വൃന്ദോവാച അഹം ദേവാ ന ജാനാമി ധര്മം ബ്രാഹ്മണരൂപിണമ് । കൃതഃ ക്ഷയോ മയാ കോപാന്മാം പരീങിതുമാഗതഃ
വൃന്ദാ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരേ, ബ്രാഹ്മണരൂപത്തിലുള്ള ധർമ്മത്തെ ഞാൻ അറിയില്ല. കോപത്തിൽ ഞാൻ അവനെ നശിപ്പിച്ചു, അതിനാൽ ഇപ്പോൾ അവൻ എന്നെ ശപിക്കാനാണ് വന്നത്.
ജീവയാമി ധ്രുവം ധര്മം യുഷ്മാകം ച പ്രസാദതഃ । ഇത്യേവമുക്ത്വാ സാ വൃന്ദാ ചേത്യുവാച വ്പജേശ്വര
നിങ്ങളുടെ കൃപയാൽ ഞാൻ ധർമ്മത്തെ ഉറപ്പായും ജീവിപ്പിക്കും. ഇതു പറഞ്ഞ് വൃന്ദാ തപസ്സിന്റെ ഇശ്വരനോടു പറഞ്ഞു.
തപഃ സത്യം യദി മമ സത്യം ച വിഷ്ണുപൂജനമ് । തേന പുണ്യേന സദ്യോഽത്ര ദ്വിജോ ഭവതു വിജ്വരഃ
എന്റെ തപസ്സും വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചതും സത്യമായെങ്കിൽ, ആ പുണ്യഫലത്തിൽ ഈ ബ്രാഹ്മണൻ ഉടൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കട്ടെ.
യദി മേ ച ഭവേത്സത്യം വ്രതം സത്യം തപഃശുചി । തേന പുണ്യേന സത്യേന ദ്വിജോ ഭo
എന്റെ വ്രതവും തപസ്സും സത്യവും ശുദ്ധവും ആണെങ്കിൽ, ആ സത്യപുണ്യഫലത്തിൽ ബ്രാഹ്മണൻ ജീവിക്കട്ടെ.
യദി നാരായണഃ സത്യഃ സര്വാത്മാ നിത്യവിഗ്രഹഃ । ജ്ഞാനാത്മകഃ ശിവഃ സത്യോ ദ്വിജോ ഭo
നാരായണൻ സത്യമായും, എല്ലാറ്റിന്റെയും ആത്മാവും, നിത്യരൂപിയും, ജ്ഞാനസ്വരൂപനും ശിവനും ആണെങ്കിൽ, ബ്രാഹ്മണൻ ജീവിക്കട്ടെ.
ബ്രഹ്മ സത്യം ച തേ ദേവാഃ പ്രകൃതിഃ പരമാ യദി । യജ്ഞഃ സത്യസ്തപഃ സത്യം ദ്വിജോ ഭo
ബ്രഹ്മയും ദേവന്മാരും പരമപ്രകൃതിയും യഥാർത്ഥം ആണെങ്കിൽ, യജ്ഞവും തപസ്സും സത്യമായാൽ, ബ്രാഹ്മണൻ ജീവിക്കട്ടെ.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ സാ വൃന്ദാ ധര്മ ക്രോഡേ ചകാര ച । തം ദൃഷ്ട്വാ ച കലാരൂപം രുരോദ കൃപയാസതീ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം വൃന്ദാ ധർമ്മത്തെ തൻ മടിയിൽ എടുത്തു. അവനെ ക്ഷയിച്ച രൂപത്തിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ആ പതിവ്രതാ സ്ത്രീ കരുണയോടെ കരഞ്ഞു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ മൂര്തിര്ധര്മഭാര്യാ ശുചാഽഽകുലാ । നിപത്യ വിഷ്ണുപാദേ യ ശിരസാ ചേത്യുവാച സാ
അപ്പോൾ തന്നെ ധർമ്മന്റെ ഭാര്യ ദുഃഖത്തിൽ അലമുറയിട്ട് വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു, തല കുനിഞ്ഞ് പറഞ്ഞു.
മൂര്തിരുവാച ഹേ നാഥ കരുണാസിന്ധോ ദീനബന്ധോ കൃപാം കുരു । തൂര്ണം ജീവയ കാന്തം മേ ജഗന്നാഥ കൃപാമയ
മൂർത്തി പറഞ്ഞു: കൃപയുടെ സമുദ്രമായ നാഥാ, ദീനരുടെ സ്നേഹിതാ, ദയചെയ്യണം. എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ ദയവായി ഉടൻ ജീവിപ്പിക്കണം, കരുണാമയനായ ലോകനാഥാ.
പതിഹീനാ ച യാ നാരീ പാപിനീ സാ ഭവാര്ണവേ । യഥാഽഽസ്യം ചക്ഷുര്വിരതം പ്രാണഹീനാ യഥാ തനൂഃ
ഭർത്താവില്ലാത്ത സ്ത്രീ പാപിനിയായി ഭവസമുദ്രത്തിൽ അകപ്പെടുന്നു, കാഴ്ചയില്ലാത്ത കണ്ണുപോലും, പ്രാണമില്ലാത്ത ശരീരമുപോലും.
മിതം ദദാതി ഹി പിതാ മിതം ഭ്രാദാ മിതം സുതഃ । മിതം ബന്ധുര്മിതം മാതാ സര്വദാതാ പതിഃ പ്രഭുഃ
ചെറുത് മാത്രമേ അച്ഛനും സഹോദരനും മകനും ബന്ധുവും അമ്മയും നൽകൂ. എന്നാൽ ഭർത്താവാണ് എല്ലാം നൽകുന്നവനും, യഥാർത്ഥ രക്ഷകനും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ സാ ദേവീ തത്ര തസ്ഥൌ രുരോദ ച । ഉവാച വൃന്ദാം ണഗവാന്സര്വാത്മാ പ്രകൃതേഃ പരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ദേവി അവിടെ നിന്നു കരഞ്ഞു. അപ്പോൾ സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രകൃതിക്ക് അതീതനായ ഭഗവാൻ വൃന്ദയോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രീഭഗവാനുവാച ത്വയാഽഽയുസ്തപസാ ലബ്ധം യാവദായുശ്ച ബ്രഹ്മണഃ । തദേവ ദേഹി ധര്മായ ഗോലോകം ഗച്ഛ സുന്ദരി
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: നിന്റെ തപസ്സിലൂടെ നീ നേടിയ ആയുസ്സ്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആയുസ്സിനോളം നീ ധർമ്മത്തിന് നൽകുക. പിന്നെ, സുന്ദരിയേ, ഗോലോകത്തിലേക്ക് പോകൂ.
തന്വാഽനയാ ച തപസാ പശ്ചാന്മാം ച ലഭിഷ്യസി । പശ്ചാദ്ഗോലോകമാഗത്യ വാരാഹേ ച വരാനനേ
ഈ ശരീരവും തപസ്സും കൊണ്ടു പിന്നീടു നീ എന്നെ പ്രാപിക്കും. പിന്നീട്, വാരാഹകാലത്ത്, സുന്ദരമുഖിയായവളേ, ഗോലോകത്തിൽ എത്തും.
വൃഷഭാനസുതാ ത്വം ച രാധാച്ഛായാ ഭവിഷ്യസി । മത്കലാംശശ്ച രായാണസ്ത്വാം വിവാഹ ഗ്രഹീഷ്യതി
വൃഷഭാനുവിന്റെ മകളേ, നീ രാധയുടെ ഛായാരൂപം ആകും; എന്റെ ശക്തിയുടെ ഭാഗമായ രായാണൻ നിന്നെ വിവാഹം കഴിക്കും.
മാം ലഭിഷ്യസി രാസേ ച ഗോപീഭീ രാധയാ സഹ । രാധാ ശ്രീദാമശാപേന വൃഷഭാനസുതാ യദാ
ഗോപികളും രാധയും കൂടെ, രാസലീലയിൽ നീ എന്നെ പ്രാപിക്കും; രാധ, ശ്രീദാമന്റെ ശാപം മൂലം, വൃഷഭാനുവിന്റെ മകളായി ജനിക്കുമ്പോൾ.
സാ ചൈവ വാസ്തവീ രാധാ ത്വം ച ച്ഛായാസ്വരുപിണീ । വിവാഹകാലേ രായാണസ്ത്വാം ച ച്ഛായാം ഗ്രഹീഷ്യതി
അവളാണ് യഥാർത്ഥ രാധ, നീ അവളുടെ ഛായാരൂപം; വിവാഹസമയത്ത് രായാണൻ നിന്നെ, അഥവാ ഛായയെ, ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കും.
ത്വാം ദത്ത്വാ വാസ്തവീ രാധാ സാഽന്തര്ധാനാ ഭവിഷ്യതി । രാധൈവേതി വിമൂഢാശ്ച വിജ്ഞാസ്യന്തി
നിന്നെ നൽകി യഥാർത്ഥ രാധ അപ്രത്യക്ഷമാകും; ഭ്രമിതരായവർ നിന്നെയാണ് രാധയെന്ന് വിശ്വസിക്കുക.
സ്വപ്നേ രാധാപദാമ്ഭോജം ന രി പശ്യന്തി ബല്ലവാഃ । സ്വയം രാധാ മമ ക്രോഡേ ഛായാ രായാണകാമിനീ
സ്വപ്നത്തിൽ ഗോപന്മാർ രാധയുടെ പാദപദ്മം കാണുന്നില്ല; രാധ തന്നെ എന്റെ അങ്കത്താണ്, ഛായയാണ് രായാണന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ.
വിഷ്ണോശ്ച വചനം ശ്രുത്വാ ദദാവായുശ്ച സുന്ദരീ । ഉത്തസ്ഥൌ പൂര്ണ ധര്മശ്ച തപ്തകാഞ്ചനസംനിഭഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ സുന്ദരി താൻ തന്നെ സമർപ്പിച്ചു; പൂർണ്ണമായ ധർമ്മം ഉണർന്നു, ഉരുക്കിയ പൊന്നുപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
വൃന്ദോവാച ദേവാഃ ശൃണുത മദ്വാക്യം ദുര്ലങ്ഘ്യം സാവധാനതഃ । ന ഹി മിഥ്യാ ഭവേദ്വാക്യം മദീയം ച നിശാമയ
വൃന്ദ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരേ, എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, അവ ലംഘിക്കാൻ കഴിയില്ല; എന്റെ വാക്കുകൾ ഒരിക്കലും അസത്യമല്ല, അതിനാൽ ശ്രദ്ധിക്കണം.
ക്ഷയോ ഭവേതി വാക്യം ച മയോക്തം കോപഭീതയാ । വാരത്രയം പുനര്വക്തും വാരയാമാസ ഭാസ്കരഃ
കോപവും ഭയവും കൊണ്ട് 'നാശം സംഭവിക്കും' എന്ന വാക്ക് ഞാൻ പറഞ്ഞു; എന്നാൽ ഭാസ്കരൻ അതു മൂന്നു പ്രാവശ്യം ആവർത്തിക്കാൻ തടഞ്ഞു.
സത്യേ ച പരിപൂര്ണോഽയം യഥാപൂര്വോ യഥാഽധുനാ । ത്രിപാദശ്ചാപി ത്രേതായാം ദ്വാപദോ ദ്വിപരേ തഥാ
സത്യയുഗത്തിൽ ധർമ്മം പൂർണ്ണമായാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്, മുമ്പ് പോലെ ഇപ്പോഴും; ത്രേതായുഗത്തിൽ മൂന്നു കാലിൽ, ദ്വാപരയിൽ രണ്ട് കാലിൽ, കലിയിലും അങ്ങനെ തന്നെ.
ഏകപാദശ്ച ദര്മോഽയം കലേശ്ച പ്രഥമേ ഹരേ । ശേഷേ കലാഷോഡശാംശഃ പുനഃ സത്യേ യഥാ പുരാ
കലിയുഗത്തിന്റെ ആദിയിൽ ധർമ്മം ഒരു കാലിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു, ഹരേ; ശേഷിക്കുന്ന കാലത്ത് പതിനാറിൽ ഒരു ഭാഗം മാത്രം ശേഷിക്കും, സത്യയുഗത്തിൽ വീണ്ടും മുമ്പുപോലെ പൂർണ്ണമാകും.
ത്രിര്നിര്ഗതം മമ മുഖാത്ക്ഷയസ്തേന തതഃ ക്രമാത് । പുനരുക്തേ ച മനസി വാരയാമാസ ഭാസ്കരഃ
'നാശം' എന്നത് എന്റെ വായിൽ നിന്ന് മൂന്നു പ്രാവശ്യം പുറത്ത് വന്നു, അതുകൊണ്ട് ക്രമമായി, മനസ്സിൽ വീണ്ടും ആവർത്തിക്കുമ്പോൾ ഭാസ്കരൻ അതു തടഞ്ഞു.
തേനൈവ രേതുനാഽയം ച കരിശേഷേ കലാമയഃ । തഥാ ശപ്തഃ സ്ഥിതോ ദുര്ഗേ കലിശേഷേ തഥാ ധ്രുവമ്
അത് കൊണ്ടുതന്നെ, കലിയുഗത്തിന്റെ ശേഷിപ്പിൽ ഈ ലോകം ഭാഗങ്ങളായി മാറും; അങ്ങനെ ശപിക്കപ്പെട്ടത് ദുർഘടമായിത്തന്നെ കലിയുഗാവസാനത്തിൽ ഉറപ്പാണ്.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ നന്ദ ദദൃശുര്ദേവതാ രഥമ് । ഗോലോകാദാഗതം വേഗാദതീവ സുന്ദരം ശുഭമ്
ഇതിനിടയിൽ, നന്ദനും ദേവന്മാരും അത്യന്തം മനോഹരവും ശുഭപ്രദവും ആയ, ഗോലോകത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ വരുന്ന ഒരു രഥം കണ്ടു.
അമൂല്യരത്നനിര്മാണം ഹീരഹാരപരിഷ്കൃതമ് । മണിമാണിക്യമുക്താഭിര്വസ്ത്രൈശ്ച ശ്വേതചാമരൈ
അത് അമൂല്യരത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു, പൊന്നിന്റെ മാലകൾ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, മണികൾ, മാണിക്യങ്ങൾ, മുത്തുകൾ, മനോഹര വസ്ത്രങ്ങൾ, വെള്ളയാകപ്പൂച്ചവാലുകൾ എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിഭൂഷിതം ഭൂഷണൌശ്ച രുചിരൈ സ്തനദര്പണൈഃ । നത്വാ ഹരിം ഹരം വൃന്ദാ ബ്രഹ്മാണം സര്വദേവതാഃ
അത് മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങൾക്കും ദീപ്തിമാൻ ആയ കുഞ്ചികകൾക്കും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; വൃന്ദയും എല്ലാ ദേവന്മാരും ചേർന്ന് ഹരിയെ, ഹരനെ, ബ്രഹ്മാവിനെ വണങ്ങി.
സമാരുങ്യ രഥം ദൃഷ്ട്വാ ഗോലോകം ച ജഗാമ സാ । ദേവാ ജഗ്മുശ്ച സ്വസ്ഥാനം കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി
രഥത്തിൽ കയറി ഗോലോകം കണ്ട ശേഷം അവൾ പുറപ്പെട്ടു; ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ തിരിച്ചുപോയി. ഇനി എന്താണ് നീ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?