സര്വാധാരസ്വരൂപാ സാ കലയാ സാ വസുംധരാ । കലയാ തുലസീ ഗങ്ഗാ കലയാ സര്വയോഷിതഃ
അവൾ എല്ലാറ്റിനും ആധാരസ്വരൂപമാണ്; അവളുടെ ഭാഗത്തിൽ ഭൂമി, മറ്റൊരു ഭാഗത്തിൽ തുളസി, ഗംഗ, എല്ലാ സ്ത്രീകളും അവളുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
സൃഷ്ടിം കരോമി ച യയാ താത ശക്ത്യാ പുനഃ പുനഃ । ദൃഷ്ട്വാ താം രാസമധ്യസ്ഥാം മമ ക്രീഡാ
പ്രിയനേ, അവളുടെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ ഈ ലോകം വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുന്നു; അവളെ രാസമദ്ധ്യത്തിൽ കാണുമ്പോൾ എന്റെ കളി—
ബഭൂവ സുചിരം താത യാവദ്വൈ ബ്രഹ്മണഃ ശതമ് । അത്യദ്ഭുതം കൌതുകം ച മഹാശ്രൃങ്ഗാരമീപ്സിതമ്
പ്രിയനേ, ആ കളി ദീർഘകാലം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ നൂറു വർഷം വരെ നീണ്ടു; അത്ഭുതകരവും വിചിത്രവുമായ അതിൽ പരമശൃംഗാരവും നിറഞ്ഞിരുന്നു.
തയോര്ദ്വയോര്ധര്മരാശിഃ സുസ്രാവ രാസമണ़്ഡലേ । തസ്മാന്മനോഹരം ജജ്ഞേ നാമനാകാരസരോവരമ്
അവരിരുവരിൽ നിന്ന് ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രവാഹം രാസമണ്ഡലത്തിൽ ഒഴുകി; അതിൽ നിന്ന് മനോഹരമായ, രൂപരഹിതമായ ഒരു തടാകം ഉദിച്ചു.
പപാത ധര്മധാരാഽധോ വേഗേന വിശ്വഗോലകേ । ബഭൂവ ജലബൂര്ണം ച ബ്രഹ്മാണ്ഡാനാം ച ഗോലകമ്
ധർമ്മത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് വേഗത്തിൽ താഴേക്ക് വിശ്വഗോളത്തിൽ വീണു; അതു വെള്ളം നിറഞ്ഞു, ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളുടെ ഗോളമായി മാറി.
ജലപൂര്ണ പുരാ സര്വ ശൃഷ്ടിശൂന്യം വ്രജേശ്വര । ശ്രുങ്ഗാരാന്തേ ച തസ്യാം ച വീര്യാധാനം മയാ കൃതമ്
പണ്ടു, വൃന്ദാവനേശ്വരാ, എല്ലാം വെള്ളം നിറഞ്ഞു സൃഷ്ടി ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ, ആ കളിയുടെ അവസാനം ഞാൻ അവിടെ എന്റെ വീര്യം വെച്ചു.
ദധാര ഗര്ഭ സാ രാധാ യാവദ്വൈ ബ്രഹ്മണാഃ ശതമ് । സുസ്രാവ സാ തദന്തേ ച ഡിമ്ഭം ച പരമാദ്ഭുതമ്
രാധാ ബ്രഹ്മാവിന്റെ നൂറു വർഷം വരെ ഗർഭം ധരിച്ചു; അവസാനം അവൾ അത്ഭുതകരമായ ഒരു ശിശുവിനെ പ്രസവിച്ചു.
ചുകോപ ദേവീ തം ദൃഷ്ട്വാ രുരോദ വിഷസാദ സാ । പാദേന പ്രേരയാമാസ തമധോ വിശ്വഗോലകേ
അത് കണ്ടു ദേവി കോപിച്ചു, അവൾ കരഞ്ഞു ദു:ഖിച്ചു; അവളുടെ കാലുകൊണ്ട് അതിനെ താഴേക്ക് വിശ്വഗോളത്തിൽ തള്ളിയിട്ടു.
സ പപാത ജലേ താത സര്വാധാരോ മഹാന്വിരാട് । ദൃഷ്ട്വാഽപത്യം ജലസ്ഥം ച മയാ ശപ്താ ച സാ പുരാ
പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, മഹത്തായ വിരാട്, എല്ലാറ്റിനും ആധാരമായവൻ, വെള്ളത്തിലേക്ക് വീണു. തന്റെ മകനെ വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ഞാൻ മുമ്പ് ശപിച്ചിരുന്ന അവൾ—
അനപത്യാ ച സാ രാഥാ മച്ഛാപേന പുരാ വിഭോ । തേന പ്രസൂതാഃ ക്രമതോ ദുര്ഗാ ലക്ഷ്മീഃ സരസ്വതീ
രാഥ എന്ന അവൾക്ക്, എന്റെ ശാപം മൂലം, മുമ്പ് കുട്ടികളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, അതുകൊണ്ടാണ് ദുർഗ്ഗ, ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി എന്നിങ്ങനെ അവളിൽ നിന്ന് തനതായ ക്രമത്തിൽ ജനിച്ചത്.
ചതസ്രഃ പരിബൂര്ണാസ്താഃ പ്രസൂതാശ്ച സുനിശ്ചിതമ് । ദേവ്യോഽന്യാശ്ചാപി കാമിന്യസ്താഃ പ്രസൂതാ വ്രജേശ്വര
ആ നാലു ദേവികൾ ഓരോരുത്തരും പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ ജനിച്ചു; ഉറപ്പായും, മറ്റു ദേവികളും ആഗ്രഹമുള്ള സ്ത്രീകളും അവിടെ ജനിച്ചു, വ്രജരാജാവേ.
കലയാ പ്രഭവോ യാസാം കലാംശാംശേന വാ വ്രജ । ജജ്ഞേ മഹാന്വിരാഡ്യേന ഡിമ്ഭേന കലയാഽഽശ്രയഃ
അവരിൽ ചിലർ ഒരു ഭാഗത്തിൽ നിന്ന്, ചിലർ അതിന്റെ ഭാഗഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന്, ചിലർ ഭാഗത്തിന്റെ ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു, വ്രജരാജാവേ; മഹാവിരാട് ഒരു ഭാഗത്തിന്റെ ആശ്രയത്തിൽ, മുട്ടിനകത്ത് ജനിച്ചു.
അമൃതാങ്ഗുഷ്ഠപീയൂഷം മയാ ദത്തം പപൌ ച സഃ । ജലേ സ്ഥാവരരൂപശ്ച ശേതേ ച നിജകര്മണഃ
അമൃതം നിറഞ്ഞ വിരലിൽ നിന്നുള്ള പാനീയം ഞാൻ നൽകിയപ്പോൾ, അവൻ അതു കുടിച്ചു; വെള്ളത്തിൽ അചഞ്ചലമായ രൂപത്തിൽ, സ്വന്തം കർമ്മപ്രകാരം അവൻ അവിടെ കിടന്നു.
ഉപധാനം ജലം തല്പം തസ്യ യോഗബലേന ച । തസ്യ ലോമ്നാം ച കൂപാനി ജലപൂര്ണാനി സംതതമ്
അവന്റെ യോഗശക്തിയാൽ വെള്ളം അവന്റെ കിടക്കയും തലയണയും ആയി; അവന്റെ രോമരന്ധ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തുടർച്ചയായി വെള്ളം നിറഞ്ഞ കിണറുകൾ ഉദിച്ചുവന്നു.
പ്രത്യേകം ക്രമതസ്തേഷു ശേതേ ക്ഷുദ്രവിരാട് പുനഃ । സഹസ്രപത്രം കമലം ജജ്ഞേ ക്ഷുദ്രസ്യ നാഭിതഃ
അവയിൽ ഓരോന്നിലും, ക്രമമായി, ചെറിയ വിരാട് വീണ്ടും കിടന്നു; ആ ചെറിയവന്റെ നാഭിയിൽ നിന്ന് ആയിരം ദളങ്ങളുള്ള താമര പിറന്നു.
തത്ര ജജ്ഞേ വരോ ബ്രഹ്മാ തേനായം കമലോദ്ഭവഃ । തത്രാഽഽവിര്ഭൂയ സ വിധിശ്ചിന്താഗ്രസ്തോ ബഭൂവ സഃ
അവിടെ അതുല്യനായ ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ 'താമരയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി, ആ സ്രഷ്ടാവ് ആലോചനയിൽ മുഴുകി.
കസ്മാദ്ദേഹഃക്വാ മാതാ മേ പിതാ വാ ക്വ ച ബാന്ധവഃ । ദിവ്യം ത്രിലക്ഷവര്ഷഞ്ച ബഭ്രാമ കമലാന്തരേ
'എവിടുനിന്നാണ് ഈ ശരീരം? എവിടെയാണ് എന്റെ അമ്മ, അച്ഛൻ, ബന്ധുക്കൾ?' എന്നിങ്ങനെ ചോദിച്ചു, ദിവ്യമായ മൂന്ന് ലക്ഷം വർഷം താമരയ്ക്കുള്ളിൽ അവൻ അലയിച്ചു.
തതോ ദിവ്യം പഞ്ചലക്ഷം സസ്മാര തപസാ ച മാമ് । തദാ മയാ ദത്തമന്ത്രം ജജാപ കമലാന്തരേ
അതിനുശേഷം, അഞ്ചുലക്ഷം ദിവ്യവർഷം, അവൻ തപസ്സോടെ എന്നെ ഓർത്തു; അപ്പോൾ ഞാൻ നൽകിയ മന്ത്രം താമരയ്ക്കുള്ളിൽ ജപിച്ചു.
ദിവ്യവര്ഷസപ്തലക്ഷം നിയതം സംയതഃ ശുചിഃ । തദാ മത്തോ വരം ലബ്ധ്വാ സ്രഷ്ടാ സൃഷ്ടിം ചകാര സഃ
ഏഴുലക്ഷം ദിവ്യവർഷം, നിയന്ത്രണത്തിലും ശുദ്ധിയിലും അവൻ നിലകൊണ്ടു; അപ്പോൾ എന്നിൽ നിന്ന് വരം ലഭിച്ച ശേഷം, സൃഷ്ടാവായി സൃഷ്ടി നടത്തി.
മായയാ പ്രതി ബ്രഹ്മാണ്ഡേ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാത്മകാഃ । ദിക്പാലാ ദ്വാദശാദിത്യാ രുദ്രാശ്ചൈകാദശാപി ച
മായയുടെ ശക്തിയാൽ, ഓരോ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലും ബ്രഹ്മാവിന്റെ, വിഷ്ണുവിന്റെ, ശിവന്റെ സ്വഭാവമുള്ളവർ; ദിശാപാലകർ, പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാർ, പതിനൊന്നു രുദ്രന്മാർ—
നവഗ്രഹാഷ്ടൌ വസവോ ദേവാഃ കോടിത്രയം തഥാ । ബ്രാഹ്മണാക്ഷത്രവിട്ശൂദ്രാ യക്ഷഗന്ധര്വകിന്നരാഃ
ഒമ്പത് ഗ്രഹങ്ങൾ, എട്ട് വസുക്കൾ, ദേവന്മാർ—മൂന്നു കോടി; ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ, യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ—
ഭൂതാദയോ രാങസാശ്ചാപ്യേവം സര്വം ചരാചരമ് । വിശ്വേ വിശ്വേ വിനിര്മാണാഃ സ്വര്ഗാഃ സപ്ത ക്രമേണ ച
ഭൂതാദികൾ, രാക്ഷസന്മാർ, ഇങ്ങനെ സകല ചലനശീലികളും അചലങ്ങളുമാണ്; വിവിധ ലോകങ്ങൾ, ഏഴു സ്വർഗ്ഗങ്ങൾ ക്രമമായി—
സപ്തസാഗരസംയുക്താ സപ്തദ്വീപാ വസുംധരാ । കാഞ്ചനീഭൂമിസംയുക്താ തമോയുക്തം സ്ഥലം തഥാ
ഏഴു സമുദ്രങ്ങൾ ചേർന്ന ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള ഭൂമി; പൊന്നുപോലുള്ള ഭൂമി, ഇരുണ്ട പ്രദേശം—
പാതാലാശ്ച തഥാ സപ്ത ബ്രഹ്മാണ്ഡമേഭിരേവ ച । വിശ്വേ വിശ്വേ ചന്ദ്രസൂയോ പുണ്യക്ഷേത്രം ച ഭാരതമ്
പാതാളങ്ങൾ ഏഴും, അങ്ങനെ ഈ ബ്രഹ്മാണ്ഡം; വിവിധ ലോകങ്ങൾ, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, ഭാരതം എന്ന പുണ്യഭൂമി—
തീര്ഥാന്യേതാനി സര്വത്ര ഗങ്ഗാദീതി വ്രജേശ്വര । യാവന്തി ലോമകൂപാനി മഹാവിഷ്ണോഃ ക്രമേണ ച
ഗംഗയും മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളും എല്ലായിടത്തും, വ്രജരാജാവേ, മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ശരീരത്തിലെ രോമരന്ധ്രങ്ങൾ എത്രയോ അത്രയേറെ ക്രമത്തിൽ ഉണ്ട്.
വിശ്വാന്യേവ ഹീ താവന്തി ഹ്യമംഖ്യാതാനി ച ധ്രുവമ് । വിശ്വേഷാസൂര്ധ്വാഭാമേ ച വൈകുണ്ഠശ്ച നിരാശ്രയഃ
നിശ്ചയമായും, എത്ര ലോകങ്ങൾ ഉണ്ടോ അത്രയും അനവധി ലോകങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയെല്ലാം കവിഞ്ഞ്, അതിനുമുകളിൽ, ആശ്രയമില്ലാത്ത വൈകുണ്ഠം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
മദിച്ഛയാ വിനിര്മാണാ വേദാഃ കഥിതുമക്ഷമാഃ । കുയോഗിനാമ ദൃഷ്ടശ്ചാമഭക്താനാം വിനിശ്ചിതമ്
എന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട വേദങ്ങൾ പോലും എന്നെ പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല; അവ കുഴപ്പമുള്ള യോഗികളും ഭക്തിയില്ലാത്തവരും മാത്രം കാണുന്നു.
തസ്മാദുപരി ഗോലോകഃ പഞ്ചാശത്കോടിയോജനഃ । വായുനാ ധാര്യമാണശ്ച വിചിത്രഃ പരമാശ്രമഃ
അതുകൊണ്ട് അതിനുമുകളിൽ ഗോളോകം ഉണ്ട്, അമ്പത് കോടി യോജന ഉയരത്തിൽ, വായുവാൽ താങ്ങപ്പെട്ട്, അത്ഭുതകരമായും പരമശ്രേഷ്ഠമായ വാസസ്ഥലമായും നിലകൊള്ളുന്നു.
അതീവ രമ്യനിര്മാണോ നിത്യരൂപോ മദിച്ഛയാ । ശതശ്രൃങ്ഗേണ ശൈലേന പുണ്യവൃന്ദാവനേന ച
അത് അത്യന്തം ആകർഷകമായ രൂപത്തിൽ, എന്നെന്നേക്കുമായി നിലനിൽക്കുന്നവയും, എന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം രൂപംകൊണ്ടതുമായിരിക്കുന്നു; നൂറു കുന്നുകൾ ഉള്ള ഒരു പർവ്വതവും, പുണ്യമായ വൃന്ദാവനവും അവിടെയുണ്ട്.
സുരാസമണ്ഡലേനാപി നദ്യാ വിരജയാ യുതഃ । കോടിയോജനവിസ്തീര്ണാ പ്രസ്ഥേന വിരജാ വ്രജ
ദേവതകളുടെ വലയവും വിരജാനദിയും ചേർന്ന്, ഒരു കോടി യോജന വീതിയുള്ളതും, വിരജാനദി വ്രജയിലൂടെ ഒഴുകുന്നതുമായിരിക്കുന്നു.