ഗുണേ പ്രകൃഷ്ടസത്ത്വേ ച പ്രശബ്ദോ വര്തതേ ശ്രുതൌ
ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ 'പ്ര' എന്നത് ഗുണത്തിലും ഉത്തമ സത്ത്വത്തിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ത്രിഗുണാത്മസ്വരൂപാ യാ സര്വശക്തിസമന്വിതാ
മൂന്നു ഗുണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും എല്ലാ ശക്തികളും ഉള്ളതുമാണ് അവളുടെ സ്വഭാവം.
പ്രഥമേ വര്ത്തതേ പ്രശ്ച കൃതിസ്സ്യാത്സൃഷ്ടിവാചകഃ
'പ്ര' എന്നത് ആദിയിൽ വരുന്നു, 'കൃതി' സൃഷ്ടിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
യോഗേനാത്മാ സൃഷ്ടിവിധൌ ദ്വിധാരൂപോ ബഭൂവ സഃ
യോഗശക്തിയാൽ ആത്മാവ് സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.
സാ ച ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ സ്യാന്മായാ നിത്യാ സനാതനീ 2.1.
അവളാണ് ബ്രഹ്മസ്വരൂപവും, ശാശ്വതമായ മായയും.
അതഏവ ഹി യോഗീന്ദ്രഃ സ്ത്രീപുംഭേദം ന മന്യതേ
അതിനാൽ, പരമയോഗി സ്ത്രീപുരുഷഭേദം ഒന്നും കണക്കാക്കുന്നില്ല.
സ്വേച്ഛാമയസ്യേച്ഛയാ ച ശ്രീകൃഷ്ണസ്യ സിസൃക്ഷയാ
സ്വയം ഇച്ഛയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സൃഷ്ടിക്കുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ,
തദാജ്ഞയാ പഞ്ചവിധാ സൃഷ്ടികര്മണി ഭേദതഃ
അവന്റെ ആജ്ഞയാൽ, വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ അഞ്ചു തരത്തിലുള്ള സൃഷ്ടികർമ്മങ്ങൾ നടക്കുന്നു.
ഗണേശമാതാ ദുര്ഗാ യാ ശിവരൂപാ ശിവപ്രിയാ
ഗണേശന്റെ അമ്മ ദുർഗാ, ശിവയുടെ രൂപവും ശിവന്റെ പ്രിയയും ആണു.
ബ്രഹ്മാദിദേവൈര്മുനിഭിര്മനുഭിഃ പൂജിതാ സദാ
ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും മുനിമാരും മനുമാരും എല്ലായ്പ്പോഴും അവളെ ആരാധിക്കുന്നു.
യശോമങ്ഗലധര്മശ്രീസത്യപുണ്യപ്രദായിനീ
അവൾ യശസ്സും മംഗളവും ധർമ്മവും ഐശ്വര്യവും സത്യം പുണ്യവും നൽകുന്നു.
ശരണാഗതദീനാര്തപരിത്രാണപരായണാ
ശരണം പ്രാപിച്ചവരെയും ദീനരെയും കഷ്ടപ്പെടുന്നവരെയും രക്ഷിക്കാൻ അവൾ എപ്പോഴും താൽപര്യവതിയാണ്.
സര്വശക്തിസ്വരൂപാ ച ശക്തിരീശസ്യ സന്തതമ്
അവൾ എല്ലാ ശക്തികളുടെ സാക്ഷാത്കാരവും, പ്രഭുവിന്റെ സ്ഥിരമായ ശക്തിയും ആണു.
ബുദ്ധിര്നിദ്രാ ക്ഷുത്പിപാസാ ച്ഛായാ തന്ദ്രാ ദയാ സ്മൃതിഃ
ബുദ്ധി, ഉറക്കം, വിശപ്പ്, ദാഹം, നിഴൽ, മന്ദത, ദയ, ഓർമ്മ,
തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിസ്തഥാ ലക്ഷ്മീര്വൃത്തിര്മാതാ തഥൈവ ച 2.1.
തൃപ്തി, പോഷണം, ലക്ഷ്മി, ഉപജീവനം, മാതൃത്വം ഇവയും.
ഉക്തഃ ശ്രുതൌ ശ്രുതഗുണശ്ചാതിസ്വല്പോ യഥാഗമമ്
ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ അവളുടെ ഗുണങ്ങൾ പരമ്പരാഗതമായി കുറച്ച് മാത്രം വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശുദ്ധസത്ത്വസ്വരൂപാ യാ പദ്മാ ച പരമാത്മനഃ
ശുദ്ധ സത്ത്വത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമായ പദ്മാ, പരമാത്മാവിന്റെ ഭാഗമാണ്.
കാന്താ ദാന്താഽതിശാന്താ ച സുശീലാ സര്വമങ്ഗലാ
അവൾ മനോഹരയും, ശമനവും, അതിശാന്തയും, സദാചാരവതിയും, എല്ലാമംഗളത്തിന്റെ ഉറവിടവുമാണ്.
ത്യക്താഽനുരക്താ പത്യുശ്ച സര്വാദ്യാ ച പതിവ്രതാ
അവൾ ഉപേക്ഷിച്ചവളും, ഭർത്താവിനോടു സ്നേഹമുള്ളവളും, എല്ലാവരിലും പ്രഥമവളും, ഭർത്താവിനോടു സമർപ്പിതയുമാണ്.
സര്വസസ്യാത്മികാ സര്വജീവനോപായരൂപിണീ
അവൾ എല്ലാ വിളവുകളുടെ ആത്മാവും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും പോഷകമായ രൂപവുമാണ്.
സ്വര്ഗേ ച സ്വര്ഗലക്ഷ്മീശ്ച രാജലക്ഷ്മീശ്ച രാജസു
സ്വർഗത്തിൽ അവൾ സ്വർഗ്ഗലക്ഷ്മിയും, രാജാക്കന്മാരിൽ രാജലക്ഷ്മിയും ആണു.
സര്വേഷു പ്രാണിദ്രവ്യേഷു ശോഭാരൂപാ മനോഹരാ
എല്ലാ ജീവികളും വസ്തുക്കളിലും അവൾ ഭംഗിയും ആകർഷണവും ആയി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
വാണിജ്യരൂപാ വണിജാം പാപിനാം കലഹങ്കരീ
വാണിജ്യത്തിൽ അവൾ വ്യാപാരികളുടെ രൂപവും, ദുഷ്ടരിൽ കലഹം ഉണ്ടാക്കുന്നവളുമാണ്.
ചപലേ ചപലാ ഭക്തസമ്പദോ രക്ഷണായ ച
ചപലരിൽ അവൾ ചപലയും, ഭക്തരുടെ സമ്പത്തിനെ അവൾ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
ശക്തിര്ദ്വിതീയാ കഥിതാ വേദോക്താ സര്വസമ്മതാ ।। 2.1.
രണ്ടാമത്തേത് ശക്തിയാണ്, വേദങ്ങളിൽ വ്യക്തമാക്കിയതും എല്ലാവരും അംഗീകരിച്ചതുമാണ്.
വാഗ്ബുദ്ധിവിദ്യാജ്ഞാനാധിദേവതാ പരമാത്മനഃ
പരമാത്മാവിന്റെ വാക്ക്, ബുദ്ധി, വിജ്ഞാനം, അറിവ് എന്നിവയുടെ അധിഷ്ഠാനദേവതയായവളാണ് അവൾ.
സുബുദ്ധിഃ കവിതാ മേധാ പ്രതിഭാ സ്മൃതിദാ സതാമ്
സദ്ഭവമുള്ളവർക്ക് നല്ല ബുദ്ധി, കവിത, മേധ, പ്രകാശം, സ്മരണം എന്നിവ നൽകുന്നവളാണ് അവൾ.
വ്യാഖ്യാബോധസ്വരൂപാ ച സര്വസംദേഹഭഞ്ജിനീ
വ്യാഖ്യാനവും ബോധവും തന്നെയാണ് അവളുടെ സ്വഭാവം; എല്ലാ സംശയങ്ങളും നീക്കുന്നവളാണ് അവൾ.
സര്വസങ്ഗീതസന്ധാനതാലകാരണരൂപിണീ
സകല സംഗീതത്തിലും രാഗത്തിലും താളത്തിലും അവൾ തന്നെ രൂപംകൊള്ളുന്നു.
യയാ വിനാ ച വിശ്വൌഘോ മൂകോ മൃതസമഃ സദാ
അവളില്ലാതെ ഈ ലോകം എല്ലായ്പ്പോഴും വാക്കില്ലാത്തതും ജീവൻ ഇല്ലാത്തതുപോലുമാണ്.