ശിശുപാല ഉവാച അഹോ ഭുവി കിമാശ്ചര്യ ദേവാ ബ്രഹ്മാദയസ്തഥാ । മുനീന്ദ്രാ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാശ്ചാഽഽയയുര്മാനവാജ്ഞയാ
ശിശുപാലന് പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരേ, ഭൂമിയില് ഇതെന്ത് അത്ഭുതം! ബ്രഹ്മാവും മറ്റുള്ളവരും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രരായ മഹാമുനിമാരും മനുഷ്യന്റെ ആജ്ഞയാല് ഇവിടെ എത്തി.
ദന്തവക്ത്ര ഉവാച സംതതം ബ്രാഹ്മണാ ലുബ്ധാ ദേവാശ്ച ഭക്തവത്സലാഃ । ആയയുര്ബ്രഹ്മപുത്രാശ്ച നന്ദപുത്രാജ്ഞയാ കഥമ്
ദന്തവക്രന് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണന്മാര് എപ്പോഴും ലോഭികളാണ്, ദേവന്മാര് ഭക്തന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്നു; പക്ഷേ, നന്ദന്റെ മകന്റെ ആജ്ഞയാല് ബ്രഹ്മാപുത്രന്മാര് എങ്ങനെ എത്തി?
തേഷാം ച വചനം ശ്രുത്വാ ചുകോപ ദേവസംധകഃ । മുനിരാജേന്ദ്രസംഘശ്ച ലാങ്ഗലീത്യാദയസ്തഥാ
അവരുടെ വാക്കുകള് കേട്ടു ദേവശത്രു കോപിച്ചു; മുനിമാരുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും കൂട്ടവും, ഹലായുധനായവനും അങ്ങനെ തന്നെ പ്രകോപിതരായി.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മo മഹാo ശീകൃഷ്ണജന്മഖo ഉത്തo നാരദനാo രുക്മിണ്യുദ്വാഹേ ഷഡധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മവൈവര്ത്ത മഹാപുരാണത്തിലെ കൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡത്തില് നാരദന് പറഞ്ഞ രുക്മിണിയുടെ വിവാഹം എന്ന ശതത്തിലും ആറാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
അഥ സപ്താധികശതതമോഽധ്യായഃ നാരായണ ഉവാച അഥ കോപപീതശ്ച ബലദേവോ മഹാബലഃ । ഹലേന രുക്മിയാനം ച ബഭഞ്ജ മുനിപുംഗവ
ഇനി എഴുപത്തിയേഴാം അധ്യായം. നാരായണന് പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം, മഹാബലശാലിയായ ബാലരാമന് കോപത്തോടെ തന്റെ ഹലുകൊണ്ട് രുക്മിയുടെ രഥം തകര്ത്തു, മഹാമുനിവരേ.
ഘോടകാന്സാരഥിം ചൈവ നിഹത്യ ജഗതീപതിഃ । ഭുമിഷ്ഠം ചാപി പാപിഷ്ഠം രുക്മിം ഹന്തും ജഗാമ സഃ
കുതിരകളെയും രഥസാരഥിയെയും കൊല്ലുകയും ഭൂമിയില് വീണ പാപിയായ രുക്മിയെ കൊല്ലാനായി ഭൂമിയുടെ അധിപന് അവന്റെ അടുത്തെത്തുകയും ചെയ്തു.
രുക്മീ ച ശരജാലേന വാരയാമാസ ലീലയാ । നാഗാസ്ത്രം യോജയാമാസ ബദ്ധും ഹലിനമീശ്വരമ്
രുക്മി ലാളിത്യമോടെ അമ്പുകളുടെ മഴയിട്ട് തടഞ്ഞു; പിന്നെ ഹലധരനെ കെട്ടാന് നാഗാസ്ത്രം ഒരുക്കി.
നാഗാസ്ത്രം ഗാരുഡേനൈവ സംജഹാര ഹലീ സ്വയമ് । ജഗ്രാഹ കോപാദ്രുക്മീ ച പരം പാശുപതം മുനേ
പക്ഷേ, ഹലധരന് സ്വയം ഗരുഡാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് നാഗാസ്ത്രം ഇല്ലാതാക്കി; അതോടെ കോപിച്ച രുക്മി പരമമായ പാശുപതാസ്ത്രം എടുത്തു, മുനിവരേ.
അവ്യര്ഥം വൈരിമര്ദ ച ശതസൂര്യസമപ്രഭമ് । അഭിതോ ഹലിനാ രുക്മീ ജൃമ്ഭണാസ്ത്രേണ ജൃമ്ഭിതഃ
നൂറ് സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ രുക്മി, ശത്രുവിനെ ആക്രമിച്ചെങ്കിലും, ഹലധരന് ജൃംഭണാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അവനെ അശക്തനാക്കി.
ഭൂമിഷ്ഠഃ സ്ഥാണുമദ്രുക്മീ നിദ്രാസ്ത്രേണൈവ നിദ്രിതഃ । ശാല്വസ്തം നിദ്രിതം ദൃഷ്ട്വാ ശതബാണാന്മുമോച തമ്
ഭൂമിയില് നില്ക്കുന്ന ഒരു തൂണുപോലെ രുക്മിയെ, നിദ്രാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഉറക്കത്തിലാക്കി; അവനെ അങ്ങനെ ഉറങ്ങുന്നത് കണ്ട ശാല്വന് നൂറ് അമ്പുകള് അവനിലേക്ക് വിട്ടു.
ശൈലവൃഷ്ടിം ശിലാവൃഷ്ടിം ജലവൃഷ്ടിം ചകാര സഃ । ജ്വലദങ്ഗാരവൃഷ്ടിം ച ശരവൃഷ്ടിം ചകാര ഹ
അവന് കല്ലുകളുടെ മഴ, പാറമഴ, വെള്ളമഴ, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിക്കനല്മഴ, അമ്പുകളുടെ മഴ എന്നിവയൊക്കെ ഉണ്ടാക്കി.
ബലാച്ചാസ്ത്രേണ സര്വാണി വാരയാമാസ ലാങ്ഗലീ । ഹലേന തദ്രഥം ചൂര്ണ ചകാര രണമധ്യതഃ
പക്ഷേ, ഹലധാരന് തന്റെ ശക്തിയും ആയുധങ്ങളും കൊണ്ട് അതൊക്കെയും തടഞ്ഞു; പിന്നെ തന്റെ ഹലുകൊണ്ട് ശല്വന്റെ രഥം യുദ്ധഭൂമിയില് പൊടിയാക്കി.
ഘോടകാന്സാരഥിം ചൈവ ജഘാന ചൈവ ലീലയാ । കോപാദ്ബലേന തം ഹന്തും വാഗ്ബഭൂവാശരീരിണീ
ലാളിത്യമോടെ അവന് കുതിരകളെയും രഥസാരഥിയെയും വീഴ്ത്തി; കോപത്തോടെ ബാലരാമന് ശല്വനെ കൊല്ലാന് പോകുമ്പോള് ദേഹമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം അപ്രത്യക്ഷമായി മുഴങ്ങി.
ത്യജ ശാല്വം കൃഷ്ണവധ്യം തവ കിം പൌരുഷം രണേ । യസ്യ മൂര്ധ്നി ച ബ്രഹ്മാണ്ഡം ശൂര്പേ ച സര്ഷപേ യഥാ
ശല്വനെ വിട്ടേക്കൂ; കൃഷ്ണന് അവനെ കൊല്ലേണ്ടവനാണ്. യുദ്ധത്തില് അവനെ തോല്പ്പിച്ചാല് നിനക്കെന്ത് ഗുണം? അവന്റെ തലയില് ഒരു ഉലക്കയില് എള്ളുപോലെ ബ്രഹ്മാണ്ഡം വഹിക്കുന്നു.
തച്ഛ്രുത്വാ ബലദേവശ്ച ഹലേന തസ്യ മസ്തകമ് । ചകാര ചൂര്ണ വ്യഥിതഃ പപാത രണമൂര്ധനി
അത് കേട്ട ബാലരാമന് ഹലുകൊണ്ട് അവന്റെ തല പൊടിയാക്കി; വേദനയോടെ ശല്വന് യുദ്ധഭൂമിയില് വീണു.
ശാല്വസ്യ പതനം ദൃഷ്ട്വാ ശിശുപാലോ മഹാബലീ । ചകാര ശരവൃഷ്ടിം ച ജലവൃഷ്ടിം യഥാ ഭുവി
ശല്വന്റെ വീഴ്ച കണ്ട മഹാബലശാലിയായ ശിശുപാലന് ഭൂമിയില് മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ചു.
ഹലീ തസ്യ രഥം ചൂര്ണ ചകാര ലാങ്ഗലേന ച । അര്ധചന്ദ്രേണ തദ്വാണാന്വാരയാമാസ ലീലയാ
ഹലീ തന്റെ ഉഴവാലുകൊണ്ട് അവന്റെ രഥം പൊടിയാക്കി, അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള അറ്റം കൊണ്ട് കളിയോടെ അവന്റെ അമ്പുകൾ തടഞ്ഞു.
തം ഹന്തും ശംകരഃ സാക്ഷാന്നിഷേധം ച ചകാര തമ് । കൃഷ്ണവധ്യം ത്യജ ബല പാര്ഷദപ്രവരം ഹരഃ
അവനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ ശംകരൻ നേരിട്ട് ഇടപെട്ട് പറഞ്ഞു: 'ബലാ, കൃഷ്ണനാൽ കൊല്ലപ്പെടരുതാത്ത ആ പ്രധാന അനുചരനെ ഉപേക്ഷിക്കു.'
ദന്തവക്ത്രസ്യ ദന്തം ച ബഭഞ്ജ സ ഹലേന ച । സുപ്രവൃത്തസ്യ യുദ്ധേന തേ സര്വേ ജഹസുശ്ച തമ്
ഹലീ തന്റെ ഉഴവാലുകൊണ്ട് ദന്തവക്ത്രന്റെ പല്ല് പൊട്ടിച്ചു; കഠിനമായ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം എല്ലാവരും അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
ബലസ്യ വിക്രമം ദൃഷ്ട്വാ സര്വേ വീരാഃ പലായിതാഃ । ചക്രുഃ പ്രവേശനം സര്വേ കുണ്ഡിനം വരയാത്രികാഃ
ബലന്റെ വീര്യം കണ്ടു എല്ലാ വീരന്മാരും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു; വിവാഹസമൂഹം മുഴുവൻ കുണ്ഡിന നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര ശതാനന്ദോ മഹാമുനിഃ । കോടിഭിര്മുനിഭിഃ സാര്ധമാജഗാമ ഹരേഃ പുരഃ
അതിനിടയിൽ മഹാമുനിയായ ശതാനന്ദൻ കോടിക്കണക്കിന് മുനിമാരോടൊപ്പം ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ എത്തി.
പുരം പ്രവേശയാമാസ ശതദ്വാരം ച ദുര്ഗമമ് । അഗമ്യം ചാപി ശത്രൂണാം മിത്രാണാ ച സുഖപ്രദമ്
അവരെ ശതദ്വാരങ്ങളുള്ള, കഠിനമായ കോട്ടയിലേക്കും ശത്രുക്കൾക്കു കടക്കാനാകാത്ത, സുഹൃത്തുക്കൾക്കു സന്തോഷം നൽകുന്ന നഗരത്തിലേക്കും പ്രവേശിപ്പിച്ചു.
ദേവകന്യാ നാഗകന്യാ രാജകന്യാസ്തഥൈവ ച । മുനികന്യാ വരം ദ്രഷ്ടും സസ്മിതാശ്ച സമായയുഃ
ദേവകന്യകൾ, നാഗകന്യകൾ, രാജകുമാരികൾ, മുനികന്യകൾ എന്നിവരും എല്ലാവരും പുഞ്ചിരിയോടെ വരനെ കാണാൻ എത്തി.
ദദൃശുര്യോഷിതഃ സര്വാ നിമേഷരഹിതേന ച । പ്രസന്നം കാരയാമാസ സസ്മിതശ്ചന്ദ്രശേഖരഃ
ആ സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും കണ്ണുമടക്കാതെ അവനെ നോക്കി; ചന്ദ്രശേഖരൻ പുഞ്ചിരിയോടെ അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
രത്നേന്ദ്രസാരനിര്മാണരഥസ്ഥം പരമേശ്വരമ് । സര്വേഷാം പരമാത്മാനം ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹമ്
അവർക്കു കാണാൻ സാധിച്ചത് രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച രഥത്തിൽ നിലകൊണ്ട പരമേശ്വരനെയും, എല്ലാ ഭക്തർക്കും അനുഗ്രഹമായി നിലകൊള്ളുന്ന പരമാത്മാവിനെയും.
നവീനജലദശ്യാമം ശോഭിതം പീതവാസസാ । യന്ദനോക്ഷിതസര്വാങ്ഗം വനമാലാവിഭൂഷിതമ്
പുതിയ മഴമേഘംപോലെയുള്ള നിറം, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, ചന്ദനപ്പൊടി പുരണ്ട ശരീരം, വനമാല അണിഞ്ഞവൻ.
രത്നകേയൂരവലയരത്നമാലാകുലോജ്ജ്വലമ് । രത്നകുണ്ഡലയുഗ്മേന ഗണ്ഡസ്ഥലവിരാചിതമ്
രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കൈവള, കങ്കണം, മാലകൾ അണിഞ്ഞ്, രത്നകുണ്ഡലങ്ങളുടെ ദ്വയത്തോടെ കവിളുകൾ ഭസുരമായി.
രത്നേന്ദ്രസാരനിര്മാണക്വണന്മഞ്ജീരരഞ്ജിതമ് । സസ്മിതം മുരലീഹസ്തം പശ്യന്തം രത്നദര്പണമ്
രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച മണിമഞ്ചീരങ്ങൾ കാലിൽ, പുഞ്ചിരിയോടെ, കൈയിൽ മുരളി പിടിച്ച്, രത്നദർപ്പണത്തിൽ നോക്കുന്നവൻ.
സപ്തഭിഃ പാര്ഷദൈര്ഗോപൈഃ സേവിതം ശ്വേതചാമരൈഃ । നവയൌവനസംപന്നം ശരത്കമലലോചനമ്
ഏഴു ഗോപസഹചാരികൾ വെള്ള ചാമരങ്ങൾ വീശി സേവിക്കുന്നവൻ, പുതുമൈക്കളുള്ള യുവാവായവൻ, ശരത്കാലത്തിലെ താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുകൾ.
ശരത്പൂര്ണേന്ദുതുല്യാസ്യം ഭക്താനുഗ്രഹകാരകമ് । കോടികന്ദര്പസൌന്ദര്യം സത്യം നിത്യം സനാതനമ്
ശരത്പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖം, ഭക്തർക്കു അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവൻ, കോടികന്ദർപ്പന്മാരുടെ സൗന്ദര്യം, സത്യം, ശാശ്വതം, നിത്യവും.