ത്യക്ത്വാഽഽഹാരമനിദ്രശ്ച പ്രമത്തശ്ച കൃശോദരഃ । ക്ഷണം തിഷ്ഠതി ശേതേ ച ക്ഷണം രഹസി രോദിതി
അവൻ ഭക്ഷണം ഉപേക്ഷിച്ചു, ഉറക്കം ഇല്ലാതായി, മനസ്സു ചിതറുകയും വയർ ക്ഷീണിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു നിമിഷം നിൽക്കുന്നു, പിന്നെ കിടക്കുന്നു, പിന്നെ ഒറ്റയ്ക്ക് ഇരുന്നു കരയുന്നു.
പുത്രം ദൃഷ്ട്വാ തു ക്രന്ദന്തം ദേവകീ രുക്മിണീ രതിഃ । അന്യാശ്ച യോഷിതഃ സര്വാഃ കഥയാമാസുരീശ്വരമ്
മകനെ കരയുന്നത് കണ്ടു ദേവകിയും രുക്മിണിയും രതിയും മറ്റു സ്ത്രീകളും എല്ലാം ഈശ്വരനോടു പറഞ്ഞു.
താസാം ച വചനം ശ്രുത്വാ പ്രഹസ്യ മവുസൂദനഃ । ഉവാച സര്വതത്ത്വജ്ഞഃ കൃഷ്ണശ്ച പൂര്ണമാനസഃ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് മധുസൂദനൻ ചിരിച്ചു; സർവ്വതത്ത്വങ്ങൾ അറിയുന്ന കൃഷ്ണൻ പൂർണ്ണഹൃദയത്തോടെ സംസാരിച്ചു.
ശ്രീഭഗവാനുവാച കാമാതുരാ ബാണകന്യാ രതിം ദൃഷ്ട്വാ ശിവേശയോഃ । വരം സംപ്രാപ ദുര്ഗായാ വ്യാകുലാ മദനാസ്ത്രതഃ
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: കാമംകൊണ്ടു ബാണന്റെ മകൾ ശിവനും പാർവതിയും ഒന്നിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു; കാമബാണങ്ങൾ കൊണ്ടു വേദനിച്ചു ദുർഗയോടു ഒരു വരം ലഭിച്ചു.
സ്വപ്നം ച ദര്ശയാമാസ സാഽനിരുദ്ധം ച പാര്വതീ । മമ പൌത്രം പ്രമത്തം ച ചകാര കൌതുകേന ച
അവൾ ആ സ്വപ്നം അനിരുദ്ധനെയും പാർവതിയെയും കാണിച്ചു; എന്റെ മകനായ അനിരുദ്ധൻ ചിതറിപ്പോയവനായി ആ കാഴ്ച കണ്ടു.
തത്പുത്രീം ച പ്രമതാം താ കരോമി സ്വപ്നതാഽധുനാ । സ്വച്ഛന്ദം തിഷ്ഠ ന ചിരം നാസ്തി ചിന്താ മനോവ്യഥാ
ഇപ്പോൾ ആ കാമം നിറഞ്ഞ മകളെ ഞാൻ സ്വപ്നമാക്കി മാറ്റുന്നു. നീ ഇഷ്ടം പോലെ ഇരിക്കൂ, അധികം വൈകില്ല — മനസ്സിൽ ദുഃഖമോ ആശങ്കയോ വേണ്ട.
ഇതി കൃഷ്ണഃ സമാശ്വാസ്യസര്വാതമാസര്വസിദ്ധിവിത് । സ്വപ്നം ച ദര്ശയാമാസ ബാണപുത്രീം ച കാമുകീമ്
ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണൻ എല്ലാവരെയും ആശ്വസിപ്പിച്ചു, എല്ലാ അഭിലാഷങ്ങളും നിറവേറ്റി; സ്വപ്നവും ബാണന്റെ കാമനിറഞ്ഞ മകളെയും കാണിച്ചു.
സുപ്താ സുതല്പേ ബാലാ സാ പുഷ്പചന്ദനചര്ചിതേ । നവയൌവനസംയുക്താ രത്നഭൂഷണഭൂഷിതാ
പുഷ്പവും ചന്ദനവും അണിഞ്ഞ, നവയൗവനം നിറഞ്ഞ, രത്നാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച ബാലിക, മൃദുവായ കിടക്കയിൽ ഉറങ്ങി.
ശയാനാ രത്നപര്യങ്കേ ദദര്ശ സ്വപ്നമീപ്സിതമ് । അതീവ നിര്ജനേ ദേശേ രത്നനിര്മാണമന്ദിരേ
അവൾ രത്നങ്ങൾകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ കിടക്കയിൽ കിടന്നിരിക്കുമ്പോൾ, അതീവ ശൂന്യമായ ഒരു സ്ഥലത്ത് രത്നങ്ങൾകൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച ഭവനം സ്വപ്നത്തിൽ ആഗ്രഹിച്ച പോലെ കണ്ടു.
നവീനനീരദശ്യാമമതീവ നവയൌവനമ് । കോടികന്ദര്പലീലാഭം സസ്മിതം സുമനോഹരമ്
അവിടെ അവൾ പുതിയ മഴമേഘംപോലെ ഇരുണ്ട നിറമുള്ള, നവയൗവനം തിളങ്ങുന്ന, കോടിക്കണക്കിന് മന്മഥന്മാരെക്കാൾ ആകർഷകനായ, പുഞ്ചിരിയോടെ മനോഹരനായ ഒരു യുവാവിനെ കണ്ടു.
രത്നകേയുരവലയരത്നമഞ്ജീരരഞ്ജിതമ് । രത്നകുണ്ഡലയുഗ്മേന ഗണ്ഡസ്ഥലവിരാജിതമ്
അവന്റെ കൈകളിലും കാലുകളിലും രത്നങ്ങൾകൊണ്ടുള്ള കയ്യണികളും വളകളും പാദസരങ്ങളും അലങ്കാരമായി, കാതുകളിൽ രത്നകുണ്ഡലങ്ങൾ ഇട്ടു കണങ്ങൾ തിളങ്ങുന്നവനായിരുന്നു.
ചന്ദനോക്ഷിതസര്വാങ്ഗം ഭൂഷിതം പീതവാസസാ । സുചാരുമാലതീമാല്യവക്ഷഃ സ്ഥലസമുജ്ജ്വലമ്
അവന്റെ ശരീരം മുഴുവൻ ചന്ദനത്താൽ പുരട്ടിയതും, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചതും, മനോഹരമായ മല്ലികാമാല അണിഞ്ഞു വക്ഷസ്ഥലം പ്രകാശിച്ചതുമായിരുന്നു.
ശയാനം രത്നപര്യങ്കേ പുഷ്പചന്ദനചര്ചിതേ । തം ദൃഷ്ട്വാ സഹസാ സാധ്വീ തന്മൂലം പ്രയയൌ മുദാ
അവൻ പൂക്കളും ചന്ദനവും പുരട്ടിയ രത്നപീഠത്തിൽ കിടന്നിരുന്നു; അപ്രത്യക്ഷമായി അവനെ കണ്ട സദ്വ്രതയുള്ള അവൾ സന്തോഷത്തോടെ അവന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു.
ഉവാച മധുരം സാധ്വീ ഹൃദയേന വിദൂയതാ । കാമാത്മജപ്രിയാ കാന്താ കാമബാണപ്രപീഡിതാ
ഹൃദയം ഉല്ലാസത്തോടെ നിറഞ്ഞ സദ്വ്രതയുള്ള അവൾ, കാമദേവന്റെ മകന്റെ പ്രിയയായും കാമവേദനയാൽ പീഡിതയായും, മധുരമായി സംസാരിച്ചു.
ഊഷോവാച കസ്ത്വം കാമുക ഭദ്രം തേ മാം ഭജസ്വ സ്മരാതുരാമ് । അതിപ്രൌഢാം നവോഢാം ച നവസംഗമലാലസാമ്
ഊഷാ പറഞ്ഞു: ആരാണ് നീ, കാമഭാവമുള്ളവനേ? നിനക്കു ആശംസകൾ! കാമവേദനയാൽ പീഡിതയായും, വളരെ പ്രൗഢയുമായും, പുതുതായി വിവാഹിതയായും, നവസംഗമത്തിന് ആഗ്രഹമുള്ളവളായും എന്നെ സ്വീകരിക്കണമേ.
തവാനുരക്താം ഭക്താം ച ഗാന്ധര്വേണ സമുദ്വഹ । വിവാഹാഷ്ടപ്രകാരേഷു ഗാന്ധര്വഃ സുലഭോ നൃണാമ്
നിനക്കു പ്രിയയുമായും ഭക്തയായുമായ എന്നെ ഗന്ധർവ്വവിവാഹം വഴി വിവാഹം കഴിക്കണം; എട്ടു വിവാഹരീതികളിൽ ഗന്ധർവ്വം പുരുഷന്മാർക്കു എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാണ്.
അനുരക്താം പ്രിയാം പ്രാപ്യ ത്യജേദ്യഃ കപടീ പുമാന് । തസ്മാദ്യാതി മഹാലക്ഷ്മീഃ ശാപം ദത്ത്വാ സുദാരുണമ്
ആരെങ്കിലും കപടനായ പുരുഷൻ, സ്നേഹവും ഭക്തിയും ഉള്ള പ്രിയയാളെ ലഭിച്ചിട്ടും അവളെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, മഹാലക്ഷ്മി അവനെ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ശാപം നൽകി ശിക്ഷിക്കും.
പുമാനുവാച അഹം കൃഷ്ണസ്യ പൌത്രശ്ച കാമദേവാത്മജഃ സ്വയമ് । കഥം ഗൃഹ്ണാമി ത്വാം കാന്തേ തയോരനുമതിം വിനാ
പുരുഷൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ കൃഷ്ണന്റെ മകനും കാമദേവന്റെ മകനുമാണ്; ഇരുവർക്കും സമ്മതം ഇല്ലാതെ എങ്ങിനെ ഞാൻ നിന്നെ സ്വീകരിക്കും, സുന്ദരിയേ?
ഇത്യേവമുക്ത്വാ സ പുമാനന്തര്ധാനം ചകാര സഃ । കാമേന വ്യാകുലാ കാന്താ ന ദൃഷ്ട്വാ കാന്തമീപ്സിതമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ പുരുഷൻ അപ്രത്യക്ഷനായി; കാമവേദനയാൽ പീഡിതയായ അവൾ ആഗ്രഹിച്ച പ്രിയനെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
നിദ്രാം ത്യക്ത്വാ സമുത്ഥായ തല്പാദേവ മനോഹരാത് । വിഷസാദ സഖീമധ്യേ പ്രമത്താ രുദതീ ഭൃശമ്
ഉറക്കം ഉപേക്ഷിച്ച് മനോഹരമായ കിടക്കയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ അവൾ, സഖിമാരുടെ ഇടയിൽ വിഷാദത്തോടെ ഇരുന്നു, അതീവ വേദനയോടെ കരയാൻ തുടങ്ങി.
പപ്രച്ഛ താം വരാഽഽലീനാം കിം കിമിത്യേവ നിശ്ചിതമ് । ഉവാച ബൌധയാമാസ ചിത്രലേഖാ സുയോഗിനീ
അവളുടെ ഏറ്റവും പ്രിയസഖി വീണ്ടും വീണ്ടും 'എന്താണ്, എന്താണ്?' എന്ന് ചോദിച്ചു; യോഗശക്തിയുള്ള ചിത്രലേഖ അവളെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ചേതനം കുരു കല്യാണി കസ്മാതേ ഭീതിരുല്ബണാ ।സ്വയം ശംഭുഃ ശിവാ സാക്ഷാദ്ദുര്ലങ്ധ്യേ നഗരേ സതി
ചിത്രലേഖ പറഞ്ഞു: സുഖമേ, മനസ്സു ശാന്തമാക്കണം! ഇത്രയും ഭയം എന്തിന്? ശിവനും ശിവയും നേരിട്ട് ഈ ദുർജ്ജയമായ നഗരത്തിൽ സാന്നിധ്യവാന്മാരാണ്.
ശിവസ്മരണമാത്രേണ സര്വാരിഷ്ടം പലായതേ । ശിവം ഭവതി സര്വത്ര ശിവ ഏവ ശിവാലയഃ
ശിവനെ ഓർക്കുന്ന മാത്രത്തിൽ എല്ലാ ദുർഭാഗ്യങ്ങളും അകന്നു പോകും; എല്ലായിടത്തും ശുഭത്വം ഉണ്ടാകും, കാരണം ശിവൻ തന്നെയാണ് ശുഭത്വത്തിന്റെ ആധാരം.
ധ്യാനാദ്ദുര്ഗതിനാശിന്യാഃ സര്വം ദുര്ഗം വിനശ്യതി । ദദാതി മങ്ഗലം തസ്മൈ സര്വമങ്ഗലമഹ്ഗലാ
ദുർഗയെ ധ്യാനിച്ചാൽ എല്ലാ ദുർഗതികളും നശിക്കും; എല്ലാ മംഗളങ്ങളുടെ മൂലമായ അവൾ അനുഗ്രഹം നൽകും.
ചിത്രലേഖാവചഃ ശ്രുത്വാ കിംചിന്നോവാച സുന്ദരീ । ത്യക്ത്വാഽഽഹാരം ച നിദ്രാം ച പുരുഷം ചിന്തയേത്സദാ
ചിത്രലേഖയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട സുന്ദരിയ്ക്ക് ഒന്നും പറയാനായില്ല; ആഹാരവും ഉറക്കവും ഉപേക്ഷിച്ച് അവൾ ആ പുരുഷനെ മാത്രം നിരന്തരം ചിന്തിച്ചു.
ചിത്രലേഖാ സഖീ ഗത്വാ ബാണമാഹ ച തത്പ്രിയാമ് । ദുര്ഗാം ച ശംകരം സ്കന്ദം ഗണേശം യോഗിനാം ഗുരുമ്
ചിത്രലേഖ എന്ന സഖി പോയി ബാണന്റെ പ്രിയയോട് ഈ കാര്യം പറഞ്ഞു; ദുർഗയെ, ശങ്കരനെ, സ്കന്ദനെ, ഗണപതിയെ, യോഗിനിമാരുടെ ഗുരുവിനെയും അവൾ പ്രാർത്ഥിച്ചു.
ചിത്രലേഖാവചഃ ശ്രുത്വാ രുരോദോച്ചൈര്ഭൃശം സതീ । ബാണശ്യ ശംകരാഭ്യാശേ വിഷസാദ പ്രമൂര്ച്ഛിതഃ ജഹാസ ശംകരോ ദുര്ഗാ കാര്തികേയോ ഗണേശ്വരഃ
ചിത്രലേഖയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ സതീ ഉച്ചത്തിൽ വല്ലാതെ കരഞ്ഞു. ബാണൻ ശങ്കരന്റെ അടുത്ത് ബോധംകെട്ട് വീണു. ശങ്കരനും ദുർഗ്ഗയും കാർത്തികേയനും ഗണേശ്വരനും ചിരിച്ചു.
ഗണേശ്വര ഉവാച യോ ദദാതി ധ്രുവം ദുഃഖമന്യസ്മൈ ദമഭമോഹിതഃ । സക്ഷ്മധര്മവിചാരേണ സ വിന്ദതി ചതുര്ഗുണമ്
ഗണേശ്വരൻ പറഞ്ഞു: അഹങ്കാരത്തിൽ പെട്ട് മറ്റൊരാളിന് ഉറപ്പായ ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ, സത്യമായ നീതിയാൽ അതിന്റെ നാലിരട്ടി തിരിച്ചാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്.
ശിവേശയോശ്ച ക്രീഡാം ച ദൃഷ്ട്വാ യാ കാമമോഹിതാ । വരം തസ്യൈ ദദൌ ദുര്ഗാ വരമേവ സുദുര്ലഭമ്
ശിവനും ഭാര്യയും തമ്മിലുള്ള കളി കണ്ടു, ആകാംക്ഷയിൽ ആകർഷിതയായ അവള്ക്ക് ദുർഗ്ഗാ വളരെ അപൂർവമായൊരു വരം നൽകി.
സ്വപ്നേ ഗത്വാ സ്വയം ദേവീ മത്തം കൃത്വാ സമരാത്മജമ് । അധുനാ വാമപാര്ശ്ചേ ച ശംഭോസ്തിഷ്ഠതി മൂക്വത്
ദേവി സ്വപ്നത്തിൽ പോയി യുദ്ധദേവന്റെ മകനെ മദത്തിൽ ആക്കി. ഇപ്പോൾ ശംഭുവിന്റെ ഇടതുവശത്ത് അവൾ മിണ്ടാതിരിക്കുന്നു.