രാജാനശ്ചാപി മലേച്ഛാശ്ച യവനാ ധര്മനിന്ദകാഃ । സത്കീര്തിമപി സാധൂനാം കുര്വന്ത്യുന്മൂലനം മുദാ
രാജാക്കന്മാരും മ്ലേച്ഛന്മാരും വിദേശികളും ധർമ്മത്തെ അപമാനിക്കുന്നു; അവർ സത്പുരുഷന്മാരുടെ നല്ല പേര് പോലും സന്തോഷത്തോടെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
പിതൃദേവദ്വിജാതീനാമതിഥീനാം ച നിത്യശഃ । പൂജാ നാസ്തി ഗുരൂണാം ച പിത്രോശ്ച പൂജനം സ്ത്രിയാഃ
പിതൃദേവന്മാരെയും ദ്വിജന്മാരെയും അതിഥികളെയും നിത്യമായി ആരാധിക്കുന്നതില്ല; സ്ത്രീകൾ ഗുരുക്കന്മാരെയും സ്വന്തം മാതാപിതാക്കളെയും ആദരിക്കുന്നതുമില്ല.
സ്ത്രീബന്ധൂനാം ഗൌരവം ച സ്ത്രീണാം ച സതതം പിതഃ । ചോരഃ സത്കുലജാതിശ്ച ബ്രഹ്മദേവസ്വഹാരകഃ
സ്ത്രീകളുടെ ബന്ധുക്കൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കുമുള്ള മാന്യത ഇല്ലാതായി, അച്ഛാ; ഉന്നതകുലത്തിൽ ജനിച്ച കള്ളൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ നിന്നും ദേവന്മാരിൽ നിന്നും വസ്തുക്കൾ മോഷ്ടിക്കുന്നു.
മാനം വഹന്തി ലോഭേന യുഗധര്മേണ കൌതുകാത് । ദേവായതനഹീനം ച ജഗത്സര്വ ഭയാകുലമ്
ലാഭത്തിനും കാലത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിനും വേണ്ടി ആളുകൾ മാന്യത പുലർത്തുന്നു; ദേവാലയങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത ലോകം മുഴുവൻ ഭയത്താൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അരാജകം ച ദുര്നീതം സംതതം കലിദോഷതഃ । ബുഭൃക്ഷിതാഃ കുചൈലാശ്ച ദരിദ്രാ വ്യാധിനോ നരാഃ
കലിയുഗത്തിന്റെ ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ടു നിയമം ഇല്ലാതായി, ദുർനീതിയും സ്ഥിരമായി; ആളുകൾ വിശപ്പും കഷ്ടവും ദാരിദ്ര്യവും രോഗവും അനുഭവിക്കുന്നു.
കപര്ദകഘടാധ്യക്ഷോ രാജേന്ദ്രോ ഹി ഘടേശ്വരഃ । വൃദ്ധാങ്ഗുഷ്ടസമാ ലോകാ വൃക്ഷാഃശാകസമാസ്തഥാ
രാജാവ് കപ്പർദകവും പാത്രങ്ങളും നോക്കുന്നവനായി, പാത്രങ്ങളുടെ യജമാനനായി മാറുന്നു; ആളുകൾ വൃദ്ധന്റെ വിരലിനോളം ചെറുതാകും, മരങ്ങൾ ഇലയുടെ വലിപ്പം മാത്രമായിരിക്കും.
താലാനാം നാരികേലാണാം പനസാനാം തഥൈവ ച । ഫലാനി സര്ഷപാണ്യേവ തത്ക്ഷുദ്രം ച തതഃ പരമ്
താല, തേങ്ങ, ചക്ക എന്നിവയുടെ ഫലങ്ങൾ, അതുപോലെ ചെറിയ വിത്തുകളും ധാന്യങ്ങളും, അതിലും താഴ്ന്നവയും—all ഇവയെക്കാൾ ചെറുതും താഴ്ന്നതുമായ ഫലങ്ങളും—
ജലഭാജനപാത്രേണ സസ്യേന വാസസാ തഥാ । വിഹീനം മന്ദിരം സര്വം ഗൃഹാണാമപരിഷ്കൃതമ്
ജലപാത്രം, ധാന്യം, വസ്ത്രം എന്നിവ ഇല്ലാത്ത വീടുകളും, അലങ്കാരമില്ലാത്ത എല്ലാ വീടുകളും—
ഗന്ധകേന പരിവൃതം ദീപഹീനം തമേയുതമ് । ഹിംസ്രജന്തുഭയാദ്ഭീതാ ജനാഃ സര്വേ ച പാപിനഃ
ദുർഗന്ധം നിറഞ്ഞ, വിളക്കില്ലാത്ത, ഇരുണ്ടതായ സ്ഥലങ്ങൾ, അവിടെ ഹിംസാജന്തുക്കളെ ഭയന്ന് ജീവിക്കുന്നവരും, പാപികളായവരും—
സര്വേ ച കലഹാവിഷ്ടാ പുംശ്ചല്യഃ കലഹപ്രിയാഃ । രൂപവത്യോ ന കാമിന്യോ നരാശ്ചാപി ന രൂപിണഃ
എല്ലാവരും വഴക്കിൽ ആകൃഷ്ടരായിരിക്കും; സ്ത്രീകൾ വഴക്കിൽ സന്തോഷം കാണും; അവർ സുന്ദരികളാണെങ്കിലും ആകാംക്ഷയില്ല; പുരുഷന്മാർക്കും സൌന്ദര്യം ഇല്ല—
നദ്യോ നദാഃ കംദരാശ്ച തഡാഗാശ്ച സരോവരാഃ । ജലപദ്മവിഹീനാശ്ച ജലഹീനാ ധനാസ്തഥാ
നദികൾ, പുഴകൾ, മലകൊല്ലികൾ, കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ—ഇവയൊക്കെയും ജലപദ്മങ്ങളില്ല; വെള്ളവും കുറഞ്ഞിരിക്കും, സമ്പത്തും അങ്ങനെ തന്നെ—
അപത്യഹീനാ നാര്യശ്ച കാമുക്യോ ജാരസംയുതാഃ । അശ്വത്ഥച്ഛേദിനഃ സര്വേ വൃക്ഷഹീനാ വസുംധരാ
സ്ത്രീകൾക്ക് മക്കളില്ല, എന്നാൽ കാമഭാവം കൂടിയവരും പ്രേമികളോടൊപ്പം ചേർന്നവരുമാണ്; എല്ലാവരും അശ്വത്ത്വം മുറിക്കും; ഭൂമി മരങ്ങളില്ലാതെ ശൂന്യമായിരിക്കും—
ഫലഹീനാശ്ച തരവഃ ശാഖാഃ സ്കന്ധവിഹീനകാഃ । ഫലാനി സ്വാദുഹീനാനി ചാന്നാനി ച ജലാനി ച
മരങ്ങൾക്കു ഫലമില്ല; ശാഖകൾ തണ്ടുകളിൽ നിന്ന് ഇല്ലാതായിരിക്കും; ഫലങ്ങൾ മധുരമില്ല; അന്നവും വെള്ളവും രുചിയില്ല—
മാനവാഃ കടുവക്താരോ നിര്ദയാ ധര്മവര്ജിതാഃ । തദന്തേ ദ്വാദാശാദിത്യാഃ സംഹരിഷ്യന്തി മാനവാന്
മനുഷ്യർ കഠിനമായി സംസാരിക്കും; കരുണയില്ല; ധർമ്മമില്ല; അവസാനം പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാർ മനുഷ്യരെ ദഹിപ്പിക്കും—
സര്വാഞ്ജന്തുംശ്ച താപേന ബഹുവൃഷ്ട്യാ വ്രജേശ്വര । അവശിഷ്ടാ ച പൃഥിവീ കഥാമാത്രാവശേഷിതാ
എല്ലാ ജീവികളും അതിയായ ചൂടിലും മഴയിലും കത്തിപ്പോകും, വ്രജേശ്വരാ; ഭൂമി കഥ മാത്രം ശേഷിക്കും—
കലൌ ഗതേ ച പൃഥിവീ ക്ഷേത്രം വര്ഷാഗതേ തഥാ । പുനഃ സത്യപ്രവൃത്തിശ്ച ഭവിഷ്യതി ക്രമേണ വൈ
കലിയുഗം കഴിഞ്ഞ് ഭൂമി ഉഴുന്നുപോലെയുള്ളതാകുമ്പോൾ, പിന്നീട് സത്യം വീണ്ടും ക്രമമായി ഉയർന്നുവരും—
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം ഗച്ഛ താത വ്രജം സുഖമ് । അഹം ദുഗ്ധമുഖോ ബാലഃപുത്രസ്തേ കഥയാമി കിമ്
ഇങ്ങനെ എല്ലാം പറഞ്ഞുതന്നു; ഇനി നീ സന്തോഷത്തോടെ വ്രജയിലേക്ക് പോവുക, പ്രിയനേ. ഞാൻ പാലുകുടിക്കുന്ന ബാലനാണ്—കൂടുതൽ എന്ത് പറയാൻ കഴിയൂ, മകനേ?
നവനീതം ഘൃതം ദുഗ്ധം ദധി തക്രം പരിഷ്കൃതമ് । സ്വസ്തികം ശുഭകര്മാര്ഹം മിഷ്ടാന്നം ച സുധോപമമ്
പുതിയ വെണ്ണ, നെയ്യ്, പാൽ, തൈര്, മധുരമായ മോർ, ശുദ്ധവും ശുഭകരവുമായ അന്നം, നല്ല പ്രവർത്തികൾക്ക് യോജിച്ച മധുരഭക്ഷ്യങ്ങൾ—
മിഷ്ടദ്രവ്യം ച യത്കിംചിത്പിതൃദേവനിമിത്തകമ് । ഭുക്തം ബലാച്ച തത്സര്വ ബാലാനാം രോദനം ബലമ്
പിതൃദേവന്മാർക്കായി സമർപ്പിക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും മധുരപദാർത്ഥം, ശക്തിയോടെ ഭക്ഷിക്കുന്നതൊക്കെയും, ഇവയൊക്കെയും കുട്ടികളുടെ കരച്ചിലിന് ശക്തിയാണ്—
തത്ക്ഷമസ്വാപരാധം മേ ബാലദോഷഃ പദേ പദേ । ത്വം പിതാ തവ പുത്രോഽഹം യശോദാ ജനനീ മമ
എന്റെ അപരാധം ക്ഷമിക്കണം; ബാല്യത്തിലെ പിഴവുകൾ എല്ലിടത്തും സംഭവിക്കും. നീ അച്ഛനാണ്, ഞാൻ മകനാണ്, യശോദയാണ് എന്റെ അമ്മ—
മദീയം പരിഹാസം ച യശോദാം രോഹിണീം വദ । കുമാരാസ്യാച്ഛ്രുതം സര്വ സോഽഹമിത്യേവമീപ്സിതമ്
എന്റെ കളികൾ യശോദയോടും രോഹിണിയോടും പറയണം; ഈ ബാലന്റെ വായിൽ നിന്ന് അവൾക്കൊക്കെ എല്ലാം കേൾക്കാൻ കഴിയട്ടെ—അതാണ് എന്റെ ആഗ്രഹം—
കീര്തയിഷ്യസി തത്സര്വ സര്വ ഗോകുലവാസിനമ് । കാലഃ കരോതി സസൈര്ഗ ബന്ധൂനാം ബന്ധുഭിഃ സഹ
ഇവയൊക്കെ നീ ഗോകുലത്തിലെ എല്ലാവർക്കും പറഞ്ഞുതരിക; കാലം സുഹൃത്തുക്കളെ ഒന്നിപ്പിക്കുകയും വേർതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു—
കാലഃ കരോതി വിച്ഛേദം വിരോധം പ്രീതിമേവ ച । കാലഃ സൃഷ്ടിം ച കുരുതേ കാലശ്ച പരിപാലനമ്
കാലം വേർപാടും വൈരവും സ്നേഹവും ഉണ്ടാക്കുന്നു; കാലം സൃഷ്ടിക്കും, കാലം സംരക്ഷിക്കും—
കാലഃ കരോതി സാനന്ദം കാലഃ സംഹരതേ പ്രജാഃ । സുഖം ദുഃഖം ഭയം ശോകം ജരാം മൃത്യും ച ജന്മ ച
കാലം സന്തോഷം നൽകുന്നു, കാലം ജീവികളെ നശിപ്പിക്കുന്നു; സുഖം, ദുഃഖം, ഭയം, ദുഃഖം, വയസ്സു, മരണം, ജനനം—ഇവയൊക്കെയും കാലം കൊണ്ടാണ് സംഭവിക്കുന്നത്.
സര്വം കര്മാനുരോധേന കാല ഏവ കരോതി ച । സര്വം കാലകൃതം താത വിസ്മയം ന വ്രജം വ്രജ
എല്ലാ കാര്യങ്ങളും കര്മ്മത്തിന് അനുസരിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്; കാലം മാത്രമാണ് ഇതെല്ലാം നടത്തുന്നത്, പ്രിയപ്പെട്ടവാ. എല്ലാം കാലത്തിന്റെ പ്രവര്ത്തിയാണ്, അതുകൊണ്ട് അത്ഭുതപ്പെടേണ്ടതില്ല.
കുതസ്ത്വം ഗോകുലേ വൈശ്യോ നന്ദോ വൈശ്യാധിപോ നൃപഃ । വസുദേവസുതോഽചഹം ച മഥുരായാമഹോ കുതഃ
നീ ഗോകുലത്തിലെ ഒരു വൈശ്യനാണ്, നന്ദന് വൈശ്യന്മാരുടെ തലവനാണ്, ഞാന് വസുദേവന്റെ മകനായി മഥുരയില് ഉണ്ടാകുന്നത് എങ്ങനെയാണ് സംഭവിച്ചത്?
പിതാ മേ കംസഭീതേന ത്വദ്ഗൃഹേ ച സമപ്രിതഃ । പിതു പരഃ പിതാ ത്വം ച മാതാ മാതുഃ പരാഽപിവാ
കംസനെ ഭയന്ന് എന്റെ അച്ഛന് എന്നെ നിന്റെ വീട്ടില് ഏല്പ്പിച്ചു. നീ എന്റെ അച്ഛനേക്കാള് വലിയ അച്ഛനാണ്, നിന്റെ ഭാര്യ എന്റെ അമ്മയെക്കാള് വലിയ അമ്മയാണ്.
മയാ ദത്തേന ജ്ഞാനേന പാര്വത്യാ ച വ്രജേശ്വര । ത്യജ മോഹം മഹാഭാഗ ഗച്ഛ താത സുഖം ഗൃഹമ്
ഞാന് നല്കിയ ജ്ഞാനത്താലും പാര്വതിയുടെ അനുഗ്രഹത്താലും, വ്രജപതിയായ നീ, മഹാഭാഗവ, മോഹം ഉപേക്ഷിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ വീട്ടിലേക്ക് പോകൂ, പ്രിയ പിതാവേ.
നന്ദ ഉവാച സ്മര വൃന്ദാവനം താത രമ്യം പുണ്യം മഹോത്സവമ് । ഗോകുലം ഗോകുലം രമ്യം സുന്ദരം യമുനാതടമ്
നന്ദന് പറഞ്ഞു: പ്രിയപ്പെട്ടവാ, വൃന്ദാവനത്തെ ഓര്ക്കൂ, അത്ര മനോഹരവും പുണ്യമുള്ളതും ഉത്സവങ്ങളാല് നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഗോകുലം, ഗോകുലം, അത്ര മനോഹരവും, യമുനയുടെ തീരം അത്ര സുന്ദരവുമാണ്.
രമണീനാം സുരമ്യം ച ത്വത്പ്രിയം രാസമണ്ഡലമ് । ഗോപാലികാ ഗോപബാലാന്യശോദാം രോഹിണീം പ്രിയാമ്
നിനക്ക് പ്രിയമായ രാസമണ്ഡലം, മനോഹരമായ സ്ത്രീകള്, ഗോപ്പികള്, ഗോപബാലന്മാര്, യശോദയും പ്രിയമായ രോഹിണിയും.