അഹം ബ്രഹ്മാ ച വിഷ്ണുശ്ച ശേഷോ ധര്മോ മഹാന്വിരാട്
ഞാനും ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശേഷനും ധർമ്മവും മഹാവിരാടും—
യദ്വിശേഷണയുക്തം ച ദൃശ്യം പ്രത്യക്ഷമേവ ച
ഗുണങ്ങളുള്ളതും കാണാവുന്നതും അനുഭവിക്കാവുന്നതുമായ എല്ലാം—
വൈകുണ്ഠേ ച പുരാ പൃഷ്ടേ ധര്മേണ ബ്രഹ്മണാ തദാ 1.28.
മുന്പ് വൈകുണ്ഠത്തിൽ ധർമ്മൻ ബ്രഹ്മാവിനോടു ഇതു ചോദിച്ചിരുന്നു.
സാരഭൂതം ച തത്ത്വാനാമജ്ഞാനാന്ധകലോചനമ്
ഇത് സത്യങ്ങളുടെ സാരം, അജ്ഞാനത്തിൽ ആന്ധനായവർക്കു കണ്ണുപോലുള്ളത്.
പരമാത്മസ്വരൂപം ച പരം ബ്രഹ്മ സനാതനമ്
ഇതാണ് പരമാത്മാവിന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം, പരമവും ശാശ്വതവുമായ ബ്രഹ്മം.
പ്രാണാഃ പഞ്ച സ്വയം വിഷ്ണുര്മനോ ബ്രഹ്മാ പ്രജാപതിഃ
അഞ്ചു പ്രാണന്മാരും വിഷ്ണുവാണ്, മനസ്സ് ബ്രഹ്മാവും പ്രജാപതിയും ആണ്.
ആത്മാധീനാ വയം സര്വേ സ്ഥിതേ തസ്മിന്വയം സ്ഥിതാഃ
നാം എല്ലാവരും ആത്മാവിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; അത് നിലനിൽക്കുമ്പോൾ നാം നിലനിൽക്കുന്നു.
ജീവസ്തത്പ്രതിബിമ്ബം ച സര്വഭോഗീ ഹി കര്മണാമ്
ജീവൻ അതിന്റെ പ്രതിബിംബമാണ്; എല്ലാ കർമ്മഫലങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നവൻ.
ബിമ്ബം ഘടേഷു ഭഗ്നേഷു പ്രലീനം ചന്ദ്രസൂര്യ്യയോഃ
പാത്രങ്ങൾ തകർന്നാൽ അതിലെ പ്രതിബിംബം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതുപോലെ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും കാണുന്ന രൂപങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമാവുന്നു.
ഏകമേവ പരം ബ്രഹ്മ ശേഷേ വത്സ ഭവക്ഷയേ
ലോകം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, പ്രിയനായവാ, പരമമായ ബ്രഹ്മം മാത്രം ശേഷിക്കും.
തച്ച ജ്യോതിഃസ്വരൂപം ച മണ്ഡലാകാരമേവ ച
അത് പ്രകാശസ്വരൂപവും വട്ടാകൃതിയിലുള്ള ദീപ്തിയുമാണ്.
ആകാശമിവ വിസ്തീര്ണം സര്വവ്യാപകമവ്യയമ്
ആകാശംപോലെ അതി വിശാലവും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചും അക്ഷയവുമാണ് അത്.
വദന്തി യോഗിനസ്തത്ര പരം ബ്രഹ്മ സനാതനമ് 1.28.
അവിടെ തന്നെയാണ് യോഗികൾ പരമമായ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മം ഉണ്ടെന്നു പറയുന്നു.
നിരീഹം ച നിരാകാരം പരമാത്മാനമീശ്വരമ്
ആത്മാവ് ആഗ്രഹമില്ലാത്തതും രൂപരഹിതവുമായ പരമാത്മാവും ഈശ്വരനുമാണ്.
പരമാനന്ദരൂപം ച പരമാനന്ദകാരണമ് തത്രൈവ ലീനാ പ്രകൃതിഃ സര്വബീജസ്വരൂപിണീ
അത് പരമാനന്ദസ്വരൂപവും പരമാനന്ദത്തിന് കാരണവുമാണ്. അവിടെ തന്നെയാണ് എല്ലാ വിത്തുകളുടെ മൂലമായ പ്രകൃതിയും ലയിക്കുന്നത്.
യഥാഽഗ്നൌ ദാഹികാ ശക്തിഃ പ്രഭാ സൂര്യ്യേ യഥാ മുനേ
എങ്ങനെയെന്നാൽ, അഗ്നിയിൽ ദഹനശക്തിയും സൂര്യനിൽ പ്രകാശവും ഉള്ളതുപോലെ, മഹർഷേ,
യഥാ ശബ്ദശ്ച ഗഗനേ യഥാ ഗന്ധഃ ക്ഷിതൌ സദാ
ആകാശത്തിൽ ശബ്ദം എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നതുപോലെയും ഭൂമിയിൽ സുഗന്ധം എന്നും ഉള്ളതുപോലെയും,
സൃഷ്ട്യുന്മുഖേന തദ് ബ്രഹ്മ ചാംശേന പുരുഷഃ സ്മൃതഃ
അങ്ങനെ, സൃഷ്ടിക്കായി ബ്രഹ്മം ചിന്തിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഒരു ഭാഗം പുരുഷനായി അറിയപ്പെടുന്നു.
ത്രിഗുണാ സാ ഹി തത്രൈവ പരാ ച്ഛായാമയീ സ്മൃതാ
അവിടെ അവൾ മൂന്നു ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയതും പരമമായ, നിഴൽപോലെയുള്ള രൂപമായും ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
യഥാ മൃദാ കുലാലശ്ച ഘടം കര്തും ക്ഷമഃ സദാ
കുമാരൻ മണ്ണിൽ നിന്ന് എപ്പോഴും പാത്രം ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയുന്നതുപോലെ,
സ്വര്ണേന കുണ്ഡലം കര്ത്തും സ്വര്ണകാരഃ ക്ഷമോ യഥാ
പൊന്നിൽ നിന്ന് കുണ്ഡലം ഉണ്ടാക്കാൻ സ്വർണ്ണശില്പിക്ക് കഴിയുന്നതുപോലെ,
കുലാലസൃഷ്ടാ ന ച മൃന്നിത്യാ ചൈവ സനാതനീ
പാത്രം കുമാരൻ ഉണ്ടാക്കുന്നതാണ്, പക്ഷേ മണ്ണ് ശാശ്വതവും നിത്യവുമാണ്.
നിത്യം തത്പരമം ബ്രഹ്മ നിത്യാ ച പ്രകൃതിഃ സ്മൃതാ 1.28.
അങ്ങനെ തന്നെയാണ്, പരമമായ ബ്രഹ്മവും പ്രകൃതിയും നിത്യമാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
മൃദം സ്വര്ണം സമാഹര്തും കുലാലസ്വര്ണകാരകൌ
മണ്ണോ പൊന്നോ നേടാൻ കുമാരനും സ്വർണ്ണശില്പിയും ആവശ്യമുണ്ട്.
തസ്മാത്തത്പ്രകൃതേര്ബ്രഹ്മ പരമേവ ച നാരദ
അതുകൊണ്ട്, നാരദാ, പ്രകൃതിയെക്കാൾ ബ്രഹ്മം പരമമാണ്.
കേചിദ്വദന്തി തദ്ബ്രഹ്മ സ്വയം ച പ്രകൃതിഃ പുമാന്
ചിലർ പറയുന്നു ബ്രഹ്മം തന്നെയാണ് പ്രകൃതിയും പുരുഷനും എന്നും.
തദ്ബ്രഹ്മ പരമം ധാമ സര്വകാരണകാരണമ്
അത് ബ്രഹ്മം എന്നത് പരമമായ വാസസ്ഥലം, എല്ലാറ്റിനും കാരണം ആകുന്നതുമാണ്.
ബ്രഹ്മ ചാത്മാ ച സര്വേഷാം നിര്ലിപ്തം സാക്ഷിരൂപി ച
ബ്രഹ്മവും എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവും ഒന്നാണ്, അതിന് യാതൊന്നും ബാധിക്കാത്തത്, സാക്ഷിയായി നിലകൊള്ളുന്നതാണ്.
തദ്ബ്രഹ്മശക്തിഃ പ്രകൃതിഃ സര്വബീജസ്വരൂപിണീ
ആ ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ശക്തി തന്നെയാണ് പ്രകൃതി, എല്ലാത്തിന്റെയും വിത്തായ രൂപം അവളാണ്.
തേജോരൂപം ച തദ്ബ്രഹ്മ ധ്യായന്തേ യോഗിനഃ സദാ
യോഗികൾ എപ്പോഴും ആ ബ്രഹ്മത്തെ പ്രകാശത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ധ്യാനിക്കുന്നു.