ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മo മഹാo ശ്രീകൃഷ്മജന്മഖo ഉത്തo നാരദനാo ഭഗവന്നന്ദസംo അഷ്ടാശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മവൈവർത മഹാപുരാണത്തിൽ, ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡത്തിൽ, നാരദനും ഭഗവാൻ നന്ദനും തമ്മിലുള്ള സംവാദത്തിൽ, എൺപത്തിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
അഥ നവാശീതിതമോഽധ്യായഃ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ഗച്ഛ ഗച്ഛ ഗൃഹം ഗച്ഛ വ്രജരാജ വ്രജം വ്രജ । സര്വം തത്ത്വം ത്വയാ ജ്ഞാതം ദൃഷ്ടാശ്ച മുനയഃ സുരാഃ
ഇപ്പോൾ എൺപത്തൊൻപതാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: 'പോ, പോ, വീട്ടിലേക്ക് പോ, വ്രജരാജാവേ, വ്രജയിലേക്ക് പോ; നീ എല്ലാം മനസ്സിലാക്കി, മുനിമാരെയും ദേവന്മാരെയും കണ്ടു.'
ശ്രുതം മേ ധന്യമാഖ്യാനം നാനാഖ്യാനം സുദുര്ലഭമ് । ദുര്ഗായാഃ സ്തോത്രരാജം ച ജന്മപാശനികൃന്തനമ്
'ഞാൻ ഈ ഭാഗ്യവാനായ കഥയും, അനേകം കഥകളിൽ ഏറ്റവും ദുർലഭമായതും, ദുർഗ്ഗായുടെ ജന്മബന്ധങ്ങൾ മുറിക്കുന്ന സ്തോത്രരാജവും കേട്ടു.'
സ്ഥിതം തതേ നിഗദിതം ഹര്ഷേണ ച സുഖേന ച । മത്കൃതം ബാലഭാവേന ചാപരാദ്ധം ച തത്ക്ഷണമ്
'ഇവിടെ സന്തോഷത്തോടെയും ആനന്ദത്തോടെയും പറഞ്ഞതെല്ലാം ഉറപ്പായി; ബാല്യത്തിൽ ഞാൻ ചെയ്ത തെറ്റുകൾ ആ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ക്ഷമിക്കപ്പെട്ടു.'
യത്സുഖം ന കൃതം താത പിത്രോശ്ച നൃപമന്ദിരേ । കൃതം സുഖം തത്പരം ച സ്വര്ഗാദപി സുദുര്ലഭമ്
എന്റെ മാതാപിതാക്കൾക്ക് രാജധാനിയിലുപോലും ലഭിക്കാത്ത ആനന്ദം, അതിനേക്കാൾ മഹത്തായ, സ്വർഗ്ഗത്തിലും അപൂർവമായ ആനന്ദം തന്നെയാണ് ഞാൻ അനുഭവിച്ചിരിക്കുന്നത്.
മദീയം പ്രിയവാക്യം ച പ്രഹ്വത്വം വിനയം നയമ് । പരിഹാസം ബഹതരം യശോദാം ഗോപികാഗണമ്
എന്റെ സ്നേഹപൂർവ്വമായ വാക്കുകളും വിനയവും മാന്യമായ പെരുമാറ്റവും, വിവേകവും, ധാരാളം കളിയൊക്കെയും, യശോദയും ഗോപികാസമൂഹവും—
ബാലകാനാം സമൂഹം ച രാധാം ചാപി വിശേഷതഃ । ഏകത്ര ച സ്ഥിതം തേഷു ബന്ധുവര്ഗേഷു കര്മണാ
കുട്ടികളുടെ കൂട്ടവും, പ്രത്യേകിച്ച് രാധയും, ആ ബന്ധുക്കളുടെ ഇടയിൽ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച് ചേർന്ന്—
ഇഹൈവാപി സുഖം ഭുക്ത്വാ ഗച്ഛ ഗോലോകമുത്തമമ് । സാര്ധ യശോദയാ താത രോഹിണ്യാ ഗോപികാഗണൈഃ
ഇവിടെ തന്നെ ഈ സന്തോഷം അനുഭവിച്ച ശേഷം, യശോദയോടും രോഹിണിയോടും ഗോപികാസമൂഹത്തോടും കൂടെ നീ ഉത്തമമായ ഗോലോകത്തിലേക്ക് പോകും.
ഗോപാനാം ബാലകൈഃ സാര്ധം വൃഷഭാനേന ഗോപകൈഃ । രാധാമാത്രാ കലാവത്യാ രാധയാ സഹ യാസ്യസി
ഗോപന്മാരുടെ കുട്ടികളോടും വൃശഭാനുവിനോടും ഗോപന്മാരോടും രാധയുടെ അമ്മ കലാവതിയോടും രാധയോടും കൂടെ നീ യാത്രചെയ്യും.
രഥാനാം ശതലക്ഷം ച ഗോലോകാദാഗതം പിതഃ । അമൂല്യരത്നനിര്മാണം ഹീരഹാരപരിഷ്കൃതമ്
പിതാവേ, ഗോലോകത്തിൽ നിന്നു വന്ന, വിലമതിക്കാനാകാത്ത രത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച, വജ്രമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച, ലക്ഷക്കണക്കിന് രഥങ്ങൾ—
മണിമാണിക്യമുക്താനാം മാലാജാലവിഭൂഷിതമ് । വഹ്നിശുദ്ധാംശുകൈ രമ്യൈരാച്ഛന്നം പീതവര്ണകൈഃ
മണികൾ, മാണിക്യങ്ങൾ, മുത്തുകൾ എന്നിവയുടെ മാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച, അഗ്നിയിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച മനോഹരമായ മഞ്ഞ വസ്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടിയ—
പാര്ഷദപ്രവരൈ രമ്യൈര്വേഷ്ടിതം ശ്വേതചാമരൈഃ । സദ്രത്നദര്പണൈ രമ്യൈര്ഗോപികാഭിശ്ച ഗോപകൈഃ
മികച്ച അനുചരന്മാർ ചുറ്റിയ, വെള്ള ചാമരികൾ വീശുന്ന, മനോഹരമായ രത്നക്കണ്ണാടികൾ, ഗോപികകളും ഗോപകുമാരന്മാരും ചുറ്റിയ—
വേഷ്ടിതം ച തദാരുഹ്യ കൌതുകാദ്യാസ്യസി ധ്രുവമ് । ത്യക്ത്വാ ച പാര്ഥിവം ദേഹം ദിവ്യദേഹം വിധായ ച
ഇങ്ങനെ ചുറ്റപ്പെട്ട്, നീ ആ രഥത്തിൽ കയറി, സന്തോഷത്തോടെ തീർച്ചയായും യാത്രചെയ്യും; ഭൂമിയിലെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ദിവ്യശരീരം സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട്.
അയോനിസംഭവാ രാധാ രാധാമാതാ കലാവതീ । യാസ്യത്യേവ ഹി തേനൈവ നിത്യദേഹേന നിശ്ചിതമ്
ഗർഭത്തിൽ നിന്നല്ല ജനിച്ചത് രാധയും അവളുടെ അമ്മ കലാവതിയും, അവർക്കു നിത്യശരീരം കൊണ്ടുതന്നെ അവരും പോകും.
പിതൃണാം മാനസീ കന്യാ ധന്യാ മാന്യാ കലാവതീ । ധന്യാ ച സീതാമാതാ ച ദുര്ഗാമാതാ ച മേനകാ
പിതൃവുകളുടെ മനസ്സിൽ ജനിച്ച മകൾ കലാവതി ഭാഗ്യശാലിയും ആദരണീയയുമാണ്; സീതയുടെ അമ്മയും ദുർഗയുടെ അമ്മയും മേനകയും ഭാഗ്യശാലികളാണ്.
അയോനിസംഭവാ ദുര്ഗാ താരാ സീതാ ച സുന്ദരീ । അയോനിസംഭവാസ്താശ്ച ധന്യാ മേനാ കലാവതീ
ദുർഗ, താര, സീത ഇവരും ഗർഭത്തിൽ നിന്നല്ല ജനിച്ചത്; ഇവർ എല്ലാവരും ഭാഗ്യശാലികൾ, മേനയും കലാവതിയും ഗർഭത്തിൽ നിന്നല്ല ജനിച്ചത്.
ഇത്യേവ കഥിതം താത ഗോപനീയം സുദുര്ലഭമ് । വരോഽയം തത്തസ്തുഭ്യം ച മയാ ച ദുര്ഗയാ തഥാ
ഇങ്ങനെ, പ്രിയനേ, വളരെ അപൂർവവും രഹസ്യവുമായ ഈ വാക്കുകൾ ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഈ വരം ഞാൻ ദുർഗയോടൊപ്പം നിന്നു നിനക്കു നൽകുന്നു.
ശ്രീകൃഷ്ണസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പ്രത്യുവാച വ്രജേശ്വരഃ । പുനരേവ ജഗന്നാഥം ത ദ്ഭക്തോ ഭക്തവാത്സലമ്
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, വ്രജപതിയും ഭക്തനും ഭക്തജനപ്രിയനുമായ അവൻ വീണ്ടും ജഗന്നാഥനോടു പറഞ്ഞു.
നന്ദ ഉവാച യുഗാനാം ച ചതുര്ണാം ച യം യം ധര്മ സനാതനമ് । ക്രമേണ കൃഷ്ണ വിസ്തീര്ണം കൃത്വാ മാം കഥയ പ്രഭോ
നന്ദൻ പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണാ, നാലു യുഗങ്ങളിലും ഓരോ യുഗത്തിനും അനുയോജ്യമായ ശാശ്വതധർമ്മം ക്രമമായി വിശദമായി എനിക്ക് പറയണം, പ്രഭോ.
കലിശേഷേ ഭവേദ്യദ്യദ്ഗുണദോഷം കലേസ്തഥാ । കാ ഗതിര്വാ പൃഥിവ്യാശ്ച ധര്മസ്യ പ്രണിനാം തഥാ
കലിയുഗത്തിന്റെ അവസാനം ഉണ്ടാകുന്ന ഗുണദോഷങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണു? ഭൂമിയുടെയും ധർമ്മത്തിന്റെയും ജീവികളുടെ നില എന്തായിരിക്കും?
നന്ദസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ ഹൃഷ്ടഃ കമലലോചനഃ । കഥാം കഥിതുമാരേഭേ വിചിത്രാം മധുരാന്വിതാമ്
നന്ദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കമലനയനായ കൃഷ്ണൻ സന്തോഷത്തോടെ അത്ഭുതകരവും മധുരവുമായ കഥ പറയാൻ തുടങ്ങി.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മo മഹാo ശ്രീകൃഷ്ണ ജന്മഖo ഉത്തo നാരദനാo ഭഗവന്ന- ന്ദസംo ഏകോനനവതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മവൈവർതപുരാണത്തിൽ നാരദനും ഭഗവാൻ നന്ദനും തമ്മിലുള്ള സംവാദത്തിൽ 'ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പരമജനനം' എന്ന അൻപത്തൊൻപതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
അഥ നവതിതമോഽധ്യായഃ ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ശൃണു നന്ദ പ്രവക്ഷ്യമി സാനന്ദം മാനസം യഥാ । കഥാം രമ്യാം സുമധുരാം പുരാണേഷു പരിഷ്കൃതാമ്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: നന്ദാ, സന്തോഷത്തോടെ ഞാൻ മനസ്സിനെ എങ്ങനെയിരിക്കണം എന്ന് മനോഹരവും മധുരവുമായ ഒരു കഥ പുരാണങ്ങളിൽ നിന്ന് പറയാം, നീ കേൾക്കു.
പരിപൂര്ണതമോ ധര്മോ ധാര്മികാശ്ച കൃതേ യുഗേ । പരിപൂര്ണതമം സത്യം പരിപൂര്ണതമാ ദയാ
കൃതയുഗത്തിൽ ധർമ്മം പൂർണ്ണമായിരുന്നു, ജനങ്ങളും ധാർമ്മികരായിരുന്നു. സത്യം പൂർണ്ണമായിരുന്നു, കരുണയും അത്ര തന്നെ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
അതീവ പ്രജ്വലദ്രൂപാ വേദാശ്ചത്വാര ഏവ ച । വേദാങ്ഗാശ്ചാപി പിപിധാസാശ്ചേതിഹാസാച സംഹിതാഃ
നാലു വേദങ്ങളും അത്യന്തം പ്രകാശത്തോടെ തിളങ്ങുകയായിരുന്നു. വേദാംഗങ്ങൾ, അതിനെ പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവർ, ഇതിഹാസങ്ങൾ, സംഹിതകൾ എന്നിവയും അതുപോലെ.
പുരാണാനി സുരമ്യാണി പഞ്ചരാത്രാണി പഞ്ച ച । രുചിരാണി സുഭദ്രാണി ധര്മശാസ്ത്രാണി യാനി ച
പുരാണങ്ങൾ അത്യന്തം രസകരമായിരുന്നു. അഞ്ചു മനോഹരമായ പഞ്ചരാത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങൾ ആകർഷകവും ശുഭപ്രദവും മനോഹരവുമായിരുന്നു.
വിപ്രാ വേദവിദഃ സര്വേ പുണ്യവന്തസ്തപസ്വിനഃ । നാരായണം തേ ധ്യായന്തി തന്മന്ത്രം ച ജപന്തി ച
വേദങ്ങൾ പഠിച്ച എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും പുണ്യശാലികളും തപസ്സുകാരുമായിരുന്നു. അവർ നാരായണനെ ധ്യാനിക്കുകയും അവന്റെ മന്ത്രം ജപിക്കുകയും ചെയ്തു.
ബ്രാഹ്മണാഃക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാശ്യതുര്വര്ണാശ്ച വൈഷ്ണവാഃ । ശൂദ്രാ ബ്രാഹ്മണഭൃത്യാശ്ച സത്യധര്മപരായണാഛ
ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ—നാലു വർണക്കാരും വൈഷ്ണവർ ആയിരുന്നു. ശൂദ്രരും ബ്രാഹ്മണരുടെ സേവകരും സത്യധർമ്മത്തിൽ അർപ്പിതരായിരുന്നു.
രാജാനോ ധാര്മികാശ്ചൈവ പ്രജാപാലനതത്പരാഃ । ഗൃഹ്ണാന്ത്യേവ പ്രജാനാം ച ഷോഡശാംശകരാഷൃപാഃ
രാജാക്കന്മാർ ധാർമ്മികരും ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ സമർപ്പിതരുമായിരുന്നു. അവർ ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് പതിനാറിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രം സ്വീകരിച്ചു.
കരശൂന്യാശ്ച വിപ്രാശ്ച പൂജ്യാഃ സ്വച്ഛന്ദഗാമിനഃ । തതം സര്വസസ്യാഢ്യാ രത്നാധാരാ വസുംധരാ
ബ്രാഹ്മണർക്ക് നികുതി ഇല്ലായിരുന്നു, അവർ ആദരിക്കപ്പെടുകയും ഇഷ്ടം പോലെ ജീവിക്കുകയും ചെയ്തു. ഭൂമി എല്ലാ വിളകളും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് സമൃദ്ധമായിരുന്നു.