ഏവം ഭുക്ത്വാ ധനം ലബ്ധ്വാ യയുഃ സര്വേ ഗൃഹം മുദാ । മങ്ഗലം കാരയാമാസ വസുദേവസ്യ വല്ലഭാ
ഇങ്ങനെ ഭക്ഷണം കഴിച്ച് സമ്പത്ത് ലഭിച്ച എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി; വസുദേവന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ മംഗളകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മo മഹാo ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖo ഉത്തo നാരാദനാo രുക്മിണ്യു- ദ്വാഹോ നാമ നവാധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീ ബ്രഹ്മവൈവർതപുരാണത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണജനനഖണ്ഡത്തിൽ നാരദൻ പറഞ്ഞ രുക്മിണിയുടെ വിവാഹം എന്ന നൂറിനും പത്തിനും ഒന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
അഥ ദശാധികശതതമോഽധ്യായഃ നാരായണ ഉവാച ആഗതേഷു ഗതേഷ്വേവം സാങ്ഗേ മങ്ഗലകര്മണി । നന്ദോ യശോദയാ സാര്ധ പുത്രാഭ്യാശം സമായയൌ
ഇപ്പോൾ നൂറിനും പത്തിനും അധ്യായം. നാരായണൻ പറഞ്ഞു: മംഗളകർമ്മങ്ങൾ എല്ലാം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, നന്ദനും യശോദയും ചേർന്ന് മക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് എത്തിയിരുന്നു.
യശോദോവാച ജ്ഞാനം ച ഭവതാ ദത്തം പിത്രേ നന്ദായ മാധവ । മാം ചാപി മാതരം വത്സ കൃപാം കുരു കൃപാനിധേ
യശോദ പറഞ്ഞു: മാധവാ, നീ ജ്ഞാനം നിന്റെ അച്ഛനായ നന്ദന് നൽകിയതുപോലെ, എനിക്കുമാണ്, അമ്മയായ എനിക്ക്, ദയവായി കൃപ കാണിക്കണം, കൃപാനിധേ.
മാമുദ്ധര മഹാഭാഗ ധരോദ്ധാരണകാരണ । ഭവാബ്ധിതരണേ ഭീമൌ ഭീതാം ച പതിതാമപി
മഹാഭാഗവ, ഭൂമിയെ രക്ഷിക്കാൻ കാരണം ആയവനേ, ഭയത്താൽ വീണുപോയി ഭവസമുദ്രത്തിൽ കുഴഞ്ഞിരിക്കുന്ന എന്നെ നീ രക്ഷിക്കണം.
മായാമയീ സാ പ്രകൃതിര്ഭവാബ്ധിതരണേ തരിഃ । ത്വമേവ കര്ണധാരശ്ച ഭക്തോത്തീര്ണേ കൃപാമയ
മായാമയമായ പ്രകൃതിയാണ് ഭവസമുദ്രം കടക്കാനുള്ള കപ്പൽ; ഭക്തന്മാർക്ക് കടക്കാൻ നീയേയാണ് കപ്പലുകാരനും കൃപയുള്ളവനും.
യശോദാവചനം ശ്രുത്വാ ജഹാസ പുരുഷോത്തമഃ । ഉവാച മാതരം ഭക്ത്യാ ജ്ഞാനിനാം ച ഗുരോര്ഗുരുഃ
യശോദയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട പുരുഷോത്തമൻ പുഞ്ചിരിച്ച്, ഭക്തിപൂർവ്വം അമ്മയോട് പറഞ്ഞു; ജ്ഞാനികൾക്കും ഗുരുക്കന്മാർക്കും ഗുരുവായവൻ.
ശ്രീഭഗവാനുവാച ജ്ഞാനം യോഗാത്മകം മാതര്ജ്ഞാനം ച വിഷയാത്മകമ് । ജ്ഞാനം ഭക്ത്യാത്മകം ശ്രേഷ്ഠം മദ്ദാസ്യകാരണം ശുഭമ്
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: അമ്മേ, യോഗസ്വഭാവമുള്ള ജ്ഞാനവും, വിഷയസ്വഭാവമുള്ള ജ്ഞാനവും ഉണ്ട്; അതിൽ ഭക്തിയിലൂന്നിയ ജ്ഞാനമാണ് ഉത്തമം, കാരണം അതാണ് എന്റെ സേവനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നത്, അതും ശുഭകരമാണ്.
ജ്ഞാനം പഞ്ചവിധം പ്രോക്തം സര്വവേദേഷു സംമതമ് । ഭക്ത്യാത്മകം സര്വപരം തേഷാം ച ലക്ഷണം ശൃണു
വേദങ്ങളിൽ അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ള ജ്ഞാനം അഞ്ചു തരത്തിലാണെന്ന് പറയുന്നു. അതിൽ ഭക്തിയിൽ ആധാരമുള്ളതാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതം. അവയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
ക്ഷുത്പിപാസാദികാനാം ച ഖണ്ഡനം സ്വാന്തശോധനമ് । നാഡീനാം ശോധനം ചൈവ ചക്രാണാമപി ഭേദനമ്
വിഷമം, ദാഹം മുതലായവ നീക്കം ചെയ്യുക, മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കുക, നാഡികളെ ശുദ്ധമാക്കുക, ചക്രങ്ങളെ തുറക്കുക — ഇതൊക്കെയാണ് അതിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ.
ശക്തികുണ്ഡലിനീയുക്തമീശ്വരം ചിന്തയേത്തതഃ । ഇന്ദ്രിയാണാം ച ദമനം ലൌഭാദീനാം ച വര്ജനമ്
ശക്തിയും കുണ്ഡലിനിയും ഉള്ള ദൈവത്തെ പിന്നീട് ധ്യാനിക്കണം; ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുകയും, ലാലസയും മറ്റ് ദോഷങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കുകയും വേണം.
മൂലാധാരം സ്വധിഷ്ഠാനം മണിപൂരമനാഹതമ് । വിശുദ്ധം ച തഥാ ജ്ഞാഖ്യം ചക്രഷട്കം പ്രകീര്തിതമ്
മൂലാധാരം, സ്വാധിഷ്ഠാനം, മണിപൂരകം, അനാഹതം, വിശുദ്ധി, ജ്ഞാനചക്രം — ഇതാണ് ആറു ചക്രങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു.
നാരീണാമപി ദുര്ബോധം മുര്ഖാണാം ച വിശേഷതഃ । ജ്ഞാനം യോഗാത്മകം സാധ്വി സിദ്ധാനാം സാധ്യമീപ്സിതമ്
യോഗത്തിൽ ആധാരമുള്ള ജ്ഞാനം സ്ത്രീകൾക്കും, അജ്ഞന്മാർക്കും പ്രത്യേകിച്ച് ഗ്രഹിക്കാനാവാത്തതാണ്; എന്നാൽ സിദ്ധരും സദാചാരികളും അതിനായി ശ്രമിക്കുകയും നേടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ജന്തൂനാമപി സര്വേഷാം ജ്ഞാനം സ്വവിഷയേ തഥാ । സന്തഃ സര്വേ വിജാനന്തി സ്വേച്ഛയാ ച മദീയയാ
എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും തങ്ങളുടെ മേഖലയിൽ ജ്ഞാനം ഉണ്ട്; സന്മാർഗ്ഗികൾ ഇതെല്ലാം സ്വമേധയാ, എന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം അറിയുന്നു.
സിദ്ധ്യാത്മകം ച സിദ്ധാനാം നിയുക്തം സര്വകര്മസു । ചതുസ്ത്രിംശത്സു സിദ്ധാനാം സാധനം ബോധനം തഥാ
സിദ്ധന്മാർക്ക് ജ്ഞാനം സിദ്ധിയുടെ സ്വഭാവമുള്ളതും എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ്; നാല്പത്തിയൊന്ന് സിദ്ധന്മാരിൽ അതാണ് ഉപാധിയും ബോധവുമാകുന്നു.
ജ്ഞാനം മൌക്ഷാത്മകം സിദ്ധം പരം നിര്വാണകാരണമ് । നിവൃത്തിമാര്ഗമാരൂഢം ഭക്തസ്തത്രൈവ വാഞ്ഛതി
മോക്ഷം നൽകുന്ന ജ്ഞാനമാണ് സിദ്ധവും പരമവും, നിർവാണത്തിന് കാരണമാകുന്നതും. നിരാസമാർഗ്ഗത്തിൽ ഉയരുന്ന ഭക്തൻ അതേ മാത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഭക്ത്യാത്മകം ച യജ്ജ്ഞാനം തുഭ്യം രാധാ പ്രദാസ്യതി । തസ്യാം ച മാനവം ഭാവം ത്യക്ത്വാ ജ്ഞാനം കരിഷ്യതി
ഭക്തിയിൽ ആധാരമുള്ള ജ്ഞാനം രാധാ നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കും; അവൾ മനുഷ്യഭാവം ഉപേക്ഷിച്ചശേഷം ആ ജ്ഞാനം നൽകും.
നന്ദായ ദത്തം യജ്ജ്ഞാനം തച്ച തുഭ്യം പ്രദാസ്യതി । ഗച്ഛ നന്ദവ്രജം മാതര്നന്ദേന സഹ സാദരമ്
നന്ദന് നൽകിയ ജ്ഞാനം നിനക്കും നൽകും; അമ്മേ, ആദരവോടെ നന്ദനോടൊപ്പം നന്ദവ്രജത്തിലേക്ക് പോകൂ.
ഇത്യുക്ത്വാ വിനയം കൃത്വാ ജഗാമാഭ്യന്തരം ഹരിഃ । നന്ദോ യശോദയാ സാര്ധം പ്രയയൌ കദലീവനമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് വിനയം കാണിച്ച് ഹരി അകത്തേക്ക് പോയി; നന്ദനും യശോദയോടൊപ്പം വാഴപ്പഴംതോട്ടത്തിലേക്ക് നടന്നു.
ദദര്ശ രാധാം തത്രൈവ നിദ്രിതാം ത്യക്തഭൂഷണമ് । ദധാനാം ശുക്ലവസ്ത്രം ച നിരാഹാരാം കൃശോദരീമ്
അവിടെ അവർ രാധയെ കണ്ടു — അലങ്കാരങ്ങൾ കളഞ്ഞ്, വെള്ളവസ്ത്രം ധരിച്ച്, ഉപവാസത്തിൽ, അരികിൽ കൂറ്റൻ വയറില്ലാതെ, ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നത്.
പങ്കസ്ഥേ പങ്കജദലേ സജലേ ചന്ദനാര്ചിതേ । ശയാനാം ശുഷ്കിതൌഷ്ഠീം ച സാശ്രുനേത്രാം ച മൂര്ച്ഛിതാമ്
ചെളിയിൽ, വെള്ളമുള്ള താമരയിലത്തിൽ, ചന്ദനത്താൽ അലങ്കരിച്ച്, ഉണങ്ങിയ അധരങ്ങളോടെ, കണ്ണിൽ കണ്ണീരോടെ, ബോധംകെട്ട് കിടക്കുന്ന അവളെ അവർ കണ്ടു.
ധ്യായമാനാം പദാമ്ഭോജം കൃഷ്ണസ്യ പരമാത്മനഃ । ബാഹ്യജ്ഞാനപരിത്യക്താം തന്നി വിഷ്ടൈകമാനസാമ്
കൃഷ്ണന്റെ പാദപദ്മം ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, പുറംബോധം മുഴുവൻ വിട്ട്, മനസ്സെല്ലാം അവനിൽ ലയിപ്പിച്ച് അവൾ കിടക്കുന്നു.
പശ്യന്തീം സസ്മിതം കാന്തം പശ്യന്തീം തന്മുഖാമ്ബുജമ് । ഹസന്തീം ച രുദന്തീം ച സ്വപ്നേ കാന്തസമീപതഃ
സ്വപ്നത്തിൽ പ്രിയനോടൊപ്പം, സ്നേഹപൂർവ്വം ചിരിച്ചും, അവന്റെ മുഖപദ്മം നോക്കിയും, ചിരിക്കയും കരയുകയും ചെയ്യുന്ന അവളെ അവർ കണ്ടു.
സഖീഭിഃ പരിതഃ ശശ്വത്സേവിതാം ശ്ചേതചാമരൈഃ । ദിവാനിശം രക്ഷിതാം ച ഗോപീഭിഃ ശതകോടിഭിഃ
സഖികൾ ചാമരം വീശി ചുറ്റും സേവനം ചെയ്യുന്നു; ലക്ഷക്കണക്കിന് ഗോപികൾ പകൽരാത്രി അവളെ കാത്തു നില്ക്കുന്നു.
സാവധാനപരാഭിശ്ച വേത്രഹസ്താഭിരീശ്വരീമ് । സപ്തദ്വാരേഷു യുക്താഭിഃ പരിതഃ പ്രാങ്ഗണേഷു ച
എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ, വെട്രം പിടിച്ചിരിക്കുന്ന രാജകുമാരികൾ ഏഴു വാതിലിലും, പ്രാകാരങ്ങളിലും ചുറ്റും നിലകൊള്ളുന്നു.
താം ദൃഷ്ട്വാ വിസ്മയം പ്രാപ്യ സഭാര്യോ നന്ദ ഏവ ച । നനാമ പരയാ ഭക്ത്യാ ദണ്ഡവത്പ്രണിപത്യ ച
അവളെ കണ്ടപ്പോൾ, നന്ദനും ഭാര്യയും അത്ഭുതത്തോടെ, പരമഭക്തിയോടെ ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്ത് നമസ്കരിച്ചു.
നിദ്രാം ത്യാക്ത്വാ ച സഹസാ ബുബുധേ സേശ്വരേച്ഛയാ । ക്ഷണേന ചേതനാം പ്രാപ വിഷയജ്ഞാനവര്ചിതാമ്
അവൾ ഉറക്കം വിട്ട് ഉടൻ ഉണർന്നു; ഭഗവാന്റെ ഇച്ഛയാൽ ഒരു നിമിഷത്തിൽ അവൾക്ക് ബോധവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ അറിവും ലഭിച്ചു.
പുരതോ ദംപതീ ദൃഷ്ട്വാ പപ്രച്ഛ സാദരം സതീ । ഉവാച മധുരം ചൈവം തത്രൈവ സഖിസംസദി
മുന്നിൽ ദമ്പതികളെ കണ്ട സതീ ആദരപൂർവ്വം ചോദിച്ചു; സഖിമാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ അവൾ മധുരമായി സംസാരിച്ചു.
രാധികോവാച കസ്ത്വം ചാത്ര സമായാതോ ബ്രൂഹി വാ കിം പ്രയോജനമ് । ന ച മേ വിഷയജ്ഞാനം ന ജാനാമി നരം പശുമ്
രാധിക പറഞ്ഞു: നീ ആരാണ്, ഇവിടെ വന്നത് എന്തിനാണ്? ദയവായി പറയൂ. എനിക്ക് ലോകത്തിലെ അറിവോ, പുരുഷനെയും മൃഗത്തെയും തിരിച്ചറിയാനും അറിയില്ല.
കിം ജലം വാ സ്ഥലം കിംവാ നക്തം തിനം ശ്രുണു । സ്ത്രിയം പുമാംസം ക്ലീബം വാ നാഹം ജാനാമി ഭേദാകമ്
ജലം എന്ത്, നിലം എന്ത്, രാത്രി എന്ത്, പകലോ എന്ത്—കേൾക്കൂ: സ്ത്രീ, പുരുഷൻ, നപുംസകം എന്നിങ്ങനെയുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ എനിക്ക് അറിയില്ല.