രുക്മിശ്ച ശിശുപാലശ്ച ദന്തവക്ത്രോ മഹാബലീ । ശാല്വോ മായാവിനാം ശ്രേഷ്ഠോ യുദ്ധശാസ്ത്രവിശാരദഃ
രുക്മി, ശിശുപാലൻ, മഹാബലനായ ദന്തവക്രൻ, മായാവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ശാൽവൻ എന്നിവരാണ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്.
നാനാശാസ്രത്രൈസ്തഥാഽശ്ത്രൈശ്ച രഥസ്ഥശ്ച രണോന്മുഖഃ । വിലോക്യ കൃഷ്ണസൈന്യം ച ചുകോപ നൃപനന്ദനഃ
വിവിധ ആയുധങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും കൈവശം വച്ചു, രഥത്തിൽ നിന്നു യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറായിരുന്ന അവർ, കൃഷ്ണന്റെ സൈന്യം കണ്ടപ്പോൾ രാജകുമാരൻ ക്രുദ്ധനായി.
ഉവാച നിഷ്ഠുരം വാക്യം ശ്രുതിതീക്ഷ്മം സുദുഷ്കരമ് । ഉപഹാസ്യ മുനീന്ദ്രാംശ്ച ദേവാംശ്ച മുനിപുംഗവാന്
അവൻ കർശനവും കാതിൽ തുളച്ചുകയറുന്ന തരത്തിലുള്ള ദുർബ്ബരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു, മുനിമാരെയും ദേവന്മാരെയും പ്രധാന മുനിമാരെയും പരിഹസിച്ചു.
രുക്മിരുവാച അഹോ കാലകൃതം കര്മ ദൈവം ച കേന വാര്യതേ । കിംവാഽഹം കഥയിഷ്യാമി ദേവേന്ദ്രാണാം ച സംസദി
രുക്മി പറഞ്ഞു: 'അയ്യോ, ഇത് കാലത്തിന്റെ പ്രവർത്തിയാണ്; വിധിയെ ആരാണ് തടയാൻ കഴിയുക? ദേവേന്ദ്രന്മാരുടെ സഭയിൽ ഞാൻ എന്ത് പറയാൻ കഴിയുമെന്ന്?'
ഗ്രഹീതും രുക്മിണീം കന്യാം ദേവയോഗ്യാം മനോഹരാമ് । ആയാതി ദേവൈര്മുനിഭിര്നന്ദസ്യ പശുരക്ഷകഃ
ദേവന്മാർക്കും മനോഹരമായ രുക്മിണിയെ പിടിക്കാൻ, നന്ദന്റെ പശുക്കളുടെ കാവൽക്കാരനായ ഗോപൻ ദേവന്മാരെയും മുനിമാരെയും കൂട്ടി വരുന്നു.
സാക്ഷാജ്ജാരശ്ച ഗോപീനാം ഗോപോച്ഛിഷ്ടാന്നഭോജനഃ । ജാതേശ്ച നിര്മയോ നാസ്തി ഭക്ഷ്യമൈഥുനയോസ്തഥാ
അവൻ ഗോപി സ്ത്രീകളുടെ പരസ്യപ്രേമിയാണ്, ഗോപന്മാർ വിട്ടു പോയ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനും, ജന്മത്തിൽ സമ്പത്ത് ഇല്ലാത്തവനും, ഭക്ഷ്യവും വിവാഹസമ്മാനവും ഇല്ലാത്തവനുമാണ്.
കിം നു രാജേന്ദ്രപുത്രശ്ച കിം നു വാ മുനിപുത്രകഃ । വസുദേവഃ ക്ഷത്രിയശ്ച ഭക്ഷണം വൈശ്യമന്ദിരേ
അവൻ രാജകുമാരനോ, മുനിയുടെ മകനോ? വസുദേവൻ ക്ഷത്രിയനാണ്, പക്ഷേ വൈശ്യന്റെ വീട്ടിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു.
ശിശുകാലേ ച സ്ത്രീഹത്യാ കൃതാഽനേന ദുരാത്മനാ । കുബ്ജാ മൃതാ ച സംഭോഗാദ്വാസസാ രജകോ മൃതഃ
ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ ഈ ദുഷ്ടൻ സ്ത്രീഹത്യ ചെയ്തു; കുബ്ജ അവനോടൊപ്പം ചേർന്നതുകൊണ്ട് മരിച്ചു, വസ്ത്രം കൊണ്ടു reason ധോബി മരിച്ചു.
രാജേന്ദ്രസ്യ വധേ ദുഷ്ടോ ബ്രഹ്മഹത്യാം ലഭേദ്ധ്രുവമ് । മഥുരായാം ച ധര്മിഷ്ഠഃ സദ്യഃ കംസോ നിപാതിതഃ
രാജാവിനെ ദുഷ്ടതയോടെ കൊല്ലുന്നവന് ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം ഉറപ്പായും ലഭിക്കും; എന്നിരുന്നാലും മതുരയില് ധര്മ്മനിഷ്ഠനായ കംസന് ഉടന് കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ശാല്വ ഉവാച യദുക്തം രുക്മിണാ ദേവാഃ കിമസത്യം ച തത്ര വൈ । കോ വാഽയം രുക്മിണീഭര്താ നന്ദസ്യ പശുരക്ഷകഃ
ശാല്വന് പറഞ്ഞു: രുക്മിണി പറഞ്ഞത് ദേവന്മാരേ, അതെന്ത് അസത്യമാണ്? രുക്മിണിയുടെ ഭര്ത്താവെന്നു പറയുന്ന, നന്ദന്റെ പശുക്കളെ കാത്തവന് ആര്?
ശിശുപാല ഉവാച അഹോ ഭുവി കിമാശ്ചര്യ ദേവാ ബ്രഹ്മാദയസ്തഥാ । മുനീന്ദ്രാ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാശ്ചാഽഽയയുര്മാനവാജ്ഞയാ
ശിശുപാലന് പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരേ, ഭൂമിയില് ഇതെന്ത് അത്ഭുതം! ബ്രഹ്മാവും മറ്റുള്ളവരും, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രരായ മഹാമുനിമാരും മനുഷ്യന്റെ ആജ്ഞയാല് ഇവിടെ എത്തി.
ദന്തവക്ത്ര ഉവാച സംതതം ബ്രാഹ്മണാ ലുബ്ധാ ദേവാശ്ച ഭക്തവത്സലാഃ । ആയയുര്ബ്രഹ്മപുത്രാശ്ച നന്ദപുത്രാജ്ഞയാ കഥമ്
ദന്തവക്രന് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണന്മാര് എപ്പോഴും ലോഭികളാണ്, ദേവന്മാര് ഭക്തന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്നു; പക്ഷേ, നന്ദന്റെ മകന്റെ ആജ്ഞയാല് ബ്രഹ്മാപുത്രന്മാര് എങ്ങനെ എത്തി?
തേഷാം ച വചനം ശ്രുത്വാ ചുകോപ ദേവസംധകഃ । മുനിരാജേന്ദ്രസംഘശ്ച ലാങ്ഗലീത്യാദയസ്തഥാ
അവരുടെ വാക്കുകള് കേട്ടു ദേവശത്രു കോപിച്ചു; മുനിമാരുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും കൂട്ടവും, ഹലായുധനായവനും അങ്ങനെ തന്നെ പ്രകോപിതരായി.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മo മഹാo ശീകൃഷ്ണജന്മഖo ഉത്തo നാരദനാo രുക്മിണ്യുദ്വാഹേ ഷഡധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മവൈവര്ത്ത മഹാപുരാണത്തിലെ കൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡത്തില് നാരദന് പറഞ്ഞ രുക്മിണിയുടെ വിവാഹം എന്ന ശതത്തിലും ആറാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
അഥ സപ്താധികശതതമോഽധ്യായഃ നാരായണ ഉവാച അഥ കോപപീതശ്ച ബലദേവോ മഹാബലഃ । ഹലേന രുക്മിയാനം ച ബഭഞ്ജ മുനിപുംഗവ
ഇനി എഴുപത്തിയേഴാം അധ്യായം. നാരായണന് പറഞ്ഞു: അതിനുശേഷം, മഹാബലശാലിയായ ബാലരാമന് കോപത്തോടെ തന്റെ ഹലുകൊണ്ട് രുക്മിയുടെ രഥം തകര്ത്തു, മഹാമുനിവരേ.
ഘോടകാന്സാരഥിം ചൈവ നിഹത്യ ജഗതീപതിഃ । ഭുമിഷ്ഠം ചാപി പാപിഷ്ഠം രുക്മിം ഹന്തും ജഗാമ സഃ
കുതിരകളെയും രഥസാരഥിയെയും കൊല്ലുകയും ഭൂമിയില് വീണ പാപിയായ രുക്മിയെ കൊല്ലാനായി ഭൂമിയുടെ അധിപന് അവന്റെ അടുത്തെത്തുകയും ചെയ്തു.
രുക്മീ ച ശരജാലേന വാരയാമാസ ലീലയാ । നാഗാസ്ത്രം യോജയാമാസ ബദ്ധും ഹലിനമീശ്വരമ്
രുക്മി ലാളിത്യമോടെ അമ്പുകളുടെ മഴയിട്ട് തടഞ്ഞു; പിന്നെ ഹലധരനെ കെട്ടാന് നാഗാസ്ത്രം ഒരുക്കി.
നാഗാസ്ത്രം ഗാരുഡേനൈവ സംജഹാര ഹലീ സ്വയമ് । ജഗ്രാഹ കോപാദ്രുക്മീ ച പരം പാശുപതം മുനേ
പക്ഷേ, ഹലധരന് സ്വയം ഗരുഡാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് നാഗാസ്ത്രം ഇല്ലാതാക്കി; അതോടെ കോപിച്ച രുക്മി പരമമായ പാശുപതാസ്ത്രം എടുത്തു, മുനിവരേ.
അവ്യര്ഥം വൈരിമര്ദ ച ശതസൂര്യസമപ്രഭമ് । അഭിതോ ഹലിനാ രുക്മീ ജൃമ്ഭണാസ്ത്രേണ ജൃമ്ഭിതഃ
നൂറ് സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ രുക്മി, ശത്രുവിനെ ആക്രമിച്ചെങ്കിലും, ഹലധരന് ജൃംഭണാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അവനെ അശക്തനാക്കി.
ഭൂമിഷ്ഠഃ സ്ഥാണുമദ്രുക്മീ നിദ്രാസ്ത്രേണൈവ നിദ്രിതഃ । ശാല്വസ്തം നിദ്രിതം ദൃഷ്ട്വാ ശതബാണാന്മുമോച തമ്
ഭൂമിയില് നില്ക്കുന്ന ഒരു തൂണുപോലെ രുക്മിയെ, നിദ്രാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഉറക്കത്തിലാക്കി; അവനെ അങ്ങനെ ഉറങ്ങുന്നത് കണ്ട ശാല്വന് നൂറ് അമ്പുകള് അവനിലേക്ക് വിട്ടു.
ശൈലവൃഷ്ടിം ശിലാവൃഷ്ടിം ജലവൃഷ്ടിം ചകാര സഃ । ജ്വലദങ്ഗാരവൃഷ്ടിം ച ശരവൃഷ്ടിം ചകാര ഹ
അവന് കല്ലുകളുടെ മഴ, പാറമഴ, വെള്ളമഴ, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിക്കനല്മഴ, അമ്പുകളുടെ മഴ എന്നിവയൊക്കെ ഉണ്ടാക്കി.
ബലാച്ചാസ്ത്രേണ സര്വാണി വാരയാമാസ ലാങ്ഗലീ । ഹലേന തദ്രഥം ചൂര്ണ ചകാര രണമധ്യതഃ
പക്ഷേ, ഹലധാരന് തന്റെ ശക്തിയും ആയുധങ്ങളും കൊണ്ട് അതൊക്കെയും തടഞ്ഞു; പിന്നെ തന്റെ ഹലുകൊണ്ട് ശല്വന്റെ രഥം യുദ്ധഭൂമിയില് പൊടിയാക്കി.
ഘോടകാന്സാരഥിം ചൈവ ജഘാന ചൈവ ലീലയാ । കോപാദ്ബലേന തം ഹന്തും വാഗ്ബഭൂവാശരീരിണീ
ലാളിത്യമോടെ അവന് കുതിരകളെയും രഥസാരഥിയെയും വീഴ്ത്തി; കോപത്തോടെ ബാലരാമന് ശല്വനെ കൊല്ലാന് പോകുമ്പോള് ദേഹമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം അപ്രത്യക്ഷമായി മുഴങ്ങി.
ത്യജ ശാല്വം കൃഷ്ണവധ്യം തവ കിം പൌരുഷം രണേ । യസ്യ മൂര്ധ്നി ച ബ്രഹ്മാണ്ഡം ശൂര്പേ ച സര്ഷപേ യഥാ
ശല്വനെ വിട്ടേക്കൂ; കൃഷ്ണന് അവനെ കൊല്ലേണ്ടവനാണ്. യുദ്ധത്തില് അവനെ തോല്പ്പിച്ചാല് നിനക്കെന്ത് ഗുണം? അവന്റെ തലയില് ഒരു ഉലക്കയില് എള്ളുപോലെ ബ്രഹ്മാണ്ഡം വഹിക്കുന്നു.
തച്ഛ്രുത്വാ ബലദേവശ്ച ഹലേന തസ്യ മസ്തകമ് । ചകാര ചൂര്ണ വ്യഥിതഃ പപാത രണമൂര്ധനി
അത് കേട്ട ബാലരാമന് ഹലുകൊണ്ട് അവന്റെ തല പൊടിയാക്കി; വേദനയോടെ ശല്വന് യുദ്ധഭൂമിയില് വീണു.
ശാല്വസ്യ പതനം ദൃഷ്ട്വാ ശിശുപാലോ മഹാബലീ । ചകാര ശരവൃഷ്ടിം ച ജലവൃഷ്ടിം യഥാ ഭുവി
ശല്വന്റെ വീഴ്ച കണ്ട മഹാബലശാലിയായ ശിശുപാലന് ഭൂമിയില് മഴപെയ്യുന്നതുപോലെ അമ്പുകളുടെ മഴയൊഴിച്ചു.
ഹലീ തസ്യ രഥം ചൂര്ണ ചകാര ലാങ്ഗലേന ച । അര്ധചന്ദ്രേണ തദ്വാണാന്വാരയാമാസ ലീലയാ
ഹലീ തന്റെ ഉഴവാലുകൊണ്ട് അവന്റെ രഥം പൊടിയാക്കി, അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള അറ്റം കൊണ്ട് കളിയോടെ അവന്റെ അമ്പുകൾ തടഞ്ഞു.
തം ഹന്തും ശംകരഃ സാക്ഷാന്നിഷേധം ച ചകാര തമ് । കൃഷ്ണവധ്യം ത്യജ ബല പാര്ഷദപ്രവരം ഹരഃ
അവനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ ശംകരൻ നേരിട്ട് ഇടപെട്ട് പറഞ്ഞു: 'ബലാ, കൃഷ്ണനാൽ കൊല്ലപ്പെടരുതാത്ത ആ പ്രധാന അനുചരനെ ഉപേക്ഷിക്കു.'
ദന്തവക്ത്രസ്യ ദന്തം ച ബഭഞ്ജ സ ഹലേന ച । സുപ്രവൃത്തസ്യ യുദ്ധേന തേ സര്വേ ജഹസുശ്ച തമ്
ഹലീ തന്റെ ഉഴവാലുകൊണ്ട് ദന്തവക്ത്രന്റെ പല്ല് പൊട്ടിച്ചു; കഠിനമായ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം എല്ലാവരും അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
ബലസ്യ വിക്രമം ദൃഷ്ട്വാ സര്വേ വീരാഃ പലായിതാഃ । ചക്രുഃ പ്രവേശനം സര്വേ കുണ്ഡിനം വരയാത്രികാഃ
ബലന്റെ വീര്യം കണ്ടു എല്ലാ വീരന്മാരും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു; വിവാഹസമൂഹം മുഴുവൻ കുണ്ഡിന നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നു.