നാനാപ്രകാരധൂപൈശ്ച ഗന്ധദ്രവ്യൈഃ സുവാസതമ് । ചിത്രൈര്വിചിത്രൈര്വിവിധൈഃ ശില്പിനാംപുണ്യകാരിണാമ്
നാനാതരം ധൂപങ്ങളും സുഗന്ധവസ്തുക്കളും കൊണ്ട് പരിമളപൂർണ്ണമായതും, വിശിഷ്ടമായ കലാകൃതികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചതുമായിരുന്നു.
പരിതഃ പരിതശ്ചൈവ ശോഭനാര്ഹൈഃ സുശോഭനൈഃ । ഗന്ധര്വാണാം ച സംഗീതൈമധുരംര്മധുരീകൃതമ്
ചുറ്റും മനോഹരമായ അലങ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭംഗിയാർന്നതും, ഗന്ധർവരുടെ മധുരഗാനത്തിൽ ആസ്വാദ്യമായതുമായിരുന്നു.
വിദ്യാധരീണാംനൃത്യൈശ്ച നര്തകീനാം ച ശില്പിനാമ് । തത്ര നിശ്ചേഷ്ടചിത്രൈശ്ച ജനരാജിവിരാജിതമ്
വിദ്യാധരിമാരുടെയും നർത്തകിമാരുടെയും കലാകാരന്മാരുടെയും നൃത്തങ്ങൾ കൊണ്ടും, അവിടെ കൂടിയ ജനങ്ങളും രാജാക്കന്മാരും സാന്നിധ്യത്തോടെ അതിനെ കൂടുതൽ ഭംഗിയാക്കി.
ഗുപ്തദ്വാരൈര്ഗവാക്ഷൈശ്ച യുവതീഭിശ്ച വീക്ഷിതമ് । മങ്ഗലേന ഘടേനൈവ വിധുഷാ ച പുരോധസാ
മറഞ്ഞ വാതിലുകളും ജാലകങ്ങളും, യുവതികൾ നോക്കി നിൽക്കുന്നവയും, മുന്നിൽ മംഗളഘടവും പണ്ഡിതനായ പുരോഹിതനും ഉണ്ടായിരുന്നതുമാണ്.
കുശഹസ്തേന ഭൂപേന ദാനേന ദാനവസ്തുനാ । ദൃഷ്ട്വാ ച പ്രാങ്ഗണം രാജ്ഞോ ദേവാ ബ്രഹ്മാദയസ്തഥാ
കുശതൃണം കൈയിൽ പിടിച്ച രാജാവും, വിലയേറിയ വസ്തുക്കൾ ദാനം ചെയ്തും, രാജാവിന്റെ പ്രാംഗണത്തെ ദേവന്മാരും ബ്രഹ്മാദികളും നോക്കി.
അവരുഹ്യ രഥാത്തൂണം തിഷ്ടന്തി പ്രാങ്ഗണേ മുദാ । രാജേന്ദ്രാ ദാനവേന്ദ്രാശ്ച സുനയഃ സനകാദയഃ
രഥങ്ങളിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ ഇറങ്ങി, സന്തോഷത്തോടെ പ്രാംഗണത്തിൽ രാജാക്കന്മാർ, ദാനവാധിപന്മാർ, ജ്ഞാനികൾ, സനകാദിമുനികൾ എന്നിവരും നിലകൊണ്ടു.
ശ്രീകൃഷ്ണശ്ചാപി ഭഗവാന്പാര്ഷദപ്രവരൈഃ സഹ । താന്ദൃഷ്ട്വാ സഹസോത്ഥായ ജവേന ഭീഷ്മകസ്തഥാ
ശ്രീകൃഷ്ണനും പ്രധാനപ്പെട്ട അനുചിതന്മാരുമൊത്ത് അവരെ കണ്ടപ്പോൾ, ഭീഷ്മകൻ ഉടൻ എഴുന്നേറ്റ് വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോയി.
മൂര്ഘ്നാ വവന്ദേ ദേവാശ്ച മുനോന്ദ്രാംശ്ച നൃപാംസ്തഥാ । രത്നസിഹാസനേഷ്വേവ സുരമ്യേഷു പൃഥവപൃഥക്
അവൻ ദേവന്മാരെയും മുനിമാരെയും രാജാക്കന്മാരെയും തലകുനിഞ്ഞ് വണങ്ങി, മനോഹരമായ രത്നസിംഹാസനങ്ങളിൽ വേർതിരിച്ച് ഇരുത്തി.
ക്രമതോ വാസയാമാസ സംപൂജ്യ സാദരേണ ച । രാജാ തുഷ്ടാവ ഭക്ത്യാ ച താന്സര്വാന്ഭക്തിപൂര്വകമ് വസുദേവം വാസുദേവം സാശ്രുനേത്രഃ പുടാഞ്ജലിഃ
ക്രമമായി ആദരപൂർവ്വം സ്നേഹത്തോടെ ഇരുത്തി, രാജാവ് ഭക്തിയോടെ എല്ലാവരെയും സ്തുതിച്ചു; കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ കയ്യുകൂപ്പി വസുദേവനെയും വാസുദേവനെയും സ്തുതിച്ചു.
ഭീഷ്മക ഉവാച അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ ജീവിതം ച സുജീവിതമ് । ബഭൂവ ജന്മകോടീനാം കര്മമൂലനികൃന്തനമ്
ഭീഷ്മകൻ പറഞ്ഞു: ഇന്നാണ് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായത്, ജീവിതം സഫലമായത്; കോടിക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച കർമഫലങ്ങളുടെ മൂലങ്ങൾ ഇതോടെ നശിച്ചു.
സ്വയം വിധാതാ ജഗതാം പ്രദാതാ സര്വസംപദാമ് । സ്വപ്രേ യത്പാദപദ്മം ച ദ്രഷ്ടും നൈവ ക്ഷമഃ പ്രഭോ
ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവും എല്ലാ ഐശ്വര്യങ്ങളുടെ ദാതാവും ആയ ഭഗവാൻ, തന്റെ പ്രിയത്തിൽ പോലും, ആരുടെയും പാദപദ്മം കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല.
തപസാം ഫരദാതാ ച സംസ്രഷ്ടാ പ്രാങ്ഗണേ മമ । സ്വാത്മാരാമേഷു പൂര്ണേഷു ശുഭപ്രശ്നമനീപ്സിതമ്
തപസ്സിന്റെ ഫലം നൽകുന്നവനും എന്റെ അങ്കണത്തിൽ നില്ക്കുന്ന സ്രഷ്ടാവും സ്വയം തൃപ്തരായവരിൽ ഉത്തമനും, നല്ലൊരു ചോദ്യം ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യോഗീന്ദ്രൈരപി സിദ്ധേന്ദ്രൈഃ സുരേന്ദ്രൈശ്ച മുനീന്ദ്രകൈഃ । ധ്യാനാദൃഷ്ടശ്ച യോ ദേവഃ സ ശിവഃ പ്രാങ്ഗണേ മമ
യോഗികളാലും സിദ്ധന്മാരാലും ദേവരാജാക്കളാലും മഹർഷിമാരാലും ധ്യാനത്തിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ദൈവം, ആ ശിവൻ എന്റെ അങ്കണത്തിൽ നില്ക്കുന്നു.
കാലസ്യ കാലോ ഭഗവാന്മൃത്യോര്മൃത്യുശ്ച യഃ പ്രഭുഃ । മൃത്യുംജയശ്ച സര്വേശോനരാണാം ദൃഷ്ടിഗോചരഃ
കാലത്തിന്റെ കാലനും മരണത്തിന്റെ മരണനും മരണം ജയിച്ചവനും എല്ലാം ഭരിക്കുന്നവനും മനുഷ്യർക്കു നേരിൽ കാണാവുന്നവനുമാണ്.
യസ്യമൂര്ധ്നാം സഹസ്രേഷു മൂര്ധ്നി വിശ്വം ചരാചരമ് । നാസ്ത്യന്തഃ സര്വവേദേഷു സോഽയം ച മമ പ്രാങ്ഗണേ
ആയിരം തലകളിൽ ചലിക്കുന്നതും അചലവും ഉള്ള ഈ ലോകം താങ്ങി നിൽക്കുന്നവനും, എല്ലാ വേദകളിലും അതിന്റെ അന്ത്യമില്ലാത്തവനും, എന്റെ അങ്കണത്തിൽ നില്ക്കുന്നു.
സര്വകാമപ്രണേയോ ഹി സര്വാഗ്രേ യസ്യ പൂജനമ് । ശ്രേഷ്ഠോ ദേവഗണാനാം ച സ ഗണേശോ മമാങ്ഗണേ
എല്ലാവർക്കും ആദ്യം പൂജിക്കപ്പെടേണ്ടവനും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവനും ദേവഗണങ്ങളിൽ ഉത്തമനുമായ ഗണപതി എന്റെ അങ്കണത്തിലാണ്.
മുനീനാം വൈഷ്ണവാനാം ച പ്രവനോ ജ്ഞാനിനാം ഗുരുഃ । സനത്കുമാരോ ഭഗവാന്പ്രത്യക്ഷഃ പ്രാങ്ഗണേ മമ
മഹർഷിമാരിലും വൈഷ്ണവന്മാരിലും ഉത്തമനും ജ്ഞാനികൾക്ക് ഗുരുവുമായ ഭഗവാൻ സനത്കുമാരൻ എന്റെ അങ്കണത്തിൽ നേരിൽ പ്രത്യക്ഷനാണ്.
ബ്രഹ്മപുത്രാശ്ച പൌത്രാശ്ച പ്രപൌത്രാശ്ചാപി വംശജാഃ । തേ സര്വേ മദഗൃഹേഽദ്യൈവ ജ്വലന്തോ ബ്രഹ്മതേജസാ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരും മക്കളും കൊച്ചുമക്കളും വംശത്തിൽ ജനിച്ച എല്ലാവരും ഇന്നിവിടെ എന്റെ വീട്ടിൽ ബ്രഹ്മതേജസ്സിൽ ദീപ്തിയോടെ നില്ക്കുന്നു.
അഹോ കല്പാന്തപര്യന്തം തീര്ഥീഭൂതോ മമാഽഽശ്രമഃ । യേഷാം പാദോദകൈസ്തീര്ഥ വിശുദ്ധം തദ്ഗൃഹേ മമ
എന്റെ ആശ്രമം കല്പാന്തം വരെ തീർഥമായി മാറിയിരിക്കുന്നു; ആരുടെ പാദോദകത്തിൽ തീർഥം ശുദ്ധമാകുന്നു, അതിപ്പോൾ എന്റെ വീട്ടിലാണ്.
പൃഥിവ്യാം യാനി തീര്ഥാനി താനി തീര്ഥാനി സാഗരേ । സാഗരേ യാനി തീര്ഥാനി വിപ്രപാദേഷു താനി ച
ഭൂമിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ തീർഥങ്ങളും സമുദ്രത്തിലെ എല്ലാ തീർഥങ്ങളും, അവയെല്ലാം ബ്രാഹ്മണരുടെ പാദങ്ങളിൽ ലഭ്യമാണ്.
വിപ്രപാദോദകക്ലിന്നാ യാവത്തിഷ്ഠതി മേദിനീ । താവത്പുഷ്കരപത്രേഷു പിബന്തി പിതരോ ജലമ്
ബ്രാഹ്മണരുടെ പാദോദകത്തിൽ ഈ ഭൂമി നനയുന്നിടത്തോളം, പിതൃകൾ പുഷ്കരപത്രത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം കുടിക്കുന്നു.
വിപ്രപാദോദകം ഭുക്ത്വാ ദത്ത്വാ വിപ്രായ ദക്ഷിണാമ് । സ്രാനാനാം സര്വതീര്ഥാനാം ഫലമാപ്നോതി നിശ്ചിതമ്
ബ്രാഹ്മണന്റെ പാദോദകം കഴിച്ച്, അവനു ദക്ഷിണ നൽകുമ്പോൾ, എല്ലാ തീർഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത ഫലം ഉറപ്പായി ലഭിക്കും.
നികൃന്തനം ച വിപദാം വ്യാധിനിര്മുലകാരണമ് । സുഖദം ശുഭദം സാരം വിപ്രപാദോദകം നൃണാമ്
ബ്രാഹ്മണരുടെ പാദോദകം ദുരിതങ്ങൾ നീക്കുന്നതും രോഗങ്ങൾ അകറ്റുന്നതും സന്തോഷവും മംഗളവും സാരവും മനുഷ്യർക്കു നൽകുന്നതുമാണ്.
ന ഗങ്ഗാസദൃശം തീര്ഥ ന ദേവോ മാധവാത്പരഃ । സനത്കുമാരാ ദ്ഭക്തോ ന ന ഹി കല്പതരോസ്തരുഃ
ഗംഗയെപ്പോലെയുള്ള തീർഥം ഇല്ല, മാധവനേക്കാൾ വലിയ ദൈവം ഇല്ല, സനത്കുമാരനെപ്പോലുള്ള ഭക്തൻ ഇല്ല, കല്പവൃക്ഷം പോലുള്ള വൃക്ഷം ഇല്ല.
ന പുഷ്പം പാരിജാതാച്ച ന വ്രതം ഹരിവാസരാത് । പൂജനേ ന ഹി പൂജ്യം ച ന പത്രം തുലസീപരമ്
പാരിജാതം പോലെ പുഷ്പം ഇല്ല, ഹരിദിനത്തിനെപ്പോലുള്ള വ്രതം ഇല്ല, പൂജയിൽ തുളസിയിലേക്കാൾ ഉത്തമം ഒന്നുമില്ല.
ന ദേവീ പ്രകൃതേശ്ചാപി നാഽഽധാരഃ പവനാത്പരഃ । ന ഹി സ്ഥൂലോ മഹാവിഷ്ണോര്ന സൂക്ഷ്മം പരമാണുതഃ
പ്രകൃതിയെക്കാൾ വലിയ ദേവി ഇല്ല, വായുവിനെക്കാൾ വലിയ ആധാരം ഇല്ല, മഹാവിഷ്ണുവിനെക്കാൾ വലിയ സ്ഥൂലം ഇല്ല, അനുവിനെക്കാൾ സൂക്ഷ്മം ഒന്നുമില്ല.
ന ബ്രാഹ്മണാത്പരഃ പൂതോ നാഽഽശ്രമശ്ച ന തീര്യകമ് । ന ദേവോ ന പരഃ കോഽപി ചേത്യാഹ കമലോദ്ഭവഃ
ബ്രാഹ്മണനേക്കാൾ വിശുദ്ധൻ ആരുമില്ല, ആശ്രമങ്ങളിൽ ഉത്തമം ഒന്നുമില്ല, തീർഥങ്ങളിൽ ഉന്നതം ഒന്നുമില്ല, ദേവന്മാരിൽ വലിയവൻ ഇല്ലെന്ന് കമലോത്ഭവൻ പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാദീനാം പ്രകൃതേശ്ച പരഃ പ്രഭുഃ । ധ്യാനാസാധ്യോ ദുരാരാധ്യോ യോഗിനാമപി നിശ്ചിതമ്
ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും ശിവനെയും പ്രകൃതിയെയും കടന്ന ഭഗവാൻ, ധ്യാനത്തിലൂടെ മാത്രമേ ലഭിക്കാവൂ, യോഗികൾക്കു പോലും ആരാധിക്കാൻ ദുഷ്കരനാണ്, ഇതു സത്യമാണ്.
നിര്ഗുണശ്ച നിരാകാരോ ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹഃ । സ ഏവ ചക്ഷുഷോ നൄണാം സാക്ഷാദ്ദേവശ്ച മദ്ഗൃഹേ
ഗുണങ്ങളോ രൂപമോ ഇല്ലാത്തവനാണ് അവൻ, എന്നാൽ ഭക്തന്മാരോടുള്ള കരുണകൊണ്ട് അവൻ രൂപം സ്വീകരിക്കുന്നു. ആzelfde ദൈവം മനുഷ്യരുടെ കണ്ണുകൾക്ക് നേരിട്ട് കാണാവുന്നതായി എന്റെ വീട്ടിൽ പ്രത്യക്ഷമായിരിക്കുന്നു.
ദേവൈര്ബ്രഹ്മേശശേഷൈശ്ച ധ്യാതം യത്പാദപങ്കജമ് । ധനേശേന ഗണേശേന ദിനേശേനാപി ദുര്ലഭമ്
ബ്രഹ്മാവും ശിവനും അനന്തനും മറ്റു ദേവന്മാരും ധ്യാനം ചെയ്യുന്ന ആ പാദപദ്മങ്ങൾ, കുബേരനും വിനായകനും സൂര്യനും പോലും എളുപ്പത്തിൽ പ്രാപിക്കാനാവുന്നതല്ല.