ഉര്ധ്വം വിംശതിഹസ്തേഭ്യഃ പ്രാകാരം ന ശുഭപ്രദമ് । സൂത്രധാരം തൈലാകാരം സ്വര്ണകാരം ച ഹീരകമ്
ഇരുപത് കൈ അളവിന് മുകളിലായാൽ മതിൽ ശുഭം നൽകുന്നില്ല; ശില്പി, എണ്ണയുണ്ടാക്കുന്നവർ, പൊന്നൂക്കാരൻ, രത്നക്കാരൻ എന്നിവർക്കും അതുപോലെയാണ്.
വാടീമൂലേ ഗ്രാമമധ്യേ ന കുര്യാത്സ്ഥാപനം ബുധഃ । ബ്രാഹ്മണം ക്ഷത്ത്രിയം വൈശ്യം സച്ഛൂദ്രം ഗണകം ശുഭമ്
തോട്ടത്തിന്റെ അടിയിലും ഗ്രാമത്തിന്റെ നടുവിലും ഭവനം സ്ഥാപിക്കരുത്; ബ്രാഹ്മണൻ, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, സത്യശൂദ്രൻ, ശുഭമായ ജ്യോതിഷൻ എന്നിവരാണ് അനുയോജ്യം.
ഭട്ടം വൈദ്യം പുഷ്പകാരം സ്ഥാപയേച്ഛിബിരാന്തികേ । പ്രസ്ഥേ ച പരിഖാമാനം ശതഹസ്തം പ്രശസ്തകമ്
യജ്ഞികനെ, വൈദ്യനെ, പൂക്കളണിയുന്നവനെ എന്നിവരെ പാളയത്തിനടുത്ത് വയ്ക്കണം. പാളയം ചുറ്റി നന്നായി പണിത, നൂറ് ഹസ്തം വീതിയുള്ള ഒരു കുഴി ഉണ്ടാക്കണം.
പരിതഃ ശിബിരാണാം ച ഗമ്ഭീരം ദശഹസ്തകമ് । സംകേതപൂര്വകം ചൈവ പരിഖാദ്വാരമീപ്സിതമ്
പാളയങ്ങൾ ചുറ്റി പത്ത് ഹസ്തം ആഴമുള്ള ഒരു കുഴി ഉണ്ടാക്കണം. അതിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചവണ്ണം ഒരുക്കണം.
ശത്രോരഗമ്യം മിത്രസ്യ ഗമ്യമേവ സുഖേന ച । ശാല്മലീനാം തിന്തിഡീനാം ഹിന്താലാനാം തഥൈവ ച
ശത്രുക്കൾക്ക് കടക്കാൻ കഴിയാത്തതും, സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ കടക്കാവുന്നതുമായിരിക്കണം. ശാൽമലി, തിന്തിടി, ഹിന്താലം തുടങ്ങിയ വൃക്ഷങ്ങളും ഉപയോഗിക്കണം.
നിമ്ബാണാം സിന്ധുവാരാണാം ബദരീണാമഭദ്രകമ് । ധത്തൂരാണാം വടാനാം ചാപ്യേരണ്ഡാനാമവാഞ്ഛിതമ്
നിംബം, സിന്ദുവാരം, ബദരി, അഭദ്രം, ധത്തൂരം, വടം, എരണ്ടം എന്നിവയും ആവശ്യമെങ്കിൽ ഉപയോഗിക്കാം.
ഏതേഷാമതിരിക്താനാം ശിബിരേ കാഷ്ഠമീപ്സിതമ് । വൃക്ഷം ച വജ്രഹസ്തം ച ഭൂധരോ വര്ജയേദധഃ
ഇവയ്ക്കു പുറമെ മറ്റു മരക്കട്ടകളും പാളയത്തിന് ഉപയോഗിക്കാം. പക്ഷേ, മിന്നലേറ്റ് വീണ മരങ്ങളോ, പുഴുവെട്ടിൽ വളരുന്നവയോ ഒഴിവാക്കണം.
പുത്രദാരധനം ഹന്യാദിത്യാഹ കമലോദ്ഭവഃ । കഥിതം ലോകശിക്ഷാര്ഥം കുരു കാഷ്ഠം വിനാ പുരീമ്
ഇത്തരത്തിലുള്ള മരങ്ങൾ മക്കളെയും ഭാര്യയെയും സമ്പത്തെയും നശിപ്പിക്കും എന്ന് കമലോത്ഭവൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ലോകത്തിന് പാഠം പഠിപ്പിക്കാനാണ് ഇത് പറഞ്ഞത്. അത്തരം മരങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി നഗരമുണ്ടാക്കണം.
ശുഭക്ഷണം ചാപ്യധുനാ ഗച്ഛ വത്സ യഥാസുഖമ് । വിശ്വകര്മാ ഹരിം നത്വാ ജഗാമ് പക്ഷിണാ സഹ
ഇപ്പോൾ ശുഭമുഹൂർത്തത്തിൽ നീ ഇഷ്ടംപോലെ പോകൂ, മകനേ. വിശ്വകർമ്മൻ ഹരിയെ വണങ്ങി പക്ഷിയോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
സമുദ്രസ്യ സമീപം ച വടമൂലം മനോഹരമ് । സുഷ്വാപ തത്ര നക്തം ച കാരുശ്ച പക്ഷിണാ സഹ
കടലിന്റെ സമീപത്ത് മനോഹരമായ വടമരത്തിന്റെ ചുവടിയിൽ, ആ ശിൽപി പക്ഷിയോടൊപ്പം രാത്രിയിൽ അവിടെ ഉറങ്ങി.
സ്വപ്നേ ദ്വാരവതീം രമ്യാം ദദര്ശ ഗരുഡസ്തഥാ । യത്കിംചിത്കഥിതം കാരും കൃഷ്ണേന പരമാത്മനാ
സ്വപ്നത്തിൽ ഗരുഡൻ മനോഹരമായ ദ്വാരക നഗരം കണ്ടു; പരമാത്മാവായ കൃഷ്ണൻ ശിൽപിക്ക് പറഞ്ഞതെല്ലാം അവിടെ കാണാനായി.
തദേവ ലക്ഷണം സര്വം ദദര്ശ നഗരേ മുനേ । കാരും ഹസന്തി സ്വപ്നേ ച സര്വേ തേ ശില്പകാരിണഃ
മഹർഷേ, ആ നഗരത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാം അവൻ കണ്ടു. സ്വപ്നത്തിൽ എല്ലാ ശിൽപ്പികളും ആ ശിൽപിയെ ചിരിച്ചുപരിഹസിച്ചു.
ഗരുഡം ഗരുഡാശ്ചാന്യേ ബലവന്തശ്ച പക്ഷിണഃ । ബുദ്ധോ ദദര്ശ ഗരുഡോ വിശ്വകര്മാ ച ലജ്ജിതഃ
ഗരുഡനും, മറ്റ് ഗരുഡന്മാരും ശക്തരായ പക്ഷികളും അവിടെ കണ്ടു. ഗരുഡന് മനസ്സിലായി; വിശ്വകർമ്മൻ ലജ്ജിച്ചു.
അതീവ ദ്വാരകാം രമ്യാം ശതയോജനവിസ്തൃതാമ് । ബ്രഹ്മാദീനാം ച നഗരം വിജിത്യ ച വിരാജിതാമ്
അത്യന്തം മനോഹരവും, നൂറ് യോജന വ്യാപകവുമായ ദ്വാരകയും, ബ്രഹ്മാദികൾക്കുള്ള നഗരവും, ജയപൂർത്തിയോടെ ഭംഗിയായി നിലകൊണ്ടതും അവൻ കണ്ടു.
അഥ ചതുരധികശതതമോഽധ്യായഃ നാരായണ ഉവാച ഏതസ്മിന്നന്തരേ ബ്രഹ്മാ ഭവാന്യാ ച ഭവഃ സ്വയമ് । അനന്തശ്ചാപി ധര്മശ്ച ഭാസ്കരശ്ച ഹുതാശനഃ
ഇതിന്റെ ഇടയിൽ ബ്രഹ്മാവും ഭവാനിയോടൊപ്പം ശിവനും അനന്തനും ധർമ്മനും ഭാസ്കരനും ഹുതാശനനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കുബേരോ വരുണശ്ചൈവ പവനശ്ച യമസ്തഥാ । മഹേന്ദ്രശ്ചപി ചന്ദ്രശ്ച രുദ്രാശ്ചൈകാദശൈവ തേ
കുബേരൻ, വരുണൻ, പവൻ, യമൻ, മഹേന്ദ്രൻ, ചന്ദ്രൻ, പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാർ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അന്യേ ദേവാശ്ച മുനയോ വസവഃ സപ്ത ഏവ ച । ആദിത്യാശ്ചാപി ദൈത്യാശ്ച ഗന്ധര്വാഃ കിന്നരാസ്തഥാ
മറ്റ് ദേവന്മാർ, മുനികൾ, ഏഴു വസുക്കൾ, ആദിത്യർ, ദൈത്യർ, ഗന്ധർവർ, കിന്നരന്മാർ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആയയുര്ദ്വാരകാം ദ്രഷ്ടും ശ്രീകൃഷ്ണം ച ബലം തഥാ । ആഗച്ഛന്തം ച സഹസാ വടമൂലം മനോഹരമ്
എല്ലാവരും ശ്രീകൃഷ്ണനെയും ബാലരാമനെയും കാണാൻ ദ്വാരകയിലേക്ക് വന്നു; അവർ വേഗത്തിൽ മനോഹരമായ വടമരച്ചുവടിയിൽ എത്തി.
ദൃഷ്ട്വാ ച ദേവതാഃ സര്വാസ്തുഷ്ടുവുഃ പുരുഷോത്തമമ് । ആകാശാച്ച വിമാനൈശ്ച സംപ്രാപ്യ വടമൂലകമ്
കണ്ടപ്പോൾ എല്ലാ ദേവതകളും പരമപുരുഷനെ സ്തുതിച്ചു. ആകാശത്തിൽ നിന്നുള്ള വിമാനങ്ങളിൽ കയറി അവർ വടമരച്ചുവടിയിൽ എത്തി.
ദദൃശുര്ദ്വാരകാം രമ്യാമതീവ സുമനോഹരമ് । മുക്താമാണിക്യഹീരേണാ രത്നരാജിവിരാജിതാമ്
അവർ ദ്വാരകയെ കണ്ടു; അത്യന്തം മനോഹരവും ആകർഷകവുമായ നഗരം, മുത്ത്, മാണിക്യം, വൈഡൂര്യം, രത്നങ്ങളുടെ നിരകൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.
പരിതശ്ചതുരസ്രാം ച ശതയോജനസംമിതാമ് । സപ്തഭിഃ പരിഖാഭിശ്ച ഗമ്ഭീരാഭിശ്ച വേഷ്ടിതാമ്
ആ ചതുരശ്രമായ നഗരം നാലുവശത്തും നൂറു യോജന ദൂരത്തിൽ വ്യാപിച്ചു, ഏഴു ആഴമുള്ള കുഴികൾകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പ്രാകാരൈര്നവഭിര്യുക്താം ലക്ഷൈഃ ക്രീഡാസരോവരൈഃ । മനോഹരൈഃ സപദ്മൈശ്ച സഹിതൈശ്ച മധുവ്രതൈഃ
അത് ഒമ്പതു വലിയ മതിലുകളും, ലക്ഷക്കണക്കിന് മനോഹരമായ കുളങ്ങളും, പടുമലരുകളും തേനീച്ചകളുടെ ഗൂഡങ്ങളുമുള്ള കായലുകളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ശോഭിതാം സര്വതോഭദ്രൈഃ പുഷ്പോദ്യാനത്രിലക്ഷകൈഃ । പ്രഫുല്ലപുഷ്പൈഃ പവനൈഃ സര്വത്ര സുരഭീകൃതാമ്
മൂന്ന് ലക്ഷത്തോളം സുന്ദരമായ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു; എല്ലായിടത്തും പുഷ്പങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞു, മധുരമായ കാറ്റ് സുഗന്ധം പകർന്നു.
ആമോദിതാം ച ശീതേന മന്ദചന്ദനവായുനാ । തരുഭിര്നാരികേലാണാം ശോഭിതാം ശതകോടിഭിഃ
തണുത്ത, മൃദുവായ ചന്ദനവാസനയുള്ള കാറ്റ് അവിടം സുഗന്ധമാക്കി; നൂറുകോടി തേങ്ങമരങ്ങൾ അവിടം അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
ഗുവാകാനാം ച വൃക്ഷൈശ്ച ഭൂഷിതാം തച്ചതുര്ഗുണൈഃ । ചതുര്ഗുണൈര്ഗുവാകാനാം യുക്താമാമ്രമഹീരുഹൈഃ
തേങ്ങമരങ്ങളെക്കാൾ നാലിരട്ടിയോളം ഗുവാകമരങ്ങളും, അതേപോലെ നാലിരട്ടിയോളം മാവുമരങ്ങളും അവിടം അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
പരീതാം പനസാനാം ച വൃക്ഷൈരാമ്രസമൈര്മുനേ । സുശോഭിതാം ച താലാനാം ദ്രുമൈരാമ്രസമൈര്മുനേ
അവിടം ചുറ്റും പലാശമരങ്ങളും മാവുമരങ്ങളും നിറഞ്ഞു; അതുപോലെ തന്നെ താളമരകളും കൂടുതൽ മാവുമരങ്ങളും അവിടം ഭംഗിയാക്കി.
അശ്വത്ഥൈര്ബദരീഭിശ്ച ബില്വൈരാമ്രാതകൈര്വടൈഃ । ശാല്മലീഭിശ്ച ജമ്ബൂഭിഃ കദമ്ബൈശ്ചാപി ശോഭിതാമ്
അശ്വത്തമരങ്ങൾ, ബദരിമരങ്ങൾ, ബില്വമരങ്ങൾ, ആമ്രാതകമരങ്ങൾ, വടമരങ്ങൾ, ശാൽമലി, ജാംബു, കടമ്പമരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് നഗരം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
വംശൈശ്ച തിന്തിഡീഭിശ്ച ചമ്പകൈര്ബകുലൈസ്തഥാ । നാഗേശ്വരൈര്നാഗരങ്ഗൈര്ജമ്ബീരൈര്ദാഡിമൈര്യുതാമ്
വംശമരങ്ങൾ, പുളിമരങ്ങൾ, ചമ്പകമരങ്ങൾ, ബകുലമരങ്ങൾ, നാഗേശ്വരമരങ്ങൾ, നാഗരംഗമരങ്ങൾ, ജമ്പീരമരങ്ങൾ, മാതളമരങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഖര്ജുരൈരര്ജുനൈഃ പിഷ്ടൈരിക്ഷുഭിഃ കാഞ്ചനൈരപി । ഹരീതകീഭിര്ധാത്രീഭിരിന്ദുഭിഃ പരിതഃ പ്ലുതാമ്
കർജുരമരങ്ങൾ, അർജുനമരങ്ങൾ, പിഷ്ടമരങ്ങൾ, ഇഞ്ചുമരങ്ങൾ, കാഞ്ചനമരങ്ങൾ, ഹരീതകിമരങ്ങൾ, ധാത്രിമരങ്ങൾ, ചന്ദ്രനുപോലുള്ള മരങ്ങൾ എന്നിവയും ചുറ്റും നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ശാലൈഃ പ്രിയാലൈര്ഹിന്താലൈഃ ശിരീഷൈഃ സപ്തപര്ണകൈഃ । അന്യൈര്നാനാദ്രുമൈരിഷ്ടൈരിഷ്ടാം യുക്താം പരിപ്ലുതാമ്
ശാലമരങ്ങൾ, പ്രിയാലമരങ്ങൾ, ഹിന്താളമരങ്ങൾ, ശിരീഷമരങ്ങൾ, സപ്തപർണമരങ്ങൾ, ഇഷ്ടമായ മറ്റു പലതരത്തിലുള്ള മരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് നഗരം സമൃദ്ധിയും ആനന്ദവും നിറഞ്ഞിരുന്നു.