വിഷ്ണുസേവീ സദാ വിപ്രസ്തദന്യോഽപ്യശുചിഃ സദാ । ബ്രാഹ്മണോ വൃഷവാഹശ്ച ശൂദ്രാണാം സൂപകാരകഃ
വിഷ്ണുവിനെ എപ്പോഴും സേവിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ശുദ്ധനാണ്; അതല്ലാത്തവൻ എപ്പോഴും അശുദ്ധനാണ്. ബ്രാഹ്മണൻ കാളയെ ചുമക്കുന്നു, ശൂദ്രൻ പാചകം ചെയ്യുന്നു.
ബ്രാഹ്മണോ ദേവലശ്ചൈവ സംധ്യാഹീനശ്ച ദുര്ബലഃ । ബ്രാഹ്മണശ്ച ദിവാശായീ ശൂദ്രശ്രാദ്ധാന്നഭോജനഃ
ദേവളൻപോലെയുള്ള ബ്രാഹ്മണൻ സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്യാതെ ഇരുന്നാൽ ദുർബലനാകും; പകലിൽ ഉറങ്ങുന്ന ബ്രാഹ്മണനും ശൂദ്രന്റെ ശ്രാദ്ധഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനും അങ്ങനെ തന്നെ.
ശൂദ്രാണാം ശവദാഹീ ച തേ ച ശൂദ്രസമാ ദ്വിജാഃ । ശാലഗ്രാമമഹാമന്ത്രം കൃത്വാ പൂജാം വിധാനതഃ
ശൂദ്രരിൽ ശവം ദഹിക്കുന്നവരും, ശൂദ്രന്മാരെപ്പോലെയുള്ള ദ്വിജന്മാരും, ശാലഗ്രാമത്തിന്റെ മഹാമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് നിർദ്ദിഷ്ടവിധിയിൽ പൂജ ചെയ്താൽ,
ഭുങ്ക്തേ നംവേദ്യശേഷം ച തത്പാദോദകമേവ ച । ഹരേഃ പാദോദകം പീത്വാ തീര്ഥസ്നായീ ഭവേന്നരഃ
അവർ അർപ്പിക്കാത്തതോ ശേഷിച്ചതോ ഒന്നും കഴിക്കാറില്ല, ഹരിയുടെ പാദജലം മാത്രമേ കുടിക്കൂ; ഹരിയുടെ പാദജലം കുടിച്ചാൽ, ആൾക്ക് തീർത്ഥസ്നാനം ചെയ്തതുപോലെയാകും.
മുച്യതേ സര്വപാപേമ്യോ വിഷ്ണുലോകം സ ഗച്ഛതി । സ സ്നാതഃ സര്വതീര്ഥേഷു സര്വയജ്ഞേഷു ദീക്ഷിതഃ
അവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും; അവൻ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെയും എല്ലാ യാഗങ്ങളിലും ദീക്ഷിതനായതുപോലെയും ആകുന്നു.
ശാലഗ്രാമശിലാതോയൈര്യോഽഭിഷേകം സമാചരേത് । ഗങ്ഗാജലാദ്ദശഗുണം ശാലഗ്രാമജലം വ്രജ
ശാലഗ്രാമശിലയുടെ വെള്ളത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നവൻ, ശാലഗ്രാമജലം ഗംഗാജലത്തേക്കാൾ പത്ത് മടങ്ങ് മഹത്തായതാണ്.
നിത്യം ഭുങ്ക്തേ ച യോ വിപ്രോ ജീവന്മുക്തഃ സുരൈഃ സമഃ । വിപ്രാണാം നിത്യകൃത്യം ച വിഷ്ണോര്നൈവേദ്യഭോജനമ്
ആ ജലം ദൈനംദിനം കഴിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മോക്ഷം നേടും, ദേവന്മാരെപ്പോലെയാകും; ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ നിത്യകർമ്മം വിഷ്ണുവിന്റെ അർപ്പിതഭക്ഷണം കഴിക്കുകയാണ്.
യത്നേന പൂജനം തസ്യ തത്പാജോദകമേവനമ് । നിത്യം ത്രിസംധ്യം കുരുതേ ഭക്ത്യാ ച മമ പൂജനമ്
അവനു ഭക്തിപൂർവ്വം പരിശ്രമത്തോടെ പൂജയും, അവന്റെ പൂജജലം മാത്രം ഉപയോഗിച്ചും ചെയ്യണം; അവൻ നിത്യവും മൂന്നു സന്ധ്യകളും ഭക്തിയോടെ എനിക്ക് പൂജയും നടത്തുന്നു.
ഏകാദശ്യാം ന ഭുങ്ക്തേ ച മമ വൈ ജന്മവാസരേ । ശിവരാത്രൌ ച ഹേ താത ശ്രീരാമനവമീദിനേ
ഏകാദശിയിലും എന്റെ ജന്മദിനത്തിലും ശിവരാത്രിയിലും ശ്രീരാമനവമിയിലും അവൻ ഒന്നും കഴിക്കാറില്ല.
ന ച ഭുങ്ക്തേ വ്രതീ യോ ഹി ജീവന്മുക്തോ ഹി സ ദ്വിജഃ । പൃഥിവ്യാം യാനി തീര്ഥാനി തസ്യ പാദേ ച താനി ച
അങ്ങനെയുള്ള വ്രതം പാലിച്ച് ആ ദിവസങ്ങളിൽ ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കുന്ന ദ്വിജൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മോക്ഷം നേടുന്നു; ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും അവന്റെ പാദത്തിങ്കലാണ്.
വിപ്രപാദോദകം പീത്വാ തീര്ഥസ്നായീ ഭവേന്നരഃ । വിപ്രപാദോദകക്ലിന്നാ യാവത്തിഷ്ഠതി മേദിനീ
ബ്രാഹ്മണന്റെ പാദജലം കുടിച്ചാൽ, ഒരാൾക്ക് തീർത്ഥസ്നാനം ചെയ്തതുപോലെയാകും; ബ്രാഹ്മണന്റെ പാദജലത്തിൽ ഈ ഭൂമി നനയുന്നിടത്തോളം,
താവത്പുഷ്കരപാത്രേഷു പിവന്തി പിതരോ ജലമ് । വിഷ്ണുപ്രസാദഭോജീ ച പവിത്രാം കുരുതേ മഹീമ്
അത്തോളം കാലം പുഷ്കരത്തിലെ പാത്രങ്ങളിൽ പിതാക്കന്മാർ ജലം കുടിക്കും; വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രസാദം കഴിക്കുന്നവൻ ഭൂമിയെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
തീര്ഥാനി ച നരാംശ്ചൈവ ജീവന്മുക്തോ ഹി സ ദ്വിജഃ । സര്വതീര്ഥേഷു സ സ്നാതോ വ്രതാനാം ച ഫലം ലഭേത്
അവൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മോക്ഷം നേടുന്നവനാണ്, ദ്വിജന്മാരെ; അവൻ തീർത്ഥങ്ങളെയും മനുഷ്യരെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; അവൻ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെയും എല്ലാ വ്രതഫലങ്ങളും ലഭിക്കുന്നവനുമാണ്.
പദേ പദേഽശ്വമേധസ്യ ലഭതേ നിശ്ചിതം ഫലമ് । വഹ്നിവായുസമഃ പൂതസ്തേജസാ ഭാസ്കരോപമഃ
ഓരോ അടിയിലും അവൻ അശ്വമേധയാഗഫലം ഉറപ്പായും നേടുന്നു; അഗ്നിയും വായുവുംപോലെ ശുദ്ധനും സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശവാനുമാണ്.
യമദൂതം യമം ചൈവ സ ച സ്വപ്നേ ന പശ്യതി । വൈകുണ്ഠേ മോദതേ സോഽപി പാര്ഷദോ ഹരിണാ സഹ
യമനും യമദൂതന്മാരെയും സ്വപ്നത്തിൽ പോലും അവൻ കാണുന്നില്ല; അവൻ വൈകുണ്ഠത്തിൽ ഹരിയുടെ പാർഷദന്മാരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.
ന ഭവേത്തസ്യ പാതോ ഹി വിപ്രസ്യ ഹരിസേവിനഃ । വിഷ്ണുമന്ത്രോപാസകശ്യ സ ഏവ വൈഷ്ണവോ ദ്വിജഃ
ഹരിയെ സേവിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന് വീഴ്ചയില്ല; വിഷ്ണുമന്ത്രം ഉപാസിക്കുന്ന ദ്വിജൻ യഥാർത്ഥ വൈഷ്ണവനാണ്.
ബ്രാഹ്മണോ വൈഷ്ണവഃ പ്രാജ്ഞോ ന ഹി തസ്മാത്പരഃ പുമാത് । വേദോക്തോ വാ പുരാണോക്സ്തന്ത്രോക്തോ വാ
വൈഷ്ണവനും ജ്ഞാനിയുമായ ബ്രാഹ്മണനേക്കാൾ വലിയവൻ ആരുമില്ല; വേദം, പുരാണം, തന്ത്രം എന്നിവയിൽ പറയുന്നതുപോലെയോ,
വിചാരതോ ഗൃഹീത്വാ തം ശൈവഃ ശാക്തശ്ച വൈഷ്ണവഃ । ഗുരുവക്ത്രാദ്വിഷ്ണുമന്ത്രോയസ്യ കര്ണേ വിശത്യയമ്
അതു പരിശോധിച്ച് സ്വീകരിച്ചാൽ, ശൈവനോ ശാക്തനോ വൈഷ്ണവനോ ആയാലും, ഗുരുവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് വിഷ്ണുമന്ത്രം ചെവിയിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ,
തം വൈഷ്ണവം മഹാപൂതം പ്രവദന്തി മനീഷിണഃ । മന്ത്രഗ്രഹണമാത്രേണ ജീവന്മുക്തോ ഭവേന്നരഃ
അത്തരം വൈഷ്ണവനെ മഹാപാവനനെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു; മന്ത്രം സ്വീകരിച്ച മാത്രത്തിൽ തന്നെ ഒരാൾ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ മോക്ഷം നേടുന്നു.
ഭീത്തവാ ബ്രഹ്മണ്ഡമഖിലം യാസ്യത്യേവ ഹരേഃ പദമ് । പൂര്വാന്സപ്ത പരാന്സപ്ത സപ്ത മാതാമഹാദികാന്
സകല ബ്രഹ്മാണ്ഡവും കടന്ന്, അവൻ ഹരിയുടെ പദം ഉറപ്പായി പ്രാപിക്കും; ഏഴു തലമുറ മുൻപും പിന്നെയും, ഏഴു മാതാമഹന്മാരും
സോദരാനൃദ്ധരേദ്ഭക്തസ്തത്പ്രസൂം തത്പ്രസൂം തഥാ । ജപേന്നാരായണക്ഷേത്രേ പുരശ്ചരണപൂര്വകമ്
ഭക്തൻ തന്റെ സഹോദരന്മാരെയും അവരുടെ ഭാര്യമാരെയും കുട്ടികളെയും കൂട്ടി നാരായണക്ഷേത്രത്തിൽ ശുദ്ധമായ പൂജാവിധികളോടെ ജപം നടത്തണം.
പുരുഷാണാം സഹസ്രം ച ലീലയാഽ।ത്മാനമുദ്വരേത് । മന്ത്രഗ്രഹണമാത്രേണ ഫലമേതദ്വ്രജേശ്വര
മന്ത്രം സ്വീകരിച്ചാൽ മാത്രം, ഒരാൾക്ക് തന്നെക്കൂടി ആയിരം പേരെ എളുപ്പത്തിൽ രക്ഷിക്കാനാകും, വ്രജേശ്വര.
പുരശ്ചരണസംപര്കാത്പുരുഷാണാം ശതം ശതമ് । ഐകാന്തികോ വൈഷ്ണവശ്ചപുംസാം ലക്ഷം സമുദ്ധരേത്
ശുദ്ധമായ പൂജാവിധികൾ പാലിച്ചാൽ, ഒരാൾക്ക് നൂറുകണക്കിന് ആളുകളെ രക്ഷിക്കാം; ഏകാഗ്രമായ വൈഷ്ണവൻ ലക്ഷം പേരെ രക്ഷിക്കാനാകും.
ക്രിയാ വിഷ്ണുപദേ യസ്യ സംകല്പാശ്ച ബഹിഃകൃതാ । ദ്വിജാഃ സുരാ മമ പ്രാണാ ഭക്തഃ പ്രാണത്പരഃ പ്രിയഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ തന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും മനസ്സും സമർപ്പിക്കുന്നവരും, അവരുടെ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ പുറത്തു പ്രകടിപ്പിക്കുന്നവരും, ദ്വിജന്മാരേ, ദേവന്മാരെയും എന്റെ ജീവനുംപോലെയാണ് എനിക്ക് പ്രിയം; എന്നെ ജീവനേക്കാൾ പ്രിയമായി കാണുന്ന ഭക്തൻ എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയനാണ്.
വിശ്വേഷു പ്രിയപാത്രേഷു ന മേ ഭക്താത്പരഃ പ്രിയഃ । തേജീയാംസം ഗുരും ദൃഷ്ട്വാ സര്വത്ര രക്ഷിതും ക്ഷമമ്
ലോകത്തിലെ എല്ലാ പ്രിയപാത്രങ്ങളിലുമാണ്, എനിക്ക് എന്റെ ഭക്തനേക്കാൾ പ്രിയനില്ല; ശക്തനായ ഗുരുവിനെ കണ്ടാൽ, എല്ലായിടത്തും അവനെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഒരുങ്ങിയിരിക്കണം.
കനോതി മന്ത്രഗ്രഹണം തസ്മാദ്ഭൂയാദ്വിചക്ഷണഃ । വയോഹീനാജ്ജ്ഞാനഹീനാദ്വിദ്യാഹീനാത്തഥൈവ ച
അതിനാൽ, മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിവുള്ളവനിൽ നിന്നാണ് മന്ത്രം സ്വീകരിക്കേണ്ടത്; പ്രായം കുറഞ്ഞവരിൽ നിന്നോ, അറിവില്ലാത്തവരിൽ നിന്നോ, വിദ്യയില്ലാത്തവരിൽ നിന്നോ സ്വീകരിക്കരുത്.
അശാസ്ത്രാര്ഥ ക്ഷതം മന്ത്രം ന ഗുഹ്ണീയാത്കദാചന । മൂര്ഖാദാശ്രമഹീനാച്ച പിതുഃ സംന്യാസിനസ്തഥാ
ശാസ്ത്രാർത്ഥത്തിന് വിരുദ്ധമായ മന്ത്രം ഒരിക്കലും മറച്ചുവെക്കരുത്; മൂഢനിൽ നിന്നോ, ആശ്രമമില്ലാത്തവനിൽ നിന്നോ, സ്വന്തം പിതാവിൽ നിന്നോ, സന്യാസിയിൽ നിന്നോ മന്ത്രം സ്വീകരിക്കരുത്.
രോഗിണോ വംശഹീനാച്ച ഭാര്യാഹീനാത്തഥൈവ ച । മന്ത്രക്ഷിപ്താത്തഥാ മന്ത്രം ന ഗൃഹ്ണീയാത്കദാചന
രോഗിയിലും വംശമില്ലാത്തവനിലും ഭാര്യയില്ലാത്തവനിലും മന്ത്രം ഉപേക്ഷിച്ചവനിലും നിന്നുമാണ്, ഒരിക്കലും മന്ത്രം സ്വീകരിക്കരുത്.
വിഷ്ണുമന്ത്രം ന ഗൃഹ്ണീയാദ്വിഷ്ണുഭക്തി വിഹീനതഃ । ന ച ശൈവാന്ന ശാക്താച്ച ഗൃഹ്ണീയാദ്വൈഷ്ണവാദ്ദ്വിജാത്
വിഷ്ണുഭക്തിയില്ലാത്തവനിൽ നിന്നു വിഷ്ണുമന്ത്രം സ്വീകരിക്കരുത്; ശൈവരിൽ നിന്നോ ശാക്തരിൽ നിന്നോ വൈഷ്ണവൻ അല്ലാത്തവരിൽ നിന്നോ ദ്വിജൻ മന്ത്രം സ്വീകരിക്കരുത്.
വയോഹീനാത്തഥാഽല്പായുര്ജ്ഞാനഹീനാദപണ്ഡിതഃ । വിദ്യാഹീനാദ്ഭവേന്മൂഢോ ജാതിഹീനാത്ക്ഷയോ ഭവേത്
പ്രായം കുറഞ്ഞവനിൽ നിന്നോ, ചുരുങ്ങിയ ആയുസുള്ളവനിൽ നിന്നോ, അറിവില്ലാത്തവനിൽ നിന്നോ, പണ്ഡിതനല്ലാത്തവനിൽ നിന്നോ, വിദ്യയില്ലാത്തവനിൽ നിന്നോ മന്ത്രം സ്വീകരിച്ചാൽ, ഭ്രാന്ത് വരും; ജാതിയില്ലാത്തവനിൽ നിന്നാൽ, ക്ഷയം സംഭവിക്കും.