കാചിത്തം താഡയാമാസ കങ്കണേന കരേണ ച । തദ്വസ്ത്രം ഹാരയാമാസ കൃത്വാ വിവസനം മുനേ
ഒരുത്തി കൈയിലെ കങ്കണത്തോടെ അടിച്ചു, മറ്റൊരുത്തി അവന്റെ വസ്ത്രം എടുത്ത് അവനെ നഗ്നനാക്കി.
ക്ഷതവിക്ഷതസര്വാങ്ഗം ദൃഷ്ട്വാഽക്രൂരം ച മാധവഃ । ജഗാമ രാധാനികടം ബോധയാമാസ താം പുനഃ
അക്രൂരൻ മുഴുവൻ ശരീരവും പരിക്കുകളോടെ കിടക്കുന്നത് കണ്ടു, മാധവൻ രാധയോടു സമീപിച്ചു, അവളെ വീണ്ടും ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
ആധ്യാത്മികേന യോഗേന വിനയേന ച സാദരമ് । അക്രൂരം ബോധയാമാസ വോധയാമാസ താം പുനഃ
ആന്തരിക യോഗത്തോടും വിനയത്തോടും കൂടി, അക്രൂരനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു, അവളെയും വീണ്ടും ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
ആകാശാത്പതിതം ദിവ്യം സന്ത്രപ്രസ്ഥാപിതം രഥമ് । വിചിത്രവസ്ത്രസംയുക്തം ദദര്ശ പുരതോ ഹരിഃ
ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ദിവ്യമായ രഥം, വിചിത്ര വസ്ത്രങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്, അവന്റെ മുന്നിൽ ഹരിയെ കാണിച്ചു.
ഖചിതം മണിരാജേന രചിതം വിശ്വകര്മണാ । തം ദൃഷ്ട്വാ മാതൃഭവനമാജഗാമ ജഗത്പതിഃ
മുത്തുകളുടെ നിരയാൽ അലങ്കരിച്ചും വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ചും, അതിനെ കണ്ടു, ലോകനാഥൻ അമ്മയുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
ഭുക്ത്വാ പീത്വാ സുഖം സുപ്ത്വാ ഭഗവാന്സഹബാന്ധവഃ । തസ്ഥൌ മുനീന്ദ്രദേവേന്ദ്രബ്രഹ്മേശശേഷവന്ദിതഃ
ഭക്ഷണം കഴിച്ചു, കുടിച്ചു, സന്തോഷത്തോടെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം ഉറങ്ങി, ഭഗവാൻ മഹർഷിമാരും ഇന്ദ്രനും ബ്രഹ്മാവും അനന്തനും വന്ദിച്ചു നിന്നു.
മുഷുപുര്ഗോംപികാഃ സര്വാഃ പരം സംഹൃഷ്ടമാനസാഃ । പുഷ്പതല്പേ ച രമ്യേ ച രാധയാ സഹ നാരദ
എല്ലാ ഗോപുര് ഗോപികള്ക്കും മനസ്സില് അനന്താനന്ദം നിറഞ്ഞു. രാധയോടൊപ്പം അവര് മനോഹരമായ പൂക്കളാല് അലങ്കരിച്ച കിടക്കയില് വിശ്രമിച്ചു, നാരദാ.
സര്വേ ചാഽഽനന്ദയുക്താശ്ച ജനാ ഗോകുലവാസിനഃ । കേചിദ്ഗോപാശ്ച നനൃതുഃ കേചിത്സംഗീതതത്പരാഃ
ഗോകുലത്തിലെ എല്ലാ ജനങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞിരുന്നു. ചില ഗോപന്മാര് നൃത്തം ചെയ്തു, ചിലര് ഗാനത്തില് മുഴുകി നിന്നു.
അഥൈകസപ്തതിതമോഽധ്യായഃ നാരായണ ഉവാച രാധികായാം ച സുപ്തായാം സുപ്താസു ഗോപികാസു । പുഷ്പചന്ദനതല്പേ ച വായുനാ സുരഭീകൃതേ
നാരായണന് പറഞ്ഞു: രാധയും ഗോപികളും പൂക്കളും ചന്ദനവും അലങ്കരിച്ച കിടക്കയില് കിടന്നുറങ്ങുമ്പോള്, കാറ്റ് പരിസരത്തെ സുഗന്ധമാക്കി.
തൃതീയപ്രഹരേഽതീതേ നിശായാം ച ശുഭേ ക്ഷണേ । ശുഭചന്ദ്രര്ക്ഷയോഗേ ചാമൃതയോഗസമന്വിതേ
രാത്രിയുടെ മൂന്നാം യാമം കഴിഞ്ഞു, ശുഭമായ ഒരു സമയത്ത്, ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും അനുകൂലമായി കൂടിയപ്പോള്, അമൃതം പകരുന്ന യോഗം ഉണ്ടായിരുന്നു.
സൌമ്യസ്വാമിയുതേ ലഗ്നേ സൌമ്യഗ്രഹവിലോകിതേ । പാപഗ്രഹസമാസക്തദുഷ്ടദോഷാദിവര്ജിതേ
ലഗ്നത്തില് ശുഭഗ്രഹാധിപന് ചേർന്ന്, ശുഭഗ്രഹങ്ങള് നോക്കി, പാപഗ്രഹങ്ങളുടെയും ദോഷങ്ങളുടെയും ബാധയില്ലാതെ, ശുഭം നിറഞ്ഞു.
യശോദാം ബോധയാമാസ കാരയാമാസ മങ്ഗലമ് । വന്ധൂനാശ്വാസയാമാസ സമുത്ഥായ ഹരിഃ സ്വയമ്
ഹരിഃ സ്വയം എഴുന്നേറ്റ് യശോദയെ ഉണര്ത്തി, മംഗളകര്മങ്ങള് നടത്തി, ബന്ധുക്കളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
വാദ്യം നിഷേധയാമാസ രാധികാഭയഭീതവത് । സ്വതന്ത്രോ വിശ്വകര്താ ച പാതാ ഭര്താ സ്വതന്ത്രവത്
രാധയുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് ഭയപ്പെട്ടതുപോലെ സംഗീതം നിര്ത്താന് അദ്ദേഹം കല്പിച്ചു. ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവും രക്ഷകനും ആയവന് മറ്റൊരാളുടെ ഇച്ഛയ്ക്ക് വിധേയനായി നടിച്ചു.
പ്രക്ഷാല്യ പാദയുഗലം ധൃതവാ ധൌതേ ച വാസസീ । ഉവാസ സംസ്കൃതേ സ്ഥാനേ വിലിപ്തേ ചന്ദനാദിനാ
അവന് തന്റെ കാലുകള് കഴുകി, വൃത്തമായ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് ചന്ദനാദികള് പുരട്ടിയിരുത്തി ഇരുന്നു.
ഫലപല്ലവസംയുക്തം സംസ്കൃതം ചന്ദനാദിഭിഃ । വാമേ കൃത്വാ പൂര്ണകുമ്ഭം വഹ്നിം വിപ്രം സ്വദക്ഷിണേ
വലതുവശത്ത് തീയും ബ്രാഹ്മണനും, ഇടതുവശത്ത് പൂർത്തിയുള്ള വെള്ളക്കലശവും പഴങ്ങളും ഇലകളും ചന്ദനാദികളാല് അലങ്കരിച്ച് വച്ചു.
പതിപുത്രവതീം ദീപം ദര്പണം പുരതസ്തഥാ । ദൂര്വാകാണ്ഡം ച സുസ്നിഗ്ധം പുഷ്പം ധാന്യം സിതം ശുഭമ്
അവന് മുന്നില് ദീപവും കണ്ണാടിയും, ഭര്ത്താവും മകനുമുള്ള സ്ത്രീയും, സ്നിഗ്ധമായ ദൂവയും, പൂക്കളും, ശുദ്ധമായ വെള്ളരി ധാന്യവും വച്ചു.
ഗുരുദത്തം ഗുഹീത്വാ ച പ്രദധൌ മസ്തകോപരി । ധൃതം ദദര്ശ മാധ്വീകം രജതം കാഞ്ചനം ദധി
ഗുരു നല്കിയതു സ്വീകരിച്ച് തലയില് വെച്ചു. അവന് തേനും വെള്ളിയും പൊന്നും തയിരും അണിനിരത്തിയതായി കണ്ടു.
ചന്ദനം ലേപനം കൃത്വാ പുഷ്പമാലാം ഗലേ ദദൌ । ഗുരുവര്ഗം ബ്രാഹ്മണം ച വന്ദയാമാസ ഭക്തിതഃ
ചന്ദനപ്പൊടി പുരട്ടി, പൂമാല കഴുത്തില് ഇടുകയും, ഗുരുക്കളെയും ബ്രാഹ്മണനെയും ഭക്തിയോടെ വണങ്ങുകയും ചെയ്തു.
ശങ്ഖധ്വനിം വേദപാഠം സംഗീതം മങ്ഗലാഷ്ടകമ് । വിപ്രശീര്വചനം രമ്യം ശുശ്രാവ പരമാദരമ്
ശംഖനാദം, വേദപാരായണം, ഗാനം, മംഗളശ്ലോകങ്ങള്, ബ്രാഹ്മണന്റെ മനോഹരമായ അനുഗ്രഹവചനങ്ങള് എന്നിവയെ അവന് അത്യന്തം ആദരവോടെ ശ്രവിച്ചു.
ധ്യാത്വാ മങ്ഗലരൂപം ച സര്വത്ര മങ്ഗലപ്രദമ് । ചിക്ഷേപ ദക്ഷിണാം പാദം സുന്ദരം സ്വാത്മവിഗ്രഹമ്
എല്ലായിടത്തും മംഗളം പകരുന്ന ദൈവരൂപത്തെ ധ്യാനിച്ച്, തന്റെ മനോഹരമായ വലതുകാല് നീട്ടി വെച്ചു.
വിധൃത്യ നാസികാവാമഭാഗം മധ്യമയാ വിഭുഃ । വിസൃജ്യ വായും സംപൂര്ണം നാസാദക്ഷിണരന്ധ്രതഃ
പ്രഭു മധ്യവിരല് കൊണ്ട് മൂക്കിന്റെ ഇടതുവശം പിടിച്ച്, മുഴുവന് ശ്വാസവും വലതുവശം വിട്ട് പുറത്തുവിട്ടു.
തതോ യയൌ നന്ദനന്ദോ നന്ദസ്യ പ്രാങ്ഗണം വരമ് । സാനന്ദഃ പരമാനന്ദോ നിത്യാനന്ദഃ സനാതനഃ
നന്ദന്റെ സന്തോഷമായ കൃഷ്ണന് പരമാനന്ദത്തോടും നിത്യാനന്ദത്തോടും കൂടി, നന്ദന്റെ മനോഹരമായ പുരത്തേക്കു പോയി.
നിത്യോഽനിത്യോ നിത്യബീചസ്വരൂപോ നിത്യവിഗ്രഹഃ । നിത്യാങ്ഗഭൂതോ നിത്യേശോ നിത്യകൃത്യവിശാരദഃ
അവന് ശാശ്വതനും അശാശ്വതനും, നിത്യബീജസ്വരൂപനും, നിത്യരൂപനുമാണ്. അവന് നിത്യാംഗങ്ങളുള്ളവനും, നിത്യനാഥനും, നിത്യകര്മങ്ങളില് പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും.
നിത്യനൂതനരൂപശ്ച നിത്യനൂതനയൌവനഃ । നിത്യനൂതനവേഷശ്ച വയസാ നിത്യനൂതനഃ
അവന് എപ്പോഴും പുതുമയുള്ള രൂപവും, പുതുമയുള്ള യൗവനവും, പുതുമയുള്ള വേഷവും, പുതുമയുള്ള പ്രായവും ഉള്ളവനാണ്.
നിത്യനൂതനസംഭാഷോ യത്പ്രേമ നിത്യനൂതനമ് । നിത്യനൂതനസംപ്രാപ്തിഃ സൌഭാഗ്യം നിത്യനൂതനമ്
എപ്പോഴും പുതുമയുള്ള സംഭാഷണത്തിലുമാണ് ആ സ്നേഹം, അതിന്റെ അനുഭവത്തിലും അതിന്റെ ലഭ്യത്തിലുമാണ് പുതുമ. അങ്ങനെയാണ് എപ്പോഴും പുതുമയുള്ള ഭാഗ്യം.
സുധാരസപരം മിഷ്ടം യത്വാക്യം നിത്യനൂതനമ് । നിത്യനൂതനഭക്തം ച യത്പദം നിത്യനൂതനമ്
അമൃതത്തിന്റെ രസംപോലെ മധുരമായ, എപ്പോഴും പുതുമയുള്ള ആ വാക്കുകൾ; എപ്പോഴും പുതുമയുള്ള ഭക്തിയും, എപ്പോഴും പുതുമയുള്ള ആ വാസസ്ഥലവും.
സ്ഥായം സ്ഥായം പ്രാങ്ഗണേഽസ്മിനമായേശോ മായയാ യുതഃ । അതീവ രമ്യേ സുസ്നിഗ്ധോ ബഭൂവ ഗമനോന്മുഖഃ
ആ അങ്കണത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും മായയുടെ അധിപൻ മായയോടൊപ്പം ചേർന്ന് അത്യന്തം മനോഹരനും സ്നേഹപൂർവകനും ആയി യാത്രയ്ക്കായി തയ്യാറായി നിന്നു.
രമ്ഭാസ്തമ്ഭസമൂഹൈശ്ച രസാലപല്ലവാന്വിതൈഃ । പട്ടസൂത്രനിബദ്ധൈശ്ച സുന്ദരൈശ്ച സുസംസ്കൃതൈഃ
വാഴക്കൊമ്പുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളോടും മാവിന്റെ ഇളം ഇലയോടും, പെട്ടിത്തരങ്ങൾ കൊണ്ടു മനോഹരമായി കെട്ടിയ അലങ്കാരങ്ങളോടും കൂടി.
പദ്മരാഗേണ ഖചിതേ രചിതേ വിശ്വകര്മണാ । കസ്തൂരീകുങ്കുമാക്തൈശ്ച ചന്ദനൈശ്ച സുസംസ്കൃതേ
പദ്മരാഗം കൊണ്ടു പുഷ്പിച്ചും, വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ചും, കസ്തൂരി, കുങ്കുമം, ചന്ദനം എന്നിവയാൽ മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചും.
തത്ര തസ്ഥൌ സ്വയം കൃഷ്ണഃ സഹാക്രൂരഃ സബാന്ധവഃ । യശോദയാ സമാശ്ലിഷ്ടോ വാമപാര്ശ്വേന മായയാ
അവിടെ തന്നെയാണ് കൃഷ്ണൻ അക്രൂരനും ബന്ധുക്കളുമൊത്ത്, യശോദയുടെ സ്നേഹപൂർവമായ ഇടതുഭാഗത്തെ അണിയറയിൽ നിന്നു.