ബ്രഹ്മാണാനാം വ൨ഷ്ണവാനാമഭക്ഷ്യം മത്സ്യമേവ ച । ഇതരേഷാമഭക്ഷ്യം ച പഞ്ചപര്വസു നിശ്ചിതമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും വൈഷ്ണവന്മാർക്കും മീൻ കഴിക്കരുത്. മറ്റുള്ളവർക്ക് അഞ്ചു സംയുക്തങ്ങളുള്ള ജീവികൾ കഴിക്കരുതെന്ന് ഉറപ്പാണ്.
പിതൃദേവാവശേഷേ ച ഭക്ഷ്യം മാംസം ന ദൂഥിതമ് । പഞ്ചപര്വസു ത്യാജ്യം ച സര്വേഷാം മനുരബ്രവീത്
പിതൃകർമയോ ദേവാർച്ചനയോ ആയാൽ പഴകാത്ത മാംസം കഴിക്കാം. എന്നാൽ എല്ലാവർക്കും അഞ്ചു സംയുക്തങ്ങളുള്ള ജീവികൾ ഒഴിവാക്കണമെന്ന് മനു പറഞ്ഞു.
അസംസ്കൃതം ച ലവണം തൈലം ചാഭക്ഷ്യമേവ ച । ഭക്ഷ്യം പവിത്രം സര്വേഷാം വ്യഞ്ജനം വഹ്നിസംസ്കൃതമ്
സംസ്കരിക്കാത്ത ഉപ്പ്, എണ്ണ എന്നിവയും കഴിക്കരുത്. എല്ലാവർക്കും ശുദ്ധമായത് അഗ്നിയിൽ പാകം ചെയ്ത വിഭവങ്ങളാണ്.
ഏകഹസ്തേ ഘൃതം തോയമഭക്ഷ്യം സര്വമംമതമ് । ആവിലം കൃമിയുക്തം ച പരിശുദ്ധം ച നിര്മലമ്
ഒരു കൈ കൊണ്ട് എടുത്ത നെയ്യും വെള്ളവും എല്ലാവർക്കും കഴിക്കരുത്. മങ്ങിയതോ കീടമുള്ളതോ അശുദ്ധമായതോ ആയവയെ ശുദ്ധമാക്കി മാത്രം ഉപയോഗിക്കണം.
അഭക്ഷ്യം ബ്രഹ്മാണാനാം ച വൈഷ്ണവാനാം വിശേഷതഃ । അനിവേദ്യം ഹരേരേവ യതീനാം ബ്രഹ്മചാരിണാമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും പ്രത്യേകിച്ച് വൈഷ്ണവന്മാർക്കും ചില ഭക്ഷ്യങ്ങൾ വിലക്കിയിരിക്കുന്നു. സന്ന്യാസികൾക്കും ബ്രഹ്മചാരികൾക്കും ഹരിക്ക് സമർപ്പിക്കാത്തത് കഴിക്കരുത്.
പിപീലികാമിശ്രിതം ച മധു ഗവ്യം ഗുഡം തഥാ । യത്കിംചിദ്വസ്തു വാ താത ന ഭക്ഷ്യം ച ശ്രുതൌ ശ്രുതമ്
ചെറുവണ്ടികൾ കലർന്ന തേൻ, പശുവിന്റെ പാൽ, ശർക്കര തുടങ്ങിയവയും, അത്തരം മറ്റെന്തെങ്കിലും വസ്തുക്കളും, പ്രിയപുത്രാ, ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറയുന്നതുപോലെ കഴിക്കരുത്.
പക്ഷിഭക്ഷ്യം കീടഭക്ഷ്യം ശൃദ്ധം പക്വഫലം തഥാ । കാകഭക്ഷ്യമഭക്ഷ്യം ച സര്വേഷാം ദ്രവ്യമേവ ച
പക്ഷികൾ കഴിച്ചതോ കീടങ്ങൾ തിന്നതോ പാകം ചെയ്തതോ പാകമായ പഴം, കാക്ക കഴിച്ചതോ അത്തരം ഭക്ഷ്യങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും വിലക്കിയിരിക്കുന്നു.
ഘൃതപക്വം തൈലപക്വം മിഷ്ടാന്നം ശൂദ്രസംസ്കൃതമ് । അഭക്ഷ്യം ബ്രാഹ്മണാനാം ച ശൂദ്രഭക്ഷ്യം ച പീഠകമ്
നെയ്യിലോ എണ്ണയിലോ പാകം ചെയ്ത മധുരഭക്ഷ്യങ്ങളും ശൂദ്രന്മാർ പാകം ചെയ്ത വിഭവങ്ങളും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് കഴിക്കരുത്. ശൂദ്രഭക്ഷ്യങ്ങളെ പീഠകം എന്നു പറയുന്നു, അത് ഒഴിവാക്കണം.
സര്വേഷാമശുചീനാം ച ജലമന്നം പരിത്യജേത് । ആശൌചാന്താത്പരദിനേ ശുദ്ധമേവ ന സംശയഃ
അശുദ്ധരിൽനിന്നുള്ള വെള്ളവും അന്നവും എല്ലാവരും ഒഴിവാക്കണം. അശൗചം കഴിഞ്ഞ് അടുത്ത ദിവസം ശുദ്ധമായതേ മാത്രം കഴിക്കണം, സംശയമില്ല.
വിപാകം കര്മണാമേവ ദുഷ്കരം ശ്രുതിസംമതമ് । ഭക്ഷ്യാഭക്ഷ്യം ച കഥിതം യഥാജ്ഞാനം വ്രചേശ്വര
കർമ്മഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്, ശാസ്ത്രങ്ങൾ അങ്ങനെ പറയുന്നു. എന്തു കഴിക്കാം, എന്ത് ഒഴിവാക്കണം എന്നതും ജ്ഞാനപ്രകാരം വിശദീകരിച്ചു, വ്രതേശ്വരാ.
ക്രമാച്ചതുര്ഷു വേദേഷു ചൌക്തം മതചതുഷ്ടയമ് । സര്വേഷാം സാരഭൂതം ച കഥയാമി പിതഃ ശൃണു
നാലു വേദങ്ങളിലും നാലു അഭിപ്രായങ്ങൾ ക്രമമായി പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എല്ലാം ചേർന്ന സാരം ഞാൻ പറയാം, അച്ഛാ, കേൾക്കൂ.
നാഭുക്തം ക്ഷീയതേ കര്മ കല്പകോടിശതൈരപി । അവശ്യമേവ ഭോക്തവ്യം കൃതം കര്മ ശുഭാശുഭമ്
അനുഭവിക്കാത്ത കർമ്മം കോടിക്കണക്കിന് കാലം കഴിഞ്ഞാലും നശിക്കില്ല. ചെയ്യപ്പെട്ട നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ കർമ്മം നിർബന്ധമായും അനുഭവിക്കേണ്ടതാണു.
തീര്ഥാനാം ച സുരാണാം ച സഹായേന നൃണാമപി । കിംചിദ്ഭവതി സാഹായ്യം കായവ്യൂഹേന സര്വതഃ
ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും ദേവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും ശരീരത്തിന്റെ ക്രമീകരണത്തിൽനിന്ന് ചില സഹായം ലഭിക്കുന്നു.
പ്രായശ്ചിതാനി ചീര്ണാനി നിശ്ചിതമമത്പരാങമുഖമ് । ന നിഷ്പുനന്തി ഹേ താത സുരാകുമ്ഭമിവാഽഽപഗാഃ
എന്ത് പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്താലും, എങ്കിൽ മനസ്സ് എന്നിലേക്കില്ലെങ്കിൽ, പ്രിയപുത്രാ, അത് ശുദ്ധിയുണ്ടാക്കില്ല; നദികൾ മദ്യപാത്രം ശുദ്ധിയാക്കാത്തതുപോലെ.
പ്രായശ്ചിത്തേന പുണ്യേന ന ഹി ശുധ്യന്തി മാനവാ । സര്വാരമ്ഭേണ വൈശ്യേന്ദ്ര ദാനേന യോഗതോഽപി വാ
പ്രായശ്ചിത്തത്താലോ പുണ്യത്താലോ മനുഷ്യർ ശുദ്ധിയാകുന്നില്ല. യാതൊരു ശ്രമത്താലോ, ദാനത്താലോ, യോഗത്താലോ പോലും അല്ല, വൈശ്യേന്ദ്രാ.
ശുഭാശുഭം ച യത്കര്മ വിനാ ഭോഗാന്ന ച ക്ഷയഃ । ഭോഗേന ശുദ്ധിമാപ്നോതി തതോ മുക്തിര്ഭവേന്നൃണാമ്
നല്ലതോ ചീത്തയോ ആയ കർമ്മം അനുഭവം കൂടാതെ കുറയില്ല. അനുഭവിച്ചാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും, അതിനുശേഷം മനുഷ്യർക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ന നഷ്ടം ദുഷ്കൃതം കര്മ സുകൃതേന ച കര്മണാ । ന നഷ്ടം സുകൃതം കര്മ കൃതേന ദുഷ്കൃതേന ച
ചീത്ത കർമ്മം നല്ല കർമ്മം ചെയ്താലും നശിക്കില്ല; നല്ല കർമ്മം ചെയ്താലും ചീത്ത കർമ്മം കൊണ്ടു അത് നശിക്കില്ല.
യജ്ഞേന തപസാ വാഽപി വ്രതേനാനശനേന ച । തീര്ഥസ്നാനേന ദാനേന ജപേന നിയമേന ച
യാഗം, തപസ്സ്, വ്രതം, ഉപവാസം, തീർത്ഥസ്നാനം, ദാനം, ജപം, നിയമം എന്നിവയാൽ,
ഭുവഃ പ്രദക്ഷിണേനൈവ പുരാണശ്രവണേന ച । ഉപദേണേന പുണ്യേന പൂജയാ ഗുരുദേവയോഃ
ഭൂമിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നത്, പുരാതന ശാസ്ത്രങ്ങൾ കേൾക്കുന്നത്, പുണ്യമായ ഉപദേശം, ഗുരുവിനെയും ദേവതയെയും ആരാധിക്കുന്നത് — ഇവയിലൂടെ പുണ്യഫലം ലഭിക്കുന്നു.
സ്വധര്മാചരണേനൈവാതിഥീനാം പൂജനേന ച । ബ്രഹ്മണാം പൂജനേനൈവ ഭോജനേന വിശേഷതഃ
സ്വധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നത്, അതിഥികളെ ആദരിക്കുന്നത്, ബ്രാഹ്മണരെ പൂജിക്കുന്നത്, പ്രത്യേകിച്ച് ഭക്ഷണം നൽകുന്നത് — ഇവയിലൂടെ പുണ്യഫലം ലഭിക്കുന്നു.
യദ്ധത്തമപി വിപ്രായ തത്പ്രാപ്തം പൂര്ണരൂപതഃ । ബീജരൂപം ച തദ്ദാനം ക്ഷേത്രരൂപം ച ബ്രഹ്മണഃ ൪൫ ഏകേന കര്മണാ താത സ്വര്ഗം പ്രാപ്നോതി മാനവഃ । കര്മണാ ന ഹി മോക്ഷം ച തദേവ മമ സേവയാ
ബ്രാഹ്മണന് നൽകിയതൊന്നും മുഴുവനായും തിരിച്ചുകിട്ടുന്നു; ആ ദാനം വിത്തുപോലാണ്, ബ്രാഹ്മണൻ നിലംപോലാണ്. ഒരൊറ്റ കർമ്മംകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗം നേടും; കർമ്മം കൊണ്ട് മോക്ഷം കിട്ടില്ല, അതു എന്റെ സേവനത്തിലൂടെ മാത്രമാണ്.
സ്വര്ഗം ച സുകൃതേനൈവ നരകം ദുഷ്കൃതേന ച । വ്യാധിര്ജന്മ ച യോനൌ ച കുത്സിതേ ച തതഃ ശുചിഃ
നല്ല കർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ട് സ്വർഗ്ഗം, ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ കൊണ്ട് നരകം; രോഗം, ജനനം, താഴ്ന്ന ജന്മം എന്നിവ അതിന്റെ ഫലമായി, പിന്നെ ശുദ്ധമായ ജന്മം ലഭിക്കും.
ഗോഘ്നോ യോ ബ്രാഹ്മണാനാം ച കാമതശ്ചോപപാതകീ । ദന്ദശൂകത്വമാപ്നോതി ഗോലോമസമവര്ഷകമ്
കാളയെയും ബ്രാഹ്മണനെയും കൊല്ലുന്നവനും, ആഗ്രഹം കൊണ്ടുള്ള വലിയ പാപങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവനും, ശൂകത്തിൽ കൃമിയായി, മുടി വീഴുന്ന കാളയായി ജനിക്കുന്നു.
സര്പേണ ഭക്ഷിതസ്തേന ച്വാലയാ ഗരലസ്യ ച । തൃഷിതോ വ്യഥിതശ്ചൈവ നിരാഹാരഃ കൃശോദരഃ
അവൻ പാമ്പ് കൊണ്ട് ഭക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു, നായയുടെ വിഷം കൊണ്ട് വേദനിക്കുന്നു, ദാഹവും വേദനയും അനുഭവിക്കുന്നു, ഭക്ഷണം ഇല്ലാതെ, ക്ഷീണിച്ച വയറോടെ.
തതഃ കുണ്ഡാത്സമുത്ഥായ ഗൌര്ഭവേല്ലോമവര്ഷകമ് । തതഃ കുഷ്ഠീ ച ചാണ്ഡാലോ വര്ഷലക്ഷംതതോ നരഃ
അവൻ കുണ്ടിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന് മുടി വീഴുന്ന കാളയായി മാറുന്നു; പിന്നെ കുഷ്ടരോഗിയും ചാണ്ടാളനും ആയിരംവർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം മനുഷ്യനായി ജനിക്കുന്നു.
തദാ ഭവേദ്ബ്രാഹ്മണശ്ച കുഷ്ഠയുക്തോ ഹി കര്മണാ । ഭോജയിത്വാ വിപ്രലക്ഷം നിര്വ്യാധിശ്ച ഭവേച്ഛുചിഃ
അവൻ കർമ്മം കൊണ്ടു കുഷ്ടരോഗമുള്ള ബ്രാഹ്മണനായി ജനിക്കുന്നു; ലക്ഷം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണം നൽകുമ്പോൾ രോഗമില്ലാതെ ശുദ്ധനാകും.
അകാമതസ്തദര്ധം ച ക്ഷത്രിയസ്യാപി കാമതഃ । അകാമതസ്തദര്ധം ച തദര്ധം ച വിശസ്തഥാ
ആഗ്രഹമില്ലാതെ ചെയ്താൽ അതിന്റെ പാതി ക്ഷത്രിയന് ബാധിക്കും; ആഗ്രഹത്തോടെ ചെയ്താൽ അതിന്റെ പാതി വൈശ്യനും അനുഭവിക്കും.
തദര്ധ ശൂദ്രഗോഘ്നശ്ച ഭുങ്ക്തേ പാപം ന സംശയഃ । പ്രായശ്ചിത്തേന ശുദ്ധശ്ച ഭുങ്ക്തേ ശേഷം ച കര്മണഃ
കാളയെ കൊല്ലുന്ന ശൂദ്രന് പാപത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് ലഭിക്കും, സംശയമില്ല; പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്താൽ ശുദ്ധനാകും, ശേഷിക്കുന്ന കർമ്മഫലം അനുഭവിക്കും.
അനുകല്പേ ചതുര്ഥം ച പാപം ഭുങ്ക്തേ ന സംശയഃ । ചതുര്ഗുണം ച ഗോഘ്നാനാം ബ്രാഹ്മണാനാം ച പാതകമ്
അത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ പാപത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് ലഭിക്കും, സംശയമില്ല; കാളയും ബ്രാഹ്മണനും കൊല്ലുന്നവരുടെ പാപം നാലു മടങ്ങ് കൂടുതലാണ്.
ഭുങ്ക്തേ പാപം ച ബ്രഹ്മന്നോ ബ്രാഹ്മണാശ്ചേതരോഽപി വാ । ക്രമേണാനേന ബോധ്യം ച കാമതോഽകാമതോഽപി വാ
ബ്രാഹ്മണനെയോ മറ്റൊരാളെയോ കൊല്ലുന്നവന് പാപം ലഭിക്കും; ആഗ്രഹത്തോടെ ചെയ്താലും ആഗ്രഹമില്ലാതെ ചെയ്താലും, ക്രമമായി ഇതു മനസ്സിലാക്കണം.