നിര്ഗുണാസ്യ നിരീഹസ്യ സര്വബീജസ്യ തേയസാ । ഭാരാവതരണായൈവ ചാഽഽവിര്ഭൂതസ്യ സാംപ്രതമ്
ഗുണങ്ങളില്ലാത്തതും, പ്രവർത്തനമില്ലാത്തതും, എല്ലാകാര്യങ്ങൾക്കും അടിസ്ഥാനമായതുമായ പരമാത്മാവിന്റെ ശക്തിയാൽ, ഭൂഭാരമൊഴിക്കാൻ മാത്രമാണ് ഇപ്പൊഴിതു അവതരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ശരീരധാരിണശ്ചാപി കുശലപ്രശ്നമീപ്സിതമ് । തത്കഥം കുശലപ്രശ്നം മയി വിപ്ര ന വിദ്യതേ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ശരീരം ഉള്ളവർക്ക് പരസ്പരം സുഖദുഃഖങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നത് ശരിയാണ്. എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണാ, എനിക്ക് അങ്ങനെയൊരു സുഖപ്രശ്നം എങ്ങനെ ബാധകമാകും?
സനത്കുമാര ഉവാച ശരീരേ പ്രാകൃതേ നാഥ സംതതം ച ശുഭാശുഭമ് । നിത്യദേഹേ ക്ഷേമബീജേ ശിവപ്രശ്നമനര്ഥകമ്
സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: പ്രഭോ, പ്രകൃതിദേഹത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും നല്ലതും ചീത്തയും ഉണ്ടാകും. എന്നാൽ ശാശ്വതമായ ദേഹത്തിൽ, അതിൽ സുഖത്തിന്റെ വിത്ത് ഉള്ളപ്പോൾ, സുഖപ്രശ്നം അർത്ഥശൂന്യമാണ്.
ശ്രീഭഗവാനുവാച യോ യോ വിഗ്രഹധാരീ ച സ ച പ്രാകൃതികഃ സ്മൃതാഃ । ദേഹോ ന വിദ്യതേ വിപ്ര താം നിത്യാം പ്രാകൃതിം വിനാ
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ആരായാലും രൂപം ഉള്ളവൻ ആണെങ്കിൽ അവൻ പ്രകൃതിദേഹിയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ബ്രാഹ്മണാ, ആ ശാശ്വതപ്രകൃതിയില്ലാതെ ശരീരം ഉണ്ടാകില്ല.
സനത്കുമാര ഉവാച രക്തബിന്ദൂദ്ഭവാ ദേഹാസ്തേ ച പ്രാകൃതികാ സ്മൃതാഃ । കഥം പ്രകൃതിനാഥസ്യ ബീജസ്യ പ്രാകൃതം വപുഃ
സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: രക്തബിന്ദുവിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ദേഹങ്ങൾ പ്രകൃതിദേഹങ്ങളാണ്. എന്നാൽ പ്രകൃതിയുടെ നാഥനും എല്ലാകാര്യങ്ങൾക്കും വിത്തുമായവന്റെ ദേഹം എങ്ങനെ പ്രകൃതിദേഹം ആകും?
സര്വബീജസ്യ സര്വാദിര്ഭവാംശ്ച ഭഗവാന്സ്വയമ് । സര്വേഷാമവതാരണാം പ്രധാനം ബീജമവ്യയമ്
എല്ലാ വിത്തുകൾക്കും ആരംഭം തന്നെയാണ് ഭഗവാൻ. അവൻ തന്നെയാണ് എല്ലാ അവതാരങ്ങളുടെ പ്രധാനവും അക്ഷയമായ വിത്തും.
കൃത്വാ വദന്തി വേദാശ്ച നിത്യം സത്യം സനാതനമ് । ജ്യോതിഃസ്വരൂപം പ്രധാനം ബീജമവ്യയമ്
വേദങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും അവനെ ശാശ്വതവും സത്യവുമായ പ്രകാശസ്വരൂപനായി, അക്ഷയമായ പ്രധാനവിത്തായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
മായയാ സഗുണം ചൈവ മായേശം നിര്ഗുണം പരമ് । പ്രവദന്തി ച വേദാങ്ഗാസ്തഥാ വേദവിദഃ പ്രഭോ
മായയാൽ അവൻ ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയവനായി, മായയുടെ ഇശ്വരനായി ഗുണരഹിതനായ പരമാത്മാവായി, വേദാംഗങ്ങളും വേദജ്ഞന്മാരും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു, പ്രഭോ.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച സംപ്രതം വാസുദേവോഽഹം രക്തപീര്യാശ്രിതം വപുഃ । കഥം ന പ്രകൃതോ വിപ്ര ശിവപ്രശ്നമഭീപ്സിതമ്
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഇപ്പോൾ ഞാൻ വാസുദേവൻ, രക്തവും വീര്യവും ആശ്രയിച്ച ദേഹം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. എങ്കിൽ ബ്രാഹ്മണാ, ഈ സുഖപ്രശ്നം പ്രകൃതിദേഹം സംബന്ധിച്ചതല്ലേ?
സനത്കുമാര ഉവാച വാസുഃ സര്വനിവാസശ്ച വിശ്വാനി യസ്യ ലോമസു । തസ്യ ദേവഃ പരം ബ്രഹ്മ വാസുദേവ ഇതീരിതഃ
സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: വാസു എന്നത് എല്ലാം പാർക്കുന്നവൻ എന്നർത്ഥമാണ്. അവന്റെ രോമരന്ധ്രങ്ങളിൽ തന്നെ ലോകങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു. അതുകൊണ്ട് ആ ദേവൻ, പരബ്രഹ്മം, വാസുദേവൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
വാസുദേവേതി തന്നാമ വേദേഷു ച ചതുര്ഷു ച । പുരാണേഷ്വിതിഹാസേഷു യാത്രാദിഷു ച ദൃശ്യതേ
വാസുദേവൻ എന്ന നാമം നാലു വേദങ്ങളിലും, പുരാണങ്ങളിലും, ഇതിഹാസങ്ങളിലും, യാഗാദികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും കാണാം.
രക്തവീര്യാശ്രിതോ ദേഹഃ ക്വ തേ വേദേ നിരൂപിതഃ । സാക്ഷിണോ മുനയശ്ചൈവ ധര്മഃ സര്വത്ര ഏവ ച
നിനക്ക് രക്തവും വീര്യവും ആശ്രയിച്ച ദേഹം വേദങ്ങളിൽ എവിടെയാണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്? മുനിമാരും സാക്ഷികളാണ്, ധർമ്മം എല്ലായിടത്തും നിലനിൽക്കുന്നു.
സാക്ഷിണോ മമ വേദാശ്ച രവിചന്ദൌ ച സംപ്രതമ്
എന്റെ സാക്ഷികൾ വേദങ്ങളും, ഈ സമയം സൂര്യനും ചന്ദ്രനും തന്നെയാണ്.
ഭൃഗുരുവാച സത്യം വദസി ത്വമേവ വൈഷ്ണവാഗ്രണീഃ । സ്വാഗതം കുശലം ശശ്വത്കിംനിമിത്തമിഹാഽഽഗതഃ
ഭൃഗു പറഞ്ഞു: നീ സത്യം പറയുന്നു; വൈഷ്ണവന്മാരിൽ നീ തന്നെ പ്രധാനൻ. സ്വാഗതം! എപ്പോഴും നിനക്ക് സുഖം ഉണ്ടാകട്ടെ. ഏത് കാരണത്താലാണ് നീ ഇവിടെയെത്തിയത്?
സനത്കുമാര ഉവാച ശ്രൂയതാം മുനയഃ സര്വേ ശ്രൂയതാം കൃഷ്ണ സാംപ്രതമ് । അഹോ യേന നിമിത്തേന ചാതിശീഘ്രമിഹാഽഽഗതഃ
സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാ മുനിമാരും കേൾക്കട്ടെ, കൃഷ്ണനും ഇപ്പോൾ കേൾക്കട്ടെ; ഏത് കാരണത്താലാണ് അവൻ ഇത്ര വേഗത്തിൽ ഇവിടെയെത്തിയത്?
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ഭഗവന്മര്വധര്മജ്ഞ കിംനിമിത്തമിഹാഽഽഗതഃ । സര്വം ജാനാസി സര്വജ്ഞ ത്വമേവ വിദുഷാം വരഃ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവൻ, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, ഏത് കാരണത്താലാണ് നീ ഇവിടെയെത്തിയത്? നീ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ്, ജ്ഞാനികളിൽ നീ തന്നെ ശ്രേഷ്ഠൻ.
സനത്കുമാര ഉവാച ധന്യോഽസി ഭഗവഞ്ഛശ്വന്മാന്യോഽസി ജഗതാമപി । സര്വേശ്വരേശ്വരോഽസി ത്വം തത്പരോ നാസ്തി വിശ്വതഃ
സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവൻ, നീ ഭാഗ്യവാനാണ്; ലോകങ്ങൾക്കു പോലും എപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ് നീ. നീ സർവ്വേശ്വരന്മാരുടെ ഇശ്വരനാണ്; ഈ വിശ്വത്തിൽ നിന്നേക്കാൾ ഉയർന്നവൻ ആരുമില്ല.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച യജ്ഞാനാം ച വ്രതാനാം ച തപസ്യാനാം ദ്വിജേശ്വര। സതതം ഫലദാതാഽഹം ദക്ഷിണാഭിഃ സഹേതി യ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, യജ്ഞങ്ങൾക്കും വ്രതങ്ങൾക്കും തപസ്സുകൾക്കും ഫലം നൽകുന്നത് എപ്പോഴും ഞാനാണ്, ദക്ഷിണയോടുകൂടി.
ഇതി ശ്രുത്വാ കുമാരശ്ച ജവേന പ്രയയൌ വനേ । മത്വാഽഽശ്ചര്യ ച വചനം വാരയാമാസ തേഽപിതമ്
ഇത് കേട്ട യുവാവ് വേഗത്തിൽ കാടിലേക്ക് പോയി; അത്ഭുതകരമായ വാക്കുകൾ ആലോചിച്ച്, അവൻ തന്റെ അച്ഛനെ തടഞ്ഞു.
ഋഷയ ഊചുഃ ഹേ സിദ്ധേന്ദ്ര മഹാഭാഗ കുമാര കരുണാമയ । കാ ശങ്കിതകഥാ പ്രോക്താ ഭഗവത്കൃഷ്ണസംനിധൌ
മുനികൾ പറഞ്ഞു: ഹേ സിദ്ധേന്ദ്ര, മഹാഭാഗനേ, കരുണയുള്ള ബാലനേ, ഭഗവാൻ കൃഷ്ണന്റെ സന്നിധിയിൽ ഏതു ആശങ്കയുള്ള കഥയാണ് പറഞ്ഞത്?
കിം പുത്ര ദൃഷ്ടമാശ്ചര്യ ശ്രുതം കിമപി കുത്രചിത് । അതീവ കൃത്വാ വിസ്തീര്ണമസ്മാകം വക്തുമര്ഹസി
മകനേ, നീ എന്തെങ്കിലും അത്ഭുതം കണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ എവിടെയെങ്കിലും എന്തെങ്കിലും കേട്ടോ? ദയവായി ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി, വ്യക്തമായി പറയണം.
ഏത സ്മിന്ന്നതരേ ബ്രഹ്മാ പാര്വത്യാ സഹ ശംകരഃ । അനന്തശ്ചാപി ധര്മശ്ച ശ്രീസൂര്യശ്ച നിശാകരഃ
ഇവിടെ ഈ സഭയിൽ ബ്രഹ്മാവും പാർവതിയുമൊപ്പം ശങ്കരനും, അനന്തനും, ധർമ്മനും, ശ്രീസൂര്യനും, ചന്ദ്രനും ഉണ്ട്.
ആദിത്യാ വസവോ രുദ്രാ ദിക്പാലാദ്യാശ്ച ദേവതാഃ । ശ്രീകൃഷ്ണഃ സഹസോത്ഥായ സംഭാധ്യ ചപൃഥക്പൃഥകു
ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, ദിക്കുകളുടെ രക്ഷകരും മറ്റു ദേവതകളും ഇവിടെയുണ്ട്; ശ്രീകൃഷ്ണൻ പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റ്, ഓരോരുത്തരെയും പ്രത്യേകം ആദരിച്ചു.
മധുപര്കാദികം ദത്ത്വാ പൂജയാമാസ ഭക്തിതഃ । പ്രണേസുര്ഋഷയഃ സര്വേ ശേഷം ശംഭും വിധിം ശിവാമ്
മധുപർക്കാദി ഭോജനങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, ഭക്തിയോടെ അവരെ പൂജിച്ചു; എല്ലാ മുനികളും ശേഷനെയും ശംഭുവിനെയും, വിധിയെയും ശിവനെയും നമസ്കരിച്ചു.
പരസ്പരം ച സംഭാഷാ ബഭൂവ ദ്വിജദേവയോഃ । സമുവാസാഽഽസനേ മധ്യേ കുമാരഃ കനകപ്രഭഃ
ദ്വിജന്മാരും ദേവന്മാരും തമ്മിൽ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു; പൊന്നുപോലുള്ള വർണ്ണമുള്ള ബാലൻ നടുവിൽ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്നു.
മയാ ഗതശ്ച ഗോലോകോ ന ദൃഷ്ടോ രാധികാപതിഃ । തതോ ഗതം ച വൈകുണ്ഠം തത്ര നാസ്തി ചതുര്ഭുജഃ
ഞാൻ ഗോളോകത്തിലേക്ക് പോയി, പക്ഷേ രാധയുടെ നാഥനെ കാണാനായില്ല; പിന്നെ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, അവിടെ നാലു കൈകളുള്ളവനില്ലായിരുന്നു.
തതോ ഗതശ്ച ക്ഷീരോദസ്തത്ര നാസ്തി ഹരിഃ സ്വയമ് । പരിശ്രാന്തോ വിഷണ്ണശ്ച സ്നാതം ക്ഷീരോദധേസ്തടേ
അതിനുശേഷം ക്ഷീരസാഗരത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, അവിടെ ഹരിയെ കാണാനായില്ല; ഞാൻ ക്ഷീണിച്ചും വിഷണ്ണനായി ക്ഷീരസാഗരത്തിൻറെ തീരത്ത് കുളിച്ചു.
വിസ്തീര്ണവാലുകാമധ്യേ കച്ഛപഃ ശതയോജനഃ । ഭീതശ്ച കമ്പിതസ്തത്ര ദൃഷ്ടോ ദുഃഖീ ച ശുഷ്കിതഃ
വിപുലമായ മണലിനടിയിൽ, നൂറു യോജന വലിപ്പമുള്ള ഒരു ആമയെ ഞാൻ കണ്ടു; അവൻ ഭയത്താൽ വിറെച്ചു, ദു:ഖിതനായി ഉണങ്ങിയിരുന്നു.
നിഃസാരിതോ രാഘവേണ മീനേന ച മഹാത്മനാ । ധന്യോഽസീതി മയോക്തശ്ച നാഹം ധന്യ ഉവാച സഃ
രാഘവനും മഹാത്മാവായ മീനനും എന്നെ പുറത്താക്കി; ഞാൻ പറഞ്ഞു, 'നീ ഭാഗ്യവാനാണ്', പക്ഷേ അവൻ പറഞ്ഞു, 'ഞാൻ ഭാഗ്യവാനല്ല.'
ക്ഷീരോദഃ സാഗരോ ധന്യോ ജന്തവോ യത്ര മദ്വിധാഃ । മത്തോ മഹത്തരാശ്ചാപി ഹ്യസംഖ്യാശ്ച മഹാമുനേ
ക്ഷീരസാഗരം ഭാഗ്യവാനാണ്, കാരണം എന്റെ പോലെയുള്ള ജീവികൾ അവിടെ വസിക്കുന്നു; എന്നേക്കാൾ വലിയവരും അനേകം ജീവികളും അവിടെ ഉണ്ട്, മഹാമുനിയേ.