തസ്യേശ്വരസ്യ കിം രൂപം കര്മ വാ കിം ജഗത്പതേ
ഹേ ലോകനാഥാ, അവന്റെ രൂപം എങ്ങനെയാണ്? അവൻ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
നാരദസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രഹസ്യ ഭഗവാനൃഷിഃ
നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഭാഗ്യവാൻ ആ മഹർഷി സ്നേഹത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ചു.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മവൈവര്ത്തേ മഹാപുരാണേ ബ്രഹ്മഖണ്ഡേ സൌതിശൌനകസംവാദേ നാരായണം പ്രതി നാരദപ്രശ്നോ നാമൈകോനത്രിംശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മവൈവർത മഹാപുരാണത്തിലെ ബ്രഹ്മഖണ്ഡത്തിൽ, സൌതിയും ശൗനകനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ, നാരായണനോട് നാരദൻ ചോദിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ഒൻപതാംമത്തChapterം സമാപിക്കുന്നു.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച വാണീശിവാത്രിപഥഗാ കമലാദികാശ്ച സംചിന്തയേദ്ഭഗവതശ്ചരണാരവിന്ദമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: വാണി, ശിവാ, ഗംഗ, കമലാ എന്നിവരും മറ്റ് ദേവതകളും ആരാധിക്കുന്ന ഭഗവാന്റെ കമലപാദങ്ങൾ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കണം.
സംസാരസാഗരമതീവ ഗഭീരഘോരം ദാവാഗ്നിസര്പപരിവേഷ്ടിതചേഷ്ടിതാങ്ഗമ്
ഈ ലോകസമുദ്രം അത്യന്തം ആഴവും ഭയാനകവും ആണ്; അതിൽ Wildfireഉം പാമ്പുകളും ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് ശരീരം കഠിനമായി പീഡിപ്പിക്കുന്നു.
ഗോവര്ദ്ധനോദ്ധരണകീര്ത്തിരതീവ ഖിന്നാ ഭൂര്ധാരിതാ ച ദശനാഗ്രത ഏവ ചാര്ദ്രാ
ഗോവർദ്ധനപർവ്വതം ഉയർത്തിയ മഹത്വം വളരെ ക്ഷീണിച്ചു; ഭൂമി ഭാരം വഹിക്കുന്നു; അവന്റെ പല്ലിന്റെ അഗ്രത്തിലും ഈർപ്പം അനുഭവപ്പെടുന്നു.
വേദാങ്ഗവേദമുഖനിഃസൃതകീര്ത്തിരംശൈര്വേദാങ്ഗവേദജനകസ്യ ഹരേര്വിധാതുഃ
വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും മുഖാന്തിരം പുറപ്പെടുന്ന മഹത്വത്തിന്റെ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് വേദങ്ങളുടെയും അതിന്റെ ഭാഗങ്ങളുടെയും സ്രഷ്ടാവായ ഹരിയെ അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഗോപാങ്ഗനാവദനപങ്കജഷട്പദസ്യ രാസേശ്വരസ്യ രസികാരമണസ്യ പുംസഃ
ഗോപികമാരുടെ മുഖകമലങ്ങളിൽ മധുപംപോലെ രസിക്കുന്നവൻ, രാസലീലയുടെ നാഥൻ, രസികനും പരമപുരുഷനും ആകുന്നു.
ചക്ഷുര്നിമേഷപതിതോ ജഗതാം വിധാതാ തത്കര്മ വത്സ കഥിതും ഭുവി കഃ സമര്ഥഃ
ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവ് കണ്ണ് പിമ്പിക്കുന്ന ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ അത്ഭുതകരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നു; കുട്ടിയേ, ഭൂമിയിൽ ആരാണ് അവയെല്ലാം വിശദമായി പറയാൻ കഴിയുക?
യൂയം വയം തസ്യ കലാകലാംശാഃ കലാകലാംശാ മനവോ മുനീന്ദ്രാഃ
നിങ്ങളും ഞങ്ങളുമാണ് അവന്റെ ശക്തിയുടെ ഒരു ഭാഗത്തിന്റെ ഭാഗം മാത്രമാണ്; മനുമാരും മഹർഷിമാരും അതുപോലെയാണ്.
സഹസ്രശീര്ഷാ ശിരസഃ പ്രദേശേ ബിഭര്ത്തി സിദ്ധാര്ഥസമം ച വിശ്വമ്
ആയിരം തലകളുള്ളവൻ, തന്റെ തലയുടെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗത്തിൽ തന്നെ ഈ സർവ്വവിശ്വം ഒരു കടുക് വിത്ത് പോലെ വഹിക്കുന്നു.
ഗോലോകനാഥസ്യ വിഭോര്യശോഽമലം ശ്രുതൌ പുരാണേ നഹി കിംചന സ്ഫുടമ്
ഗോലോകനാഥന്റെ വിശുദ്ധമായ മഹത്വം വേദങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും വ്യക്തമായി വിവരിച്ചിട്ടില്ല.
വിശ്വേഷു സര്വേഷു ച വിശ്വധാമ്നഃ സന്ത്യേവ ശശ്വദ്വിധിവിഷ്ണുരുദ്രാഃ 1.30.
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും എല്ലാ ഭവനങ്ങളിലും ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും രുദ്രനും എപ്പോഴും ഉണ്ടാകുന്നു.
കരോതി സൃഷ്ടിം സ വിധേര്വിധാതാ വിധായ നിത്യാം പ്രകൃതിം ജഗത്പ്രസൂമ്
ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്രഷ്ടാവായ അവൻ, ശാശ്വതമായ പ്രകൃതിയെ സ്ഥാപിച്ച് ലോകത്തിന്റെ മാതാവായ അവൾ മുഖേന സൃഷ്ടി നടത്തുന്നു.
ബ്രഹ്മസ്വരൂപാ പ്രകൃതിര്ന ഭിന്നാ യയാ ച സൃഷ്ടിം കുരുതേ സനാതനഃ
ബ്രഹ്മസ്വരൂപമായ പ്രകൃതി വേറിട്ടതല്ല; അതിലൂടെ ശാശ്വതൻ സൃഷ്ടി നടത്തുന്നു.
നാരായണീ സാ പരമാ സനാതനീ ശക്തിശ്ച പുംസഃ പരമാത്മനശ്ച
അവളാണ് നാരായണി, പരമമായ ശാശ്വതശക്തി, പരമപുരുഷന്റെയും പരമാത്മാവിന്റെയും ശക്തി.
ഗത്വാ വിവാഹം കുരു വത്സ സാമ്പ്രതം കര്തും പ്രയുക്തശ്ച പിതുര്നിദേശഃ
കുഞ്ഞേ, ഇപ്പോൾ നീ പോയി കല്യാണം നടത്തുക; അച്ഛന്റെ കല്പന പ്രകാരം നീ പ്രവർത്തിക്കണം.
സ്വപത്നീം പൂജയേദ്യോ ഹി വസ്ത്രാലങ്കാരചന്ദനൈഃ
തന്റെ ഭാര്യയെ വസ്ത്രം, ആഭരണങ്ങൾ, ചന്ദനം എന്നിവകൊണ്ട് ആരാധിക്കുന്നവൻ...
സാ ച യോഷിത്സ്വരൂപാ ച പ്രതിവിശ്വേഷു മായയാ
അവളാണ് സ്ത്രീസ്വരൂപത്തിൽ, ഓരോ ലോകത്തും മായയുടെ ശക്തിയാൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നത്.
ദിവ്യാ സ്ത്രീ പൂജിതാ യേന പതിപുത്രവതീ സതീ
ആ ദിവ്യസ്ത്രീയെ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാൽ, അവൾ ഭർത്താവിനും മക്കൾക്കും വിശുദ്ധയായ ഭാര്യയും മാതാവും ആകുന്നു.
മൂലപ്രകൃതിരേകാ സാ പൂര്ണബ്രഹ്മസ്വരൂപിണീ
അവളാണ് ഏകമായ മൂലപ്രകൃതി, പൂർണ്ണ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സ്വരൂപം.
പ്രാണാധിഷ്ഠാതൃദേവീ യാ കൃഷ്ണസ്യ പരമാത്മനഃ
കൃഷ്ണൻ എന്ന പരമാത്മാവിന്റെ പ്രാണശക്തിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ദേവിയാണ് അവൾ.
നാരായണപ്രിയാ ലക്ഷ്മീഃ സര്വസമ്പത്സ്വരൂപിണീ 1.30.
നാരായണന്റെ പ്രിയയായ ലക്ഷ്മിയാണ് എല്ലാ സമ്പത്തിന്റെ സ്വരൂപം.
സാവിത്രീ വേദമാതാ ച പൂജ്യരൂപാ വിധേഃ പ്രിയാ
വേദങ്ങളുടെ മാതാവായ സാവിത്രി, ആരാധനാർഹയും ബ്രഹ്മാവിന് പ്രിയയുമാണ്.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മവൈവര്ത്തേ മഹാപുരാണേ ബ്രഹ്മഖണ്ഡേ സൌതിശൌനകസംവാദേ ഭഗവത്സ്തുതിതത്സ്വരൂപവര്ണനം നാമ ത്രിംശത്തമോ ഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, മഹാപുരാണമായ ബ്രഹ്മവൈവർതത്തിൽ ബ്രഹ്മഖണ്ഡത്തിലെ സൗതി-ശൗനക സംവാദത്തിൽ 'ഭഗവാന്റെ സ്തുതിയുടെ സ്വഭാവവിവരണം' എന്ന മുപ്പതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ശ്രീഗണേശായ നമഃ സാവിത്രീ വൈ സൃഷ്ടിവിധൌ പ്രകൃതിഃ പഞ്ചധാ സ്മൃതാ
ശ്രീഗണേശായ നമഃ. സൃഷ്ടിക്കാലത്ത് സാവിത്രിയെ അഞ്ചുവിധമായ പ്രകൃതിയായി ഓർക്കുന്നു.
ആവിര്ബഭൂവ സാ കേന കാ വാ സാ ജ്ഞാനിനാം വരാ
ആവളെ ആരാണ് പ്രത്യക്ഷമാക്കിയതും, അവൾ ആരാണ് എന്നതും ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയാരാണ് എന്നതും ആരാണ് അറിയുന്നത്?
സര്വാസാം ചരിതം പൂജാവിധാനം കഥമീപ്സിതമ്
അവരുടെ കഥയും, അവരെ ശരിയായി ആരാധിക്കേണ്ട വിധിയും എങ്ങനെയാണ്?
നാരായണ ഉവാച കിംചിത്തഥാപി വക്ഷ്യാമി യച്ഛ്രുതം ധര്മവക്ത്രതഃ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: എന്നിരുന്നാലും, ഞാൻ ധർമ്മന്റെ വായിൽ നിന്ന് കേട്ടതിൽ നിന്ന് കുറച്ച് പറയാം.
പ്രകൃഷ്ടവാചകഃ പ്രശ്ച കൃതിശ്ച സൃഷ്ടിവാചകഃ
'പ്ര' എന്നത് ഉത്തമത്വം സൂചിപ്പിക്കുന്നു, 'കൃതി' സൃഷ്ടിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.