തച്ച ജ്യോതിഃസ്വരൂപം ച മണ്ഡലാകാരമേവ ച
അത് പ്രകാശസ്വരൂപവും വട്ടാകൃതിയിലുള്ള ദീപ്തിയുമാണ്.
ആകാശമിവ വിസ്തീര്ണം സര്വവ്യാപകമവ്യയമ്
ആകാശംപോലെ അതി വിശാലവും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചും അക്ഷയവുമാണ് അത്.
വദന്തി യോഗിനസ്തത്ര പരം ബ്രഹ്മ സനാതനമ് 1.28.
അവിടെ തന്നെയാണ് യോഗികൾ പരമമായ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മം ഉണ്ടെന്നു പറയുന്നു.
നിരീഹം ച നിരാകാരം പരമാത്മാനമീശ്വരമ്
ആത്മാവ് ആഗ്രഹമില്ലാത്തതും രൂപരഹിതവുമായ പരമാത്മാവും ഈശ്വരനുമാണ്.
പരമാനന്ദരൂപം ച പരമാനന്ദകാരണമ് തത്രൈവ ലീനാ പ്രകൃതിഃ സര്വബീജസ്വരൂപിണീ
അത് പരമാനന്ദസ്വരൂപവും പരമാനന്ദത്തിന് കാരണവുമാണ്. അവിടെ തന്നെയാണ് എല്ലാ വിത്തുകളുടെ മൂലമായ പ്രകൃതിയും ലയിക്കുന്നത്.
യഥാഽഗ്നൌ ദാഹികാ ശക്തിഃ പ്രഭാ സൂര്യ്യേ യഥാ മുനേ
എങ്ങനെയെന്നാൽ, അഗ്നിയിൽ ദഹനശക്തിയും സൂര്യനിൽ പ്രകാശവും ഉള്ളതുപോലെ, മഹർഷേ,
യഥാ ശബ്ദശ്ച ഗഗനേ യഥാ ഗന്ധഃ ക്ഷിതൌ സദാ
ആകാശത്തിൽ ശബ്ദം എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നതുപോലെയും ഭൂമിയിൽ സുഗന്ധം എന്നും ഉള്ളതുപോലെയും,
സൃഷ്ട്യുന്മുഖേന തദ് ബ്രഹ്മ ചാംശേന പുരുഷഃ സ്മൃതഃ
അങ്ങനെ, സൃഷ്ടിക്കായി ബ്രഹ്മം ചിന്തിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഒരു ഭാഗം പുരുഷനായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ത്രിഗുണാ സാ ഹി തത്രൈവ പരാ ച്ഛായാമയീ സ്മൃതാ
അവിടെ അവൾ മൂന്നു ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയതും പരമമായ, നിഴൽപോലെയുള്ള രൂപമായും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
യഥാ മൃദാ കുലാലശ്ച ഘടം കര്തും ക്ഷമഃ സദാ
കുമാരൻ മണ്ണിൽ നിന്ന് എപ്പോഴും പാത്രം ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയുന്നതുപോലെ,
സ്വര്ണേന കുണ്ഡലം കര്ത്തും സ്വര്ണകാരഃ ക്ഷമോ യഥാ
പൊന്നിൽ നിന്ന് കുണ്ഡലം ഉണ്ടാക്കാൻ സ്വർണ്ണശില്പിക്ക് കഴിയുന്നതുപോലെ,
കുലാലസൃഷ്ടാ ന ച മൃന്നിത്യാ ചൈവ സനാതനീ
പാത്രം കുമാരൻ ഉണ്ടാക്കുന്നതാണ്, പക്ഷേ മണ്ണ് ശാശ്വതവും നിത്യവുമാണ്.
നിത്യം തത്പരമം ബ്രഹ്മ നിത്യാ ച പ്രകൃതിഃ സ്മൃതാ 1.28.
അങ്ങനെ തന്നെയാണ്, പരമമായ ബ്രഹ്മവും പ്രകൃതിയും നിത്യമാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
മൃദം സ്വര്ണം സമാഹര്തും കുലാലസ്വര്ണകാരകൌ
മണ്ണോ പൊന്നോ നേടാൻ കുമാരനും സ്വർണ്ണശില്പിയും ആവശ്യമുണ്ട്.
തസ്മാത്തത്പ്രകൃതേര്ബ്രഹ്മ പരമേവ ച നാരദ
അതുകൊണ്ട്, നാരദാ, പ്രകൃതിയെക്കാൾ ബ്രഹ്മം പരമമാണ്.
കേചിദ്വദന്തി തദ്ബ്രഹ്മ സ്വയം ച പ്രകൃതിഃ പുമാന്
ചിലർ പറയുന്നു ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് പ്രകൃതിയും പുരുഷനും എന്നും.
തദ്ബ്രഹ്മ പരമം ധാമ സര്വകാരണകാരണമ്
അത് ബ്രഹ്മം എന്നത് പരമമായ വാസസ്ഥലം, എല്ലാറ്റിനും കാരണം ആകുന്നതുമാണ്.
ബ്രഹ്മ ചാത്മാ ച സര്വേഷാം നിര്ലിപ്തം സാക്ഷിരൂപി ച
ബ്രഹ്മവും എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവും ഒന്നാണ്, അതിന് യാതൊന്നും ബാധിക്കാത്തത്, സാക്ഷിയായി നിലകൊള്ളുന്നതാണ്.
തദ്ബ്രഹ്മശക്തിഃ പ്രകൃതിഃ സര്വബീജസ്വരൂപിണീ
ആ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ശക്തി തന്നെയാണ് പ്രകൃതി, എല്ലാത്തിന്റെയും വിത്തായ രൂപം അവളാണ്.
തേജോരൂപം ച തദ്ബ്രഹ്മ ധ്യായന്തേ യോഗിനഃ സദാ
യോഗികൾ എപ്പോഴും ആ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രകാശത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ധ്യാനിക്കുന്നു.
തത്തേജഃ കസ്യ നാശ്ചര്യ്യം ധ്യായന്തേ പുരുഷം വിനാ
പുരുഷനെ കൂടാതെ ധ്യാനം ചെയ്യുമ്പോൾ ആ പ്രകാശം ആര്ക്ക് അത്ഭുതമല്ലേ?
ധ്യായന്തേ വൈഷ്ണവാസ്തസ്മാത്തത്ര രൂപം മനോഹരമ്
അതിനാൽ വൈഷ്ണവർ അവിടെ മനോഹരമായ ഒരു രൂപം ധ്യാനിക്കുന്നു.
തത്തേജോമണ്ഡലാകാരേ സൂര്യ്യകോടിസമപ്രഭേ 1.28.
ആ പ്രകാശവട്ടം പത്ത് കോടി സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും ആകുന്നു.
ലക്ഷകോട്യാ യോജനാനാം ചതുരസ്രം മനോഹരമ്
ലക്ഷം കോടിയോജന നീളമുള്ള മനോഹരമായ ചതുരശ്രം.
സുദൃശ്യം വര്തുലാകാരം യഥാ ചന്ദ്രസ്യ മണ്ഡലമ്
വളരെ വ്യക്തമായി കാണാവുന്ന, വട്ടംപോലെയുള്ളത്, ചന്ദ്രന്റെ വളയത്തെപ്പോലെയാണ്.
ഊര്ധ്വം ച നിത്യവൈകുണ്ഠാത്പഞ്ചാശത്കോടിയോജനമ്
നിത്യവൈകുണ്ഠത്തിന് മുകളിൽ അമ്പത് കോടിയോജന ഉയരത്തിൽ.
കാമധേനുഭിരാകീര്ണം രാസമണ്ഡലമണ്ഡിതമ്
കാമധേനുക്കൾ നിറഞ്ഞു, രാസമണ്ഡലത്താൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും ആകുന്നു.
ശതശൃങ്ഗം ശാതകുമ്ഭൈഃ സുദീപ്തം ശ്രീമദീപ്സിതമ് ।। । ലക്ഷകോട്യാ പരിമിതൈരാശ്രമൈഃ സുമനോഹരൈഃ
നൂറ് കുന്തുകളുള്ളത്, പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച ഉജ്ജ്വലമായ ഗോപുരങ്ങൾ, അതിമനോഹരവും ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നതും; ലക്ഷക്കോടിയോളം മനോഹരമായ ആശ്രമങ്ങൾ അവിടെ കാണാം.
ശതമന്ദിരസംയുക്തമാശ്രമം സുമനോഹരമ്
നൂറ് ക്ഷേത്രങ്ങൾ ചേർന്ന മനോഹരമായ ആശ്രമം.
കൌസ്തുഭേന്ദ്രേണ മണിനാ രാജിതം പരമോജ്ജ്വലമ്
കൗസ്തുഭം എന്ന മഹാമണിയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് അത്യന്തം ദീപ്തിയുള്ളത്.