാമാസ സഖീഭിഃ പരിരക്ഷിതാമ് । ഊഷാം കൃത്വാ ച സുസ്നാതാം വസ്ത്രഭൂഷണഭൂഷിതാമ്
സുഹൃത്തുക്കളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ആയിരുന്ന ഉഷയെ അവൾ വേഗത്തിൽ ഉണർത്തി; ഉഷയെ നന്നായി കുളിപ്പിച്ച് വസ്ത്രവും അലങ്കാരങ്ങളും അണിയിച്ചു.
വസ്ത്രൈര്മാല്യൈശ്ചന്ദനൈശ്ച സിന്ദൂരപത്രകൈഃ ശുഭൈഃ । ദ്വയോഃ സംഭാഷണം തത്ര മാഹേന്ദ്രേ ച ശുഭക്ഷണേ
വസ്ത്രങ്ങൾ, മാലകൾ, ചന്ദനം, ശുഭമായ സിന്ദൂരപത്രങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച്, അവിടെ ഒരു ശുഭമുഹൂർത്തത്തിൽ ഇരുവരും തമ്മിൽ സംവാദം നടന്നു.
കാരയാമാസ ഗുപ്ത്യാ ച സഖീനാം സംമതേന ച । പതിവ്രതാ പതിം ദൃഷ്ട്വാ സാ രേമേ വിഗതജ്വരാ
സുഹൃത്തുക്കളുടെ സമ്മതത്തോടെയും രഹസ്യമായും അവളുടെ കൂടിക്കാഴ്ച ഒരുക്കി; ഭർത്താവിനെ കണ്ട പതിവ്രതയായ അവൾ സുഖത്തോടെ സന്തോഷിച്ചു.
ഗാന്ധര്വേണ വിവാഹേന താമുവാഹ സ്മരാത്മജഃ । രതിര്ബഭൂവ സുചിരമുഭയോഃ സുഖകാരണമ്
ഗാന്ധർവ്വവിവാഹം വഴി സ്മരപുത്രൻ അവളെ വിവാഹം ചെയ്തു; ഇരുവരുടെയും സംഗമം ദീർഘകാലം സന്തോഷം പകർന്നു.
ദിവാനിശം ന ബുബുധേ സ്മരപുത്രഃ സ്മരാതുരഃ । ഊഷാ കാമാതുരാ പ്രൌഢാ നവോഢാ നവസംഗമാത്
പകൽ രാത്രിയിലൊന്നും സ്മരപുത്രൻ പ്രണയത്തിൽ മുഴുകി അവബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു; ഉഷ, പ്രൗഢയുമായും പുതുതായി വിവാഹിതയായും, ആ പുതിയ സംഗമത്തിൽ ആകുലയായിരുന്നു.
മൂര്ച്ഛാം സംപ്രാപ പുംസശ്ച സ്പര്ശമാത്രേണ കാമുകീ । ഏവം നിത്യം ച രഹസി സംഗമഃ സുമനോഹരഃ ബഭൂവ സുചിരം വിപ്ര രാജാ ശുശ്രാവ രക്ഷകാത്
അവന്റെ സ്പർശം മാത്രം കൊണ്ടു ഉഷ പ്രണയത്തിൽ മയങ്ങി; ഇങ്ങനെ രഹസ്യമായി ഇരുവരുടെയും മനോഹരമായ സംഗമം ദീർഘകാലം തുടർന്നു, ബ്രാഹ്മണാ, രാജാവിന് ഇത് രക്ഷകരിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെട്ടു.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മo മഹാo ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖo ഉത്തo നാരദാനാo ഊഷാനിരുദ്ധയോഃ സംഗമേ ചതുര്ദശാധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മവൈവർതപുരാണത്തിലെ ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡത്തിലെ നാരദൻ പറഞ്ഞ ഉഷയും അനിരുദ്ധനും തമ്മിലുള്ള സംഗമത്തെ കുറിച്ചുള്ള നൂറിനാലാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
അഥ പഞ്ചദശാധികശതതമോഽധ്യായഃ നാരായണ ഉവാച അഥ ഭീതാ രക്ഷകാസ്തേ സമൂതുര്ബാണമീശ്വരമ് । സ്കന്ദം ഗണേശം ദുര്ഗാം ച ദണ്ഡവത്പ്രണിപത്യ ച
ഇപ്പോൾ നൂറിനഞ്ചാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. നാരായണൻ പറഞ്ഞു: ഭയപ്പെട്ട രക്ഷകർ ബാണേശ്വരന്റെ മുമ്പിൽ ഒന്നിച്ചു ചേർന്നു; സ്കന്ദനെയും ഗണേശനെയും ദുർഗയെയും വന്ദിച്ചു.
രക്ഷകാ ഊചുഃ അഹോ ദുഷ്ടശ്ച കാലോഽയമതീവ ദുരതിക്രമഃ । സ്വതന്ത്രാ ബാലികാ പ്രൌഢാ പതിമിച്ഛതി സാംപ്രതമ്
രക്ഷകർ പറഞ്ഞു: അയ്യോ, ഈ ദുഷ്ടകാലം അത്യന്തം കടക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; ഇപ്പോൾ പ്രൗഢയായ പെൺകുട്ടി സ്വമേധയാ ഭർത്താവിനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അസങ്ഗസംഗമം നാഥ സാധൂനാം ദുഃഖകാരണമ് । സംസര്ഗജാ ഗുണാ ദോഷാ ഭവന്തി സതതം നൃണാമ്
ബന്ധമില്ലാത്ത സംഗമം, പ്രഭോ, സദാചാരികൾക്ക് ദുഃഖത്തിന് കാരണമാകുന്നു; സമാഗമത്തിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിൽ ഗുണങ്ങളും ദോഷങ്ങളും എപ്പോഴും ഉണ്ടാകുന്നു.
ചിത്രലേഖാ സ്വയം ദൂതീ സമാനീയ പരം വരമ് । രണശൂരം മഹാവീരം നൃപേന്ദ്രം ച മഹാരഥമ്
ചിത്രലേഖ തന്നെ ദൂതിയായി, ഉത്തമനായ വരനെ—യുദ്ധശൂരനും മഹാവീരനും രാജാവും മഹാരഥിയും—വരവേൽപ്പിച്ചു.