കൃത്വാ ത്രികാലസ്നാനം ച നിര്മലേ യമുനാജലേ । കൃത്വാഽഷ്ടദലപദ്മം ച സ്നിഗ്ധേന ചന്ദനേന ച
മൂന്നു പ്രാവശ്യം ശുദ്ധമായ യമുനാജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനത്തിൽ അഷ്ടദലപദ്മം നിർമ്മിച്ച്,
ധ്യാനേന ഗര്ഗദത്തേന ശുദ്ധേന മനസാ സതി । സംപൂജ്യ പരമാനന്ദം സാനന്ദം വ്രജ തത്പദമ്
ഗർഗ്ഗൻ നൽകിയ ധ്യാനത്തോടും, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടും കൂടി പരമാനന്ദസ്വരൂപിയെ ആരാധിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ ആ പരമപദം പ്രാപിക്കു.
കൃത്വാ നികൃന്തനം കര്മ പിദൃഭിഃ ശതകൈഃ സഹ । വൈഷ്ണവേന സഹാഽഽലാപം കുരുഷ്വ സതതം സതി
നൂറുകണക്കിന് പിതാക്കന്മാരോടൊപ്പം നികൃന്തനകർമ്മം നടത്തി, വിശ്വാസത്തോടെ വൈഷ്ണവരോടൊപ്പം സദാ സംവാദം നടത്തുക.
വരം ഹുതവഹജ്വാലാം ഭക്തോ വാഞ്ഛതി പഞ്ജരമ് । വരം ച കണ്ടകേ വാസം വരം ച വിഷ്ഭക്ഷണമ്
ഭക്തൻ അഗ്നിജ്വാലയിലേക്കോ, പഞ്ചരത്തിലേക്കോ, മുള്ളിനടിയിലേക്കോ, വിഷം കഴിക്കലിലേക്കോ പോലും പോകാൻ തയ്യാറാകും—
ഹരിഭക്തിവിഹീനാനാം ന സങ്ഗം നാശകാരണമ് । സ്വയം നഷ്ടോ ഭക്തിഹീനോ ബൃദ്ധിണേദം കരോതി ച
ഹരിഭക്തി ഇല്ലാത്തവരോടൊപ്പം കൂടരുത്, നശിപ്പിക്കാനുള്ള കാരണവും വേണ്ട; ഭക്തിയില്ലാത്തവൻ തന്നെ നഷ്ടപ്പെടുകയും നാശം വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
അങ്കുരോ ഭക്തിവൃക്ഷസ്യ ഭക്തസങ്ഗേന വര്ധതേ । പരം ഹരികഥാലാപപീയൂഷാസേചനേന ച
ഭക്തിവൃക്ഷത്തിന്റെ മുള ഭക്തരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വളരുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് ഹരികഥയുടെ അമൃതം ഒഴിക്കുമ്പോൾ അതിവേഗം വളരും.
അഭക്താലാപദീപാഗ്നിജ്വാലായാഃ കലയാപി ച । അങ്കുരഃ ശുഷ്കതാം യാതി പുനഃ സേകേന വര്ധതേ
അഭക്തരോടുള്ള സംഭാഷണത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ അംശം പോലും ആ മുള ഉണങ്ങാൻ കാരണമാകും; പക്ഷേ വീണ്ടും അമൃതം ഒഴിച്ചാൽ അത് വളരും.
തസ്മാദഭക്തസങ്ഗം ച സാവധാനഃ പരിത്യജ । യഥാ ദൃഷ്ട്വാ കാലസര്പം നരോ ഭീത്വാ പലായതേ
അതിനാൽ അഭക്തരുടെ കൂട്ടം വളരെ ജാഗ്രതയോടെ ഒഴിവാക്കണം; ഒരാൾ കാളസർപ്പത്തെ കണ്ടാൽ പേടിച്ച് ഓടുന്നതുപോലെ.
യശോദേ ച പ്രയത്നേന സ്വാത്മനഃ പുത്രമീശ്വരമ് । രാമ നാരായണനന്ത മുകുന്ദ മധുസൂദന
യശോദേ, പരിശ്രമത്തോടെ, നിന്റെ മകനായ ഈശ്വരന്റെ നാമങ്ങൾ—രാമ, നാരായണ, അനന്ത, മുകുന്ദ, മധുസൂദന—പാരായണം ചെയ്യുക.
കൃഷ്ണ കേശവ കംസാരേ ഹരേ വൈകുണ്ഠ വാമന । ഇത്യേകാദശ നാമാനി പഠേദ്വാ പാഠയേദിതി
കൃഷ്ണ, കേശവ, കംസാരി, ഹരി, വൈകുണ്ഠ, വാമന—ഇങ്ങനെ പതിനൊന്ന് നാമങ്ങൾ ഒരാൾ ജപിക്കണം അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരാൾക്ക് ജപിപ്പിക്കണം.
ജന്മകോടിസഹസ്രാണാം പാതകാദേവ മുച്യതേ । രാശബ്ദോ വിശ്വവചനോ മശ്ചാപീശ്വരവാചകഃ
ഇതിലൂടെ കോടിക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളുടെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും; 'രാ' എന്നാക്ഷരം സർവ്വജനപ്രിയമായതും, 'മ' ഈശ്വരനു സൂചകവുമാണ്.
വിശ്വാനാമീശ്വരോ യോ ഹി തേന രാമഃ പ്രകീര്തിതഃ । രമതേ രമയാ സാര്വം തേന രാമം വിദുര്ബുധാ
സകല ലോകങ്ങളുടെയും ഈശ്വരനാണ് രാമൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; എല്ലാവരെയും ആനന്ദിപ്പിക്കുകയും സ്വയം ആനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് രാമൻ എന്ന് ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.
രമായാ രമണസ്ഥാനം രാമം രാമവിദോ വിദുഃ । രാശ്ചേതി ലക്ഷ്മീവചനോ മശ്ചാപീശ്വരവാചകഃ
രാമന്റെ വഴികൾ അറിയുന്നവർക്ക്, രാമൻ രമയുടെ പ്രിയനായവനാണ് എന്ന് മനസ്സിലാകും. 'രാ' എന്നത് ലക്ഷ്മിയുടെ പേരാണ്, 'മ' എന്നത് ഈശ്വരനു സൂചകമായ വാക്കാണ്.
ലക്ഷ്മീപതിം ഗതിം രാമം പ്രവദന്തി മനീഷിണഃ । നാമ്നാം സഹസ്രം ദിവ്യാനാം സ്മരണേ യത്ഫലം ലഭേത്
ലക്ഷ്മിയുടെ ഭർത്താവും പരമഗതിയായ രാമനെയാണ് ജ്ഞാനികൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്. ആയിരം ദിവ്യനാമങ്ങൾ സ്മരിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, അതിന്റെ സ്മരണയിലൂടെ ലഭിക്കും.
തത്ഫലം ലഭതേ നൂനം രാമോച്ചാരണമാത്രതഃ । സാരൂപ്യമുക്തിവചനോ സാരേതി ച വിദുര്ബുധാഃ
അത് പോലെ തന്നെ, രാമ എന്ന നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ ആ ഫലം ഉറപ്പായും ലഭിക്കും. 'സാ' എന്നത് സാദൃശ്യം, മോക്ഷം എന്നിവയ്ക്ക് അർത്ഥം നൽകുന്നു എന്ന് പണ്ഡിതർ അറിയുന്നു.
യോ ദേവോഽപ്യയനം തസ്യ സ ച നാരായണഃ സ്മൃതഃ । നാരാശ്ച കൃതപാപാശ്ചാപ്യയനം ഗമനം സ്മൃതമ്
ഊന്നിയിരിക്കുന്ന ദൈവം ഏറ്റവും ഉന്നതമായ വാസസ്ഥലത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവനാണ്, അവനെ നാരായണൻ എന്ന് ഓർത്തിരിക്കുന്നു. 'നാരാഃ' പാപം ചെയ്തവരാണ്, 'അയനം' എന്നത് പ്രാപനം അഥവാ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തൽ എന്നാണ്.
യതോ ഹി ഗമനം തേഷാം സോഽയം നാരായണഃ സ്മൃതഃ । സകൃന്നാരായണേത്യുക്ത്വാ പുമാന്കല്മശതത്രയമ്
അവർക്കുള്ള ഗതിയാണ് അതുകൊണ്ട് അവൻ നാരായണൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരിക്കൽ പോലും 'നാരായണ' എന്ന് ഉച്ചരിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ മൂന്നു വിധ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് മോചിതനാകുന്നത്.
ഗങ്ഗാദിസര്വതീര്ഥേഷു സ്നാതോ ഭവതി നിശ്ചിതമ് । നാരം ച മോക്ഷണം പുണ്യമയനം ജ്ഞാനമീപ്സിതമ്
ഗംഗാദി എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെ തന്നെ അവനിൽ സ്മരണം ചെയ്താൽ വിശുദ്ധനാകും. 'നാര' മോക്ഷം, 'അയനം' പുണ്യം, ജ്ഞാനം ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന ലക്ഷ്യമാണ്.
തയോര്ജ്ഞാനം ഭവേദ്യസ്മാത്സോഽയം നാരായണഃ പ്രഭുഃ । നാസ്ത്യന്തോ യസ്യ വേദേഷു പുരാണേഷു ചതുര്ഷു ച
ഈ രണ്ടിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകുന്നതുകൊണ്ട് അവൻ നാരായണപ്രഭുവാണ്. വേദങ്ങളിലും നാലു പുരാണങ്ങളിലും അവന്റെ അന്ത്യത്തെ കണ്ടെത്താനാവില്ല.
ശാസ്ത്രേഷ്വന്യേഷു യോഗേഷു തേനാനന്തം വിദുര്ബുധാഃ । മുകുമധ്യയമാനം ച നിര്വാണം മോക്ഷവാചകമ്
മറ്റു ശാസ്ത്രങ്ങളിലും യോഗങ്ങളിലും പണ്ഡിതർ അവനെ അനന്തൻ എന്ന് അറിയുന്നു. 'മുകു' മോക്ഷം, 'മധ്യ' ലയനം, 'നിർവാണം' മോക്ഷം എന്നർത്ഥം നൽകുന്നു.
* തദ്ദദാതി ച യോ ദേവോ മുകുംദസ്തേന കീര്തിതഃ । മുകും ഭക്തിരസപ്രേമവചനം വേദസംമതമ്
അത് നൽകുന്ന ദൈവത്തെ മുകുന്ദൻ എന്ന് പ്രശംസിക്കുന്നു. 'മുകു' ഭക്തിരസവും പ്രേമത്തിന്റെ സാരവും എന്നർത്ഥത്തിൽ വേദങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നു.
** യസ്തം ദദാതി ഭക്തേഭ്യോ മുകംദസ്തേന കീര്തിതഃ । സൂദനം മധുദൈത്യസ്യ യസ്മാത്സ മധുസൂദനഃ
അത് ഭക്തന്മാർക്ക് നൽകുന്നവനാണ് മുകുന്ദൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. മധു എന്ന അസുരനെ സംഹരിച്ചതുകൊണ്ട് അവൻ മധുസൂദനൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ഇതി സന്തോ വദന്തീശം വേദേ ഭിന്നാര്ഥമീപ്സിതമ് । മധു ക്ലീബം ച മാധ്വീകേ കൃതകര്മശുഭാശുഭേ
ഇങ്ങനെ സന്മാർഗ്ഗികൾ വേദത്തിൽ ഈശ്വരനെ വിവിധ അർത്ഥങ്ങളിൽ വിവരിക്കുന്നു. 'മധു' ദുർബലതയും മദകരതയും, നല്ലതും ചീത്തയുമായ കർമ്മങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഭക്താനാം കര്മണാം ചൈവ സൂദനം മധുസൂദനഃ । പരിണാമാശുഭം കര്മം ഭ്രാന്താനാം മധുരം മധു
ഭക്തന്മാരുടെ കർമ്മങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ് മധുസൂദനൻ. ഭ്രമിച്ചവർക്കു 'മധു' മധുരം എന്നർത്ഥം നൽകുന്നു, പക്ഷേ അവരുടെ കർമ്മങ്ങൾ ദുർഭാഗ്യത്തിൽ അവസാനിക്കും.
കരോതി സൂദനം യോ ഹി സ ഏവ മധുസൂദനഃ । കൃഷിരുത്കൃഷ്ടവചനോ ണശ്ച സദ്ഭക്തിവാചകഃ
ഇവയെ നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ മധുസൂദനൻ. 'കൃഷ്' ഉത്തമം എന്നർത്ഥം, 'ണ' സത്യഭക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
അശ്ചാപി ദാതൃവചനഃ കൃഷ്ണം തേന വിദുര്ബുധാഃ । കൃഷിശ്ച പരമാനന്ദേ ണശ്ച തദ്ദാസ്യകര്മണി
അത് പോലെ 'ണ' ദാനത്തിനും അർത്ഥം നൽകുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് പണ്ഡിതർ അവനെ കൃഷ്ണൻ എന്ന് അറിയുന്നത്. 'കൃഷി' പരമാനന്ദം, 'ണ' അവനോടുള്ള ദാസ്യഭാവം എന്നർത്ഥം നൽകുന്നു.
തയോര്ദാതാ ച യോ ദേവസ്തേന കൃഷ്ണഃ പ്രകീര്തിതഃ । കോടിജന്മാര്ജിതേ പാപേ കൃഷിഃക്ലേശേ ച വര്തതേ
ഇരുവിധവും നൽകുന്നവനാണ് അതിനാൽ കൃഷ്ണൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. 'കൃഷി' കോടിയോളം ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച കഷ്ടപ്പാടാണ്.
ഭക്താനാം ണശ്ച നിര്വാണേ തേന കൃഷ്ണഃ പ്രകീര്തിതഃ । നാമ്നാം സഹസ്രം ദിവ്യാനാം ത്രിരാവൃത്ത്യാ ചയത്ഫലമ്
ഭക്തന്മാർക്ക് 'ണ' മോക്ഷം എന്നർത്ഥം നൽകുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് കൃഷ്ണൻ എന്ന് പ്രശസ്തി. ആയിരം ദിവ്യനാമങ്ങൾ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഉച്ചരിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം,
ഏകാവൃത്ത്യാ തു കൃഷ്ണസ്യ തത്ഫലം ലഭതേ നരഃ । കൃഷ്ണനാമ്നഃ പരം നാമ ന ഭൂതം ന ഭവിഷ്യതി
ഒരു പ്രാവശ്യം കൃഷ്ണനാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ ആ ഫലം മനുഷ്യൻ നേടുന്നു. കൃഷ്ണനാമത്തേക്കാൾ ഉന്നതമായ ഒരു നാമവും മുമ്പില്ല, ഭാവിയിലും ഉണ്ടാകില്ല.
സര്വേഭ്യശ്ച പരം നാമ കൃഷ്ണേതി വൈദികാ വിദുഃ । കൃഷ്ണ കൃഷ്ണോതി ഹേ ഗോപി യസ്തം സ്മരതി നിത്യശഃ
എല്ലാ നാമങ്ങളിൽ ഉന്നതമായത് 'കൃഷ്ണ' എന്നതാണെന്ന് വേദജ്ഞർ പറയുന്നു. 'കൃഷ്ണ, കൃഷ്ണ' എന്ന് എപ്പോഴും ഓർക്കുന്നവൻ, ഹേ ഗോപീ,