ദേവക്യുവാച യഥാഽയമാവയോഃ പുത്രസ്തഥൈവ ഭവതോ ധ്രുവമ് । സാലസഃ കേന ഹേ നന്ദ ശുചാ ദേഹോ ഹി ലക്ഷ്യതേ
ദേവകി പറഞ്ഞു: ഈ കുട്ടി എങ്ങനെയാണോ ഞങ്ങളുടെ മകനെന്നു കരുതുന്നത്, അതുപോലെ തന്നെയാണ് നിന്റെയും. നന്ദാ, എന്തുകൊണ്ടാണ് നിന്റെ ശരീരത്തില് ഇത്ര ദുഃഖം കാണുന്നത്?
ഏകാദശാബ്ദം സബലഃ സ്ഥിത്വാ തേ മന്ദിരേ സുഖമ് । കഥം സ്വല്പദിനേനൈവ ശോകഗ്രസ്തോ ഭവിഷ്യസി
പതിനൊന്ന് വര്ഷം ബാലരാമനോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ നിന്റെ വീട്ടില് കഴിഞ്ഞപ്പോള്, കുറച്ച് ദിവസങ്ങള്ക്കുള്ളില് നീ എങ്ങനെ ഇത്ര ദുഃഖം അനുഭവിക്കും?
തിഷ്ഠ പുത്രേണ സാര്ധം ച മഥുരായാം കിയദ്ദിനമ് । പൂര്ണചന്ദ്രാനനം പശ്യ ജന്മ ത്വം സഫലം കുരു
മാതുരയിൽ കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾ മകനോടൊപ്പം താമസിച്ചുകൊൾക. അവന്റെ പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖം കാണുക, അങ്ങനെ നിന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമാക്കുക.
ശ്രീഭഗവാനുവാച ഘച്ഛോദ്ധവ സുഖം ഭദ്രം ഭവിഷ്യതി തവ പ്രിയമ് । പ്രഹര്ഷ ഗോകുലം ഗത്വാ യശോദാം രോഹിണീം പ്രസൂമ്
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഉദ്ധവാ, സന്തോഷത്തോടെ പോവുക. നിനക്കും നിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കും എല്ലാ മംഗളവും ഉണ്ടാകും. സന്തോഷത്തോടെ ഗോക്കുലത്തിലേക്ക് പോയി, യശോദയെയും രോഹിണിയെയും, അമ്മമാരെ, സന്ദർശിക്കുക.
ഗോപവാലസമൂഹം ച രാധികാം ഗോപികാഗണമ് । പ്രബോധയാഽഽധ്യാത്മികേന മദ്ദത്തേന ശുചശ്ഛിദാ
ഗോപബാലന്മാരെയും രാധികയെയും ഗോപികകളെയും ഞാൻ നൽകിയ ആത്മജ്ഞാനത്തോടെ ഉണർത്തുക, അതു അവരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്നതാണ്.
നന്ദസ്തിഷ്ഠതു സാനന്ദം മന്മാതുരാജ്ഞയാ ശുചാ । നന്ദസ്ഥിതിം സദ്വിനയം യശോദാം കഥയിഷ്യസി
നന്ദൻ സന്തോഷത്തോടെ, എന്റെ അമ്മയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം, വിശുദ്ധിയോടെ അവിടെ തുടരട്ടെ. നിന്റെ വാക്കിലൂടെ യശോദയ്ക്ക് നന്ദന്റെ നിലയും നല്ല പെരുമാറ്റവും അറിയിക്കണം.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ശ്രീകൃഷ്ണഃ പിത്രാ മാത്രാ ബലേന ച । അക്രൂരേണ സമം തൂര്ണ യയാവഭ്യന്തരം ഗൃഹമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശ്രീകൃഷ്ണൻ അച്ഛനോടും അമ്മയോടും ബാലരാമനോടും കൂടെ അക്രൂരനോടൊപ്പം വേഗത്തിൽ അകത്തുള്ള വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
ഉദ്ധവോ രജനീം സ്ഥിത്വാ മഥുരായാം ച നാരദ । പ്രഭാതേ പ്രയയൌ ശീഘ്രം രമ്യം വൃന്ദാവനം വനമ്
ഉദ്ധവൻ, നാരായണാ, മാതുരയിൽ ഒരു രാത്രി കഴിഞ്ഞ്, രാവിലെ വേഗത്തിൽ മനോഹരമായ വൃന്ദാവനവനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മo മഹാo ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖo ഉത്തo നാരദാനാo ഏകനവ- തിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ നാരദൻ പറഞ്ഞ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജനനത്തെ കുറിച്ചുള്ള മഹാ ബ്രഹ്മവൈവർത പുരാണത്തിലെ എണ്പത്തൊൻപതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
അഥ ദ്വിനവതിതമോഽധ്യായഃ നാരായണ ഉവാച ശ്രീകൃഷ്ണപ്രേരിതോ ഹൃഷ്ടഃ പ്രണമ്യ ച ഗണേശ്വരമ് । സ്മരന്നാരായണം ശംഭും ദുര്ഗാ ലക്ഷ്മീം സരസ്വതീമ്
ഇപ്പോൾ എണ്പത്തിരണ്ടാമത്തെ അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. നാരായണൻ പറഞ്ഞു: ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം സന്തോഷത്തോടെ ഉദ്ധവൻ ഗണേശ്വരനോട് നമസ്കരിച്ചു, മനസ്സിൽ നാരായണനെയും ശംഭുവിനെയും ദുർഗ്ഗയെയും ലക്ഷ്മിയെയും സരസ്വതിയെയും സ്മരിച്ചു.
ഗങ്ഗാം ച മനസി ധ്യാത്വാ ദിമീശം തം മഹേശ്വരമ് । പ്രജഗാമോദ്ധവശ്ചൈവ ദൃഷ്ട്വാ മങ്ഗലമൂചകമ്
ഗംഗയെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച് മഹേശ്വരനെയും ഓർത്ത്, ഉദ്ധവൻ മംഗളകരമായ അടയാളങ്ങൾ കണ്ട് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ശുശ്രാവ ദുംദുഭിം ഘണ്ടാനാദം ശങ്ഖധ്വനിം തഥാ । ഹരിശബ്ദം ച സംഗീതം ശുശ്രാവ മങ്ഗലധ്വനിമ്
അവൻ മൃദംഗം, മണി, ശംഖധ്വനി എന്നിവയുടെ ശബ്ദവും ഹരിനാമഗാനവും മംഗളസംഗീതവും കേട്ടു.
പതിപുത്രവതീം സാധ്വീം പ്രദീപം മാല്യദര്പണമ് । പരിബൂര്ണതമം കുമ്ഭം ദധിലാജഫലാനി ച
ഭർത്താവും മകനും ഉള്ള ഒരു സദ്വൃത്തയായ സ്ത്രീയെ, വിളക്ക്, പൂമാല, കണ്ണാടി, നിറഞ്ഞ കുമ്പം, തൈര്, അക്ഷത, പഴങ്ങൾ എന്നിവയും അവൻ കണ്ടു.
ദൂര്വാങ്കുരം ശുക്ലധാന്യം രജതം കാഞ്ചനം മധു । ബ്രാഹ്മണാനാം സമൂഹം ച കൃഷ്ണസാരം വൃഷം ഘൃതമ്
ദുർവാപുല്ലുകൾ, വെള്ളയരി, വെള്ളി, പൊന്നു, തേൻ, ബ്രാഹ്മണരുടെ കൂട്ടം, കൃഷ്ണമൃഗം, കാള, നെയ്യ് എന്നിവയും അവൻ കണ്ടു.
സദ്യോമാംസം ഗജേന്ദ്രം ച നൃപേന്ദ്രം ശ്വേതഘോടകമ് । പതാകാം നകുലം ചാഷം ശുക്ലം പുഷ്പം ച ചന്ദനമ്
പുതിയ ഇറച്ചി, വലിയ ആന, രാജാവു, വെള്ള കുതിര, പതാക, മംഗൂസ്, മൈനപ്പക്ഷി, വെള്ള പൂക്കൾ, ചന്ദനം എന്നിവയും അവൻ കണ്ടു.
ദൃഷ്ട്വൈവം പഥി കല്യാണം പ്രാപ വൃന്ദാവനം വനമ് । ദദര്ശ പുരതോ വൃക്ഷം ഭാണ്ഡീരേ വടമക്ഷയമ്
ഇങ്ങനെ വഴിയിൽ മംഗളകരമായ അടയാളങ്ങൾ കണ്ടു, അവൻ വൃന്ദാവനവനത്തിലെ ഭാണ്ഡീരവട്ടിന്റെ അക്ഷയവൃക്ഷം മുന്നിൽ കണ്ടു.
സ്നിഗ്ധപര്ണ രക്തവര്ണ പുണ്യദം തീര്ഥമീപ്സിതമ് । സുവേഷാന്ബാലകാംശ്ചൈവ രത്നഭൂഷണഭൂഷിതാന്
അവൻ അതിന്റെ സ്നിഗ്ധമായ ചുവപ്പുനിറമുള്ള ഇലകളും, അത്യന്തം പുണ്യമുള്ള തീർത്ഥവും, രത്നാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച ബാലന്മാരെയും കണ്ടു.
വദതോ ബലകൃഷ്ണേതി രുദതശ്ച ശുചാഽന്വിതാന് । താനാശ്വാസ്യ യയൌ ദൂരം പ്രവിശ്യ നഗരം മുദാ
'ബാലകൃഷ്ണ' എന്ന് വിളിക്കുന്നവരെയും ദുഃഖത്തിൽ കരയുന്നവരെയും കണ്ടു; അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ നഗരത്തിലേക്ക് അകത്തേക്ക് കടന്നു.
ദദര്ശ നന്ദശിബിരം രചിതം വിശ്വകര്മണാ । മണിരത്നവിനിര്മാണം മുക്താമാണിക്യഹീരകൈഃ
വിശ്വകർമ്മ നിർമിച്ച, രത്നങ്ങളും മുത്തുകളും മാണിക്യങ്ങളും വജ്രങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച നന്ദന്റെ പാളയം അവൻ കണ്ടു.
പരിച്ഛന്നം മനോരമ്യം സദ്രത്നകലശാന്വിതമ് । ദ്വാരം ചിത്രം വിചിത്രാഢ്യം ദൃഷ്ട്വാ ച പ്രവിവേശ സഃ
അത് ചുറ്റും അടച്ചും മനോഹരവുമായിരുന്നു, രത്നങ്ങൾകൊണ്ടുള്ള കലശങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിലെ മനോഹരവും ഭംഗിയുള്ള വാതിൽ കണ്ടു, അകത്തേക്ക് കടന്നു.
അവരുഹ്യ രഥാത്തൂര്ണ തസ്ഥൌ തത്പ്രാങ്ഗണേ മുദാ । യശോദാ രോഹിണീ ശീഘ്രം പപ്രച്ഛ കുശലം പരമ്
രഥത്തില് നിന്നു വേഗത്തില് ഇറങ്ങി, ആ പ്രാകാരത്തില് സന്തോഷത്തോടെ അവള് നിന്നു. യശോദാ ഉടനടി രോഹിണിയോട് സ്നേഹപൂര്വം അവരുടെ സുഖദുഃഖങ്ങള് ചോദിച്ചു.
ആസനം ച ജലം ഗാം ച മധുപര്കം ദദൌ മുദാ । ക്വ നന്ദഃ ക്വ ബലഃ കൃഷ്ണഃ സത്യം തത്കഥയോദ്ധവ
സന്തോഷത്തോടെ യശോദാ ഇരിപ്പിടം, വെള്ളം, ഒരു പശു, പതിവ് ആദരവായ മധുപര്ക്കം എന്നിവ നല്കി. പിന്നെ അവള് ചോദിച്ചു: 'നന്ദന് എവിടെയാണ്? ബാലരാമനും കൃഷ്ണനും എവിടെയാണ്? ഉദ്ധവാ, സത്യമായി പറയൂ.'
ഉദ്ധവഃ കഥയാമാസ സര്വ ഭദ്രം ക്രമേണ ച । സാര്ധം ച ബലകൃഷ്ണാഭ്യാം നന്ദഃ സാനന്ദപൂര്വകമ്
ഉദ്ധവന് എല്ലാം ക്രമമായി വിശദീകരിച്ചു, എല്ലാവരും സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പു നല്കി. നന്ദന് ബാലരാമനും കൃഷ്ണനുമൊത്ത് സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നു എന്നും പറഞ്ഞു.
ആയാസ്യതി വിലമ്ബേന കൃഷ്ണോപനയനാവധി । യുഷ്മാകം കുശലം തത്വം വിജ്ഞായ വിധിപൂര്വകമ്
കൃഷ്ണന്റെ ഉപനയനത്തിന് ശേഷം, കുറച്ച് വൈകിയാലും, അവന് വരും. നിങ്ങളുടെ സുഖവും സ്ഥിതിയും അറിഞ്ഞ്, വിധിപ്രകാരം അവന് വരും.
അഹം യാസ്യാമി മഥുരാം യശോദേ ശൃണു സാംപ്രതമ് । ശ്രൃത്വാ മങ്ഗലവാര്താ ച യശോദാ രോഹിണീ മുദാ
ഇപ്പോള് ഞാന് മഥുരയിലേക്ക് പോകണം, യശോദേ, കേള്ക്കൂ. ഈ ശുഭവാര്ത്തകള് കേട്ട യശോദയും രോഹിണിയും സന്തോഷിച്ചു.
ബ്രാഹ്മണായ ദദൌ രത്നം സുവര്ണം വസ്ത്രമീപ്സിതമ് । ഉദ്ധവം ഭോജയാമാസ മിഷ്ടാന്നം ച സുധോപമമ്
അവള് ബ്രാഹ്മണന് രത്നങ്ങള്, പൊന്നും ഇഷ്ടമായ വസ്ത്രങ്ങളും നല്കി. ഉദ്ധവന്ക്ക് അമൃതത്തേക്കാള് രുചികരമായ വിഭവങ്ങള് നല്കി വിരുന്നൊരുക്കി.
മണിശ്രേഷ്ഠം ച രത്നം ച ദദൌ തസ്മൈ ച ഹീരകമ് । വാദ്യം ച വാദയാമാസ ഭദ്രം നാനാവിധം തഥാ
അവള് ഉദ്ധവന് മികച്ച മണികളും രത്നങ്ങളും ഹീരകവും നല്കി. വിവിധ വാദ്യങ്ങള് സന്തോഷത്തോടെ വായിച്ചു.
ബ്രഹ്മണാന്ഭോജയാമാസ കാരയാമാസ മങ്ഗലമ് । വേദാശ്ച പാഠയാമാസ പരമാനന്ദപൂര്വകമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ വിരുന്ന് നല്കി, ശുഭകര്മ്മങ്ങള് നടത്തിച്ചു. വേദങ്ങള് പരമാനന്ദത്തോടെ പാരായണം ചെയ്തു.
ശംകരം പൂജയാമാസ വിപ്രദ്വാരാ പരം വിഭൂമ് । നാനോപഹാരൈര്നൈവേദ്യൈഃ പുഷ്പധൂപപ്രദീപകൈഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ മുഖേന പരമേശ്വരനായ ശംകരനെ അവള് പൂജിച്ചു, പലവിധ ഉപഹാരങ്ങളും നൈവേദ്യങ്ങളും പൂക്കളും ധൂപവും ദീപങ്ങളും അര്പ്പിച്ചു.
ചന്ദനൈര്വസ്ത്രതാമ്ബൂലൈര്മധുഗവ്യഘൃതാദിഭിഃ । ഭവാനീം പൂജയാമാസ ശ്രീവൃന്ദാരണ്യദേവതാമ്
ചന്ദനം, വസ്ത്രം, വെറ്റില, തേന്, പാല്, നെയ്യ് തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് അവള് ഭവാനിയെ, ശ്രീ വൃന്ദാവനത്തിലെ ദേവിയെ, ഭക്തിപൂര്വം പൂജിച്ചു.