സഹസ്രശീര്ഷാ ശിരസഃ പ്രദേശേ ബിഭര്ത്തി സിദ്ധാര്ഥസമം ച വിശ്വമ്
ആയിരം തലകളുള്ളവൻ, തന്റെ തലയുടെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗത്തിൽ തന്നെ ഈ സർവ്വവിശ്വം ഒരു കടുക് വിത്ത് പോലെ വഹിക്കുന്നു.
ഗോലോകനാഥസ്യ വിഭോര്യശോഽമലം ശ്രുതൌ പുരാണേ നഹി കിംചന സ്ഫുടമ്
ഗോലോകനാഥന്റെ വിശുദ്ധമായ മഹത്വം വേദങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും വ്യക്തമായി വിവരിച്ചിട്ടില്ല.
വിശ്വേഷു സര്വേഷു ച വിശ്വധാമ്നഃ സന്ത്യേവ ശശ്വദ്വിധിവിഷ്ണുരുദ്രാഃ 1.30.
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും എല്ലാ ഭവനങ്ങളിലും ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും രുദ്രനും എപ്പോഴും ഉണ്ടാകുന്നു.
കരോതി സൃഷ്ടിം സ വിധേര്വിധാതാ വിധായ നിത്യാം പ്രകൃതിം ജഗത്പ്രസൂമ്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്രഷ്ടാവായ അവൻ, ശാശ്വതമായ പ്രകൃതിയെ സ്ഥാപിച്ച് ലോകത്തിന്റെ മാതാവായ അവൾ മുഖേന സൃഷ്ടി നടത്തുന്നു.
ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ പ്രകൃതിര്ന ഭിന്നാ യയാ ച സൃഷ്ടിം കുരുതേ സനാതനഃ
ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായ പ്രകൃതി വേറിട്ടതല്ല; അതിലൂടെ ശാശ്വതൻ സൃഷ്ടി നടത്തുന്നു.
നാരായണീ സാ പരമാ സനാതനീ ശക്തിശ്ച പുംസഃ പരമാത്മനശ്ച
അവളാണ് നാരായണി, പരമമായ ശാശ്വതശക്തി, പരമപുരുഷന്റെയും പരമാത്മാവിന്റെയും ശക്തി.
ഗത്വാ വിവാഹം കുരു വത്സ സാമ്പ്രതം കര്തും പ്രയുക്തശ്ച പിതുര്നിദേശഃ
കുഞ്ഞേ, ഇപ്പോൾ നീ പോയി കല്യാണം നടത്തുക; അച്ഛന്റെ കല്പന പ്രകാരം നീ പ്രവർത്തിക്കണം.
സ്വപത്നീം പൂജയേദ്യോ ഹി വസ്ത്രാലങ്കാരചന്ദനൈഃ
തന്റെ ഭാര്യയെ വസ്ത്രം, ആഭരണങ്ങൾ, ചന്ദനം എന്നിവകൊണ്ട് ആരാധിക്കുന്നവൻ...
സാ ച യോഷിത്സ്വരൂപാ ച പ്രതിവിശ്വേഷു മായയാ
അവളാണ് സ്ത്രീസ്വരൂപത്തിൽ, ഓരോ ലോകത്തും മായയുടെ ശക്തിയാൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നത്.
ദിവ്യാ സ്ത്രീ പൂജിതാ യേന പതിപുത്രവതീ സതീ
ആ ദിവ്യസ്ത്രീയെ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാൽ, അവൾ ഭർത്താവിനും മക്കൾക്കും വിശുദ്ധയായ ഭാര്യയും മാതാവും ആകുന്നു.
മൂലപ്രകൃതിരേകാ സാ പൂര്ണബ്രഹ്മസ്വരൂപിണീ
അവളാണ് ഏകമായ മൂലപ്രകൃതി, പൂർണ്ണ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സ്വരൂപം.
പ്രാണാധിഷ്ഠാതൃദേവീ യാ കൃഷ്ണസ്യ പരമാത്മനഃ
കൃഷ്ണൻ എന്ന പരമാത്മാവിന്റെ പ്രാണശക്തിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ദേവിയാണ് അവൾ.
നാരായണപ്രിയാ ലക്ഷ്മീഃ സര്വസമ്പത്സ്വരൂപിണീ 1.30.
നാരായണന്റെ പ്രിയയായ ലക്ഷ്മിയാണ് എല്ലാ സമ്പത്തിന്റെ സ്വരൂപം.
സാവിത്രീ വേദമാതാ ച പൂജ്യരൂപാ വിധേഃ പ്രിയാ
വേദങ്ങളുടെ മാതാവായ സാവിത്രി, ആരാധനാർഹയും ബ്രഹ്മാവിന് പ്രിയയുമാണ്.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മവൈവര്ത്തേ മഹാപുരാണേ ബ്രഹ്മഖണ്ഡേ സൌതിശൌനകസംവാദേ ഭഗവത്സ്തുതിതത്സ്വരൂപവര്ണനം നാമ ത്രിംശത്തമോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, മഹാപുരാണമായ ബ്രഹ്മവൈവർതത്തിൽ ബ്രഹ്മഖണ്ഡത്തിലെ സൗതി-ശൗനക സംവാദത്തിൽ 'ഭഗവാന്റെ സ്തുതിയുടെ സ്വഭാവവിവരണം' എന്ന മുപ്പതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ശ്രീഗണേശായ നമഃ സാവിത്രീ വൈ സൃഷ്ടിവിധൌ പ്രകൃതിഃ പഞ്ചധാ സ്മൃതാ
ശ്രീഗണേശായ നമഃ. സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് സാവിത്രിയെ അഞ്ചുവിധമായ പ്രകൃതിയായി ഓർക്കുന്നു.
ആവിര്ബഭൂവ സാ കേന കാ വാ സാ ജ്ഞാനിനാം വരാ
ആവളെ ആരാണ് പ്രത്യക്ഷമാക്കിയതും, അവൾ ആരാണ് എന്നതും ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയാരാണ് എന്നതും ആരാണ് അറിയുന്നത്?
സര്വാസാം ചരിതം പൂജാവിധാനം കഥമീപ്സിതമ്
അവരുടെ കഥയും, അവരെ ശരിയായി ആരാധിക്കേണ്ട വിധിയും എങ്ങനെയാണ്?
നാരായണ ഉവാച കിംചിത്തഥാപി വക്ഷ്യാമി യച്ഛ്രുതം ധര്മവക്ത്രതഃ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: എന്നിരുന്നാലും, ഞാൻ ധർമ്മന്റെ വായിൽ നിന്ന് കേട്ടതിൽ നിന്ന് കുറച്ച് പറയാം.
പ്രകൃഷ്ടവാചകഃ പ്രശ്ച കൃതിശ്ച സൃഷ്ടിവാചകഃ
'പ്ര' എന്നത് ഉത്തമത്വം സൂചിപ്പിക്കുന്നു, 'കൃതി' സൃഷ്ടിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഗുണേ പ്രകൃഷ്ടസത്ത്വേ ച പ്രശബ്ദോ വര്തതേ ശ്രുതൌ
ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ 'പ്ര' എന്നത് ഗുണത്തിലും ഉത്തമ സത്ത്വത്തിലും ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ത്രിഗുണാത്മസ്വരൂപാ യാ സര്വശക്തിസമന്വിതാ
മൂന്നു ഗുണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും എല്ലാ ശക്തികളും ഉള്ളതുമാണ് അവളുടെ സ്വഭാവം.
പ്രഥമേ വര്ത്തതേ പ്രശ്ച കൃതിസ്സ്യാത്സൃഷ്ടിവാചകഃ
'പ്ര' എന്നത് ആദിയിൽ വരുന്നു, 'കൃതി' സൃഷ്ടിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
യോഗേനാത്മാ സൃഷ്ടിവിധൌ ദ്വിധാരൂപോ ബഭൂവ സഃ
യോഗശക്തിയാൽ ആത്മാവ് സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.
സാ ച ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ സ്യാന്മായാ നിത്യാ സനാതനീ 2.1.
അവളാണ് ബ്രഹ്മസ്വരൂപവും, ശാശ്വതമായ മായയും.
അതഏവ ഹി യോഗീന്ദ്രഃ സ്ത്രീപുംഭേദം ന മന്യതേ
അതിനാൽ, പരമയോഗി സ്ത്രീപുരുഷഭേദം ഒന്നും കണക്കാക്കുന്നില്ല.
സ്വേച്ഛാമയസ്യേച്ഛയാ ച ശ്രീകൃഷ്ണസ്യ സിസൃക്ഷയാ
സ്വയം ഇച്ഛയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സൃഷ്ടിക്കുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ,
തദാജ്ഞയാ പഞ്ചവിധാ സൃഷ്ടികര്മണി ഭേദതഃ
അവന്റെ ആജ്ഞയാൽ, വിവിധ രൂപങ്ങളിൽ അഞ്ചു തരത്തിലുള്ള സൃഷ്ടികർമ്മങ്ങൾ നടക്കുന്നു.
ഗണേശമാതാ ദുര്ഗാ യാ ശിവരൂപാ ശിവപ്രിയാ
ഗണേശന്റെ അമ്മ ദുർഗാ, ശിവയുടെ രൂപവും ശിവന്റെ പ്രിയയും ആണു.
ബ്രഹ്മാദിദേവൈര്മുനിഭിര്മനുഭിഃ പൂജിതാ സദാ
ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരും മുനിമാരും മനുമാരും എല്ലായ്പ്പോഴും അവളെ ആരാധിക്കുന്നു.