ജന്മകോടിസഹസ്രാണാം പാതകാദേവ മുച്യതേ । രാശബ്ദോ വിശ്വവചനോ മശ്ചാപീശ്വരവാചകഃ
ഇതിലൂടെ കോടിക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളുടെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും; 'രാ' എന്നാക്ഷരം സർവ്വജനപ്രിയമായതും, 'മ' ഈശ്വരനു സൂചകവുമാണ്.
വിശ്വാനാമീശ്വരോ യോ ഹി തേന രാമഃ പ്രകീര്തിതഃ । രമതേ രമയാ സാര്വം തേന രാമം വിദുര്ബുധാ
സകല ലോകങ്ങളുടെയും ഈശ്വരനാണ് രാമൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; എല്ലാവരെയും ആനന്ദിപ്പിക്കുകയും സ്വയം ആനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് രാമൻ എന്ന് ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.
രമായാ രമണസ്ഥാനം രാമം രാമവിദോ വിദുഃ । രാശ്ചേതി ലക്ഷ്മീവചനോ മശ്ചാപീശ്വരവാചകഃ
രാമന്റെ വഴികൾ അറിയുന്നവർക്ക്, രാമൻ രമയുടെ പ്രിയനായവനാണ് എന്ന് മനസ്സിലാകും. 'രാ' എന്നത് ലക്ഷ്മിയുടെ പേരാണ്, 'മ' എന്നത് ഈശ്വരനു സൂചകമായ വാക്കാണ്.
ലക്ഷ്മീപതിം ഗതിം രാമം പ്രവദന്തി മനീഷിണഃ । നാമ്നാം സഹസ്രം ദിവ്യാനാം സ്മരണേ യത്ഫലം ലഭേത്
ലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവും പരമഗതിയായ രാമനെയാണ് ജ്ഞാനികൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്. ആയിരം ദിവ്യനാമങ്ങൾ സ്മരിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, അതിന്റെ സ്മരണയിലൂടെ ലഭിക്കും.
തത്ഫലം ലഭതേ നൂനം രാമോച്ചാരണമാത്രതഃ । സാരൂപ്യമുക്തിവചനോ സാരേതി ച വിദുര്ബുധാഃ
അത് പോലെ തന്നെ, രാമ എന്ന നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ ആ ഫലം ഉറപ്പായും ലഭിക്കും. 'സാ' എന്നത് സാദൃശ്യം, മോക്ഷം എന്നിവയ്ക്ക് അർത്ഥം നൽകുന്നു എന്ന് പണ്ഡിതർ അറിയുന്നു.
യോ ദേവോഽപ്യയനം തസ്യ സ ച നാരായണഃ സ്മൃതഃ । നാരാശ്ച കൃതപാപാശ്ചാപ്യയനം ഗമനം സ്മൃതമ്
ഊന്നിയിരിക്കുന്ന ദൈവം ഏറ്റവും ഉന്നതമായ വാസസ്ഥലത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവനാണ്, അവനെ നാരായണൻ എന്ന് ഓർത്തിരിക്കുന്നു. 'നാരാഃ' പാപം ചെയ്തവരാണ്, 'അയനം' എന്നത് പ്രാപനം അഥവാ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തൽ എന്നാണ്.
യതോ ഹി ഗമനം തേഷാം സോഽയം നാരായണഃ സ്മൃതഃ । സകൃന്നാരായണേത്യുക്ത്വാ പുമാന്കല്മശതത്രയമ്
അവർക്കുള്ള ഗതിയാണ് അതുകൊണ്ട് അവൻ നാരായണൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരിക്കൽ പോലും 'നാരായണ' എന്ന് ഉച്ചരിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ മൂന്നു വിധ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് മോചിതനാകുന്നത്.
ഗങ്ഗാദിസര്വതീര്ഥേഷു സ്നാതോ ഭവതി നിശ്ചിതമ് । നാരം ച മോക്ഷണം പുണ്യമയനം ജ്ഞാനമീപ്സിതമ്
ഗംഗാദി എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെ തന്നെ അവനിൽ സ്മരണം ചെയ്താൽ വിശുദ്ധനാകും. 'നാര' മോക്ഷം, 'അയനം' പുണ്യം, ജ്ഞാനം ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന ലക്ഷ്യമാണ്.
തയോര്ജ്ഞാനം ഭവേദ്യസ്മാത്സോഽയം നാരായണഃ പ്രഭുഃ । നാസ്ത്യന്തോ യസ്യ വേദേഷു പുരാണേഷു ചതുര്ഷു ച
ഈ രണ്ടിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുന്നതുകൊണ്ട് അവൻ നാരായണപ്രഭുവാണ്. വേദങ്ങളിലും നാലു പുരാണങ്ങളിലും അവന്റെ അന്ത്യത്തെ കണ്ടെത്താനാവില്ല.
ശാസ്ത്രേഷ്വന്യേഷു യോഗേഷു തേനാനന്തം വിദുര്ബുധാഃ । മുകുമധ്യയമാനം ച നിര്വാണം മോക്ഷവാചകമ്
മറ്റു ശാസ്ത്രങ്ങളിലും യോഗങ്ങളിലും പണ്ഡിതർ അവനെ അനന്തൻ എന്ന് അറിയുന്നു. 'മുകു' മോക്ഷം, 'മധ്യ' ലയനം, 'നിർവാണം' മോക്ഷം എന്നർത്ഥം നൽകുന്നു.
* തദ്ദദാതി ച യോ ദേവോ മുകുംദസ്തേന കീര്തിതഃ । മുകും ഭക്തിരസപ്രേമവചനം വേദസംമതമ്
അത് നൽകുന്ന ദൈവത്തെ മുകുന്ദൻ എന്ന് പ്രശംസിക്കുന്നു. 'മുകു' ഭക്തിരസവും പ്രേമത്തിന്റെ സാരവും എന്നർത്ഥത്തിൽ വേദങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നു.
** യസ്തം ദദാതി ഭക്തേഭ്യോ മുകംദസ്തേന കീര്തിതഃ । സൂദനം മധുദൈത്യസ്യ യസ്മാത്സ മധുസൂദനഃ
അത് ഭക്തന്മാർക്ക് നൽകുന്നവനാണ് മുകുന്ദൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. മധു എന്ന അസുരനെ സംഹരിച്ചതുകൊണ്ട് അവൻ മധുസൂദനൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഇതി സന്തോ വദന്തീശം വേദേ ഭിന്നാര്ഥമീപ്സിതമ് । മധു ക്ലീബം ച മാധ്വീകേ കൃതകര്മശുഭാശുഭേ
ഇങ്ങനെ സന്മാർഗ്ഗികൾ വേദത്തിൽ ഈശ്വരനെ വിവിധ അർത്ഥങ്ങളിൽ വിവരിക്കുന്നു. 'മധു' ദുർബലതയും മദകരതയും, നല്ലതും ചീത്തയുമായ കർമ്മങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഭക്താനാം കര്മണാം ചൈവ സൂദനം മധുസൂദനഃ । പരിണാമാശുഭം കര്മം ഭ്രാന്താനാം മധുരം മധു
ഭക്തന്മാരുടെ കർമ്മങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ് മധുസൂദനൻ. ഭ്രമിച്ചവർക്കു 'മധു' മധുരം എന്നർത്ഥം നൽകുന്നു, പക്ഷേ അവരുടെ കർമ്മങ്ങൾ ദുർഭാഗ്യത്തിൽ അവസാനിക്കും.
കരോതി സൂദനം യോ ഹി സ ഏവ മധുസൂദനഃ । കൃഷിരുത്കൃഷ്ടവചനോ ണശ്ച സദ്ഭക്തിവാചകഃ
ഇവയെ നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ മധുസൂദനൻ. 'കൃഷ്' ഉത്തമം എന്നർത്ഥം, 'ണ' സത്യഭക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
അശ്ചാപി ദാതൃവചനഃ കൃഷ്ണം തേന വിദുര്ബുധാഃ । കൃഷിശ്ച പരമാനന്ദേ ണശ്ച തദ്ദാസ്യകര്മണി
അത് പോലെ 'ണ' ദാനത്തിനും അർത്ഥം നൽകുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് പണ്ഡിതർ അവനെ കൃഷ്ണൻ എന്ന് അറിയുന്നത്. 'കൃഷി' പരമാനന്ദം, 'ണ' അവനോടുള്ള ദാസ്യഭാവം എന്നർത്ഥം നൽകുന്നു.
തയോര്ദാതാ ച യോ ദേവസ്തേന കൃഷ്ണഃ പ്രകീര്തിതഃ । കോടിജന്മാര്ജിതേ പാപേ കൃഷിഃക്ലേശേ ച വര്തതേ
ഇരുവിധവും നൽകുന്നവനാണ് അതിനാൽ കൃഷ്ണൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. 'കൃഷി' കോടിയോളം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച കഷ്ടപ്പാടാണ്.
ഭക്താനാം ണശ്ച നിര്വാണേ തേന കൃഷ്ണഃ പ്രകീര്തിതഃ । നാമ്നാം സഹസ്രം ദിവ്യാനാം ത്രിരാവൃത്ത്യാ ചയത്ഫലമ്
ഭക്തന്മാർക്ക് 'ണ' മോക്ഷം എന്നർത്ഥം നൽകുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് കൃഷ്ണൻ എന്ന് പ്രശസ്തി. ആയിരം ദിവ്യനാമങ്ങൾ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഉച്ചരിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം,
ഏകാവൃത്ത്യാ തു കൃഷ്ണസ്യ തത്ഫലം ലഭതേ നരഃ । കൃഷ്ണനാമ്നഃ പരം നാമ ന ഭൂതം ന ഭവിഷ്യതി
ഒരു പ്രാവശ്യം കൃഷ്ണനാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ ആ ഫലം മനുഷ്യൻ നേടുന്നു. കൃഷ്ണനാമത്തേക്കാൾ ഉന്നതമായ ഒരു നാമവും മുമ്പില്ല, ഭാവിയിലും ഉണ്ടാകില്ല.
സര്വേഭ്യശ്ച പരം നാമ കൃഷ്ണേതി വൈദികാ വിദുഃ । കൃഷ്ണ കൃഷ്ണോതി ഹേ ഗോപി യസ്തം സ്മരതി നിത്യശഃ
എല്ലാ നാമങ്ങളിൽ ഉന്നതമായത് 'കൃഷ്ണ' എന്നതാണെന്ന് വേദജ്ഞർ പറയുന്നു. 'കൃഷ്ണ, കൃഷ്ണ' എന്ന് എപ്പോഴും ഓർക്കുന്നവൻ, ഹേ ഗോപീ,
ജലം ഭിത്ത്വാ യഥാ പദ്മം നരകാദുദ്ധരേച്ച സഃ । കൃഷ്ണേതി മങ്ഗലം നാമ യസ്യ വാചി പ്രവര്തതേ
ജലത്തിന് അകത്ത് നിന്ന് ഒരു താമരയെ എങ്ങനെ പുറത്തെടുക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ "കൃഷ്ണ" എന്ന പുണ്യനാമം നാവിൽ ഉച്ചരിക്കുന്നവൻ നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നു.
ഭസ്മീഭവന്തി സദ്യസ്തു മഹാപാതകകോടയഃ । അശ്വമേധസഹസ്രേഭ്യഃ ഫലം കൃഷ്ണജപസ്യ ച
അനന്തമായ വലിയ പാപങ്ങൾ ഉടനടി ചാരമാകുന്നു; കൃഷ്ണനാമം ജപിക്കുന്നതിന്റെ ഫലം ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾക്കാളും വലിയതാണ്.
വരം തേഭ്യഃ പുനര്ജന്മ നാതോ ഭക്തപുനര്ഭവഃ । സര്വേഷാമപി യജ്ഞാനാം ലക്ഷാണി ച വ്രതാനി ച
അവർക്കു വീണ്ടും ജനനം ലഭിക്കുന്നത് അതിനേക്കാൾ നല്ലതാണ്; പക്ഷേ ഭക്തന് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാവില്ല. എല്ലാ യാഗങ്ങളും, ലക്ഷക്കണക്കിന് വ്രതങ്ങളും,
തീര്ഥസ്നാനാനി സര്വാണി തപാംസ്യനശനാനി ച । വേദപാഠസഹസ്രാണി പ്രാദക്ഷിണ്യം ഭുവഃ ശതമ്
എല്ലാ തീർത്ഥസ്നാനങ്ങളും, തപസ്സുകളും, ഉപവാസങ്ങളും, ആയിരക്കണക്കിന് വേദപാരായണങ്ങളും, ഭൂമിയെ നൂറ് പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നതും,
കൃഷ്ണനാമജപസ്യാസ്യ കലാം നാര്ഹന്തി ഷോഡശീമ് । തേഷാം ലോഭാ ദ്ഭവേത്സ്വര്ഗഫലം ച സുചിരം നൃണാമ്
ഇവയെല്ലാം കൃഷ്ണനാമജപത്തിന്റെ പതിനാറിൽ ഒരു ഭാഗം പോലും തുല്യമായില്ല; ഇവയാൽ മനുഷ്യർക്ക് ദീർഘകാലം സ്വർഗ്ഫലം മാത്രം ലഭിക്കും, ആഗ്രഹം കൊണ്ടു മാത്രം.
സ്വര്കാദവശ്യം പുംസശ്ച ജപകര്തുര്ഹരേഃ പദമ് । കേ ജലേ സര്വദേഹേഽപി ശയനം യസ്യ ചാഽഽത്മനഃ
സ്വർഗത്തിൽനിന്ന് മനുഷ്യൻ നിർബന്ധമായി വീഴും; എന്നാൽ ഹരിയുടെ നാമം ജപിക്കുന്നവൻ, ജലത്തിൽ കിടക്കുന്നവനും എല്ലാ ജീവികളിലും ആത്മാവായിരിക്കുന്നവനും ആയിരിക്കുന്നവന്റെ സാന്നിധ്യം നേടുന്നു.
വദന്തി വൈദികാഃ സര്വേ തം ദേവം കേശവം പരമ് । കംസശ്ച പാതകേ വിഘ്നേ രോഗേ ശോകേ ച ദാനവേ
എല്ലാ വേദപണ്ഡിതരും അവനെ അത്യുത്തമനായ ദൈവമായ കേശവനെന്നു പറയുന്നു; കംസനും, പാപത്തിലും, തടസ്സത്തിലും, രോഗത്തിലും, ദുഃഖത്തിലും, അസുരന്മാരിലും,
തേഷാമരിര്നിഹന്താ ച സ കംസാരിഃ പ്രകീര്തിതഃ । രുദ്രരൂപേണ സംഹര്താ വിശ്വാനാമപി നിത്യശഃ
അവരുടെ ശത്രുവിനെ സംഹരിക്കുന്നവനാണ് കംസാരിയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; രുദ്രസ്വരൂപത്തിൽ അവൻ ലോകങ്ങളെ എല്ലാം നിത്യമായി നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ്.
ഭക്താനാം പാതകാനാം ച ഹരിസ്തേന പ്രകീര്തിതഃ । മാ ച ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ യാ മൂലപ്രകൃതിരീശ്വരീ
ഭക്തന്മാരുടെയും പാപികളുടെയും പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നവനാണ് ഹരിയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; ബ്രഹ്മസ്വരൂപവും മൂലപ്രകൃതിയും ആയേശ്വരിയും ആയ മായ,
നാരായണീതി വിഖ്യാതാ വിഷ്ണുമായാ സനാതനീ । മഹാലക്ഷ്മീസ്വരൂപാ ച വേദമാതാ സരസ്വതീ രാധാ വസുംധരാ ഗങ്ഗാ താസാം സ്വാമീ ച മാധവഃ
നാരായണിയെന്നു പ്രശസ്തയായ, വിഷ്ണുവിന്റെ ശാശ്വതമായ ശക്തിയായ, മഹാലക്ഷ്മി സ്വരൂപവും വേദമാതാവായ സരസ്വതിയും, രാധയും ഭൂമിയും ഗംഗയും ആയവളാണ്; ഇവരുടെ നാഥനാണ് മാധവൻ.