രത്നേന്ദ്രരാജരാജേന ക്വണന്മഞ്ജീരരഞ്ജിതാ । രത്നപാശകരാജീഭിഃ പാദാങ്ഗുലിവിരാജിതാ
മുത്തുകളുടെ രാജാവായ കിങ്കിണികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അവളുടെ കാൽനടപ്പിൽ മണികൾ മുഴങ്ങി; രത്നങ്ങൾ ചാർത്തിയ വരികൾ കൊണ്ട് അവളുടെ വിരലുകൾ പ്രകാശിച്ചു.
സുന്ദരാലക്തരാഗേണ ചരണാധഃസ്ഥലോജ്ജ്വലാ । ഗജേന്ദ്രഗാമിനീ രാമാ കാമിനീ വാമലോചനാ
സുന്ദരമായ ചുവന്ന അലക്തകത്തിന്റെ നിറം കാൽതളിരിൽ തെളിഞ്ഞു; രാജഹസ്തിനിയുടെ നടപ്പുപോലെ അവൾ നടന്നു, മനോഹരമായ കണ്ണുകളുള്ള രാമയായ കാമിനി.
മാം ദദര്ശ കടാക്ഷേണ രമണീ രമണോത്സുകാ । രാസേ സംഭൂയ രാമാ സാ ദധാര പുരതോ മമ
സംഗമത്തിനായി ആഗ്രഹത്തോടെ അവളെൻപുറത്ത് ചോര്നോട്ടം ചെയ്തു; രാസലീലയിൽ രാമ തന്നെ എനിക്കുമുന്നിൽ നിന്നു ചേർന്ന് കളിച്ചു.
തേന രാധാ സമാഖ്യാതാ ബുരാവിദ്ഭിഃ പ്രപൂജിതാ । പ്രഹൃഷ്ടാ പ്രകൃതിശ്ചാസ്യാസ്തേന പ്രകൃതിരീശ്വരീ
അതിനാൽ അവൾ രാധയായി അറിയപ്പെട്ടു, ജ്ഞാനികൾക്കും മൂപ്പന്മാർക്കും ആരാധ്യയായി. ആനന്ദത്തോടെ അവളുടെ സ്വഭാവം അങ്ങനെ തന്നെയാണ്; അവൾ പ്രകൃതിയുടെ രാജ്ഞിയാണ്.
ശക്താ സ്യാത്സര്വകാര്യേഷു തേന ശക്തിഃ പ്രകീര്തിതാ । സര്വാധാരാ സര്വരൂപാ മങ്ഗലാര്ഹാ ച സര്വതഃ
എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും കഴിവുള്ളവളായതിനാൽ അവളെ ശക്തി എന്നു വിളിക്കുന്നു; അവൾ എല്ലാറ്റിനും ആധാരവും, എല്ലാ രൂപങ്ങളിലുമുള്ളവളും, എല്ലായിടത്തും മംഗളത്തിന് യോഗ്യയുമാണ്.
സര്വമങ്ഗലദക്ഷാ സാ തേന സ്യാത്സര്വമങ്ഗലാ । വൈകുണ്ഠേ സാ മഹാലക്ഷ്മീര്മൂര്തിഭേദേ സരസ്വതീ
എല്ലാ മംഗളങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായതിനാൽ അവൾ സർവ്വമംഗളയായി അറിയപ്പെടുന്നു; വൈകുണ്ഠത്തിൽ അവൾ മഹാലക്ഷ്മി, മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ അവൾ സരസ്വതി.
പ്രസൂയ വേദാന്വിദിതാ വേദമാതാ ച സാ സദാ । സാവിത്രീ സ ച ഗായത്രീ ധാത്രീ ത്രിജഗതാമപി
വേദങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചവളായതിനാൽ അവളെ വേദമാതാവായി എന്നും അറിയുന്നു; അവൾ സാവിത്രിയും ഗായത്രിയും മൂലോകങ്ങൾക്കും പോഷകിയുമാണ്.
പുരാ സംഹൃത്യ ദുര്ഗം ച സാ ദുര്ഗാ ച പ്രകീര്തിതാ । തേജസഃ സര്വദേവാനാമാവിര്ഭൂതാ പുരാ സതീ
പണ്ടുകാലത്ത് കോട്ടയെ നശിപ്പിച്ച ശേഷം അവളെ ദുര്ഗ്ഗയായി വിളിച്ചു; സതിയായ അവൾ എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും തേജസ്സിൽ നിന്നു ഉദിച്ചവളാണ്.
തേനാഽഽദ്യാ പ്രകൃതിര്ജ്ഞേയാ സര്വാസുരവിമര്ദിതീ । സര്വാനന്ദാ ച സാനന്ദാ ദുഃഖദാരിദ്രയനാശിനീ
അതിനാൽ അവളെ ആദിപ്രകൃതിയായി, എല്ലാ അസുരന്മാരെയും ജയിക്കുന്നവളായി അറിയണം; അവൾ സകലാനന്ദവും, സന്തോഷവും നൽകുന്നവളും ദു:ഖവും ദാരിദ്ര്യവും നശിപ്പിക്കുന്നവളുമാണ്.
ശത്രുണാം ഭയദാത്രൌ ച ഭക്താനാം ഭയഹാരിണൌ । ദക്ഷകന്യാ സതീ കാ ച ശൈലജാതേതി പാര്വതീ
ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയം നൽകുകയും ഭക്തന്മാരുടെ ഭയം അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു; അവൾ ദക്ഷന്റെ മകളായ സതിയും, പർവതത്തിൽ ജനിച്ച പാർവതിയും ആകുന്നു.
സര്വാധാരസ്വരൂപാ സാ കലയാ സാ വസുംധരാ । കലയാ തുലസീ ഗങ്ഗാ കലയാ സര്വയോഷിതഃ
അവൾ എല്ലാറ്റിനും ആധാരസ്വരൂപമാണ്; അവളുടെ ഭാഗത്തിൽ ഭൂമി, മറ്റൊരു ഭാഗത്തിൽ തുളസി, ഗംഗ, എല്ലാ സ്ത്രീകളും അവളുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
സൃഷ്ടിം കരോമി ച യയാ താത ശക്ത്യാ പുനഃ പുനഃ । ദൃഷ്ട്വാ താം രാസമധ്യസ്ഥാം മമ ക്രീഡാ
പ്രിയനേ, അവളുടെ ശക്തിയാൽ ഞാൻ ഈ ലോകം വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുന്നു; അവളെ രാസമദ്ധ്യത്തിൽ കാണുമ്പോൾ എന്റെ കളി—
ബഭൂവ സുചിരം താത യാവദ്വൈ ബ്രഹ്മണഃ ശതമ് । അത്യദ്ഭുതം കൌതുകം ച മഹാശ്രൃങ്ഗാരമീപ്സിതമ്
പ്രിയനേ, ആ കളി ദീർഘകാലം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ നൂറു വർഷം വരെ നീണ്ടു; അത്ഭുതകരവും വിചിത്രവുമായ അതിൽ പരമശൃംഗാരവും നിറഞ്ഞിരുന്നു.
തയോര്ദ്വയോര്ധര്മരാശിഃ സുസ്രാവ രാസമണ़്ഡലേ । തസ്മാന്മനോഹരം ജജ്ഞേ നാമനാകാരസരോവരമ്
അവരിരുവരിൽ നിന്ന് ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രവാഹം രാസമണ്ഡലത്തിൽ ഒഴുകി; അതിൽ നിന്ന് മനോഹരമായ, രൂപരഹിതമായ ഒരു തടാകം ഉദിച്ചു.
പപാത ധര്മധാരാഽധോ വേഗേന വിശ്വഗോലകേ । ബഭൂവ ജലബൂര്ണം ച ബ്രഹ്മാണ്ഡാനാം ച ഗോലകമ്
ധർമ്മത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് വേഗത്തിൽ താഴേക്ക് വിശ്വഗോളത്തിൽ വീണു; അതു വെള്ളം നിറഞ്ഞു, ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളുടെ ഗോളമായി മാറി.
ജലപൂര്ണ പുരാ സര്വ ശൃഷ്ടിശൂന്യം വ്രജേശ്വര । ശ്രുങ്ഗാരാന്തേ ച തസ്യാം ച വീര്യാധാനം മയാ കൃതമ്
പണ്ടു, വൃന്ദാവനേശ്വരാ, എല്ലാം വെള്ളം നിറഞ്ഞു സൃഷ്ടി ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ, ആ കളിയുടെ അവസാനം ഞാൻ അവിടെ എന്റെ വീര്യം വെച്ചു.
ദധാര ഗര്ഭ സാ രാധാ യാവദ്വൈ ബ്രഹ്മണാഃ ശതമ് । സുസ്രാവ സാ തദന്തേ ച ഡിമ്ഭം ച പരമാദ്ഭുതമ്
രാധാ ബ്രഹ്മാവിന്റെ നൂറു വർഷം വരെ ഗർഭം ധരിച്ചു; അവസാനം അവൾ അത്ഭുതകരമായ ഒരു ശിശുവിനെ പ്രസവിച്ചു.
ചുകോപ ദേവീ തം ദൃഷ്ട്വാ രുരോദ വിഷസാദ സാ । പാദേന പ്രേരയാമാസ തമധോ വിശ്വഗോലകേ
അത് കണ്ടു ദേവി കോപിച്ചു, അവൾ കരഞ്ഞു ദു:ഖിച്ചു; അവളുടെ കാലുകൊണ്ട് അതിനെ താഴേക്ക് വിശ്വഗോളത്തിൽ തള്ളിയിട്ടു.
സ പപാത ജലേ താത സര്വാധാരോ മഹാന്വിരാട് । ദൃഷ്ട്വാഽപത്യം ജലസ്ഥം ച മയാ ശപ്താ ച സാ പുരാ
പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, മഹത്തായ വിരാട്, എല്ലാറ്റിനും ആധാരമായവൻ, വെള്ളത്തിലേക്ക് വീണു. തന്റെ മകനെ വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ഞാൻ മുമ്പ് ശപിച്ചിരുന്ന അവൾ—
അനപത്യാ ച സാ രാഥാ മച്ഛാപേന പുരാ വിഭോ । തേന പ്രസൂതാഃ ക്രമതോ ദുര്ഗാ ലക്ഷ്മീഃ സരസ്വതീ
രാഥ എന്ന അവൾക്ക്, എന്റെ ശാപം മൂലം, മുമ്പ് കുട്ടികളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, അതുകൊണ്ടാണ് ദുർഗ്ഗ, ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി എന്നിങ്ങനെ അവളിൽ നിന്ന് തനതായ ക്രമത്തിൽ ജനിച്ചത്.
ചതസ്രഃ പരിബൂര്ണാസ്താഃ പ്രസൂതാശ്ച സുനിശ്ചിതമ് । ദേവ്യോഽന്യാശ്ചാപി കാമിന്യസ്താഃ പ്രസൂതാ വ്രജേശ്വര
ആ നാലു ദേവികൾ ഓരോരുത്തരും പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ ജനിച്ചു; ഉറപ്പായും, മറ്റു ദേവികളും ആഗ്രഹമുള്ള സ്ത്രീകളും അവിടെ ജനിച്ചു, വ്രജരാജാവേ.
കലയാ പ്രഭവോ യാസാം കലാംശാംശേന വാ വ്രജ । ജജ്ഞേ മഹാന്വിരാഡ്യേന ഡിമ്ഭേന കലയാഽഽശ്രയഃ
അവരിൽ ചിലർ ഒരു ഭാഗത്തിൽ നിന്ന്, ചിലർ അതിന്റെ ഭാഗഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന്, ചിലർ ഭാഗത്തിന്റെ ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു, വ്രജരാജാവേ; മഹാവിരാട് ഒരു ഭാഗത്തിന്റെ ആശ്രയത്തിൽ, മുട്ടിനകത്ത് ജനിച്ചു.
അമൃതാങ്ഗുഷ്ഠപീയൂഷം മയാ ദത്തം പപൌ ച സഃ । ജലേ സ്ഥാവരരൂപശ്ച ശേതേ ച നിജകര്മണഃ
അമൃതം നിറഞ്ഞ വിരലിൽ നിന്നുള്ള പാനീയം ഞാൻ നൽകിയപ്പോൾ, അവൻ അതു കുടിച്ചു; വെള്ളത്തിൽ അചഞ്ചലമായ രൂപത്തിൽ, സ്വന്തം കർമ്മപ്രകാരം അവൻ അവിടെ കിടന്നു.
ഉപധാനം ജലം തല്പം തസ്യ യോഗബലേന ച । തസ്യ ലോമ്നാം ച കൂപാനി ജലപൂര്ണാനി സംതതമ്
അവന്റെ യോഗശക്തിയാൽ വെള്ളം അവന്റെ കിടക്കയും തലയണയും ആയി; അവന്റെ രോമരന്ധ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തുടർച്ചയായി വെള്ളം നിറഞ്ഞ കിണറുകൾ ഉദിച്ചുവന്നു.
പ്രത്യേകം ക്രമതസ്തേഷു ശേതേ ക്ഷുദ്രവിരാട് പുനഃ । സഹസ്രപത്രം കമലം ജജ്ഞേ ക്ഷുദ്രസ്യ നാഭിതഃ
അവയിൽ ഓരോന്നിലും, ക്രമമായി, ചെറിയ വിരാട് വീണ്ടും കിടന്നു; ആ ചെറിയവന്റെ നാഭിയിൽ നിന്ന് ആയിരം ദളങ്ങളുള്ള താമര പിറന്നു.
തത്ര ജജ്ഞേ വരോ ബ്രഹ്മാ തേനായം കമലോദ്ഭവഃ । തത്രാഽഽവിര്ഭൂയ സ വിധിശ്ചിന്താഗ്രസ്തോ ബഭൂവ സഃ
അവിടെ അതുല്യനായ ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ 'താമരയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി, ആ സ്രഷ്ടാവ് ആലോചനയിൽ മുഴുകി.
കസ്മാദ്ദേഹഃക്വാ മാതാ മേ പിതാ വാ ക്വ ച ബാന്ധവഃ । ദിവ്യം ത്രിലക്ഷവര്ഷഞ്ച ബഭ്രാമ കമലാന്തരേ
'എവിടുനിന്നാണ് ഈ ശരീരം? എവിടെയാണ് എന്റെ അമ്മ, അച്ഛൻ, ബന്ധുക്കൾ?' എന്നിങ്ങനെ ചോദിച്ചു, ദിവ്യമായ മൂന്ന് ലക്ഷം വർഷം താമരയ്ക്കുള്ളിൽ അവൻ അലയിച്ചു.
തതോ ദിവ്യം പഞ്ചലക്ഷം സസ്മാര തപസാ ച മാമ് । തദാ മയാ ദത്തമന്ത്രം ജജാപ കമലാന്തരേ
അതിനുശേഷം, അഞ്ചുലക്ഷം ദിവ്യവർഷം, അവൻ തപസ്സോടെ എന്നെ ഓർത്തു; അപ്പോൾ ഞാൻ നൽകിയ മന്ത്രം താമരയ്ക്കുള്ളിൽ ജപിച്ചു.
ദിവ്യവര്ഷസപ്തലക്ഷം നിയതം സംയതഃ ശുചിഃ । തദാ മത്തോ വരം ലബ്ധ്വാ സ്രഷ്ടാ സൃഷ്ടിം ചകാര സഃ
ഏഴുലക്ഷം ദിവ്യവർഷം, നിയന്ത്രണത്തിലും ശുദ്ധിയിലും അവൻ നിലകൊണ്ടു; അപ്പോൾ എന്നിൽ നിന്ന് വരം ലഭിച്ച ശേഷം, സൃഷ്ടാവായി സൃഷ്ടി നടത്തി.
മായയാ പ്രതി ബ്രഹ്മാണ്ഡേ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാത്മകാഃ । ദിക്പാലാ ദ്വാദശാദിത്യാ രുദ്രാശ്ചൈകാദശാപി ച
മായയുടെ ശക്തിയാൽ, ഓരോ ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിലും ബ്രഹ്മാവിന്റെ, വിഷ്ണുവിന്റെ, ശിവന്റെ സ്വഭാവമുള്ളവർ; ദിശാപാലകർ, പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാർ, പതിനൊന്നു രുദ്രന്മാർ—