ശൈലവൃഷ്ടിം ശിലാവൃഷ്ടിം ജലവൃഷ്ടിം ചകാര സഃ । ജ്വലദങ്ഗാരവൃഷ്ടിം ച ശരവൃഷ്ടിം ചകാര ഹ
അവന് കല്ലുകളുടെ മഴ, പാറമഴ, വെള്ളമഴ, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിക്കനല്മഴ, അമ്പുകളുടെ മഴ എന്നിവയൊക്കെ ഉണ്ടാക്കി.
ബലാച്ചാസ്ത്രേണ സര്വാണി വാരയാമാസ ലാങ്ഗലീ । ഹലേന തദ്രഥം ചൂര്ണ ചകാര രണമധ്യതഃ
പക്ഷേ, ഹലധാരന് തന്റെ ശക്തിയും ആയുധങ്ങളും കൊണ്ട് അതൊക്കെയും തടഞ്ഞു; പിന്നെ തന്റെ ഹലുകൊണ്ട് ശല്വന്റെ രഥം യുദ്ധഭൂമിയില് പൊടിയാക്കി.
ഘോടകാന്സാരഥിം ചൈവ ജഘാന ചൈവ ലീലയാ । കോപാദ്ബലേന തം ഹന്തും വാഗ്ബഭൂവാശരീരിണീ
ലാളിത്യമോടെ അവന് കുതിരകളെയും രഥസാരഥിയെയും വീഴ്ത്തി; കോപത്തോടെ ബാലരാമന് ശല്വനെ കൊല്ലാന് പോകുമ്പോള് ദേഹമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം അപ്രത്യക്ഷമായി മുഴങ്ങി.
ത്യജ ശാല്വം കൃഷ്ണവധ്യം തവ കിം പൌരുഷം രണേ । യസ്യ മൂര്ധ്നി ച ബ്രഹ്മാണ്ഡം ശൂര്പേ ച സര്ഷപേ യഥാ
ശല്വനെ വിട്ടേക്കൂ; കൃഷ്ണന് അവനെ കൊല്ലേണ്ടവനാണ്. യുദ്ധത്തില് അവനെ തോല്പ്പിച്ചാല് നിനക്കെന്ത് ഗുണം? അവന്റെ തലയില് ഒരു ഉലക്കയില് എള്ളുപോലെ ബ്രഹ്മാണ്ഡം വഹിക്കുന്നു.
തച്ഛ്രുത്വാ ബലദേവശ്ച ഹലേന തസ്യ മസ്തകമ് । ചകാര ചൂര്ണ വ്യഥിതഃ പപാത രണമൂര്ധനി
അത് കേട്ട ബാലരാമന് ഹലുകൊണ്ട് അവന്റെ തല പൊടിയാക്കി; വേദനയോടെ ശല്വന് യുദ്ധഭൂമിയില് വീണു.
ശാല്വസ്യ പതനം ദൃഷ്ട്വാ ശിശുപാലോ മഹാബലീ । ചകാര ശരവൃഷ്ടിം ച ജലവൃഷ്ടിം യഥാ ഭുവി
ശല്വന്റെ വീഴ്ച കണ്ട മഹാബലശാലിയായ ശിശുപാലന് ഭൂമിയില് മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ചു.
ഹലീ തസ്യ രഥം ചൂര്ണ ചകാര ലാങ്ഗലേന ച । അര്ധചന്ദ്രേണ തദ്വാണാന്വാരയാമാസ ലീലയാ
ഹലീ തന്റെ ഉഴവാലുകൊണ്ട് അവന്റെ രഥം പൊടിയാക്കി, അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള അറ്റം കൊണ്ട് കളിയോടെ അവന്റെ അമ്പുകൾ തടഞ്ഞു.
തം ഹന്തും ശംകരഃ സാക്ഷാന്നിഷേധം ച ചകാര തമ് । കൃഷ്ണവധ്യം ത്യജ ബല പാര്ഷദപ്രവരം ഹരഃ
അവനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ ശംകരൻ നേരിട്ട് ഇടപെട്ട് പറഞ്ഞു: 'ബലാ, കൃഷ്ണനാൽ കൊല്ലപ്പെടരുതാത്ത ആ പ്രധാന അനുചരനെ ഉപേക്ഷിക്കു.'
ദന്തവക്ത്രസ്യ ദന്തം ച ബഭഞ്ജ സ ഹലേന ച । സുപ്രവൃത്തസ്യ യുദ്ധേന തേ സര്വേ ജഹസുശ്ച തമ്
ഹലീ തന്റെ ഉഴവാലുകൊണ്ട് ദന്തവക്ത്രന്റെ പല്ല് പൊട്ടിച്ചു; കഠിനമായ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം എല്ലാവരും അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
ബലസ്യ വിക്രമം ദൃഷ്ട്വാ സര്വേ വീരാഃ പലായിതാഃ । ചക്രുഃ പ്രവേശനം സര്വേ കുണ്ഡിനം വരയാത്രികാഃ
ബലന്റെ വീര്യം കണ്ടു എല്ലാ വീരന്മാരും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു; വിവാഹസമൂഹം മുഴുവൻ കുണ്ഡിന നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര ശതാനന്ദോ മഹാമുനിഃ । കോടിഭിര്മുനിഭിഃ സാര്ധമാജഗാമ ഹരേഃ പുരഃ
അതിനിടയിൽ മഹാമുനിയായ ശതാനന്ദൻ കോടിക്കണക്കിന് മുനിമാരോടൊപ്പം ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ എത്തി.
പുരം പ്രവേശയാമാസ ശതദ്വാരം ച ദുര്ഗമമ് । അഗമ്യം ചാപി ശത്രൂണാം മിത്രാണാ ച സുഖപ്രദമ്
അവരെ ശതദ്വാരങ്ങളുള്ള, കഠിനമായ കോട്ടയിലേക്കും ശത്രുക്കൾക്കു കടക്കാനാകാത്ത, സുഹൃത്തുക്കൾക്കു സന്തോഷം നൽകുന്ന നഗരത്തിലേക്കും പ്രവേശിപ്പിച്ചു.
ദേവകന്യാ നാഗകന്യാ രാജകന്യാസ്തഥൈവ ച । മുനികന്യാ വരം ദ്രഷ്ടും സസ്മിതാശ്ച സമായയുഃ
ദേവകന്യകൾ, നാഗകന്യകൾ, രാജകുമാരികൾ, മുനികന്യകൾ എന്നിവരും എല്ലാവരും പുഞ്ചിരിയോടെ വരനെ കാണാൻ എത്തി.
ദദൃശുര്യോഷിതഃ സര്വാ നിമേഷരഹിതേന ച । പ്രസന്നം കാരയാമാസ സസ്മിതശ്ചന്ദ്രശേഖരഃ
ആ സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും കണ്ണുമടക്കാതെ അവനെ നോക്കി; ചന്ദ്രശേഖരൻ പുഞ്ചിരിയോടെ അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
രത്നേന്ദ്രസാരനിര്മാണരഥസ്ഥം പരമേശ്വരമ് । സര്വേഷാം പരമാത്മാനം ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹമ്
അവർക്കു കാണാൻ സാധിച്ചത് രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച രഥത്തിൽ നിലകൊണ്ട പരമേശ്വരനെയും, എല്ലാ ഭക്തർക്കും അനുഗ്രഹമായി നിലകൊള്ളുന്ന പരമാത്മാവിനെയും.
നവീനജലദശ്യാമം ശോഭിതം പീതവാസസാ । യന്ദനോക്ഷിതസര്വാങ്ഗം വനമാലാവിഭൂഷിതമ്
പുതിയ മഴമേഘംപോലെയുള്ള നിറം, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, ചന്ദനപ്പൊടി പുരണ്ട ശരീരം, വനമാല അണിഞ്ഞവൻ.
രത്നകേയൂരവലയരത്നമാലാകുലോജ്ജ്വലമ് । രത്നകുണ്ഡലയുഗ്മേന ഗണ്ഡസ്ഥലവിരാചിതമ്
രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കൈവള, കങ്കണം, മാലകൾ അണിഞ്ഞ്, രത്നകുണ്ഡലങ്ങളുടെ ദ്വയത്തോടെ കവിളുകൾ ഭസുരമായി.
രത്നേന്ദ്രസാരനിര്മാണക്വണന്മഞ്ജീരരഞ്ജിതമ് । സസ്മിതം മുരലീഹസ്തം പശ്യന്തം രത്നദര്പണമ്
രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച മണിമഞ്ചീരങ്ങൾ കാലിൽ, പുഞ്ചിരിയോടെ, കൈയിൽ മുരളി പിടിച്ച്, രത്നദർപ്പണത്തിൽ നോക്കുന്നവൻ.
സപ്തഭിഃ പാര്ഷദൈര്ഗോപൈഃ സേവിതം ശ്വേതചാമരൈഃ । നവയൌവനസംപന്നം ശരത്കമലലോചനമ്
ഏഴു ഗോപസഹചാരികൾ വെള്ള ചാമരങ്ങൾ വീശി സേവിക്കുന്നവൻ, പുതുമൈക്കളുള്ള യുവാവായവൻ, ശരത്കാലത്തിലെ താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുകൾ.
ശരത്പൂര്ണേന്ദുതുല്യാസ്യം ഭക്താനുഗ്രഹകാരകമ് । കോടികന്ദര്പസൌന്ദര്യം സത്യം നിത്യം സനാതനമ്
ശരത്പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖം, ഭക്തർക്കു അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവൻ, കോടികന്ദർപ്പന്മാരുടെ സൗന്ദര്യം, സത്യം, ശാശ്വതം, നിത്യവും.
തീര്ഥപൂതം കീര്തിപൂതം ബ്രഹ്മേശശേഷവന്ദിതമ് । പരമ്ഹ്നാദകം രൂപം കൌടിചന്ദ്രസമപ്രഭമ്
തീർത്ഥങ്ങൾ കൊണ്ടും കീർത്തിയാൽ ശുദ്ധമായ രൂപം, ബ്രഹ്മാവും ഈശ്വരനും ശേഷനും വന്ദിക്കുന്നവൻ, മനസ്സിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നവൻ, അനേകം ചന്ദ്രന്മാരുടെ പ്രകാശംപോലുള്ളവൻ.
ധ്യാനാസാധ്യം ദുരാരാധ്യം പരമം പ്രകൃതേഃ പരമ് । ദൂര്വയാ പട്ടസൂത്രം ച രത്നേന്ദ്രസാരദര്പണമ്
ധ്യാനത്തിലൂടെ ലഭിക്കാവുന്നവൻ, ആരാധിക്കാൻ ദുഷ്കരൻ, പരമൻ, പ്രകൃതിക്ക് അതീതൻ; ദൂർവാ പുള്ളി, പട്ടു നൂൽ, രത്നദർപ്പണം അണിഞ്ഞവൻ.
ദധാനം കര്തൃകാസാര്ധ കദല്യാഃ സ്ഫുടമഞ്ജരീമ് । ചൂഡാം ത്രിവിക്രമാകാരാം മാലതീമാല്യഭൂഷിതമ്
തലയിൽ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കണികയിൽ കുരിഞ്ഞിപ്പൂക്കളും, മാലതിപ്പൂമാല അണിഞ്ഞവൻ.
പുഷ്പം നാരീപ്രദത്തം ച മുകുടം മസ്തകോജജ്വവലമ് । ദൃഷ്ട്വാ വരം യുവത്യശ്ച മൂര്ച്ഛാ സംപ്രാപുരീശ്വരമ്
ഒരു സ്ത്രീ സമർപ്പിച്ച പൂവ് മുകുടത്തിൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; അതു തലയിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു; വരനെ കണ്ട യുവതികൾ ഈശ്വരന്റെ മുമ്പിൽ വിങ്ങി വീണു.
രുക്മിണീജീവനം ധന്യം ശ്ലാധ്യമിത്യൂചുരീപ്സിതമ് । ജാമാതരം സാ ദദര്ശ രാജ്ഞീ ഭീഷ്മകകാമിനീ
രുക്മിണിയുടെ ജീവിതം ഭാഗ്യവാനും പ്രശംസനീയവുമാണെന്ന് എല്ലാവരും പറഞ്ഞു. രാജ്ഞിയും ഭീഷ്മകന്റെ പ്രിയയും ആയവൾ, താൻ ആഗ്രഹിച്ച പോലെ തന്റെ മരുമകനെ കണ്ടു.
നിമേഷരഹിതാ തുഷ്ടാ പ്രസന്നവദനേക്ഷണാ । രാജാ പ്രസന്നവദനഃ സാമാത്യഃ സപുരോഹിതഃ
കണ്ണ് മടക്കാതെ സന്തോഷത്തോടെ, ഹർഷഭാവത്തോടെ രാജ്ഞി നോക്കി നിന്നു. രാജാവും മന്ത്രിമാരും പുരോഹിതന്മാരുമൊക്കെയും സന്തോഷം നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സമാഗത്യ സുരാന്വിപ്രാന്ഭൂപാംശ്ച പ്രണനാമ സഃ । ദദൌ യോഗ്യാശ്രമം തേഭ്യോ ഭക്ഷ്യപൂര്ണ സുധോപമമ്
അവൻ ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും രാജാക്കന്മാരെയും സമീപിച്ചു വണങ്ങി. അവർക്കായി അമൃതത്തോളം രുചികരമായ വിഭവങ്ങൾ നിറഞ്ഞ യോഗ്യമായ ഇരിപ്പിടങ്ങൾ ഒരുക്കി.
ദിവാനിശം ചാപ്യുവാച ദീയതാം ദീയതാമിതി । സുഖം നിനായ രജനീം ദേവൈശ്ച ബാന്ധവൈഃ സഹ
പകൽ രാത്രിയില്ലാതെ അവൻ 'നൽകൂ, നൽകൂ' എന്ന് ആവർത്തിച്ചു. ദേവന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും കൂടെ സന്തോഷത്തോടെ രാത്രി കഴിച്ചു.
വസുദേവഃ പ്രഭാതേ ച പ്രാതഃകൃത്യം ചകാര സഃ । സ്നാത്വാ സംധ്യാദികം കൃത്വാ ധൃത്വാ ധൌതേ ച വാസസീ
വസുദേവൻ പുലർച്ചെ എഴുന്നേറ്റ് പ്രഭാതകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു. കുളിച്ച് സന്ധ്യാദികം നിർവഹിച്ചു, ശുദ്ധമായ വസ്ത്രം ധരിച്ചു.
ചകാര വേദമന്ത്രേണ ശുഭാധിവാസനം ഹരേഃ । സംപൂജ്യ മാതൃകാഃ സര്വാഃ സാക്ഷാച്ച സര്വദേവതാഃ
വേദമന്ത്രങ്ങളാൽ ഹരിയുടെ ശുഭപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി. എല്ലാ മാതാക്കളെയും ദൈവങ്ങളെയും നേരിട്ട് സ്നേഹപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.