മഹദേവ ഉവാച പ്രനഷ്ടം ച ജഗത്സര്വം വിനാ ധര്മേണ സുന്ദരി । ധര്മം ജീവയ ഭദ്രം തേ സ്വസ്തി തേഽസ്തു വരാനനേ
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: സുന്ദരിയേ, ധർമ്മം ഇല്ലാതെ ലോകം മുഴുവൻ നശിച്ചു; ധർമ്മത്തെ ജീവിപ്പിക്കണം, നിനക്ക് എല്ലാ ഭദ്രതയും ആശംസകളും ഉണ്ടാകട്ടെ, മനോഹരമുഖിയായവളേ.
സൂര്യ ഉവാച വരം വൃഷ്ണീഷ്വ ഭദ്രം തേ യത്തേ മനസി വാഞ്ഛിതമ് । ധര്മം ജീവയ ഭദ്രം തേ രക്ഷ സൃഷ്ടിം പതിവ്രതേ
സൂര്യൻ പറഞ്ഞു: നീ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, നിനക്ക് ഭദ്രത ഉണ്ടാകട്ടെ; ധർമ്മത്തെ ജീവിപ്പിക്കണം, സൃഷ്ടിയെ രക്ഷിക്കണം, ധർമ്മപത്നിയായവളേ.
അനന്ത ഉവാച ധര്മം കരോഷി തപസാ കഥം ധര്മം വിഹസി ച । ധര്മം ജീവയ ഭദ്രം തേ സര്വധര്മോ ഭവേത്തവ
അനന്തൻ പറഞ്ഞു: നീ തപസ്സിലൂടെ ധർമ്മം പാലിക്കുന്നു, എങ്ങനെ നീ ധർമ്മത്തെ നശിപ്പിക്കും? ധർമ്മത്തെ ജീവിപ്പിക്കണം, നിനക്ക് ഭദ്രത ഉണ്ടാകട്ടെ; എല്ലാ ധർമ്മവും നിനക്കുള്ളിലാകട്ടെ.
ചന്ദ്ര ഉവാച ദ്വിജരൂപധരോ ധര്മസ്ത്വാം പരീക്ഷിതുമാഗതഃ । ബ്രഹ്മണാ പ്രേരിതശ്ചൈവ നിര്ദോഷശ്ച വിഹിംസിതഃ
ചന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മം ദ്വിജരൂപത്തിൽ വന്ന് നിന്നെ പരീക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രേരണയാൽ, അവൻ നിർദോഷിയായിരുന്നു, എന്നാൽ ദു:ഖം അനുഭവിച്ചു.
മഹേന്ദ്ര ഉവാച തപസോപാന്ജിതോ ധര്മോ ധര്മേണ ച ഫലം നൃപാമ് । കഥം ഫലം ച തപസാം യദി ധര്മഃ ക്ഷയം ഗതഃ
മഹേന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: രാജാക്കന്മാർക്ക് ഫലം ധർമ്മത്തിലൂടെയും, ധർമ്മം തപസ്സിലൂടെ ലഭിക്കുന്നതുമാണ്; ധർമ്മം നശിച്ചാൽ എങ്ങനെ തപസ്സിന് ഫലം ഉണ്ടാകും?
വരുണ ഉവാച ധര്മം ജീവയ ധര്മിഷ്ഠേ ധര്മം രക്ഷ സനാതനമ് । നിഷ്ഫലം കര്മിണാം കര്മ വിനാ ധര്മേണാ ധാര്മികേ
വരുണൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മത്തെ ജീവിപ്പിക്കണം, ധാർമ്മികയായവളേ, ശാശ്വതമായ ധർമ്മത്തെ സംരക്ഷിക്കണം; ധർമ്മം ഇല്ലാതെ, കര്മ്മം ചെയ്യുന്നവരുടെ കര്മ്മങ്ങൾ ഫലപ്രദമാകില്ല, ധാർമ്മികിയായവളേ.
പവന ഉവാച ജഗത്പൂതം കുരു ശുഭേ ധര്മം ജൌവയ സാംപ്രതമ് । ധര്മേ പ്രനഷ്ടേ തപസാം തവാപൂര്വം വിനങ്ക്ഷ്യതി
പവനൻ പറഞ്ഞു: സുമംഗളിയായവളേ, ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിച്ച്, ഇപ്പോൾ ധർമ്മം പുനഃസ്ഥാപിക്കണം. ധർമ്മം നശിച്ചാൽ, നിന്റെ അതുല്യമായ തപസ്സും ഇല്ലാതാകും.
വഹ്നിരുവാച സ്വധര്മോപാര്ജനം കര്തുമാഗതാഽസി ച ഭാരതമ് । വിഹംസി ധര്മമജ്ഞാത്വാ പുനര്ജീവയ സുന്ദരി
അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഭാരതഭൂമിയിൽ നിന്നെ നിന്റെ ധർമ്മം പാലിക്കാനാണ് വരുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ധർമ്മം അറിയാതെ അതിനെ ദോഷം ചെയ്യരുത്, സുന്ദരിയേ, വീണ്ടും അതിനെ ജീവിപ്പിക്കൂ.
യമ ഉവാച വേദോക്തകര്മകര്തണാസഹം വിശ്വേ വരാനനേ । ധര്മാനുസാരാത്ഫലദോ ധര്മ ജീവയ സത്വരമ്
യമൻ പറഞ്ഞു: വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർക്കു ഞാൻ ഫലം നൽകുന്നവനാണ്, മഹിളേ, നീ വേഗം ധർമ്മത്തെ ജീവിപ്പിക്കണം.
ദേവാനാം വചനം ക്ഷുത്വാ സമുത്ഥായ പതിവ്രതാ । നമസ്കൃത്യ സുരേശാംശ്ചതാനുവാച തപസ്വിനീ
ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട പതിവ്രതാ സ്ത്രീ എഴുന്നേറ്റു, ദേവന്മാരെ വന്ദിച്ച്, ആ തപസിനി അവരോട് പറഞ്ഞു.
വൃന്ദോവാച അഹം ദേവാ ന ജാനാമി ധര്മം ബ്രാഹ്മണരൂപിണമ് । കൃതഃ ക്ഷയോ മയാ കോപാന്മാം പരീങിതുമാഗതഃ
വൃന്ദാ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരേ, ബ്രാഹ്മണരൂപത്തിലുള്ള ധർമ്മത്തെ ഞാൻ അറിയില്ല. കോപത്തിൽ ഞാൻ അവനെ നശിപ്പിച്ചു, അതിനാൽ ഇപ്പോൾ അവൻ എന്നെ ശപിക്കാനാണ് വന്നത്.
ജീവയാമി ധ്രുവം ധര്മം യുഷ്മാകം ച പ്രസാദതഃ । ഇത്യേവമുക്ത്വാ സാ വൃന്ദാ ചേത്യുവാച വ്പജേശ്വര
നിങ്ങളുടെ കൃപയാൽ ഞാൻ ധർമ്മത്തെ ഉറപ്പായും ജീവിപ്പിക്കും. ഇതു പറഞ്ഞ് വൃന്ദാ തപസ്സിന്റെ ഇശ്വരനോടു പറഞ്ഞു.
തപഃ സത്യം യദി മമ സത്യം ച വിഷ്ണുപൂജനമ് । തേന പുണ്യേന സദ്യോഽത്ര ദ്വിജോ ഭവതു വിജ്വരഃ
എന്റെ തപസ്സും വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചതും സത്യമായെങ്കിൽ, ആ പുണ്യഫലത്തിൽ ഈ ബ്രാഹ്മണൻ ഉടൻ രോഗമില്ലാതെ ജീവിക്കട്ടെ.
യദി മേ ച ഭവേത്സത്യം വ്രതം സത്യം തപഃശുചി । തേന പുണ്യേന സത്യേന ദ്വിജോ ഭo
എന്റെ വ്രതവും തപസ്സും സത്യവും ശുദ്ധവും ആണെങ്കിൽ, ആ സത്യപുണ്യഫലത്തിൽ ബ്രാഹ്മണൻ ജീവിക്കട്ടെ.
യദി നാരായണഃ സത്യഃ സര്വാത്മാ നിത്യവിഗ്രഹഃ । ജ്ഞാനാത്മകഃ ശിവഃ സത്യോ ദ്വിജോ ഭo
നാരായണൻ സത്യമായും, എല്ലാറ്റിന്റെയും ആത്മാവും, നിത്യരൂപിയും, ജ്ഞാനസ്വരൂപനും ശിവനും ആണെങ്കിൽ, ബ്രാഹ്മണൻ ജീവിക്കട്ടെ.
ബ്രഹ്മ സത്യം ച തേ ദേവാഃ പ്രകൃതിഃ പരമാ യദി । യജ്ഞഃ സത്യസ്തപഃ സത്യം ദ്വിജോ ഭo
ബ്രഹ്മയും ദേവന്മാരും പരമപ്രകൃതിയും യഥാർത്ഥം ആണെങ്കിൽ, യജ്ഞവും തപസ്സും സത്യമായാൽ, ബ്രാഹ്മണൻ ജീവിക്കട്ടെ.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ സാ വൃന്ദാ ധര്മ ക്രോഡേ ചകാര ച । തം ദൃഷ്ട്വാ ച കലാരൂപം രുരോദ കൃപയാസതീ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം വൃന്ദാ ധർമ്മത്തെ തൻ മടിയിൽ എടുത്തു. അവനെ ക്ഷയിച്ച രൂപത്തിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ആ പതിവ്രതാ സ്ത്രീ കരുണയോടെ കരഞ്ഞു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ മൂര്തിര്ധര്മഭാര്യാ ശുചാഽഽകുലാ । നിപത്യ വിഷ്ണുപാദേ യ ശിരസാ ചേത്യുവാച സാ
അപ്പോൾ തന്നെ ധർമ്മന്റെ ഭാര്യ ദുഃഖത്തിൽ അലമുറയിട്ട് വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ വീണു, തല കുനിഞ്ഞ് പറഞ്ഞു.
മൂര്തിരുവാച ഹേ നാഥ കരുണാസിന്ധോ ദീനബന്ധോ കൃപാം കുരു । തൂര്ണം ജീവയ കാന്തം മേ ജഗന്നാഥ കൃപാമയ
മൂർത്തി പറഞ്ഞു: കൃപയുടെ സമുദ്രമായ നാഥാ, ദീനരുടെ സ്നേഹിതാ, ദയചെയ്യണം. എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ ദയവായി ഉടൻ ജീവിപ്പിക്കണം, കരുണാമയനായ ലോകനാഥാ.
പതിഹീനാ ച യാ നാരീ പാപിനീ സാ ഭവാര്ണവേ । യഥാഽഽസ്യം ചക്ഷുര്വിരതം പ്രാണഹീനാ യഥാ തനൂഃ
ഭർത്താവില്ലാത്ത സ്ത്രീ പാപിനിയായി ഭവസമുദ്രത്തിൽ അകപ്പെടുന്നു, കാഴ്ചയില്ലാത്ത കണ്ണുപോലും, പ്രാണമില്ലാത്ത ശരീരമുപോലും.
മിതം ദദാതി ഹി പിതാ മിതം ഭ്രാദാ മിതം സുതഃ । മിതം ബന്ധുര്മിതം മാതാ സര്വദാതാ പതിഃ പ്രഭുഃ
ചെറുത് മാത്രമേ അച്ഛനും സഹോദരനും മകനും ബന്ധുവും അമ്മയും നൽകൂ. എന്നാൽ ഭർത്താവാണ് എല്ലാം നൽകുന്നവനും, യഥാർത്ഥ രക്ഷകനും.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ സാ ദേവീ തത്ര തസ്ഥൌ രുരോദ ച । ഉവാച വൃന്ദാം ണഗവാന്സര്വാത്മാ പ്രകൃതേഃ പരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ദേവി അവിടെ നിന്നു കരഞ്ഞു. അപ്പോൾ സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രകൃതിക്ക് അതീതനായ ഭഗവാൻ വൃന്ദയോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രീഭഗവാനുവാച ത്വയാഽഽയുസ്തപസാ ലബ്ധം യാവദായുശ്ച ബ്രഹ്മണഃ । തദേവ ദേഹി ധര്മായ ഗോലോകം ഗച്ഛ സുന്ദരി
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: നിന്റെ തപസ്സിലൂടെ നീ നേടിയ ആയുസ്സ്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആയുസ്സിനോളം നീ ധർമ്മത്തിന് നൽകുക. പിന്നെ, സുന്ദരിയേ, ഗോലോകത്തിലേക്ക് പോകൂ.
തന്വാഽനയാ ച തപസാ പശ്ചാന്മാം ച ലഭിഷ്യസി । പശ്ചാദ്ഗോലോകമാഗത്യ വാരാഹേ ച വരാനനേ
ഈ ശരീരവും തപസ്സും കൊണ്ടു പിന്നീടു നീ എന്നെ പ്രാപിക്കും. പിന്നീട്, വാരാഹകാലത്ത്, സുന്ദരമുഖിയായവളേ, ഗോലോകത്തിൽ എത്തും.
വൃഷഭാനസുതാ ത്വം ച രാധാച്ഛായാ ഭവിഷ്യസി । മത്കലാംശശ്ച രായാണസ്ത്വാം വിവാഹ ഗ്രഹീഷ്യതി
വൃഷഭാനുവിന്റെ മകളേ, നീ രാധയുടെ ഛായാരൂപം ആകും; എന്റെ ശക്തിയുടെ ഭാഗമായ രായാണൻ നിന്നെ വിവാഹം കഴിക്കും.
മാം ലഭിഷ്യസി രാസേ ച ഗോപീഭീ രാധയാ സഹ । രാധാ ശ്രീദാമശാപേന വൃഷഭാനസുതാ യദാ
ഗോപികളും രാധയും കൂടെ, രാസലീലയിൽ നീ എന്നെ പ്രാപിക്കും; രാധ, ശ്രീദാമന്റെ ശാപം മൂലം, വൃഷഭാനുവിന്റെ മകളായി ജനിക്കുമ്പോൾ.
സാ ചൈവ വാസ്തവീ രാധാ ത്വം ച ച്ഛായാസ്വരുപിണീ । വിവാഹകാലേ രായാണസ്ത്വാം ച ച്ഛായാം ഗ്രഹീഷ്യതി
അവളാണ് യഥാർത്ഥ രാധ, നീ അവളുടെ ഛായാരൂപം; വിവാഹസമയത്ത് രായാണൻ നിന്നെ, അഥവാ ഛായയെ, ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കും.
ത്വാം ദത്ത്വാ വാസ്തവീ രാധാ സാഽന്തര്ധാനാ ഭവിഷ്യതി । രാധൈവേതി വിമൂഢാശ്ച വിജ്ഞാസ്യന്തി
നിന്നെ നൽകി യഥാർത്ഥ രാധ അപ്രത്യക്ഷമാകും; ഭ്രമിതരായവർ നിന്നെയാണ് രാധയെന്ന് വിശ്വസിക്കുക.
സ്വപ്നേ രാധാപദാമ്ഭോജം ന രി പശ്യന്തി ബല്ലവാഃ । സ്വയം രാധാ മമ ക്രോഡേ ഛായാ രായാണകാമിനീ
സ്വപ്നത്തിൽ ഗോപന്മാർ രാധയുടെ പാദപദ്മം കാണുന്നില്ല; രാധ തന്നെ എന്റെ അങ്കത്താണ്, ഛായയാണ് രായാണന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ.
വിഷ്ണോശ്ച വചനം ശ്രുത്വാ ദദാവായുശ്ച സുന്ദരീ । ഉത്തസ്ഥൌ പൂര്ണ ധര്മശ്ച തപ്തകാഞ്ചനസംനിഭഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ സുന്ദരി താൻ തന്നെ സമർപ്പിച്ചു; പൂർണ്ണമായ ധർമ്മം ഉണർന്നു, ഉരുക്കിയ പൊന്നുപോലെ പ്രകാശിച്ചു.