നദ്യോ നദാഃ കംദരാശ്ച തഡാഗാശ്ച സരോവരാഃ । ജലപദ്മവിഹീനാശ്ച ജലഹീനാ ധനാസ്തഥാ
നദികൾ, പുഴകൾ, മലകൊല്ലികൾ, കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ—ഇവയൊക്കെയും ജലപദ്മങ്ങളില്ല; വെള്ളവും കുറഞ്ഞിരിക്കും, സമ്പത്തും അങ്ങനെ തന്നെ—
അപത്യഹീനാ നാര്യശ്ച കാമുക്യോ ജാരസംയുതാഃ । അശ്വത്ഥച്ഛേദിനഃ സര്വേ വൃക്ഷഹീനാ വസുംധരാ
സ്ത്രീകൾക്ക് മക്കളില്ല, എന്നാൽ കാമഭാവം കൂടിയവരും പ്രേമികളോടൊപ്പം ചേർന്നവരുമാണ്; എല്ലാവരും അശ്വത്ത്വം മുറിക്കും; ഭൂമി മരങ്ങളില്ലാതെ ശൂന്യമായിരിക്കും—
ഫലഹീനാശ്ച തരവഃ ശാഖാഃ സ്കന്ധവിഹീനകാഃ । ഫലാനി സ്വാദുഹീനാനി ചാന്നാനി ച ജലാനി ച
മരങ്ങൾക്കു ഫലമില്ല; ശാഖകൾ തണ്ടുകളിൽ നിന്ന് ഇല്ലാതായിരിക്കും; ഫലങ്ങൾ മധുരമില്ല; അന്നവും വെള്ളവും രുചിയില്ല—
മാനവാഃ കടുവക്താരോ നിര്ദയാ ധര്മവര്ജിതാഃ । തദന്തേ ദ്വാദാശാദിത്യാഃ സംഹരിഷ്യന്തി മാനവാന്
മനുഷ്യർ കഠിനമായി സംസാരിക്കും; കരുണയില്ല; ധർമ്മമില്ല; അവസാനം പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാർ മനുഷ്യരെ ദഹിപ്പിക്കും—
സര്വാഞ്ജന്തുംശ്ച താപേന ബഹുവൃഷ്ട്യാ വ്രജേശ്വര । അവശിഷ്ടാ ച പൃഥിവീ കഥാമാത്രാവശേഷിതാ
എല്ലാ ജീവികളും അതിയായ ചൂടിലും മഴയിലും കത്തിപ്പോകും, വ്രജേശ്വരാ; ഭൂമി കഥ മാത്രം ശേഷിക്കും—
കലൌ ഗതേ ച പൃഥിവീ ക്ഷേത്രം വര്ഷാഗതേ തഥാ । പുനഃ സത്യപ്രവൃത്തിശ്ച ഭവിഷ്യതി ക്രമേണ വൈ
കലിയുഗം കഴിഞ്ഞ് ഭൂമി ഉഴുന്നുപോലെയുള്ളതാകുമ്പോൾ, പിന്നീട് സത്യം വീണ്ടും ക്രമമായി ഉയർന്നുവരും—
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം ഗച്ഛ താത വ്രജം സുഖമ് । അഹം ദുഗ്ധമുഖോ ബാലഃപുത്രസ്തേ കഥയാമി കിമ്
ഇങ്ങനെ എല്ലാം പറഞ്ഞുതന്നു; ഇനി നീ സന്തോഷത്തോടെ വ്രജയിലേക്ക് പോവുക, പ്രിയനേ. ഞാൻ പാലുകുടിക്കുന്ന ബാലനാണ്—കൂടുതൽ എന്ത് പറയാൻ കഴിയൂ, മകനേ?
നവനീതം ഘൃതം ദുഗ്ധം ദധി തക്രം പരിഷ്കൃതമ് । സ്വസ്തികം ശുഭകര്മാര്ഹം മിഷ്ടാന്നം ച സുധോപമമ്
പുതിയ വെണ്ണ, നെയ്യ്, പാൽ, തൈര്, മധുരമായ മോർ, ശുദ്ധവും ശുഭകരവുമായ അന്നം, നല്ല പ്രവർത്തികൾക്ക് യോജിച്ച മധുരഭക്ഷ്യങ്ങൾ—
മിഷ്ടദ്രവ്യം ച യത്കിംചിത്പിതൃദേവനിമിത്തകമ് । ഭുക്തം ബലാച്ച തത്സര്വ ബാലാനാം രോദനം ബലമ്
പിതൃദേവന്മാർക്കായി സമർപ്പിക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും മധുരപദാർത്ഥം, ശക്തിയോടെ ഭക്ഷിക്കുന്നതൊക്കെയും, ഇവയൊക്കെയും കുട്ടികളുടെ കരച്ചിലിന് ശക്തിയാണ്—
തത്ക്ഷമസ്വാപരാധം മേ ബാലദോഷഃ പദേ പദേ । ത്വം പിതാ തവ പുത്രോഽഹം യശോദാ ജനനീ മമ
എന്റെ അപരാധം ക്ഷമിക്കണം; ബാല്യത്തിലെ പിഴവുകൾ എല്ലിടത്തും സംഭവിക്കും. നീ അച്ഛനാണ്, ഞാൻ മകനാണ്, യശോദയാണ് എന്റെ അമ്മ—
മദീയം പരിഹാസം ച യശോദാം രോഹിണീം വദ । കുമാരാസ്യാച്ഛ്രുതം സര്വ സോഽഹമിത്യേവമീപ്സിതമ്
എന്റെ കളികൾ യശോദയോടും രോഹിണിയോടും പറയണം; ഈ ബാലന്റെ വായിൽ നിന്ന് അവൾക്കൊക്കെ എല്ലാം കേൾക്കാൻ കഴിയട്ടെ—അതാണ് എന്റെ ആഗ്രഹം—
കീര്തയിഷ്യസി തത്സര്വ സര്വ ഗോകുലവാസിനമ് । കാലഃ കരോതി സസൈര്ഗ ബന്ധൂനാം ബന്ധുഭിഃ സഹ
ഇവയൊക്കെ നീ ഗോകുലത്തിലെ എല്ലാവർക്കും പറഞ്ഞുതരിക; കാലം സുഹൃത്തുക്കളെ ഒന്നിപ്പിക്കുകയും വേർതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു—
കാലഃ കരോതി വിച്ഛേദം വിരോധം പ്രീതിമേവ ച । കാലഃ സൃഷ്ടിം ച കുരുതേ കാലശ്ച പരിപാലനമ്
കാലം വേർപാടും വൈരവും സ്നേഹവും ഉണ്ടാക്കുന്നു; കാലം സൃഷ്ടിക്കും, കാലം സംരക്ഷിക്കും—
കാലഃ കരോതി സാനന്ദം കാലഃ സംഹരതേ പ്രജാഃ । സുഖം ദുഃഖം ഭയം ശോകം ജരാം മൃത്യും ച ജന്മ ച
കാലം സന്തോഷം നൽകുന്നു, കാലം ജീവികളെ നശിപ്പിക്കുന്നു; സുഖം, ദുഃഖം, ഭയം, ദുഃഖം, വയസ്സു, മരണം, ജനനം—ഇവയൊക്കെയും കാലം കൊണ്ടാണ് സംഭവിക്കുന്നത്.
സര്വം കര്മാനുരോധേന കാല ഏവ കരോതി ച । സര്വം കാലകൃതം താത വിസ്മയം ന വ്രജം വ്രജ
എല്ലാ കാര്യങ്ങളും കര്മ്മത്തിന് അനുസരിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്; കാലം മാത്രമാണ് ഇതെല്ലാം നടത്തുന്നത്, പ്രിയപ്പെട്ടവാ. എല്ലാം കാലത്തിന്റെ പ്രവര്ത്തിയാണ്, അതുകൊണ്ട് അത്ഭുതപ്പെടേണ്ടതില്ല.
കുതസ്ത്വം ഗോകുലേ വൈശ്യോ നന്ദോ വൈശ്യാധിപോ നൃപഃ । വസുദേവസുതോഽചഹം ച മഥുരായാമഹോ കുതഃ
നീ ഗോകുലത്തിലെ ഒരു വൈശ്യനാണ്, നന്ദന് വൈശ്യന്മാരുടെ തലവനാണ്, ഞാന് വസുദേവന്റെ മകനായി മഥുരയില് ഉണ്ടാകുന്നത് എങ്ങനെയാണ് സംഭവിച്ചത്?
പിതാ മേ കംസഭീതേന ത്വദ്ഗൃഹേ ച സമപ്രിതഃ । പിതു പരഃ പിതാ ത്വം ച മാതാ മാതുഃ പരാഽപിവാ
കംസനെ ഭയന്ന് എന്റെ അച്ഛന് എന്നെ നിന്റെ വീട്ടില് ഏല്പ്പിച്ചു. നീ എന്റെ അച്ഛനേക്കാള് വലിയ അച്ഛനാണ്, നിന്റെ ഭാര്യ എന്റെ അമ്മയെക്കാള് വലിയ അമ്മയാണ്.
മയാ ദത്തേന ജ്ഞാനേന പാര്വത്യാ ച വ്രജേശ്വര । ത്യജ മോഹം മഹാഭാഗ ഗച്ഛ താത സുഖം ഗൃഹമ്
ഞാന് നല്കിയ ജ്ഞാനത്താലും പാര്വതിയുടെ അനുഗ്രഹത്താലും, വ്രജപതിയായ നീ, മഹാഭാഗവ, മോഹം ഉപേക്ഷിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ വീട്ടിലേക്ക് പോകൂ, പ്രിയ പിതാവേ.
നന്ദ ഉവാച സ്മര വൃന്ദാവനം താത രമ്യം പുണ്യം മഹോത്സവമ് । ഗോകുലം ഗോകുലം രമ്യം സുന്ദരം യമുനാതടമ്
നന്ദന് പറഞ്ഞു: പ്രിയപ്പെട്ടവാ, വൃന്ദാവനത്തെ ഓര്ക്കൂ, അത്ര മനോഹരവും പുണ്യമുള്ളതും ഉത്സവങ്ങളാല് നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഗോകുലം, ഗോകുലം, അത്ര മനോഹരവും, യമുനയുടെ തീരം അത്ര സുന്ദരവുമാണ്.
രമണീനാം സുരമ്യം ച ത്വത്പ്രിയം രാസമണ്ഡലമ് । ഗോപാലികാ ഗോപബാലാന്യശോദാം രോഹിണീം പ്രിയാമ്
നിനക്ക് പ്രിയമായ രാസമണ്ഡലം, മനോഹരമായ സ്ത്രീകള്, ഗോപ്പികള്, ഗോപബാലന്മാര്, യശോദയും പ്രിയമായ രോഹിണിയും.
പ്രാണാധികാം രാധികാം ന കഥം സ്മരസി പുത്രക । വാരമേകം സ്വല്പദിനം ഗോകുലം ഗച്ഛ വത്സക
പ്രാണനേക്കാള് പ്രിയമായ രാധികയെ നീ എങ്ങനെയാണ് ഓര്ക്കാതിരിക്കുക, മകനേ? ഒരു നിമിഷം പോലും, കുറച്ച് ദിവസങ്ങള്ക്കെങ്കിലും, ഗോകുലത്തിലേക്ക് പോകൂ, കുട്ടിയേ.
ഇത്യേവമുക്തവാ നന്ദശ്ച ക്രോഡേ കൃഷ്ണം ചകാര സഃ । നേത്രാശ്രുണാ ച പൂര്ണേന തം സിഷേച ശുചാഽന്വിതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, നന്ദന് കൃഷ്ണനെ മടിയില് എടുത്തു. ദുഃഖത്തില് നിറഞ്ഞ്, കണ്ണുനീര് കൊണ്ട് അവനെ സ്നാനമാടിച്ചു.
ചുചുമ്ബ തദ്ഗണ്ഡയുഗം കൃത്വാ വക്ഷസി മോഹതഃ । സാനന്ദഃ പരമാനദോ ഭഗവാംസ്തമുവാച സഃ
അവന് കൃഷ്ണന്റെ കവിളുകള് ചുംബിച്ചു, മോഹത്തില് അവനെ നെഞ്ചില് ചേര്ത്തു. സന്തോഷത്തിലും പരമാനന്ദത്തിലും നിറഞ്ഞ് ഭഗവാന് അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മo മഹാo ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖo ഉത്തo നാരദനാo ഭഗവന്നന്ദസംo നവതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാ ബ്രഹ്മവൈവര്ത്ത പുരാണത്തിലെ ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡത്തിലെ നാരദനും ഭഗവാന് നന്ദനും ഉള്ള ഭാഗമായ തൊണ്ണൂറ്റാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
അഥൈകനവതിതമോഽധ്യായഃ ശ്രീഭഗവാനുവാച നിഷേകേന പരിഷ്വങ്ഗോ വിഭേദസ്തേന വാ ഭവേത് । ക്ഷണേന ദര്ശനം തേന നിഷേകഃ കേന വാര്യതേ
ഇനി തൊണ്ണൂറ്റൊന്നാം അധ്യായം. ശ്രീഭഗവാന് പറഞ്ഞു: സംഗമത്തില് നിന്നാണ് അളിംഗനം ഉണ്ടാകുന്നത്, അതില് നിന്ന് വേര്പാടും വരാം; ഒരു നിമിഷം കണ്ടുമുട്ടിയാല് പോലും സംഗമം നടക്കും—ഇത് ആര്ക്കാണ് തടയാന് കഴിയുക?
ഗമനാഗമനാര്ഥ ചാപ്യുദ്ധവഃ കഥയിഷ്യതി । പ്രസ്ഥാപയാമി തം ശീഘ്രം വിജ്ഞാസ്യസി തതഃ പിതഃ
വരികയും പോകുകയും ചെയ്യുന്നതിനായി ഉദ്ധവന് സംസാരിക്കും; ഞാന് അവനെ വേഗത്തില് അയക്കും, അപ്പോള് അച്ഛാ, നീ അറിയും.
യശോദാം രോഹിണീം ചൈവ ഗോപികാം ഗോപബാലകാന് । പ്രാണാധികാം രാധികാം താം ഗത്വാ സംബോധയിഷ്യതി
അവന് യശോദ, രോഹിണി, ഗോപ്പികള്, ഗോപബാലന്മാര്, പ്രാണനേക്കാള് പ്രിയമായ രാധിക—ഇവരെല്ലാം സന്ദര്ശിച്ച് ആശ്വസിപ്പിക്കും.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ തത്ര വസുദേവശ്ച ദേവകീ । ബലദേവശ്ചോദ്ധവശ്ച തഥാഽക്രൂരശ്ച സത്വരമ്
അതിനിടയില്, വസുദേവനും ദേവകിയും, ബാലദേവനും ഉദ്ധവനും അക്രൂരനും അതിവേഗം അവിടെ എത്തി.
വസുദേവ ഉവാച നന്ദ ത്വം ബലവാഞ്ജ്ഞാനീ സദ്ബന്ധുശ്ച സഖാ മമ । ത്യജ മോഹം ഗൃഹം ഗച്ഛ വത്സസ്തേഽയം യഥാ മമ
വസുദേവന് പറഞ്ഞു: നന്ദാ, നീ ശക്തനും ജ്ഞാനിയുമാണ്, എന്റെ സത്യബന്ധുവും സ്നേഹിതനുമാണ്. മോഹം ഉപേക്ഷിച്ച് വീട്ടിലേക്ക് പോകൂ—ഈ മകനെന്നതുപോലെ നിന്റെയും ആണ്.
ദൂരീഭൂതാ ഗോകുലാച്ച മഥുരാ നാസ്തി ബാന്ധവ । മഹോത്സവേ സദാനന്ദേ നന്ദ ദ്രക്ഷ്യസി പുത്രകമ്
ഗോകുലം ദൂരെയാണ്, മഥുരയില് ബന്ധുക്കളില്ല; ഉത്സവത്തില് എന്നും സന്തോഷത്തോടെ, നന്ദാ, നീ മകനെ കാണും.