ജാരായ ദത്ത്വാ മിഷ്ടാന്നം താമ്ബൂലം വസ്ത്രചന്ദനമ് । ന ദദാത്യേവ ചാഽഽഹാരം സ്വാമിനേ ദുഃഖിനേ പിതഃ
സ്വന്തം പ്രേമിക്ക് മധുരഭക്ഷണം, പാന്സു, വസ്ത്രം, ചന്ദനം എന്നിവ നൽകുന്നു; എന്നാൽ ദു:ഖിതനായ ഭർത്താവിന് ഭക്ഷണം പോലും നൽകുന്നില്ല.
പുത്രേണ ഭര്ത്സിതസ്താതഃ ശിഷ്യേണ ഭര്ത്സിതോ ഗുരുഃ । പ്രജാഭിസ്താഡിതോ ഭൂപോ ഭൂപേന പീഡിതാഃ പ്രജാഃ
മകനാൽ അച്ഛൻ ശാസിക്കപ്പെടുന്നു, ശിഷ്യനാൽ ഗുരു ശാസിക്കപ്പെടുന്നു; رعജാവിനെ ജനങ്ങൾ അടിക്കുന്നു, ജനങ്ങൾ രാജാവിനാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്നു.
ദസ്യുചോരേശ്ച ദുഷ്ടൈശ്ച ശിഷ്ടാശ്ച പരിപീഡിതാഃ । സസ്യഹീനാ ച വസുധാ ക്ഷീരഹീനാശ്ച ധനേവഃ
നല്ലവരെ ദുഷ്ടനായ കള്ളന്മാരും കള്ളരും പീഡിപ്പിക്കുന്നു; ഭൂമി വിളവില്ലാതെ ഉണക്കുന്നു, പശുക്കൾ പാൽ ഇല്ലാതെ കഷ്ടപ്പെടുന്നു.
സ്വല്പക്ഷീരേ ഘൃതം നാസ്തി നവനീതം ച നിത്യശഃ । സത്യഹീനാ ജനാഃ സര്വേ നിത്യം മിഥ്യാ വദന്തി ച
കുറഞ്ഞ പാൽ മാത്രമേയുള്ളൂ, അതിലും നെയ്യില്ല; വെണ്ണ എന്നും കിട്ടാറില്ല; എല്ലാവരും സത്യവിരഹിതരായി എന്നും കള്ളം പറയുന്നവരായി മാറുന്നു.
ശൌചസംധ്യാശാസ്ത്രഹീനാ ബ്രാഹ്മണാ വൃഷവാഹകാഃ । സൂപകാരാശ്ച ശൂദ്രാണാം ശൂദ്രാണാം ശവദാഹകാഃ
ശുദ്ധിയും സന്ധ്യാവന്ദനവും ശാസ്ത്രപഠനവും ഇല്ലാത്ത ബ്രാഹ്മണന്മാർ കാളവണ്ടി ഓടിക്കുന്നവരായി മാറുന്നു; പാചകരും ശൂദ്രരായിരിക്കും, ശൂദ്രർ ശവസംസ്കാരം നടത്തും.
ശൂദ്രസ്ത്രീനിരതാഃ ശശ്വച്ഛൂദ്രാ വിപ്രവധൂരതാഃ । ഖാദന്തി യസ്യ വിപ്രസ്യ ഭക്ഷ്യം ച പരിപാചകാഃ
ശൂദ്രർ എല്ലായ്പ്പോഴും ശൂദ്രസ്ത്രീകളിൽ ആസ്വാദനത്തോടെ ഇരിക്കുന്നു; ശൂദ്രർ ബ്രാഹ്മണഭാര്യകളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; പാചകക്കാർ ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭക്ഷണം തന്നെ കഴിക്കുന്നു.
മാതുഃ പരാം തസ്യ പത്നീം ശൂദ്രാ ഗൃഹ്ണന്തി ലമ്പടാഃ । ഭൃത്യശ്ച ഹത്വാ രാജാനം സ്വയം രാജാ ഭവിഷ്യതി
ലോഭിയായ ശൂദ്രർ തന്റെ യജമാനന്റെ അമ്മയുടെ ഭാര്യയെ പിടിച്ചെടുക്കുന്നു; ഭൃത്യൻ രാജാവിനെ കൊല്ലുമ്പോൾ അവൻ തന്നെ രാജാവാകും.
നാരീ ഹത്വാ പതിം കാമാദ്ഭജേജ്ജാരം ച കൌതുകാത് । പുത്രശ്ച പിതരം ഹത്വാ സ്വയം ഭൂപോ ഭവിഷ്യതി
ഒരു സ്ത്രീ കാമവശാൽ ഭർത്താവിനെ കൊന്ന് സന്തോഷത്തിനായി മറ്റൊരുവനെ പ്രേമിക്കും; മകൻ അച്ഛനെ കൊന്ന് സ്വയം രാജാവാകും.
സര്വേ സ്വച്ഛന്ദനിരതാഃ ശിശ്നോദരപരായണാഃ । വങ്ഖരാ വ്യാധിയുക്താശ്ച കുത്സിതാശ്ച കുചൈലകാഃ
എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടാനുസരണം ജീവിക്കുന്നു; കാമവും ഭക്ഷണവും മാത്രമാണ് പ്രധാന്യം; വക്രതയും രോഗവും അപമാനവും മലിനവസ്ത്രവും ധരിച്ചവരായി മാറുന്നു.
വിക്ഷുണ്ണമന്ത്രലിപ്താശ്ച മിഥ്യാമന്ത്രപ്രചാരകാഃ । ജാതിഹീനാശ്ച ഗുരവോ വയോഹീനാശ്ച നിന്ദകാഃ
അവർ തെറ്റായ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കുന്നു, കള്ളമന്ത്രങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നു; വർഗ്ഗവും പ്രായവും ഇല്ലാത്തവരും അപവാദികൾ ആയവരും ഗുരുക്കൾ എന്ന നിലയിൽ പെരുമാറുന്നു.
രാജാനശ്ചാപി മലേച്ഛാശ്ച യവനാ ധര്മനിന്ദകാഃ । സത്കീര്തിമപി സാധൂനാം കുര്വന്ത്യുന്മൂലനം മുദാ
രാജാക്കന്മാരും മ്ലേച്ഛന്മാരും വിദേശികളും ധർമ്മത്തെ അപമാനിക്കുന്നു; അവർ സത്പുരുഷന്മാരുടെ നല്ല പേര് പോലും സന്തോഷത്തോടെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
പിതൃദേവദ്വിജാതീനാമതിഥീനാം ച നിത്യശഃ । പൂജാ നാസ്തി ഗുരൂണാം ച പിത്രോശ്ച പൂജനം സ്ത്രിയാഃ
പിതൃദേവന്മാരെയും ദ്വിജന്മാരെയും അതിഥികളെയും നിത്യമായി ആരാധിക്കുന്നതില്ല; സ്ത്രീകൾ ഗുരുക്കന്മാരെയും സ്വന്തം മാതാപിതാക്കളെയും ആദരിക്കുന്നതുമില്ല.
സ്ത്രീബന്ധൂനാം ഗൌരവം ച സ്ത്രീണാം ച സതതം പിതഃ । ചോരഃ സത്കുലജാതിശ്ച ബ്രഹ്മദേവസ്വഹാരകഃ
സ്ത്രീകളുടെ ബന്ധുക്കൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കുമുള്ള മാന്യത ഇല്ലാതായി, അച്ഛാ; ഉന്നതകുലത്തിൽ ജനിച്ച കള്ളൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ നിന്നും ദേവന്മാരിൽ നിന്നും വസ്തുക്കൾ മോഷ്ടിക്കുന്നു.
മാനം വഹന്തി ലോഭേന യുഗധര്മേണ കൌതുകാത് । ദേവായതനഹീനം ച ജഗത്സര്വ ഭയാകുലമ്
ലാഭത്തിനും കാലത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിനും വേണ്ടി ആളുകൾ മാന്യത പുലർത്തുന്നു; ദേവാലയങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത ലോകം മുഴുവൻ ഭയത്താൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അരാജകം ച ദുര്നീതം സംതതം കലിദോഷതഃ । ബുഭൃക്ഷിതാഃ കുചൈലാശ്ച ദരിദ്രാ വ്യാധിനോ നരാഃ
കലിയുഗത്തിന്റെ ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ടു നിയമം ഇല്ലാതായി, ദുർനീതിയും സ്ഥിരമായി; ആളുകൾ വിശപ്പും കഷ്ടവും ദാരിദ്ര്യവും രോഗവും അനുഭവിക്കുന്നു.
കപര്ദകഘടാധ്യക്ഷോ രാജേന്ദ്രോ ഹി ഘടേശ്വരഃ । വൃദ്ധാങ്ഗുഷ്ടസമാ ലോകാ വൃക്ഷാഃശാകസമാസ്തഥാ
രാജാവ് കപ്പർദകവും പാത്രങ്ങളും നോക്കുന്നവനായി, പാത്രങ്ങളുടെ യജമാനനായി മാറുന്നു; ആളുകൾ വൃദ്ധന്റെ വിരലിനോളം ചെറുതാകും, മരങ്ങൾ ഇലയുടെ വലിപ്പം മാത്രമായിരിക്കും.
താലാനാം നാരികേലാണാം പനസാനാം തഥൈവ ച । ഫലാനി സര്ഷപാണ്യേവ തത്ക്ഷുദ്രം ച തതഃ പരമ്
താല, തേങ്ങ, ചക്ക എന്നിവയുടെ ഫലങ്ങൾ, അതുപോലെ ചെറിയ വിത്തുകളും ധാന്യങ്ങളും, അതിലും താഴ്ന്നവയും—all ഇവയെക്കാൾ ചെറുതും താഴ്ന്നതുമായ ഫലങ്ങളും—
ജലഭാജനപാത്രേണ സസ്യേന വാസസാ തഥാ । വിഹീനം മന്ദിരം സര്വം ഗൃഹാണാമപരിഷ്കൃതമ്
ജലപാത്രം, ധാന്യം, വസ്ത്രം എന്നിവ ഇല്ലാത്ത വീടുകളും, അലങ്കാരമില്ലാത്ത എല്ലാ വീടുകളും—
ഗന്ധകേന പരിവൃതം ദീപഹീനം തമേയുതമ് । ഹിംസ്രജന്തുഭയാദ്ഭീതാ ജനാഃ സര്വേ ച പാപിനഃ
ദുർഗന്ധം നിറഞ്ഞ, വിളക്കില്ലാത്ത, ഇരുണ്ടതായ സ്ഥലങ്ങൾ, അവിടെ ഹിംസാജന്തുക്കളെ ഭയന്ന് ജീവിക്കുന്നവരും, പാപികളായവരും—
സര്വേ ച കലഹാവിഷ്ടാ പുംശ്ചല്യഃ കലഹപ്രിയാഃ । രൂപവത്യോ ന കാമിന്യോ നരാശ്ചാപി ന രൂപിണഃ
എല്ലാവരും വഴക്കിൽ ആകൃഷ്ടരായിരിക്കും; സ്ത്രീകൾ വഴക്കിൽ സന്തോഷം കാണും; അവർ സുന്ദരികളാണെങ്കിലും ആകാംക്ഷയില്ല; പുരുഷന്മാർക്കും സൌന്ദര്യം ഇല്ല—
നദ്യോ നദാഃ കംദരാശ്ച തഡാഗാശ്ച സരോവരാഃ । ജലപദ്മവിഹീനാശ്ച ജലഹീനാ ധനാസ്തഥാ
നദികൾ, പുഴകൾ, മലകൊല്ലികൾ, കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ—ഇവയൊക്കെയും ജലപദ്മങ്ങളില്ല; വെള്ളവും കുറഞ്ഞിരിക്കും, സമ്പത്തും അങ്ങനെ തന്നെ—
അപത്യഹീനാ നാര്യശ്ച കാമുക്യോ ജാരസംയുതാഃ । അശ്വത്ഥച്ഛേദിനഃ സര്വേ വൃക്ഷഹീനാ വസുംധരാ
സ്ത്രീകൾക്ക് മക്കളില്ല, എന്നാൽ കാമഭാവം കൂടിയവരും പ്രേമികളോടൊപ്പം ചേർന്നവരുമാണ്; എല്ലാവരും അശ്വത്ത്വം മുറിക്കും; ഭൂമി മരങ്ങളില്ലാതെ ശൂന്യമായിരിക്കും—
ഫലഹീനാശ്ച തരവഃ ശാഖാഃ സ്കന്ധവിഹീനകാഃ । ഫലാനി സ്വാദുഹീനാനി ചാന്നാനി ച ജലാനി ച
മരങ്ങൾക്കു ഫലമില്ല; ശാഖകൾ തണ്ടുകളിൽ നിന്ന് ഇല്ലാതായിരിക്കും; ഫലങ്ങൾ മധുരമില്ല; അന്നവും വെള്ളവും രുചിയില്ല—
മാനവാഃ കടുവക്താരോ നിര്ദയാ ധര്മവര്ജിതാഃ । തദന്തേ ദ്വാദാശാദിത്യാഃ സംഹരിഷ്യന്തി മാനവാന്
മനുഷ്യർ കഠിനമായി സംസാരിക്കും; കരുണയില്ല; ധർമ്മമില്ല; അവസാനം പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാർ മനുഷ്യരെ ദഹിപ്പിക്കും—
സര്വാഞ്ജന്തുംശ്ച താപേന ബഹുവൃഷ്ട്യാ വ്രജേശ്വര । അവശിഷ്ടാ ച പൃഥിവീ കഥാമാത്രാവശേഷിതാ
എല്ലാ ജീവികളും അതിയായ ചൂടിലും മഴയിലും കത്തിപ്പോകും, വ്രജേശ്വരാ; ഭൂമി കഥ മാത്രം ശേഷിക്കും—
കലൌ ഗതേ ച പൃഥിവീ ക്ഷേത്രം വര്ഷാഗതേ തഥാ । പുനഃ സത്യപ്രവൃത്തിശ്ച ഭവിഷ്യതി ക്രമേണ വൈ
കലിയുഗം കഴിഞ്ഞ് ഭൂമി ഉഴുന്നുപോലെയുള്ളതാകുമ്പോൾ, പിന്നീട് സത്യം വീണ്ടും ക്രമമായി ഉയർന്നുവരും—
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം ഗച്ഛ താത വ്രജം സുഖമ് । അഹം ദുഗ്ധമുഖോ ബാലഃപുത്രസ്തേ കഥയാമി കിമ്
ഇങ്ങനെ എല്ലാം പറഞ്ഞുതന്നു; ഇനി നീ സന്തോഷത്തോടെ വ്രജയിലേക്ക് പോവുക, പ്രിയനേ. ഞാൻ പാലുകുടിക്കുന്ന ബാലനാണ്—കൂടുതൽ എന്ത് പറയാൻ കഴിയൂ, മകനേ?
നവനീതം ഘൃതം ദുഗ്ധം ദധി തക്രം പരിഷ്കൃതമ് । സ്വസ്തികം ശുഭകര്മാര്ഹം മിഷ്ടാന്നം ച സുധോപമമ്
പുതിയ വെണ്ണ, നെയ്യ്, പാൽ, തൈര്, മധുരമായ മോർ, ശുദ്ധവും ശുഭകരവുമായ അന്നം, നല്ല പ്രവർത്തികൾക്ക് യോജിച്ച മധുരഭക്ഷ്യങ്ങൾ—
മിഷ്ടദ്രവ്യം ച യത്കിംചിത്പിതൃദേവനിമിത്തകമ് । ഭുക്തം ബലാച്ച തത്സര്വ ബാലാനാം രോദനം ബലമ്
പിതൃദേവന്മാർക്കായി സമർപ്പിക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും മധുരപദാർത്ഥം, ശക്തിയോടെ ഭക്ഷിക്കുന്നതൊക്കെയും, ഇവയൊക്കെയും കുട്ടികളുടെ കരച്ചിലിന് ശക്തിയാണ്—
തത്ക്ഷമസ്വാപരാധം മേ ബാലദോഷഃ പദേ പദേ । ത്വം പിതാ തവ പുത്രോഽഹം യശോദാ ജനനീ മമ
എന്റെ അപരാധം ക്ഷമിക്കണം; ബാല്യത്തിലെ പിഴവുകൾ എല്ലിടത്തും സംഭവിക്കും. നീ അച്ഛനാണ്, ഞാൻ മകനാണ്, യശോദയാണ് എന്റെ അമ്മ—