ഏകദാ ജമദഗ്നിശ്ച മഹാകൌതൂഹലാന്വിതഃ । രേണുകാസഹിതസ്തുഷ്ടോ ജഗാമ നര്മദാതടമ്
ഒരു ദിവസം മഹാ കൗതുകത്തോടെ ജമദഗ്നിയും സന്തോഷത്തോടെ രേണുകയുമൊപ്പം നർമദാ നദിയുടെ തീരത്തേക്ക് പോയി.
നിര്ജനേ നര്മദാതീരേ വിജഹാര തയാ സഹ । നവോഢയാ ച സുന്ദര്യാ നവയൌവനയുക്തയാ
നർമദാ തീരത്തിലെ ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത്, പുതുവിവാഹിതയായ സുന്ദരിയായ യുവതിയായ രേണുകയുമായി അവന് ആനന്ദത്തോടെ സമയം കഴിച്ചു.
സുവേഷയാ സുസ്മിതയാ രത്നഭൂഷണയുക്തയാ । നതയാ സ്തനഭാരേണ ശ്രോണീഭാരേണ മന്ദയാ
അവള് മനോഹരമായ വസ്ത്രം ധരിച്ചും, മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയുമായി, രത്നാഭരണങ്ങള് അണിഞ്ഞും, വലിയ മുലയും കുനിയും കൊണ്ടു നടപ്പില് മന്ദതയോടെ നടന്നു.
സുന്ദരീണാമതുലയാ ശ്വേതചമ്പകവര്ണയാ । സുപൂര്ണചന്ദ്രാനനയാ കടാക്ഷയുതയാ തഥാ
സുന്ദരിമാരില് തുല്യരില്ലാത്തവളും, വെള്ള ചമ്പകപ്പൂവിന്റെ നിറമുള്ളവളും, പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖവും, കണികണ്ണോടു കൂടി അവളുണ്ടായിരുന്നു.
അതീവസൂക്ഷ്മാമ്ബരയാ കാമബാണാര്തയാ വ്രജ । പുലകാഞ്ചിതസര്വാങ്ഗസംഭോഗേനാപി മൂര്ച്ഛയാ
അത്യന്തം സുതൂക്ഷ്മമായ വസ്ത്രം ധരിച്ചും, കാമബാണങ്ങളാല് വേദനിച്ചും, ആനന്ദത്തില് മുഴുവന് ശരീരം പുളകിതമായും, ആനന്ദത്തില് പോലും മയങ്ങിയും അവള് നിന്നു.
പുംസ്കോകിലയുതേ രമ്യേ ശബ്ദിതേ സുമധുവ്രതേ । സുഗന്ധിവായുസംയുക്തേ പുഷ്പതല്പാന്വിതേ ശുഭേ
ആ മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത്, ആണ്കുയിലുകളുടെ ഗാനം, മധുരമായ ശബ്ദം, സുഗന്ധമുള്ള കാറ്റ്, പുഷ്പപ്പന്തലും എല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചന്ദനോക്ഷിതസര്വാങ്ഗം വസ്ത്രമാല്യധരം മുനിമ് । മഹാരാസരസാഢ്യം തമുവാച ഭാസ്കരഃ സ്വയമ്
സന്ധനത്താല് മുഴുവന് ശരീരം പുരട്ടിയ, വസ്ത്രവും മാലയും ധരിച്ച, മഹാരസാനന്ദം നിറഞ്ഞിരുന്ന ആ മുനിയെ ഭാസ്കരന് നേരിട്ട് അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
വേദകര്തുഃ പ്രപൌത്രസ്തവം ബ്രഹ്മണശ്ച ജഗത്വതേഃ । ചതുര്വേദവിധേയേഷു സുനിഷ്ണാതഃ സദാ ശുചിഃ
നീ വേദങ്ങളുടെ സൃഷ്ടാവിന്റെ പ്രപൗത്രനും, ലോകനാഥനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വംശജനും, നാലു വേദങ്ങളിലും പൂർണ്ണമായി പഠിച്ചും എപ്പോഴും ശുദ്ധനും ആണല്ലോ.
വേദാങ്ഗകര്താ ധര്മജ്ഞഃ ശ്രേഷ്ഠോ വേദവിദാം വരഃ । മഹാതപസ്വീ തേജസ്വീ ബ്രഹ്മചാരീ ച സുവ്രതീ
വേദങ്ങളുടെ ഉപാംഗങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചവനും, ധർമ്മത്തെ നന്നായി അറിയുന്നവനും, വേദങ്ങൾ പഠിച്ചവരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും, മഹത്തായ തപസ്സുകാരനും, പ്രകാശമുള്ളവനും, ബ്രഹ്മചാരിയും, വ്രതത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളവനും ആണവൻ.
യുഷ്മദ്വിധോക്തം ശാസ്ത്രം ച പഠിത്വാഽന്യശ്ച പണ്ഡിതഃ । വേദപ്രണിഹിതോ ധര്മോ ഹ്യധര്മസ്തദ്വിപര്യയഃ
നിങ്ങളും മറ്റുള്ളവരും പറഞ്ഞ ശാസ്ത്രം പഠിച്ചവൻ ആണവൻ; വേദം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നതാണു ധർമ്മം, അതിന്റെ വിരുദ്ധം അദ്ധർമ്മം തന്നെയാണ്.
ധര്മ ത്യജതി ധര്മജ്ഞോ ഹ്യധര്മേണ രതഃ കഥമ് । ദിവാമൈഥുനദോഷം ച വക്തി വേദോ വിശേഷതഃ
ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ അദ്ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തി എങ്ങനെ ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കും? വേദം പ്രത്യേകമായി പകൽ സമയത്തെ ലൈംഗികബന്ധത്തിന്റെ ദോഷം പറയുന്നു.
അഹം ച ധര്മിണാം സാക്ഷീ തേന ത്വാം കഥയാമി തേ । സൂര്യസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ തത്യാജ മൈഥുനം ദ്വിജഃ
ഞാൻ ധാർമ്മികരുടെ സാക്ഷിയാണ്; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇതു നിന്നോട് പറയുന്നത്. സൂര്യന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ആ ദ്വിജൻ ലൈംഗികബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ പുരോ വിപ്രരൂപം സൂര്യ തേജസ്വിനം സുരമ് । ഉവാച സൂര്യ രക്താസ്യഃ കോപലജ്ജാസമന്വിതഃ
മുൻപിൽ ബ്രാഹ്മണരൂപത്തിൽ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ സൂര്യനെ കണ്ടപ്പോൾ, കോപവും ലജ്ജയും നിറഞ്ഞ ചുവന്ന വായോടെ സൂര്യൻ പറഞ്ഞു.
ജമദഗ്നിരുവാച കോ ഭവാന്പണ़്ഡിതംമന്യോ ന ത്വദന്യോഽസ്തി പണ്ഡിതഃ । അഹം ഭൃഗോര്ഭഗവതഃ ശിഷ്യസ്ത്വം കശ്യപസ്യ ച
ജമദഗ്നി പറഞ്ഞു: നീ ആരാണ്, നിന്നെ പണ്ഡിതനെന്ന് കരുതുന്നത്? നിന്നേക്കാൾ വലിയ പണ്ഡിതൻ ആരുമില്ല. ഞാൻ ഭൃഗുവിന്റെ ശിഷ്യനാണ്, നീ കശ്യപന്റെ ശിഷ്യനാണ്.
ചതുര്വേദാംശ്ച ജാനാമി ധര്മാധര്മനിരൂപണോ । വേദപ്രണിഹിതോ ധര്മേ ഹ്യധര്മസ്തദ്വിപര്യയഃ
ഞാൻ നാലു വേദങ്ങളും അറിയുന്നു, ധർമ്മവും അദ്ധർമ്മവും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും; വേദം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നതാണു ധർമ്മം, അതിന്റെ വിരുദ്ധം അദ്ധർമ്മം തന്നെയാണ്.
അജ്ഞാനീ പുരുഷഃ ശശ്വജ്ജഡിതശ്ച സ്വകര്മണാ । തേജീയസാം ന ദോഷായ വങ്നേഃ സര്വഭുജോ യഥാ
അജ്ഞാനിയായ മനുഷ്യൻ എപ്പോഴും തന്റെ പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ട് മന്ദമായിരിക്കും; ശക്തന്മാർക്ക് പാപമില്ല, എല്ലാം തിന്നുന്ന പാമ്പിനെപ്പോലെ.
അന്യേ ഭവാംശ്ച ധര്മശ്ച സാക്ഷീ സര്വേ ച കര്മണാമ് । ഫലദാതാ ച ശാസ്ത്രജ്ഞോ യതസ്ത്വത്തനയഃ സദാ
നീയും മറ്റുള്ളവരും, ധർമ്മവും, എല്ലാ പ്രവൃത്തികൾക്കും സാക്ഷികളാണ്; ഫലദാതാവും ശാസ്ത്രം അറിയുന്നവനും, നീ എപ്പോഴും പുത്രനാണ്.
ന വൈഷ്ണവാനാം ശാസ്താരോ യൂയമസ്മാകമേവ ച । ന വാസുദേവഭക്താനാമശുഭം വിദ്യതേ ക്വചിത്
നിങ്ങൾ വൈഷ്ണവരുടെ ഭരണാധികാരികൾ അല്ല, ഞങ്ങളുടെ മാത്രമാണ്; വാസുദേവഭക്തന്മാർക്ക് എവിടെയും ദുർഭാഗ്യം ഉണ്ടാവില്ല.
ഹരേഃ സുദര്ശനം ചക്രം ശശ്വദ്രക്ഷതി വൈഷ്ണവാന് । നാരായണശ്ച ഭഗവാന്സ്വയം ബ്രഹ്മാ ച ശംകരഃ
ഹരിയുടെ സുദർശനചക്രം എപ്പോഴും വൈഷ്ണവരെ രക്ഷിക്കുന്നു; നാരായണനും, ബ്രഹ്മാവും, ശങ്കരനും തന്നെയാണ്.
ശാസ്താ യമശ്ച നാസ്മാകം ത്വം വൈ നാപി ദിവാകര। രാജപുത്രോ യഥാ സ്ഥാനേ വയം സ്വച്ഛന്ദഗാമിനഃ
യമൻ ഞങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരി അല്ല, നീയും അല്ല സൂര്യാ; രാജകുമാരൻ തന്റെ സ്ഥലത്ത് സ്വതന്ത്രനായി നടക്കുന്നതുപോലെ, ഞങ്ങൾ ഇഷ്ടം പോലെ നടക്കുന്നു.
ശക്തോഽഹം ഭസ്മസാത്കര്തും യമം സര്വസുരാംസ്തഥാ । മഹേന്ദ്രപ്രഭൃതീന്സൂര്യ ക്ഷണേനൈവാവലീലയാ
ഞാൻ യമനെയും, മഹേന്ദ്രനും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ദേവന്മാരെയും, സൂര്യാ, ഒരു നിമിഷത്തിൽ ചിതലാക്കാൻ കഴിയും.
കസ്ത്വം ധര്മപ്രവക്താ മേ യാഹി സ്വസ്ഥാനമേവ ച । മമ ശാസ്താ തു ഭഗവാഞ്ഛ്രീകൃഷ്ണഃ പ്രകൃതേഃ പരഃ
നീ ആരാണ് എന്നോട് ധർമ്മം ഉപദേശിക്കാൻ? നീ നിന്റെ സ്ഥലത്തേക്ക് പോകൂ. എന്റെ ഭരണാധികാരി പ്രകൃതിക്ക് അതീതനായ ശ്രീകൃഷ്ണനാണ്.
അദ്യ മേ നിര്ജനേ സ്ഥാനേ രസഭങ്ഗസ്ത്വയാ കൃതഃ । മമ ശാപാത്പാപ ദൃശ്യോ രാഹുഗ്രസ്തോ ഭവിഷ്യസി
ഇന്ന് ഈ ഏകാന്ത സ്ഥലത്ത് നീ എന്റെ ആനന്ദം മുറിച്ചുകളഞ്ഞു; എന്റെ ശാപം മൂലം നീ പാപിയായി രാഹുവിന്റെ പിടിയിൽ കാണപ്പെടും.
ദ്രഷ്ടും ത്വാം യേ ഘനാഃ സര്വേ ദൂരീഭൂതാ ഭവന്തി തേ । ത്വാമാച്ഛന്നം കരിഷ്യന്തി വായുനാ പ്രേരിതാസ്തഥാ
നിന്നെ കാണാൻ വരുന്ന എല്ലാ മേഘങ്ങളും അകലെ പോകും; കാറ്റ് അവരെ നീയോട് മറയ്ക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കും.
സ്വതേജസാ ഭവാന്ഗര്വാദ്ധതതേജാ ഭവിഷ്യസി । മേഘാച്ഛന്നഃ സ്വല്പതേജാ രാഹുഗ്രസ്തോ ഭവാന്ഭവ
നിന്റെ പ്രകാശത്തിൽ നിന്നുള്ള അഹങ്കാരത്താൽ, നീ പ്രകാശം നഷ്ടപ്പെടും; മേഘങ്ങൾ കൊണ്ട് മറഞ്ഞ്, കുറച്ചു പ്രകാശം മാത്രം, രാഹുവിന്റെ പിടിയിൽ നീ ആയിരിക്കും.
ബ്രാഹ്മണസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ഭഗവാന്ഭാസ്കരഃ സ്വയമ് । തതഃ പുടാഞ്ജലിര്ഭൂത്വാ തുഷ്ടാവ മുനിപുംഗവമ്
ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഭഗവാൻ ഭാസ്കരൻ തന്നെ കയ്യുകൂപ്പി ആ മഹർഷിയെ സ്തുതിച്ചു.
ഭാസ്കര ഉവാച അവധ്യാഃ സര്വേ ധര്മജ്ഞ ധന്യാ മാന്യാഃ പുരസ്കൃതാഃ । നാരായണശ്ച ഭഗവാഞ്ഛംഭുര്ബ്രഹ്മാ സ്വയം പ്രഭുഃ
ഭാസ്കരൻ പറഞ്ഞു: ധർമ്മം അറിയുന്ന എല്ലാവരും അപ്രഹര്യരും ഭാഗ്യശാലികളും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവരും ആകുന്നു. നാരായണനും ഭഗവാനായ ശംഭുവും ബ്രഹ്മാവും തന്നെയും മഹത്വമുള്ളവരാണ്.
ഗണേശാശ്ചാപി ശേഷശ്ച ധര്മശ്ചാപി സനാതനഃ । സ്തുവാന്തി ബ്രഹ്മണം സര്വേ വിപ്രരൂപീ ജനാര്ദനഃ
ഗണേശന്മാരും ശേഷനും ശാശ്വതമായ ധർമ്മവും എല്ലാം ബ്രഹ്മാവിനെ സ്തുതിക്കുന്നു. ജനാർദ്ദനൻ ബ്രാഹ്മണന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.
വിപ്രദത്തശ്ച യോ ബ്രഹ്മന്വയമസ്മന്മുഖോ ദ്വിജഃ । ഹുതാശനശ്ച ദ്വിമുഖാഃ സുരാഃ സര്വേ ദ്വിജോ വരഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ നൽകുന്നവൻ, ഞങ്ങൾ ഇരട്ടമുഖന്മാർ, ദേവന്മാർ എല്ലാവരും രണ്ടാമത് ജനിച്ചവരാണ്; ബ്രാഹ്മണൻ ഏറ്റവും ഉന്നതനാണ്.
ക്ഷമസ്വ വൈഷ്ണവഃ ശുദ്ധഃ സ്വധര്മ സ സമാചര । വൈഷ്ണവാനാം കൃതഃ കോപോ ഹൃദി യേഷാം ജനാര്ദനഃ
ശുദ്ധനായ വൈഷ്ണവനേ, ക്ഷമിക്കൂ, നിന്റെ ധർമ്മം നന്നായി അനുഷ്ഠിക്കൂ. ആരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ജനാർദ്ദനൻ വസിക്കുന്നു, അവരോടുള്ള കോപം പാപമാണ്.