സാവിത്ര്യുവാച പരാത്പരതരം ശ്യാമം നിര്വികാരം നിരഞ്ജനമ്
സാവിത്രി പറഞ്ഞു: അത്യന്തം പരമമായ, കറുത്ത നിറമുള്ള, മാറ്റമില്ലാത്തതും കളങ്കരഹിതവുമായ ഒരേയൊരുവൻ.
ഇത്യുക്ത്വാ സസ്മിതാ ദേവീ രത്നസിംഹാസനേ വരേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പുഞ്ചിരിയോടെ ദേവി രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു.
ആവിര്ബഭൂവ തത്പശ്ചാത്കൃഷ്ണസ്യ പരമാത്മനഃ
അതിനുശേഷം, അവൾ പരമാത്മാവായ കൃഷ്ണന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷമായി.
മനോ മഥ്നാതി സര്വേഷാം പഞ്ചബാണേന കാമിനാമ്
അവൻ തന്റെ അഞ്ചു അമ്പുകൾകൊണ്ട് എല്ലാ പ്രേമികളുടെയും മനസ്സുകൾ ഉണർത്തുന്നു.
തസ്യ പുംസോ വാമപാര്ശ്വാത്കാമസ്യ കാമിനീ വരാ
ആ പുരുഷന്റെ ഇടതുവശത്ത് നിന്ന്, കാമന്റെ പ്രിയയായ ഏറ്റവും മനോഹരിയായ സ്ത്രീ ഉദിച്ചുവന്നു.
രതിര്ബഭൂവ സര്വേഷാം താം ദൃഷ്ട്വാ സസ്മിതാം സതീമ്
എല്ലാവർക്കും പ്രിയയായ രതി, പുഞ്ചിരിയോടെ, സത്യസന്ധയായ അവളെ കണ്ടപ്പോൾ പ്രത്യക്ഷമായി.
ഹരിം സ്തുത്വാ തയാ സാര്ദ്ധം സ ഉവാസ ഹരേഃ പുരഃ 1.4.
ഹരിയെ സ്തുതിച്ച ശേഷം, അവൻ അവളോടൊപ്പം ഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ താമസിച്ചു.
മാരണം സ്തമ്ഭനം ചൈവ ജൃമ്ഭണം ശോഷണം തഥാ
കാമൻ തന്റെ എല്ലാ അമ്പുകളും—കൊല്ലൽ, സ്തംഭനം, ജൃംഭണം, ഉണക്കൽ എന്നിവ—വിടുവിച്ചു.
ബാണാംശ്ചിക്ഷേപ സര്വാംശ്ച കാമോ ബാണപരീക്ഷയാ
കാമൻ തന്റെ അമ്പുകളുടെ ശക്തി പരീക്ഷിക്കാൻ അവയെല്ലാം അയച്ചു.
രതിം ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മണശ്ച രേതഃ പാതോ വഭൂവ ഹ
രതിയെ കണ്ടപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിത്ത് പുറത്തുവന്നു.
വസ്ത്രം ദഗ്ധ്വാ സമുത്തസ്ഥൌ ജ്വലദഗ്നിഃ സുരേശ്വരഃ
വസ്ത്രം കത്തിച്ച്, ജ്വലിച്ചുയരുന്ന അഗ്നി ദേവന്മാരുടെ നാഥനേ, ഉയർന്നു.
കൃഷ്ണസ്തദ്വര്ദ്ധനം ദൃഷ്ട്വാ സസര്ജാപഃ സ്വലീലയാ
അത് വർദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ട കൃഷ്ണൻ തന്റെ ലീലയിൽ വെള്ളം സൃഷ്ടിച്ചു.
വിശ്വൌഘം പ്ലാവയാമാസ മുഖബിംദുജലം ദ്വിജ
കൃഷ്ണന്റെ വായിൽ നിന്നൊരു തുള്ളി വെള്ളം ഉരുവാകി, അവൻ സർവ്വലോകവും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു, ദ്വിജനേ.
തതഃപ്രഭൃതി തേനാഗ്നിസ്തോയാന്നിര്വാണതാം വ്രജേത്
അന്ന് മുതൽ അഗ്നി വെള്ളം കൊണ്ടാണ് അണയ്ക്കപ്പെടുന്നത്.
ഉത്തസ്ഥൌ തജ്ജലാദേകഃ പുമാന്സ വരുണഃ സ്മൃതഃ
ആ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ഒരുവൻ ഉദിച്ചു—അവനാണ് വരുണൻ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നത്.
ആവിര്ബഭൂവ കന്യൈകാ തദ്വഹ്നേര്വാമപാര്ശ്വതഃ
ആ അഗ്നിയുടെ ഇടതുവശത്ത് നിന്ന് ഒരൊറ്റ യുവതി പ്രത്യക്ഷമായി.
ജലേശസ്യ വാമപാര്ശ്വാത്കന്യാ ചൈകാ ബഭൂവ സാ 1.4.
ജലദേവന്റെ ഇടതുവശത്ത് നിന്ന് ഒരൊറ്റ യുവതി ജനിച്ചു.
ബഭൂവ പവനഃ ശ്രീമാന്വിഭോര്നിശ്വാസവായുതഃ
പരമേശ്വരന്റെ ശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് മഹത്വമുള്ള വായു ഉദിച്ചു.
തസ്യ വായോര്വാമപാര്ശ്വാത്കന്യാ ചൈകാ ബഭൂവ ഹ
ആ കാറ്റിന്റെ ഇടത് വശത്തു നിന്നു ഒരു പെൺകുട്ടി ജനിച്ചു.
കൃഷ്ണസ്യ കാമബാണേന രേതഃപാതോ ബഭൂവ ഹ
കൃഷ്ണന്റെ ആഗ്രഹബാണം കൊണ്ടു അവിടുത്തെ വിത്ത് പുറത്തുവന്നു.
സഹസ്രവത്സരാന്തേ തഡ്ഡിമ്ഭരൂപം ബഭൂവ ഹ
ആയിരം വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അത് ഒരു വെള്ളപ്പൊക്കമായ രൂപം എടുത്തു.
യസ്യൈക ലോമവിവരേ വിശ്വൈകസ്യ വ്യവസ്ഥിതിഃ
അവന്റെ ശരീരത്തിലെ ഒരു രോമരന്ധ്രയിൽ തന്നെ മുഴുവൻ ലോകവും നിലകൊള്ളുന്നു.
സ ഏവ ഷോഡശാംശോഽപി കൃഷ്ണസ്യ പരമാത്മനഃ
അവൻ കൃഷ്ണൻ എന്ന പരമാത്മാവിന്റെ പതിനാറിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രമാണ്.
മഹാര്ണവേ ശയാനഃ സ പദ്മപത്രം യഥാ ജലേ
അവൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ, വെള്ളത്തിൽ താമരയിലപോലെ, കിടന്നു.
തൌ ജലാച്ച സമുത്ഥായ ബ്രഹ്മാണം ഹന്തുമുദ്യതൌ
അവർ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന് ബ്രഹ്മാവിനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു.
ബഭൂവ മേദിനീ കൃത്സ്നാ കാര്ത്സ്ന്യേന മേദസാ തയാ
അവളുടെ മജ്ജയിൽ നിന്നു തന്നെ മുഴുവൻ ഭൂമി ഉണ്ടായി.
മമ സംദേഹഭേദാര്ഥം തന്മേ വ്യാഖ്യാതുമര്ഹസി
എന്റെ സംശയം നീക്കാൻ ദയവായി ഇതിന്റെ അർത്ഥം വിശദീകരിക്കണം.
സര്വാദിസൃഷ്ടികഥനം യന്മയാ കഥിതം ദ്വിജ
സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിലെ കഥ ഞാൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം, ദ്വിജൻ,
സര്വാദിസൃഷ്ടൌ ക്ലൃപ്തൌ ച നാരായണമഹേശ്വരൌ
സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ നാരായണനും മഹേശ്വരനും സ്ഥാപിതരായി.
സര്വാദൌ ബ്രഹ്മകല്പസ്യ ചരിതം കഥിതം ദ്വിജ
ബ്രഹ്മാ-കല്പത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ കഥ പറഞ്ഞുവെന്ന്, ദ്വിജൻ.