ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര ശതാനന്ദോ മഹാമുനിഃ । കോടിഭിര്മുനിഭിഃ സാര്ധമാജഗാമ ഹരേഃ പുരഃ
അതിനിടയിൽ മഹാമുനിയായ ശതാനന്ദൻ കോടിക്കണക്കിന് മുനിമാരോടൊപ്പം ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ എത്തി.
പുരം പ്രവേശയാമാസ ശതദ്വാരം ച ദുര്ഗമമ് । അഗമ്യം ചാപി ശത്രൂണാം മിത്രാണാ ച സുഖപ്രദമ്
അവരെ ശതദ്വാരങ്ങളുള്ള, കഠിനമായ കോട്ടയിലേക്കും ശത്രുക്കൾക്കു കടക്കാനാകാത്ത, സുഹൃത്തുക്കൾക്കു സന്തോഷം നൽകുന്ന നഗരത്തിലേക്കും പ്രവേശിപ്പിച്ചു.
ദേവകന്യാ നാഗകന്യാ രാജകന്യാസ്തഥൈവ ച । മുനികന്യാ വരം ദ്രഷ്ടും സസ്മിതാശ്ച സമായയുഃ
ദേവകന്യകൾ, നാഗകന്യകൾ, രാജകുമാരികൾ, മുനികന്യകൾ എന്നിവരും എല്ലാവരും പുഞ്ചിരിയോടെ വരനെ കാണാൻ എത്തി.
ദദൃശുര്യോഷിതഃ സര്വാ നിമേഷരഹിതേന ച । പ്രസന്നം കാരയാമാസ സസ്മിതശ്ചന്ദ്രശേഖരഃ
ആ സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും കണ്ണുമടക്കാതെ അവനെ നോക്കി; ചന്ദ്രശേഖരൻ പുഞ്ചിരിയോടെ അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
രത്നേന്ദ്രസാരനിര്മാണരഥസ്ഥം പരമേശ്വരമ് । സര്വേഷാം പരമാത്മാനം ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹമ്
അവർക്കു കാണാൻ സാധിച്ചത് രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച രഥത്തിൽ നിലകൊണ്ട പരമേശ്വരനെയും, എല്ലാ ഭക്തർക്കും അനുഗ്രഹമായി നിലകൊള്ളുന്ന പരമാത്മാവിനെയും.
നവീനജലദശ്യാമം ശോഭിതം പീതവാസസാ । യന്ദനോക്ഷിതസര്വാങ്ഗം വനമാലാവിഭൂഷിതമ്
പുതിയ മഴമേഘംപോലെയുള്ള നിറം, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, ചന്ദനപ്പൊടി പുരണ്ട ശരീരം, വനമാല അണിഞ്ഞവൻ.
രത്നകേയൂരവലയരത്നമാലാകുലോജ്ജ്വലമ് । രത്നകുണ്ഡലയുഗ്മേന ഗണ്ഡസ്ഥലവിരാചിതമ്
രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കൈവള, കങ്കണം, മാലകൾ അണിഞ്ഞ്, രത്നകുണ്ഡലങ്ങളുടെ ദ്വയത്തോടെ കവിളുകൾ ഭസുരമായി.
രത്നേന്ദ്രസാരനിര്മാണക്വണന്മഞ്ജീരരഞ്ജിതമ് । സസ്മിതം മുരലീഹസ്തം പശ്യന്തം രത്നദര്പണമ്
രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച മണിമഞ്ചീരങ്ങൾ കാലിൽ, പുഞ്ചിരിയോടെ, കൈയിൽ മുരളി പിടിച്ച്, രത്നദർപ്പണത്തിൽ നോക്കുന്നവൻ.
സപ്തഭിഃ പാര്ഷദൈര്ഗോപൈഃ സേവിതം ശ്വേതചാമരൈഃ । നവയൌവനസംപന്നം ശരത്കമലലോചനമ്
ഏഴു ഗോപസഹചാരികൾ വെള്ള ചാമരങ്ങൾ വീശി സേവിക്കുന്നവൻ, പുതുമൈക്കളുള്ള യുവാവായവൻ, ശരത്കാലത്തിലെ താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുകൾ.
ശരത്പൂര്ണേന്ദുതുല്യാസ്യം ഭക്താനുഗ്രഹകാരകമ് । കോടികന്ദര്പസൌന്ദര്യം സത്യം നിത്യം സനാതനമ്
ശരത്പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖം, ഭക്തർക്കു അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവൻ, കോടികന്ദർപ്പന്മാരുടെ സൗന്ദര്യം, സത്യം, ശാശ്വതം, നിത്യവും.
തീര്ഥപൂതം കീര്തിപൂതം ബ്രഹ്മേശശേഷവന്ദിതമ് । പരമ്ഹ്നാദകം രൂപം കൌടിചന്ദ്രസമപ്രഭമ്
തീർത്ഥങ്ങൾ കൊണ്ടും കീർത്തിയാൽ ശുദ്ധമായ രൂപം, ബ്രഹ്മാവും ഈശ്വരനും ശേഷനും വന്ദിക്കുന്നവൻ, മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നവൻ, അനേകം ചന്ദ്രന്മാരുടെ പ്രകാശംപോലുള്ളവൻ.
ധ്യാനാസാധ്യം ദുരാരാധ്യം പരമം പ്രകൃതേഃ പരമ് । ദൂര്വയാ പട്ടസൂത്രം ച രത്നേന്ദ്രസാരദര്പണമ്
ധ്യാനത്തിലൂടെ ലഭിക്കാവുന്നവൻ, ആരാധിക്കാൻ ദുഷ്കരൻ, പരമൻ, പ്രകൃതിക്ക് അതീതൻ; ദൂർവാ പുള്ളി, പട്ടു നൂൽ, രത്നദർപ്പണം അണിഞ്ഞവൻ.
ദധാനം കര്തൃകാസാര്ധ കദല്യാഃ സ്ഫുടമഞ്ജരീമ് । ചൂഡാം ത്രിവിക്രമാകാരാം മാലതീമാല്യഭൂഷിതമ്
തലയിൽ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കണികയിൽ കുരിഞ്ഞിപ്പൂക്കളും, മാലതിപ്പൂമാല അണിഞ്ഞവൻ.
പുഷ്പം നാരീപ്രദത്തം ച മുകുടം മസ്തകോജജ്വവലമ് । ദൃഷ്ട്വാ വരം യുവത്യശ്ച മൂര്ച്ഛാ സംപ്രാപുരീശ്വരമ്
ഒരു സ്ത്രീ സമർപ്പിച്ച പൂവ് മുകുടത്തിൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; അതു തലയിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു; വരനെ കണ്ട യുവതികൾ ഈശ്വരന്റെ മുമ്പിൽ വിങ്ങി വീണു.
രുക്മിണീജീവനം ധന്യം ശ്ലാധ്യമിത്യൂചുരീപ്സിതമ് । ജാമാതരം സാ ദദര്ശ രാജ്ഞീ ഭീഷ്മകകാമിനീ
രുക്മിണിയുടെ ജീവിതം ഭാഗ്യവാനും പ്രശംസനീയവുമാണെന്ന് എല്ലാവരും പറഞ്ഞു. രാജ്ഞിയും ഭീഷ്മകന്റെ പ്രിയയും ആയവൾ, താൻ ആഗ്രഹിച്ച പോലെ തന്റെ മരുമകനെ കണ്ടു.
നിമേഷരഹിതാ തുഷ്ടാ പ്രസന്നവദനേക്ഷണാ । രാജാ പ്രസന്നവദനഃ സാമാത്യഃ സപുരോഹിതഃ
കണ്ണ് മടക്കാതെ സന്തോഷത്തോടെ, ഹർഷഭാവത്തോടെ രാജ്ഞി നോക്കി നിന്നു. രാജാവും മന്ത്രിമാരും പുരോഹിതന്മാരുമൊക്കെയും സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സമാഗത്യ സുരാന്വിപ്രാന്ഭൂപാംശ്ച പ്രണനാമ സഃ । ദദൌ യോഗ്യാശ്രമം തേഭ്യോ ഭക്ഷ്യപൂര്ണ സുധോപമമ്
അവൻ ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും രാജാക്കന്മാരെയും സമീപിച്ചു വണങ്ങി. അവർക്കായി അമൃതത്തോളം രുചികരമായ വിഭവങ്ങൾ നിറഞ്ഞ യോഗ്യമായ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ ഒരുക്കി.
ദിവാനിശം ചാപ്യുവാച ദീയതാം ദീയതാമിതി । സുഖം നിനായ രജനീം ദേവൈശ്ച ബാന്ധവൈഃ സഹ
പകൽ രാത്രിയില്ലാതെ അവൻ 'നൽകൂ, നൽകൂ' എന്ന് ആവർത്തിച്ചു. ദേവന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടെ സന്തോഷത്തോടെ രാത്രി കഴിച്ചു.
വസുദേവഃ പ്രഭാതേ ച പ്രാതഃകൃത്യം ചകാര സഃ । സ്നാത്വാ സംധ്യാദികം കൃത്വാ ധൃത്വാ ധൌതേ ച വാസസീ
വസുദേവൻ പുലർച്ചെ എഴുന്നേറ്റ് പ്രഭാതകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു. കുളിച്ച് സന്ധ്യാദികം നിർവഹിച്ചു, ശുദ്ധമായ വസ്ത്രം ധരിച്ചു.
ചകാര വേദമന്ത്രേണ ശുഭാധിവാസനം ഹരേഃ । സംപൂജ്യ മാതൃകാഃ സര്വാഃ സാക്ഷാച്ച സര്വദേവതാഃ
വേദമന്ത്രങ്ങളാൽ ഹരിയുടെ ശുഭപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി. എല്ലാ മാതാക്കളെയും ദൈവങ്ങളെയും നേരിട്ട് സ്നേഹപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
പ്രദായ വസുധാരാം ച വൃദ്ധിശ്രാദ്ധാദികം തഥാ । പ്രാഹ്മണാന്ഭോജയാമാസ ദേവാംശ്ച ബാന്ധവാംസ്തഥാ
ഭൂമിദാനവും വളർച്ചശ്രാദ്ധാദി കര്മ്മങ്ങളും ചെയ്തു. ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും ബന്ധുക്കളെയും സ്നേഹത്തോടെ ഭക്ഷിപ്പിച്ചു.
വാദ്യം ച വാദയാമാസ കാരയാമാസ മങ്ഗലമ് । സുവേഷം കാരയാമാസ വരസ്യാപി പ്രശംസിതമ്
വാദ്യങ്ങൾ മുഴക്കിച്ചു, മംഗളകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി. വരന് അണിയിച്ച വസ്ത്രം എല്ലാവരും പ്രശംസിച്ചു.
സജ്ജം ച കാരയാമാസ നരയാനം സുശോഭനമ് । ഏവം രാജാ ഭീഷ്മകശ്ച വിവാഹാര്ഹം ച മങ്ഗലമ്
അവൻ മനോഹരമായ രഥം ഒരുക്കി. ഇങ്ങനെ രാജാവ് ഭീഷ്മകൻ കല്യാണത്തിന് വേണ്ട എല്ലാ മംഗളകാര്യങ്ങളും ഒരുക്കി.
പുരോഹിതൈര്വേദമന്ത്രൈഃ സര്വ കര്മ ചകാര സഃ । മണിരത്നം ധനം ചാപി മുക്താമാണിക്യഹീരകമ്
പുരോഹിതന്മാരുടെ വേദമന്ത്രങ്ങളോടെ എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ചെയ്തു. മാണിക്യവും ധനവും മുത്തും വജ്രവും രത്നങ്ങളും ദാനം ചെയ്തു.
ഭക്ഷ്യദ്രവ്യം ച വസ്ത്രം ചാപ്യുപഹാരമനുത്തമമ് । ഭട്ടേമ്യോ ബ്രാഹ്മണേഭ്യോഽപി ഭിക്ഷുകേഭ്യോ ദദൌ മുദാ
ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളും വസ്ത്രങ്ങളും ഉത്തമമായ സമ്മാനങ്ങളും നൽകി. ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്കും പണ്ഡിതന്മാർക്കും ഭിക്ഷക്കാര്ക്കും സന്തോഷത്തോടെ ദാനം ചെയ്തു.
വാദ്യം ച വാദയാമാസ കാരയാമാസ മങ്ഗലമ് । സുവേഷം കാരയാമാസ രുക്മിണ്യാശ്ച മനോഹരമ്
വാദ്യങ്ങൾ മുഴക്കിച്ചു, മംഗളകർമ്മങ്ങൾ നടത്തി. രുക്മിണിക്ക് മനോഹരമായ വസ്ത്രം അണിയിച്ചു.
രാജ്ഞീഭിര്മുനിപത്നീഭിര്വിധാനം ച യഥോചിതമ് । തതഃ ശുഭേ ക്ഷണേ പ്രാപ്തേ മാഹേന്ദ്രേ പരമോദയേ
രാജ്ഞിമാരും മുനിമാരുടെ ഭാര്യമാരും വിധിപ്രകാരം കര്മ്മങ്ങൾ നടത്തി. അതിനുശേഷം, ശുഭമായ സമയത്ത്, മഹേന്ദ്രനക്ഷത്രം ഉദിച്ചപ്പോൾ,
വിവാഹോചിതലഗ്നേ ച ലഗ്നാധിപതിസംയുതേ । സദ്ഗ്രഹേക്ഷണശുദ്ധേ ചാപ്യസതാം ദൃഷ്ടിവര്ജിതേ
വിവാഹത്തിന് അനുയോജ്യമായ ലഗ്നത്തിൽ, ലഗ്നനാഥൻ അനുഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, ശുഭഗ്രഹങ്ങൾ മാത്രം ദൃഷ്ടിയായും ദുഷ്പ്രഭാവം ഇല്ലാതെയും,
ശുഭക്ഷണേ സുഭര്ക്ഷേ ച വിശുദ്ധേ ചന്ദ്രതാരയോഃ । വേധദോഷാദിരഹിതേ ശലാകാദിവിവര്ജിതേ
ശുഭമായ സമയത്തും നല്ല നക്ഷത്രത്തിലും, ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും ശുദ്ധമായിരിക്കെ, ജാതകദോഷങ്ങളോ ദുഷ്പ്രതികൂലതകളോ ഇല്ലാതെ,
ദംപത്യോഃ ശര്മയോഗ്യേ ച പരിണാമസുഖപ്രദേ । ഏവംഭൂതേ ച സമയേ ഭീഷ്മകപ്രാങ്ഗണം ഹരിഃ
ദമ്പതികൾക്ക് സന്തോഷവും ദീർഘസൗഭാഗ്യവും നൽകുന്ന സമയത്ത്, അങ്ങനെ അനുയോജ്യമായ സമയത്ത് ഹരി ഭീഷ്മകന്റെ പ്രാകാരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.