ഗങ്ഗാം ച മനസി ധ്യാത്വാ ദിമീശം തം മഹേശ്വരമ് । പ്രജഗാമോദ്ധവശ്ചൈവ ദൃഷ്ട്വാ മങ്ഗലമൂചകമ്
ഗംഗയെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച് മഹേശ്വരനെയും ഓർത്ത്, ഉദ്ധവൻ മംഗളകരമായ അടയാളങ്ങൾ കണ്ട് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ശുശ്രാവ ദുംദുഭിം ഘണ്ടാനാദം ശങ്ഖധ്വനിം തഥാ । ഹരിശബ്ദം ച സംഗീതം ശുശ്രാവ മങ്ഗലധ്വനിമ്
അവൻ മൃദംഗം, മണി, ശംഖധ്വനി എന്നിവയുടെ ശബ്ദവും ഹരിനാമഗാനവും മംഗളസംഗീതവും കേട്ടു.
പതിപുത്രവതീം സാധ്വീം പ്രദീപം മാല്യദര്പണമ് । പരിബൂര്ണതമം കുമ്ഭം ദധിലാജഫലാനി ച
ഭർത്താവും മകനും ഉള്ള ഒരു സദ്വൃത്തയായ സ്ത്രീയെ, വിളക്ക്, പൂമാല, കണ്ണാടി, നിറഞ്ഞ കുമ്പം, തൈര്, അക്ഷത, പഴങ്ങൾ എന്നിവയും അവൻ കണ്ടു.
ദൂര്വാങ്കുരം ശുക്ലധാന്യം രജതം കാഞ്ചനം മധു । ബ്രാഹ്മണാനാം സമൂഹം ച കൃഷ്ണസാരം വൃഷം ഘൃതമ്
ദുർവാപുല്ലുകൾ, വെള്ളയരി, വെള്ളി, പൊന്നു, തേൻ, ബ്രാഹ്മണരുടെ കൂട്ടം, കൃഷ്ണമൃഗം, കാള, നെയ്യ് എന്നിവയും അവൻ കണ്ടു.
സദ്യോമാംസം ഗജേന്ദ്രം ച നൃപേന്ദ്രം ശ്വേതഘോടകമ് । പതാകാം നകുലം ചാഷം ശുക്ലം പുഷ്പം ച ചന്ദനമ്
പുതിയ ഇറച്ചി, വലിയ ആന, രാജാവു, വെള്ള കുതിര, പതാക, മംഗൂസ്, മൈനപ്പക്ഷി, വെള്ള പൂക്കൾ, ചന്ദനം എന്നിവയും അവൻ കണ്ടു.
ദൃഷ്ട്വൈവം പഥി കല്യാണം പ്രാപ വൃന്ദാവനം വനമ് । ദദര്ശ പുരതോ വൃക്ഷം ഭാണ്ഡീരേ വടമക്ഷയമ്
ഇങ്ങനെ വഴിയിൽ മംഗളകരമായ അടയാളങ്ങൾ കണ്ടു, അവൻ വൃന്ദാവനവനത്തിലെ ഭാണ്ഡീരവട്ടിന്റെ അക്ഷയവൃക്ഷം മുന്നിൽ കണ്ടു.
സ്നിഗ്ധപര്ണ രക്തവര്ണ പുണ്യദം തീര്ഥമീപ്സിതമ് । സുവേഷാന്ബാലകാംശ്ചൈവ രത്നഭൂഷണഭൂഷിതാന്
അവൻ അതിന്റെ സ്നിഗ്ധമായ ചുവപ്പുനിറമുള്ള ഇലകളും, അത്യന്തം പുണ്യമുള്ള തീർത്ഥവും, രത്നാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച ബാലന്മാരെയും കണ്ടു.
വദതോ ബലകൃഷ്ണേതി രുദതശ്ച ശുചാഽന്വിതാന് । താനാശ്വാസ്യ യയൌ ദൂരം പ്രവിശ്യ നഗരം മുദാ
'ബാലകൃഷ്ണ' എന്ന് വിളിക്കുന്നവരെയും ദുഃഖത്തിൽ കരയുന്നവരെയും കണ്ടു; അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ നഗരത്തിലേക്ക് അകത്തേക്ക് കടന്നു.
ദദര്ശ നന്ദശിബിരം രചിതം വിശ്വകര്മണാ । മണിരത്നവിനിര്മാണം മുക്താമാണിക്യഹീരകൈഃ
വിശ്വകർമ്മ നിർമിച്ച, രത്നങ്ങളും മുത്തുകളും മാണിക്യങ്ങളും വജ്രങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച നന്ദന്റെ പാളയം അവൻ കണ്ടു.
പരിച്ഛന്നം മനോരമ്യം സദ്രത്നകലശാന്വിതമ് । ദ്വാരം ചിത്രം വിചിത്രാഢ്യം ദൃഷ്ട്വാ ച പ്രവിവേശ സഃ
അത് ചുറ്റും അടച്ചും മനോഹരവുമായിരുന്നു, രത്നങ്ങൾകൊണ്ടുള്ള കലശങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിലെ മനോഹരവും ഭംഗിയുള്ള വാതിൽ കണ്ടു, അകത്തേക്ക് കടന്നു.
അവരുഹ്യ രഥാത്തൂര്ണ തസ്ഥൌ തത്പ്രാങ്ഗണേ മുദാ । യശോദാ രോഹിണീ ശീഘ്രം പപ്രച്ഛ കുശലം പരമ്
രഥത്തില് നിന്നു വേഗത്തില് ഇറങ്ങി, ആ പ്രാകാരത്തില് സന്തോഷത്തോടെ അവള് നിന്നു. യശോദാ ഉടനടി രോഹിണിയോട് സ്നേഹപൂര്വം അവരുടെ സുഖദുഃഖങ്ങള് ചോദിച്ചു.
ആസനം ച ജലം ഗാം ച മധുപര്കം ദദൌ മുദാ । ക്വ നന്ദഃ ക്വ ബലഃ കൃഷ്ണഃ സത്യം തത്കഥയോദ്ധവ
സന്തോഷത്തോടെ യശോദാ ഇരിപ്പിടം, വെള്ളം, ഒരു പശു, പതിവ് ആദരവായ മധുപര്ക്കം എന്നിവ നല്കി. പിന്നെ അവള് ചോദിച്ചു: 'നന്ദന് എവിടെയാണ്? ബാലരാമനും കൃഷ്ണനും എവിടെയാണ്? ഉദ്ധവാ, സത്യമായി പറയൂ.'
ഉദ്ധവഃ കഥയാമാസ സര്വ ഭദ്രം ക്രമേണ ച । സാര്ധം ച ബലകൃഷ്ണാഭ്യാം നന്ദഃ സാനന്ദപൂര്വകമ്
ഉദ്ധവന് എല്ലാം ക്രമമായി വിശദീകരിച്ചു, എല്ലാവരും സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പു നല്കി. നന്ദന് ബാലരാമനും കൃഷ്ണനുമൊത്ത് സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നു എന്നും പറഞ്ഞു.
ആയാസ്യതി വിലമ്ബേന കൃഷ്ണോപനയനാവധി । യുഷ്മാകം കുശലം തത്വം വിജ്ഞായ വിധിപൂര്വകമ്
കൃഷ്ണന്റെ ഉപനയനത്തിന് ശേഷം, കുറച്ച് വൈകിയാലും, അവന് വരും. നിങ്ങളുടെ സുഖവും സ്ഥിതിയും അറിഞ്ഞ്, വിധിപ്രകാരം അവന് വരും.
അഹം യാസ്യാമി മഥുരാം യശോദേ ശൃണു സാംപ്രതമ് । ശ്രൃത്വാ മങ്ഗലവാര്താ ച യശോദാ രോഹിണീ മുദാ
ഇപ്പോള് ഞാന് മഥുരയിലേക്ക് പോകണം, യശോദേ, കേള്ക്കൂ. ഈ ശുഭവാര്ത്തകള് കേട്ട യശോദയും രോഹിണിയും സന്തോഷിച്ചു.
ബ്രാഹ്മണായ ദദൌ രത്നം സുവര്ണം വസ്ത്രമീപ്സിതമ് । ഉദ്ധവം ഭോജയാമാസ മിഷ്ടാന്നം ച സുധോപമമ്
അവള് ബ്രാഹ്മണന് രത്നങ്ങള്, പൊന്നും ഇഷ്ടമായ വസ്ത്രങ്ങളും നല്കി. ഉദ്ധവന്ക്ക് അമൃതത്തേക്കാള് രുചികരമായ വിഭവങ്ങള് നല്കി വിരുന്നൊരുക്കി.
മണിശ്രേഷ്ഠം ച രത്നം ച ദദൌ തസ്മൈ ച ഹീരകമ് । വാദ്യം ച വാദയാമാസ ഭദ്രം നാനാവിധം തഥാ
അവള് ഉദ്ധവന് മികച്ച മണികളും രത്നങ്ങളും ഹീരകവും നല്കി. വിവിധ വാദ്യങ്ങള് സന്തോഷത്തോടെ വായിച്ചു.
ബ്രഹ്മണാന്ഭോജയാമാസ കാരയാമാസ മങ്ഗലമ് । വേദാശ്ച പാഠയാമാസ പരമാനന്ദപൂര്വകമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിരുന്ന് നല്കി, ശുഭകര്മ്മങ്ങള് നടത്തിച്ചു. വേദങ്ങള് പരമാനന്ദത്തോടെ പാരായണം ചെയ്തു.
ശംകരം പൂജയാമാസ വിപ്രദ്വാരാ പരം വിഭൂമ് । നാനോപഹാരൈര്നൈവേദ്യൈഃ പുഷ്പധൂപപ്രദീപകൈഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ മുഖേന പരമേശ്വരനായ ശംകരനെ അവള് പൂജിച്ചു, പലവിധ ഉപഹാരങ്ങളും നൈവേദ്യങ്ങളും പൂക്കളും ധൂപവും ദീപങ്ങളും അര്പ്പിച്ചു.
ചന്ദനൈര്വസ്ത്രതാമ്ബൂലൈര്മധുഗവ്യഘൃതാദിഭിഃ । ഭവാനീം പൂജയാമാസ ശ്രീവൃന്ദാരണ്യദേവതാമ്
ചന്ദനം, വസ്ത്രം, വെറ്റില, തേന്, പാല്, നെയ്യ് തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് അവള് ഭവാനിയെ, ശ്രീ വൃന്ദാവനത്തിലെ ദേവിയെ, ഭക്തിപൂര്വം പൂജിച്ചു.
ഷോഡശോപചാരൈര്ദ്രവ്യൈര്ബലിഭിര്വിവിധൈര്മുനേ । മഹിഷാണാം ശതേ ശുദ്ധം ഛാഗാലാനാം സഹസ്രകമ്
പതിനാറ് വിധത്തിലുള്ള ഉപചാരങ്ങളും പലവിധ ബലികളും നല്കി, ശുദ്ധമായ നൂറ് മഹിഷികളും ആയിരം ആടുകളും ദാനം ചെയ്തു.
മേഷാണാമയുതം ശുദ്ധം യുക്തമാദായ പഞ്ചകമ് । ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ സ്വര്ണശതം ധേനുനാം ച ശതം തഥാ
പത്തായിരം ശുദ്ധമായ ആടുകള് അഞ്ചു വീതം കൂട്ടിച്ചേര്ത്ത്, ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് നൂറ് പൊന്നും നൂറ് പശുക്കളും നല്കി.
പ്രദദൌ ദക്ഷിണാം തൂര്ണ കൃഷ്ണകല്യാണഹേതവേ । ഉദ്ധവം പൂജയാമാസ സാദരം ച പുനഃ പുനഃ
കൃഷ്ണന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി അവള് ഈ ദക്ഷിണകള് വേഗത്തില് നല്കി. ഉദ്ധവനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ആദരപൂര്വം ആദരിച്ചു.
സമാശ്വാസ്യ യശോദാം ച രോഹിണീം ഗോപബാലകാന് । വൃദ്ധാന്ഗോപാലികാഃ സര്വാഃ പ്രയയൂ രാസമണ്ഡലമ്
യശോദയെയും രോഹിണിയെയും, ഗോപബാലന്മാരെയും, മുതിര്ന്ന ഗോപികമാരെയെല്ലാം ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, അവര് എല്ലാവരും രാസമണ്ഡലത്തിലേക്ക് പോയി.
ദദര്ശ രാസം രുചിരം ചന്ദ്രമണ്ഡലവര്തുലമ് । ശ്രീരാമകദലീസ്തമ്ഭശതകൈരുപശോഭിതമ്
അവള് ചന്ദ്രന്റെ വട്ടംപോല മനോഹരമായ രാസം കണ്ടു, വൃക്ഷങ്ങളായ വാഴയും കദളിയും നൂറുകണക്കിന് തൂണുകളായി അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
യുക്തൈശ്ച സ്നിഗ്ധവസനൈശ്ചന്ദനാനാം ച പല്ലവൈഃ । പട്ടസൂത്രനിബദ്ധൈശ്ച ശ്രീയുക്തമാല്യജാലകൈഃ
മൃദുലമായ വസ്ത്രങ്ങള്, പുതിയ ചന്ദന ഇലകള്, പട്ടുപൂക്കളാല് കെട്ടിയ മാലകള് എന്നിവ കൊണ്ട് അതു സമൃദ്ധിയായി അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
ദധിലാജഫലൈഃ പട്ടൈഃ പുഷ്പൈര്ദൂര്വാങ്കുരൈരപി । ചന്ദനാഗുരുകസ്തൂരീകുങ്കുമൈഃ പരിസംസ്കൃതമ്
തയിര്, പൊരിപ്പരി, പഴങ്ങള്, പട്ടുവസ്ത്രങ്ങള്, പൂക്കള്, ദര്ഭാഗ്രങ്ങള്, ചന്ദനം, അഗുരു, കസ്തൂരി, കുങ്കുമം എന്നിവകൊണ്ട് അതു സുഗന്ധമാക്കി അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
വേഷ്ടിതം സക്ഷിതം യത്നാദ്ഗോപികാനാം ത്രികോടിഭിഃ । ത്രിലക്ഷൈഃ സുന്ദരൈ രമ്യൈഃ സംസക്തം രതിമന്ദിരൈഃ
മൂന്നു കോടി ഗോപികമാര് അതിനെ ശ്രദ്ധയോടെ ചുറ്റി കാത്തു, മൂന്നു ലക്ഷം സുന്ദരികളും രമണീയമായ രതിമന്ദിരങ്ങളില് ഒന്നിച്ചു ചേര്ന്ന് ആനന്ദിച്ചു.
ലക്ഷഗോപൈഃ പരിവൃതം കൃഷ്ണാഗമനശങ്കിതൈഃ । യമുനാം ദക്ഷിണാം കൃത്വാ പ്രയയൌ മാലതീവനമ്
കൃഷ്ണന്റെ വരവ് കാത്ത് ഉത്സുകരായ ലക്ഷക്കണക്കിന് ഗോപന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, യമുനയുടെ തെക്കേ കരയിലേക്ക് കടന്ന്, അവൻ മാലതിവനത്തിലേക്ക് പോയി.
ചന്ദനാനാം ചമ്പകാനാം യൂഥികാനാം തഥൈവ ച । കേതകീമാധവീനാം ച വനം കൃത്വാ പ്രദക്ഷിണമ്
ചന്ദനം, ചംപകം, യൂതിക, കേതകി, മാധവി എന്നിവയുടെ വനം ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം നടത്തി.