മൂലപ്രകൃതിരേകാ സാ പൂര്ണബ്രഹ്മസ്വരൂപിണീ
അവളാണ് ഏകമായ മൂലപ്രകൃതി, പൂർണ്ണ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സ്വരൂപം.
പ്രാണാധിഷ്ഠാതൃദേവീ യാ കൃഷ്ണസ്യ പരമാത്മനഃ
കൃഷ്ണൻ എന്ന പരമാത്മാവിന്റെ പ്രാണശക്തിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ദേവിയാണ് അവൾ.
നാരായണപ്രിയാ ലക്ഷ്മീഃ സര്വസമ്പത്സ്വരൂപിണീ 1.30.
നാരായണന്റെ പ്രിയയായ ലക്ഷ്മിയാണ് എല്ലാ സമ്പത്തിന്റെ സ്വരൂപം.
സാവിത്രീ വേദമാതാ ച പൂജ്യരൂപാ വിധേഃ പ്രിയാ
വേദങ്ങളുടെ മാതാവായ സാവിത്രി, ആരാധനാർഹയും ബ്രഹ്മാവിന് പ്രിയയുമാണ്.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മവൈവര്ത്തേ മഹാപുരാണേ ബ്രഹ്മഖണ്ഡേ സൌതിശൌനകസംവാദേ ഭഗവത്സ്തുതിതത്സ്വരൂപവര്ണനം നാമ ത്രിംശത്തമോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, മഹാപുരാണമായ ബ്രഹ്മവൈവർതത്തിൽ ബ്രഹ്മഖണ്ഡത്തിലെ സൗതി-ശൗനക സംവാദത്തിൽ 'ഭഗവാന്റെ സ്തുതിയുടെ സ്വഭാവവിവരണം' എന്ന മുപ്പതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ശ്രീഗണേശായ നമഃ സാവിത്രീ വൈ സൃഷ്ടിവിധൌ പ്രകൃതിഃ പഞ്ചധാ സ്മൃതാ
ശ്രീഗണേശായ നമഃ. സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് സാവിത്രിയെ അഞ്ചുവിധമായ പ്രകൃതിയായി ഓർക്കുന്നു.
ആവിര്ബഭൂവ സാ കേന കാ വാ സാ ജ്ഞാനിനാം വരാ
ആവളെ ആരാണ് പ്രത്യക്ഷമാക്കിയതും, അവൾ ആരാണ് എന്നതും ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയാരാണ് എന്നതും ആരാണ് അറിയുന്നത്?
സര്വാസാം ചരിതം പൂജാവിധാനം കഥമീപ്സിതമ്
അവരുടെ കഥയും, അവരെ ശരിയായി ആരാധിക്കേണ്ട വിധിയും എങ്ങനെയാണ്?
നാരായണ ഉവാച കിംചിത്തഥാപി വക്ഷ്യാമി യച്ഛ്രുതം ധര്മവക്ത്രതഃ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: എന്നിരുന്നാലും, ഞാൻ ധർമ്മന്റെ വായിൽ നിന്ന് കേട്ടതിൽ നിന്ന് കുറച്ച് പറയാം.
പ്രകൃഷ്ടവാചകഃ പ്രശ്ച കൃതിശ്ച സൃഷ്ടിവാചകഃ
'പ്ര' എന്നത് ഉത്തമത്വം സൂചിപ്പിക്കുന്നു, 'കൃതി' സൃഷ്ടിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഗുണേ പ്രകൃഷ്ടസത്ത്വേ ച പ്രശബ്ദോ വര്തതേ ശ്രുതൌ
ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ 'പ്ര' എന്നത് ഗുണത്തിലും ഉത്തമ സത്ത്വത്തിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ത്രിഗുണാത്മസ്വരൂപാ യാ സര്വശക്തിസമന്വിതാ
മൂന്നു ഗുണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും എല്ലാ ശക്തികളും ഉള്ളതുമാണ് അവളുടെ സ്വഭാവം.
പ്രഥമേ വര്ത്തതേ പ്രശ്ച കൃതിസ്സ്യാത്സൃഷ്ടിവാചകഃ
'പ്ര' എന്നത് ആദിയിൽ വരുന്നു, 'കൃതി' സൃഷ്ടിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
യോഗേനാത്മാ സൃഷ്ടിവിധൌ ദ്വിധാരൂപോ ബഭൂവ സഃ
യോഗശക്തിയാൽ ആത്മാവ് സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.
സാ ച ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ സ്യാന്മായാ നിത്യാ സനാതനീ 2.1.
അവളാണ് ബ്രഹ്മസ്വരൂപവും, ശാശ്വതമായ മായയും.
അതഏവ ഹി യോഗീന്ദ്രഃ സ്ത്രീപുംഭേദം ന മന്യതേ
അതിനാൽ, പരമയോഗി സ്ത്രീപുരുഷഭേദം ഒന്നും കണക്കാക്കുന്നില്ല.
സ്വേച്ഛാമയസ്യേച്ഛയാ ച ശ്രീകൃഷ്ണസ്യ സിസൃക്ഷയാ
സ്വയം ഇച്ഛയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സൃഷ്ടിക്കുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ,
തദാജ്ഞയാ പഞ്ചവിധാ സൃഷ്ടികര്മണി ഭേദതഃ
അവന്റെ ആജ്ഞയാൽ, വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ അഞ്ചു തരത്തിലുള്ള സൃഷ്ടികർമ്മങ്ങൾ നടക്കുന്നു.
ഗണേശമാതാ ദുര്ഗാ യാ ശിവരൂപാ ശിവപ്രിയാ
ഗണേശന്റെ അമ്മ ദുർഗാ, ശിവയുടെ രൂപവും ശിവന്റെ പ്രിയയും ആണു.
ബ്രഹ്മാദിദേവൈര്മുനിഭിര്മനുഭിഃ പൂജിതാ സദാ
ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും മുനിമാരും മനുമാരും എല്ലായ്പ്പോഴും അവളെ ആരാധിക്കുന്നു.
യശോമങ്ഗലധര്മശ്രീസത്യപുണ്യപ്രദായിനീ
അവൾ യശസ്സും മംഗളവും ധർമ്മവും ഐശ്വര്യവും സത്യം പുണ്യവും നൽകുന്നു.
ശരണാഗതദീനാര്തപരിത്രാണപരായണാ
ശരണം പ്രാപിച്ചവരെയും ദീനരെയും കഷ്ടപ്പെടുന്നവരെയും രക്ഷിക്കാൻ അവൾ എപ്പോഴും താൽപര്യവതിയാണ്.
സര്വശക്തിസ്വരൂപാ ച ശക്തിരീശസ്യ സന്തതമ്
അവൾ എല്ലാ ശക്തികളുടെ സാക്ഷാത്കാരവും, പ്രഭുവിന്റെ സ്ഥിരമായ ശക്തിയും ആണു.
ബുദ്ധിര്നിദ്രാ ക്ഷുത്പിപാസാ ച്ഛായാ തന്ദ്രാ ദയാ സ്മൃതിഃ
ബുദ്ധി, ഉറക്കം, വിശപ്പ്, ദാഹം, നിഴൽ, മന്ദത, ദയ, ഓർമ്മ,
തുഷ്ടിഃ പുഷ്ടിസ്തഥാ ലക്ഷ്മീര്വൃത്തിര്മാതാ തഥൈവ ച 2.1.
തൃപ്തി, പോഷണം, ലക്ഷ്മി, ഉപജീവനം, മാതൃത്വം ഇവയും.
ഉക്തഃ ശ്രുതൌ ശ്രുതഗുണശ്ചാതിസ്വല്പോ യഥാഗമമ്
ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ അവളുടെ ഗുണങ്ങൾ പരമ്പരാഗതമായി കുറച്ച് മാത്രം വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശുദ്ധസത്ത്വസ്വരൂപാ യാ പദ്മാ ച പരമാത്മനഃ
ശുദ്ധ സത്ത്വത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമായ പദ്മാ, പരമാത്മാവിന്റെ ഭാഗമാണ്.
കാന്താ ദാന്താഽതിശാന്താ ച സുശീലാ സര്വമങ്ഗലാ
അവൾ മനോഹരയും, ശമനവും, അതിശാന്തയും, സദാചാരവതിയും, എല്ലാമംഗളത്തിന്റെ ഉറവിടവുമാണ്.
ത്യക്താഽനുരക്താ പത്യുശ്ച സര്വാദ്യാ ച പതിവ്രതാ
അവൾ ഉപേക്ഷിച്ചവളും, ഭർത്താവിനോടു സ്നേഹമുള്ളവളും, എല്ലാവരിലും പ്രഥമവളും, ഭർത്താവിനോടു സമർപ്പിതയുമാണ്.
സര്വസസ്യാത്മികാ സര്വജീവനോപായരൂപിണീ
അവൾ എല്ലാ വിളവുകളുടെ ആത്മാവും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും പോഷകമായ രൂപവുമാണ്.