വിശ്വം ച യസ്യ ശിരസാം സഹസ്രാണം നരേശ്വര । ഏകസ്മിഞ്ശിരസി ന്യസ്തം ശൂര്പേ ച സര്ഷപോ യഥാ
ആയിരം രാജാക്കന്മാരുടെ ലോകം മുഴുവൻ അവനു തലകൂന്തുന്നു, മനുഷ്യാധിപാ, ഒരു തലയിൽ സൂർപ്പിൽ കടുക് വെക്കുന്നതുപോലെ.
ന ഹ്യനന്തസമോ ദേവോ ബലേന ബലവത്തരഃ । യദ്ഗുണാനാം ച നാസ്ത്യന്തസ്തേനാനന്തം ജഗുര്ബുധാഃ
ബലത്തിൽ അനന്തനു തുല്യമായോ അതിലധികമായോ ദേവൻ ഇല്ല. അവന്റെ ഗുണങ്ങൾക്ക് അന്തം ഇല്ലാത്തതിനാൽ, ജ്ഞാനികൾ അവനെ അനന്തൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു.
വസവോഽഷ്ടൌ മഹാഭാഗാ രുദ്രാശ്ച ശംകരം വിനാ । ബലിനോ ദ്വാദശാദിത്യാ മഹേന്ദ്രശ്ച സുരൈഃ സമഃ
എട്ടു വസുക്കളും, ശങ്കരനെ ഒഴികെയുള്ള രുദ്രന്മാരും, ബലമുള്ള പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാരും, മഹേന്ദ്രനും ദേവന്മാരിൽ തുല്യരാണ്.
ന സമര്ഥാ ധ്രുവം ജേതുമുഗ്രസേനം നൃപേശ്വരമ് । കൃഷ്ണസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ പ്രസന്നവദനോ നൃപഃ
ഉഗ്രസേനനെ ജയിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിയില്ല. കൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവിന്റെ മുഖം സന്തോഷത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു.
പ്രയയൌ യാദവൈഃ സാര്ധ മഹേന്ദ്രഭവനാത്പരമ് । സ്വാലയം ദ്വാരകാമധ്യേ ജ്വലന്തം മണിതേജസാ
അവൻ യാദവന്മാരോടൊപ്പം മഹേന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു, ദ്വാരകയുടെ നടുവിലുള്ള സ്വന്തം ഭവനത്തിലേക്ക്, മാണിക്യങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങി.
സഹസ്രൈദ്വരിപാലൈശ്ച ശൂലിഭിര്ദണ്ഡഹസ്തകൈഃ । നിയുക്തൈ രക്ഷിതം ദ്വാരം ദദര്ശ മാനവേശ്വരഃ
ആയിരക്കണക്കിന് കാവലാളുകൾ, കുന്തവും ദണ്ഡവും കൈവശം വച്ചവരും, കാവലിന് നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവരും കാവൽ നില്ക്കുന്ന വാതിലുകൾ മനുഷ്യാധിപൻ കണ്ടു.
അഭ്യന്തരേ ച ശിബിരം ദ്വാരേഭ്യഃ ഷഡ്ഭ്യ ഏവ ച । മന്ദിരാണാം ച ശതകൈ രത്നാനാം പരിഭൂഷണമ്
അകത്തുള്ള ആറു വാതിലുകൾക്കരികിലും പാളയത്തിലും, നൂറുകണക്കിന് മണ്ഡിരങ്ങളിലും, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നതും അവൻ കണ്ടു.
കോടിം മത്തഗജേന്ദ്രാണാം ദദര്ശ ഗജമന്ദിരേ । ചതുര്യുഗം ഗജൌഘം ഗജാനാം ഷഡ്ഗുണം തഥാ
ഗജമന്ദിരത്തിൽ ഒരു കോടി മദം കയറിയ ഗജേന്ദ്രന്മാരെയും, നാലു യുഗത്തിനുള്ള ഗജസമൂഹത്തെയും, ആറ് ഇരട്ടി ആനകളെയും അവൻ കണ്ടു.
മഹാബലാംശ്ച തുരഗാന്സൂര്യാശ്വം ച ഹസന്തി യേ । ഗജേന്ദ്രരാജം സര്വേഷാം വാഹനാനാമപീശ്വരമ്
വലിയ ശക്തിയുള്ള കുതിരകളും സൂര്യന്റെ കുതിരകളെപ്പോലുള്ളവയും, എല്ലാ വാഹനങ്ങളുടെയും രാജാവായ ഗജേന്ദ്രരാജാവിനെയും അവൻ കണ്ടു.
ഹസത്യൈരാവതം ശശ്വന്മഹേന്ദ്രസ്യ ച നാരദ । അത്യുച്ചൈരുച്ചൈഃശ്രവമാം ദദര്ശ കോടിമീപ്സിതമ്
നാരദാ, അവൻ എപ്പോഴും മഹേന്ദ്രന്റെ ഹസ്ത്യൈരാവതത്തെയും, അത്യുന്നതമായ ഉച്ചൈശ്രവസിനെ, ഇഷ്ടം പോലെ ഒരു കോടി എണ്ണം കണ്ടു.
ഖരാണാം ദശകോടിം ച പാദാതം ഷഡ്ഗുണം തഥാ । നിര്മാണം രത്നസാരാണാം തഥാനാം പഞ്ചലക്ഷകമ്
പത്തു കോടി കഴുതകളും, അതിന്റെ ആറു ഇരട്ടി കാലാളുകളും, രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച അഞ്ചുലക്ഷം രഥങ്ങളും അവൻ കണ്ടു.
പഞ്ചലക്ഷം സാരഥീനാം തത്രാശ്വം ഷഡ്ഗുണം തഥാ । അശ്വവാടം തത്സമം ച സുധര്മാം ച സഭാമപി
അവിടെ അഞ്ചുലക്ഷം രഥസാരഥികളും, അതിന്റെ ആറു ഇരട്ടി കുതിരകളും, അതിനോട് തുല്യമായ കുതിരശാലയും, സുധർമ്മ എന്ന സഭയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദദര്ശാമ്യന്തരേ രമ്യേ ദേവൌഘമുനിസംയുതാമ് । വഹ്നിശുദ്ധാശുകൈ രമ്യൈര്ഭൂഷിതാം രക്തകമ്ബലൈഃ
അവിടെ ആ മനോഹരമായ അകത്തളത്തില് ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും ഒരുമിച്ച് കണ്ടു; അഗ്നിയില് ശുദ്ധീകരിച്ച വസ്ത്രങ്ങളും ചുവപ്പു നിറമുള്ള മനോഹരമായ മൂടികളും അണിഞ്ഞവര് ആയിരുന്നു അവര്.
രത്നസിംഹാസനൈ രമ്യൈര്ഭൂഷിതാം രക്തപിങ്ഗലൈഃ । അമൂല്യരത്നനിര്മാണവീഥീനാം തേജസോജ്ജ്വലാമ്
അവിടം വിലയറ്റ രത്നങ്ങളാല് നിര്മ്മിച്ച സിംഹാസനങ്ങളും, പ്രകാശം പകര്ന്ന രത്നവീഥികളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വേഷ്ടിതാം ച മഹാഭീതൈഃ കിംകരൈഃ ശതകോടിഭിഃ । പ്രവിവേശ സഭാം രമ്യാം ശ്രുത്വാ ശങ്ഖധ്വനിം ശുഭമ്
നൂറുകോടി ശക്തരായ സേവകരാല് ചുറ്റപ്പെട്ട്, ശുഭമായ ശംഖനാദം കേട്ട ശേഷം, ആ മനോഹരമായ സഭയിലേക്ക് അകത്തു കടന്നു.
വാദ്യം ച ദുംദുഭീനാം ച മുനീനാം വേദമന്ത്രകമ് । ദൃഷ്ട്വാ നൃപം സമുത്തസ്ഥൌ വേഗേന സബലോ ഹരിഃ
അവിടെ വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദവും, മൃദംഗങ്ങളുടെ നാദവും, ഋഷിമാര് വേദമന്ത്രങ്ങള് ഉച്ചരിക്കുന്നതും ഉണ്ടായിരുന്നു. രാജാവിനെ കണ്ടിട്ടു ഹരിയും അവന്റെ സൈന്യവും വേഗത്തില് എഴുന്നേറ്റു.
ബ്രഹ്മാ മഹേശ്വരശ്ചൈവ ശേഷശ്ച ദേവപുംഗവാഃ । സമുത്തസ്ഥുഃ സുരാഃ സര്വേ മുനയശ്ച മഹാവ്രതാഃ
ബ്രഹ്മാവും മഹേശ്വരനും ശേഷനും പ്രധാന ദേവന്മാരും, എല്ലാ ദേവന്മാരും മഹാവ്രതധാരികളായ ഋഷിമാരും ഒരുമിച്ച് എഴുന്നേറ്റു.
രാജേന്ദ്രാശ്ചാപി സിദ്ധേന്ദ്രാ വസുദേവപുരോഗമാഃ । രത്നസിംഹാസനേ രമ്യേ ചോഗ്രസേനോ മഹാബലഃ
രാജാധിരാജന്മാരും, വസുദേവന് മുന്നണി വഹിച്ച സിദ്ധന്മാരും, മഹാബലശാലിയായ ഉഗ്രസേനനും മനോഹരമായ രത്നസിംഹാസനത്തില് ഇരുന്നു.
സമുവാസ മഹേന്ദ്രസ്യ മുനീനാമാജ്ഞയാ ഹരേഃ । ദേവാനാം ച ഗുരൂണാം ച ഗര്ഗസ്യാപി തഥൈവ ച
ഹരിയുടെ, ഋഷിമാരുടെ, ദേവഗുരുക്കളുടെ, ഗര്ഗ്ഗന്റെ കല്പനപ്രകാരം, ഉഗ്രസേനന് മഹേന്ദ്രന്റെ സഭയില് ഇരിപ്പു സ്വീകരിച്ചു.
സപ്തതീര്ഥോദകേനൈവ പൂര്ണകുമ്ഭേന നാരദ । ജകാര വേദമന്ത്രൈശ്ച നൃപസ്യാപ്യഭിഷേചനമ്
എഴുപത് തീര്ത്ഥങ്ങളുടെ വെള്ളം നിറച്ച ഒരു പൂര്ണ്ണകുംഭത്തില് വെച്ച്, നാരദാ, വേദമന്ത്രങ്ങളോടുകൂടി രാജാവിന്റെ അഭിഷേകം നടത്തി.
തസ്മൈ വസ്ത്രയുഗം ദത്തം വഹ്നിശുദ്ധം മനോഹരമ് । വരുണേന പുരാ ദത്തം കൃഷ്ണായ പരമാത്മനേ
അഗ്നിയില് ശുദ്ധീകരിച്ച മനോഹരമായ വസ്ത്രയുഗ്മം അവന് നല്കി; അതു മുന്പ് വരുണന് പരമാത്മാവായ കൃഷ്ണന് നല്കിയതായിരുന്നു.
മാല്യം ച പാരിജാതാനാം ചന്ദനം രത്നഭൂഷണമ് । രത്നച്ഛത്രം ദദൌ തസ്മൈ ബലദേവോ മഹാബലഃ
പാരിജാതപൂക്കളാല് നിര്മ്മിച്ച മാലയും, ചന്ദനവും, രത്നാഭരണങ്ങളും, രത്നങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച കുടയും മഹാബലശാലിയായ ബാലരാമന് അവന് നല്കി.
ബ്രഹ്മാ കമണ്ഡലും ചൈവ ശൂലം ചാപി മഹേശ്വരഃ । പാര്വതീ രത്നമാല്യം ച ഹാരം ച മാലതീ സതീ
ബ്രഹ്മാവു കമണ്ഡലും, മഹേശ്വരന് ത്രിശൂലവും, പാര്വ്വതി രത്നമാലയും, സതീ മാലതിപ്പൂക്കളാല് നിര്മ്മിച്ച ഹാരവും നല്കി.
അന്യേ ദേവാശ്ച മുനയോ രാജേന്ദ്രാഃ സിദ്ധപുംഗവാഃ । യൌതകം ച ദദൌ തസ്മൈ ക്രമേണ ച പൃഥക്പൃഥക്
മറ്റു ദേവന്മാരും, ഋഷിമാരും, രാജാധിരാജന്മാരും, പ്രധാന സിദ്ധന്മാരും ഓരോരുത്തരും തനതായ വിധിയില് വിവാഹസമ്മാനങ്ങള് നല്കി.
വസുദേവോ ദദൌ തസ്മൈ ശുഭദം ശ്വേതചാമരമ് । പവനേന പുരാ ദത്തം കൃഷ്ണായ പരമാത്മനേ
വസുദേവന് അവന് ശുഭമായ വെള്ള ചാമരം നല്കി; അതു മുന്പ് വായുദേവന് പരമാത്മാവായ കൃഷ്ണന് നല്കിയതായിരുന്നു.
നന്ദോ ദദൌ ച സുരഭിം കാമധേനും ച പൂജിതാമ് । യശോദാ ദേവകീ തസ്മൈ രത്നശ്രേഷ്ഠം ദദൌ മുദാ
നന്ദന് അവന് ആദരപൂര്വ്വം സൂരഭി എന്ന കാമധേനുവും നല്കി; യശോദയും ദേവകിയും സന്തോഷത്തോടെ ഏറ്റവും വിലയേറിയ രത്നം നല്കി.
സപ്തഭിഃ കിംകരൈശ്ചാപി സൈവിതഃ ശ്വേതചാമരൈഃ । ദധാര ച്ഛത്രമക്രൂരോ ഭക്ത്യാ ചൈവാഽഽജ്ഞയാ ഹരേഃ
ഏഴ് സേവകര് വെള്ള ചാമരങ്ങളുമായി ചുറ്റിനില്ക്കെ, അക്രൂരന് ഭക്തിയോടെ ഹരിയുടെ കല്പനപ്രകാരം കുട പിടിച്ചു.
രത്നസിഹാസനേ രമ്യേ ദദര്ശ രത്നദര്പണമ് । അതീവ പുണ്യാവാപ്യം ച ഹരിണാം ച പുരസ്കൃതഃ
മനോഹരമായ രത്നസിംഹാസനത്തില് ഇരുന്ന്, അതീവ പുണ്യഫലമായി ലഭിച്ച, മൃഗങ്ങള് ആദരിച്ച രത്നക്കണ്ണാടിയും അവന് കണ്ടു.
ചക്രുഃ സ്തുതിം ച ഭട്ടാശ്ച ഭിങുകാ ബ്രാഹ്മണാസ്തഥാ । ദദുഃ ശുഭാശിഷം തസ്മൈ ദേവാശ്ച മുനയസ്തഥാ
ഭട്ടന്മാരും ഗായകരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും സ്തുതികള് പാടുകയും, ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും അവന് ശുഭാശംസകള് നല്കുകയും ചെയ്തു.
ബ്രഹ്മണേമ്യോ ദദൌ രാജാ രത്നകോടിം ച ഭക്തതഃ । ഭട്ടഭ്യോ രത്നശതകം ഭിക്ഷുകേമ്യസ്തഥൈവ ച
രാജാവ് ഭക്തിപൂര്വ്വം ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് ഒരു കോടി രത്നങ്ങളും, ഭട്ടന്മാര്ക്കും ഭിക്ഷുക്കള്ക്കും നൂറ് രത്നങ്ങളുമാണ് നല്കിയത്.