നിമ്നഗാസു യഥാ ഗങഗാ തീര്ഥേഷു പുഷ്കരം യഥാ । വേദപ്രണിഹിതോ ധര്മോ ഹ്യധര്മസ്തദ്വിപര്യയഃ
നദികളിൽ ഗംഗയെപ്പോലെ, തീർത്ഥങ്ങളിൽ പുഷ്കരംപോലെ, വേദത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ ധർമ്മം അതുപോലെയാണ്; അതിന്റെ വിപരീതം അദർമ്മം.
വേദോ നാരായണഃ സാക്ഷാദ്വയം പൂജ്യാ വ്യവസ്ഥയാ । തസ്മാച്ഛാസ്ത്രാണി സര്വാണി പുരാണാനി ച സന്തി വൈ
വേദം നേരെ നാരായണനാണ്; നമുക്കു ക്രമപ്രകാരം ആരാധന ലഭിക്കണം. അതുകൊണ്ടാണ് എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും പുരാണങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നത്.
യസ്മാന്നിരൂപിതോ ധര്മശ്ചേതിഹാസശ്ച സംഹിതാ । തസ്മാദ്ധന്യാശ്ച തേ വേദാ വദന്ത്യത്ര മനീഷിണാഃ
അതിനാൽ ധർമ്മവും ഇതിഹാസവും സംഹിതയും നിർണയിക്കപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ജ്ഞാനികൾ ആ വേദങ്ങൾ ഭാഗ്യവാനാണെന്ന് പറയുന്നത്.
യൂയം ധന്യാശ്ച മാന്യാശ്ചേത്യുക്താ വേദാ മയാ തതഃ । ഊയുസ്തേ ന വയം ധന്യാ യജ്ഞസംഘശ്യ സാംപ്രതമ്
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ വേദങ്ങളേ, നിങ്ങൾ ഭാഗ്യവാന്മാരും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവരുമാണെന്ന് പറഞ്ഞു. അവർ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾ അല്ല, ഇപ്പോഴത്തെ യജ്ഞസംഘമാണ് ഭാഗ്യവാൻ.'
വയം വ്യവസ്ഥാകര്താരോ യജ്ഞൌഘഃ ഫലദഃ സ്വയമ് । തസ്മാദ്ധന്യഃ സ ഏവാപി ഗച്ഛ ഗച്ഛ മഹാമുനേ
ഞങ്ങൾ ക്രമം നിശ്ചയിക്കുന്നവരും, യജ്ഞസംഘം തന്നെയാണ് ഫലം നൽകുന്നത്. അതുകൊണ്ട് അവനാണ് ഭാഗ്യം — നീ പോവുക, മഹാമുനിവേ.
ധന്യോഽസി യജ്ഞസംഘോഽസീത്യുക്തസ്തത്ര മയാ വിഭോ । ഊചുസ്തേ ന വയം ധന്യാ ധന്യം കര്മ ശുഭം മുനേ
അവിടെ ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'നീ ഭാഗ്യവാനാണ്, നീ യജ്ഞസംഘമാണ്, പ്രഭുവേ.' അവർ പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾ അല്ല, മഹർഷേ, ഭാഗ്യം നല്ല പ്രവൃത്തിയാണ്.'
ശുഭകര്മാസി ധന്യം ത്വം നാഹം ധന്യമുവാച തത് । കര്മണാം ഫലദാതാ യഃ കര്മഹേതുശ്ച സാംപ്രതമ്
'നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവനാണ് നീ, നീയാണ് ഭാഗ്യവാൻ, ഞാനല്ല,' അങ്ങനെ പറഞ്ഞു; പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം നൽകുന്നവനും ഇപ്പോൾ പ്രവൃത്തിക്ക് കാരണമാകുന്നവനും.
ധാതുര്വിധാതാ ഭഗവാന്സര്വാദിഃ സര്വകാരകഃ । ശ്രീകൃഷ്ണഃ പരമാത്മാ ച ധന്യോ മാന്യശ്ചനിശ്ചിതമ്
സകലത്തിന്റെയും ആദികാരകനും സകല പ്രവർത്തികളുടെയും നിർവാഹകനുമായ ഭഗവാൻ, ശ്രീകൃഷ്ണൻ, പരമാത്മാവ്, തീർച്ചയായും ഭാഗ്യവാനാണ്, ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനുമാണ്.
ധര്മാലയം തതോ ഗത്വാ ന ദുഷ്ട്വാ ജഗദീശ്വരമ് । മഥുരാമാഗതോ ദ്രഷ്ടും പരിപൂര്ണതമ് പ്രഭുമ്
പിന്നീട് ധർമ്മത്തിന്റെ ആലയത്തിലേക്ക് പോയെങ്കിലും ലോകനാഥനെ കാണാനായില്ല. പിന്നെ പൂർണ്ണമായ പ്രഭുവിനെ കാണാൻ മഥുരയിൽ എത്തി.
യജ്ഞാനാം തപസാം ചൈവ വ്രതാനാം ശുഭകര്മണാമ് । ഈശ്വരം ഫലദാതാരം പരമാത്മാനമേവ ച
യജ്ഞങ്ങൾക്കും തപസ്സിനും വ്രതങ്ങൾക്കും നല്ല പ്രവൃത്തികൾക്കും, ഫലം നൽകുന്ന ദൈവവും പരമാത്മാവുമാണ് ഏകദേശം.
കാരണം കാരണാനാം ച ബ്രഹ്മാദീനാം പുരഃസരമ് । ധന്യോഽസീതി മയോക്തശ്ച ദക്ഷിണാഭിഃ സഹേതി ച
കാരണങ്ങളിൽ പ്രധാനമായത്, ബ്രഹ്മാദിമാരിൽ മുൻപിലുള്ളത്; ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'നീ ഭാഗ്യവാനാണ്,' ദാനങ്ങളോടൊപ്പം.
ഇത്യുക്തേന ഭഗവതാ കഥിതം സര്വകാരണമ് । ദക്ഷിണാഭിശ്ച ഫലദോ ഹതയജ്ഞോ ങ്യദക്ഷിണാഃ
ഇങ്ങനെ ഭഗവാൻ സകലത്തിന്റെയും കാരണമാണെന്ന് പറഞ്ഞു; ദാനങ്ങളോടെ ഫലം നൽകുന്നു, എന്നാൽ ദാനം ഇല്ലാത്ത യജ്ഞം നശിക്കും.
ദക്ഷിണാ വിപ്രമുദ്ദിശ്യ തത്കാലേ തു ന ദീയതേ । ഏകരാത്രേ വ്യതീതേ തു തദ്ദാനം ദ്വിഗുണം ഭവേത്
ബ്രാഹ്മണനെ ഉദ്ദേശിച്ച് ദാനം അപ്പോൾ തന്നെ നൽകാതിരുന്നാൽ, ഒരു രാത്രി കഴിഞ്ഞാൽ ആ ദാനം ഇരട്ടിയാക്കണം.
മാസേ ശതഗുണം പ്രോക്തം ദ്വിമാസേ തു സഹസ്രകമ് । സംവത്സരേ വ്യതീതേ തു സ ദാതാ നരകം വ്രജേത്
ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞാൽ നൂറിരട്ടി, രണ്ട് മാസം കഴിഞ്ഞാൽ ആയിരംപടി; ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ ദാനദാതാവ് നരകത്തിൽ പോകും.
വര്ഷാണാം ച സഹസ്രം ച മൂത്രകുണ്ഡേ നിപത്യ ച । തതശ്ചാണ़്ഡാലതാം യാതി വ്യാധിയുക്തശ്ച പാതകീ
പാപം ചെയ്തവൻ ആയിരം വർഷം മൂത്രം നിറഞ്ഞ കുഴിയിൽ വീണു കിടക്കേണ്ടി വരും. അതിനുശേഷം അവൻ രോഗബാധിതനായ ചാണ്ഡാളനായി ജനിക്കും.
ദാത്രാ ന ദീയതേ ദാനം ഗ്രഹീത്രാ ചേന്ന ഗൃഹ്യതേ । ഉഭൌ തൌ നരകം പ്രാപ്തൌ വര്ഷാണാം ച സഹസ്രകമ്
ദാനദാതാവ് ദാനം നൽകാതിരുന്നാലും, സ്വീകരിക്കേണ്ടവൻ സ്വീകരിക്കാതിരുന്നാലും, ഇരുവരും ആയിരം വർഷം നരകത്തിൽ പോകേണ്ടി വരും.
യജമാനശ്ച ചാണ്ഡാലോ ബ്രഹ്മണസ്തത്പുരോഹിതഃ । വ്യാധിയുക്താവുഭൌ തൌ ച പാപിനൌ കര്മണഃ ഫലാത്
യജമാനനും ബ്രാഹ്മണപുരോഹിതനും പാപഫലമായി രോഗബാധിതരായ ചാണ്ഡാളന്മാരായി ജനിക്കും.
സര്വേ ദേവാശ്ച മുനയോ ജഹസുര്വിസ്മയം യയുഃ । വിസ്മയം ച യയൌ നന്ദസ്തത്യാജ പുത്രഭാവകമ്
എല്ലാ ദേവന്മാരും മുനികളും അത്ഭുതത്തോടെ ചിരിച്ചു. നന്ദനും അത്ഭുതപ്പെട്ടു, പിതൃത്വബോധം ഉപേക്ഷിച്ചു.
രുരോദ ച സഭാമധ്യേ ലജ്ജാഹീനഃ ശുചാഽഽകുലഃ । ത്യജ മൌഹമിതീത്യുക്ത്വാ ബോധയാമാസ പാര്വതീ
അവൻ സഭാമധ്യേ ലജ്ജയില്ലാതെ ദുഃഖത്തിൽ ആകുലനായി കരഞ്ഞു. 'മോഹം വിട്ടേക്കു' എന്നു പറഞ്ഞ് പാർവതി അവനെ ഉപദേശിച്ചു.
നന്ദ ഉവാച അമൂല്യരത്നം മാണിക്യം യഥാ കുജന്മനോ ഗൃഹേ । സ്ഥിതം തേന ച ദേവേശ തഥാഽഹം വഞ്ചിതഃ പ്രഭോ
നന്ദൻ പറഞ്ഞു: ഒരു അമൂല്യരത്നം അല്ലെങ്കിൽ മാണിക്യം ദുഷ്ടന്റെ വീട്ടിൽ വെച്ചാൽ അതുപോലെ തന്നെ നഷ്ടമാകും. അങ്ങനെ തന്നെയാണ് ദേവേശാ, ഞാൻ വഞ്ചിതനായി.
മമാപരാധം ഭഗവാന് ക്ഷമസ്വ പ്രകൃതേഃ പര । യാസ്യാമി ന പുനര്ഗേഹം ഗോകുലം യമുനാതടമ്
ഭഗവാനേ, പ്രകൃതിക്ക് അതീതനായവനേ, എന്റെ പാപം ക്ഷമിക്കണമേ. ഇനി ഞാൻ എന്റെ വീട്ടിലേക്കോ, ഗോകുലത്തിലേക്കോ, യമുനാതീരത്തേക്കോ തിരികെ പോകില്ല.
വൃന്ദാവനം തഥാഽഽവാസം ക്രീഡാവാസം ഗദാഗ്രജ । തത്സര്വം ച യശോദായാ ഗോപികാന്തികമേവ ച
വൃന്ദാവനത്തിലേക്കോ, ക്രീഡാവാസത്തിലേക്കോ, യശോദയുടെ സാന്നിധ്യത്തിലേക്കോ, ഗോപികമാരുടെ കൂട്ടത്തിലേക്കോ ഞാൻ ഇനി പോകില്ല.
കിം ബ്രവീമി യശോദാം യ പ്രേയസീം രാധികാമപി । പ്രേമപാത്രം ച ബാലൌഘം വദ ഭോഃ കഥയാമി കിമ്
ഞാൻ യശോദയോടോ പ്രിയയായ രാധയോടോ എന്ത് പറയും? സ്നേഹത്തിന്റെ പാത്രങ്ങളായ ബാലരോടോ എന്ത് പറയാൻ കഴിയൂ? പറയൂ, ഞാൻ എന്ത് പറയണം?
ഇത്യുക്ത്വാ ച സഭാമധ്യേ മര്ച്ഛാം സംപ്രാപ നാരദ । ക്രോഡേ കൃത്വാ ജഗന്നാഥോ ബോധയാമാസ തത്ക്ഷണമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സഭാമധ്യേ നന്ദൻ ബോധംകെട്ടുവീണു. ലോകനാഥൻ അവനെ മടിയിൽ ചേർത്ത് ഉടൻ ബോധം വരുത്തി.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മo മഹാo ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖo ഉത്തo നാരദനാo ഭഗവന്നന്ദസംo സപ്താശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മവൈവർത മഹാപുരാണത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണജന്മകഥ എന്ന ഉത്തമമായ നാരായണ-നന്ദ സംവാദത്തിലെ എൺപത്തേഴാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
അഥാഷ്ടാശീതിതമോഽധ്യായഃ ശ്രീകൃഷ്ണാ ഉവാച ചേതനം കുരു ഹേ താത ഹേ താത ചേതനം കുരു । ജലബുദ്ബുദവത്സര്വം സംസാരം സചരാചരമ്
ഇപ്പോൾ എൺപത്തിയെട്ടാം അധ്യായം. ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, ഉണരൂ, ഉണരൂ! ഈ ലോകം, ചലനസ്ഥിരങ്ങളൊക്കെയും വെള്ളത്തിൽ പുകയുന്ന ബുധ്ബുദംപോലെയാണ്.
ത്യാജ മോഹം മഹാഭാഗ മായാം സ്തൌഹി പരത്പരാമാ । ബ്രഹ്മസ്വരൂപാം പരമാം സര്വമോഹനികൃന്തനീമ്
മഹാഭാഗവ, മോഹം വിട്ടുകളയൂ. പരമമായ മായയെ, ബ്രഹ്മസ്വരൂപിണിയെ, എല്ലാമോഹവും മുറിച്ചുകളയുന്നവളെ സ്തുതിക്കൂ.
മുക്തിപ്രദാം മഹാഭാഗാം വിഷ്ണുമായാം സനാതനീമ് । ത്രിപുരസ്യ വധേ ഘോരേ മഹായുദ്ധേ ഭയാകുലേ
മോക്ഷം നൽകുന്ന മഹാഭാഗവതിയായ ശാശ്വതമായ വിഷ്ണുമായയെ സ്തുതിക്കൂ. ത്രിപുരവധത്തിന്റെ ഭയാനകമായ യുദ്ധത്തിൽ ഭയമുണർത്തിയവളെ.
യേന സ്തോത്രേണ സംഭുശ്ച തയാ ദൈത്യം ജഘാന സഃ । സ്തോത്രരാജം പ്രദാസ്യാമി സര്വമോഹനികൃന്തനമ്
ആ സ്തോത്രം കൊണ്ട് ശിവൻ ദൈവശക്തിയാൽ അസുരനെ സംഹരിച്ചു. ആ സ്തോത്രരാജം, എല്ലാമോഹവും മുറിച്ചുകളയുന്നതിനെ ഞാൻ നിന്നെക്കൊടുക്കാം.
നന്ദ ഉവാച സര്വവിഘ്നവിനാശായ ദുഃഖപ്രശമനായ ച । വിഭൂതയേ ച യശസേ നൃണാം വാഞ്ഛിതസിദ്ധയേ
നന്ദൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീക്കാനും, ദുഃഖം ശമിപ്പാനും, ഐശ്വര്യത്തിനും യശസ്സിനും, ജനങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റാനും—