സാമവേദേ ച ഭഗവാനിത്യുവാച ഹരിഃ സ്വയമ്
സാമവേദത്തിൽ ഭഗവാൻ ഹരി തന്നെയാണ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത്.
ഗുരുമിഷ്ടം സ്വയം ധ്യാത്വാ സ്തുത്വാ വൈ സാധകോ മുനേ
ആഗ്രഹിച്ച ഗുരുവിനെ ധ്യാനിച്ച് സ്തുതിച്ച ശേഷം, സാദകൻ, മഹാമുനിയേ—
ജലം ജലസമീപം ച സരന്ധം പ്രാണിസന്നിധിമ്
ജലം, ജലത്തിന്റെ സമീപം, കുളം, ജീവികളുടെ സാന്നിധ്യം—
ഹലോത്കര്ഷസ്ഥലം ചൈവ സസ്യക്ഷേത്രം ച ഗോഷ്ഠകമ് 1.26.
കൃഷിക്കായി ഉഴുന്നിടുന്ന സ്ഥലം, വിളവുള്ള വയൽ, പശുക്കളുടെ കിടങ്ങ്.
ഗ്രാമാദ്യഭ്യന്തരം ചൈവ നൃണാം ഗൃഹസമീപകമ്
ഗ്രാമത്തിനുള്ളിലോ ആളുകളുടെ വീടുകളുടെ സമീപത്തോ ഉള്ള സ്ഥലങ്ങൾ,
ക്രീഡാസ്ഥലം മഹാരണ്യം മംചകാധഃസ്ഥലം തഥാ
കളിസ്ഥലങ്ങൾ, കാടുകൾ, കിടക്കയുടെ അടിയിലുള്ള നിലം എന്നിവയും,
ദൂര്വാസ്ഥാനം കുശസ്ഥാനം വല്മീകസ്ഥാനമേവ ച
ദുർവാ പുല്ല്, കുശ പുല്ല്, വള്മീകം എന്നുള്ള പുഴുവിന്റെ കൂമ്പാരം എന്നിവയുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ,
ഏതത്സര്വം പരിത്യജ്യ സൂര്യ്യതാപവിവര്ജിതമ്
ഇവയെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് സൂര്യപ്രകാശം ഇല്ലാത്ത സ്ഥലമാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത്.
പുരീഷമൂത്രോത്സര്ഗം ച ദിവാ കുര്യാദുദങ്മുഖഃ
ദിവസത്തിൽ വടക്കോട്ടു മുഖം നോക്കി മൂത്രവും മലവും ഒഴിയണം.
മൌനീ ഭൂത്വാ ച നിശ്വാസം യഥാ ഗന്ധോ ന സഞ്ചരേത്
മിണ്ടാതെ ഇരുന്ന് ശ്വാസം വിടുമ്പോൾ ദുർഗന്ധം പരക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കണം.
കൃത്വാ തു ലോഷ്ടശൌചം ച ജലശൌചം തതഃ പരമ്
മണ്ണുകൊണ്ട് ശുദ്ധീകരണം ചെയ്ത ശേഷം വെള്ളംകൊണ്ട് കഴുകണം.
ഏകാം ലിങ്ഗേ മൃദം ദദ്യാദ്വാമഹസ്തേ ചതുഷ്ടയമ്
ലിംഗത്തിൽ ഒരു പ്രാവശ്യം മണ്ണ് ഉപയോഗിക്കണം; ഇടത്തുകൈയിൽ നാലു പ്രാവശ്യം.
മൂത്രശൌചം ദ്വിഗുണിതം മൈധുനാനന്തരം യദി
മൂത്രശുദ്ധിക്ക് ഇരട്ടിയായി മണ്ണ് ഉപയോഗിക്കണം, പ്രത്യേകിച്ച് ലൈംഗികബന്ധത്തിന് ശേഷം.
ഏകാ ലിങ്ഗേ ഗുദേ തിസ്രസ്തഥാ വാമകരേ ദശ 1.26.
ലിംഗത്തിൽ മൂന്ന് പ്രാവശ്യം; ഗുദത്തിൽ പത്ത് പ്രാവശ്യം ഇടത്തുകൈയിൽ മണ്ണ് ഉപയോഗിക്കണം.
പുരീഷശൌചം വിപ്രാണാം ഗൃഹിണാമിദമേവ ച
ബ്രാഹ്മണർക്കും ഗൃഹസ്ഥർക്കും മലശുദ്ധിക്ക് ഇതാണ് നിയമം.
യതീനാം വൈഷ്ണവാനാം ച ബ്രഹ്മര്ഷേര്ബ്രഹ്മചാരിണാമ്
യതികൾക്കും വൈഷ്ണവർക്കും ബ്രഹ്മർഷികൾക്കും ബ്രഹ്മചാരികൾക്കും,
നോ യാവദുപനീയേത ദ്വിജഃ ശൂദ്രസ്തഥാഽങ്ഗനാ
ദ്വിജൻ ഉപനയനം നേടുന്നതുവരെ, ശൂദ്രന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും,
ശൌചം ക്ഷത്രവിശോശ്ചൈവ ദ്വിജാനാം ഗൃഹിണാം സമമ്
ക്ഷത്രിയന്മാരുടെയും വൈശ്യന്മാരുടെയും ശുദ്ധി ദ്വിജന്മാരിൽ ഗൃഹസ്ഥർക്കുള്ളതുപോലെയാണ്.
ന്യൂനാധികം ന കര്തവ്യം ശൌചം ശുദ്ധിമഭീപ്സതാ
ശുദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ശുദ്ധിക്രമം കുറവോ കൂടുതലോ ആക്കരുത്.
ശൌചം തന്നിയമം മത്തഃ സാവധാനം നിശാമയ
ശുദ്ധിയുടെ ഈ നിയമം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം.
വല്മീകമൂഷികോത്ഖാതാം മൃദമന്തര്ജലാം തഥാ
വള്മീകത്തിൽ നിന്നോ എലി കുഴിയിൽ നിന്നോ എടുത്ത മണ്ണോ വെള്ളത്തിനകത്തുള്ള മണ്ണോ,
അന്തഃപ്രാണ്യവപര്ണാം ച ഹലോത്ഖാതാം വിശേഷതഃ
അകത്തുള്ളതോ ജീവികൾ വീഴ്ത്തിയ ഇലകളിൽ നിന്നുള്ളതോ, പ്രത്യേകിച്ച് ഉഴുവാൽ എടുത്ത മണ്ണോ,
അശ്വത്ഥമൂലാന്നീതാം ച തഥൈവ ശയനോത്ഥിതാമ്
അശ്വത്തവൃക്ഷത്തിന്റെ വേരിൽ നിന്നെടുത്ത മണ്ണും, ആരെങ്കിലും കിടന്നോ എഴുന്നേറ്റോ ഉള്ള മണ്ണും ഉപേക്ഷിക്കണം.
ശസ്യസ്ഥലാനാം ക്ഷേത്രാണാമുദ്യാനാനാം മൃദം ത്യജേത് 1.26.
അരിയറകളിൽ നിന്നോ വയലുകളിൽ നിന്നോ തോട്ടങ്ങളിൽ നിന്നോ എടുത്ത മണ്ണ് ഉപേക്ഷിക്കണം.
ശൌചഹീനോഽശുചിര്നിത്യമനര്ഹഃ സര്വകര്മസു
ശുദ്ധിയില്ലാത്തവൻ എപ്പോഴും അശുദ്ധനാണ്; അവൻ എല്ലാ കർമ്മങ്ങൾക്കും യോഗ്യനല്ല.
ആദൌ ഷോഡശഗണ്ഡൂഷൈര്മുഖശുദ്ധിം വിധായ ച
ആദ്യം പതിനാറു തവണ വെള്ളം വായിൽ എടുത്ത് വായ് ശുദ്ധീകരിക്കണം.
പുനഃ ഷോഡശഗണ്ഡൂഷൈര്മുഖശുദ്ധിം സമാചരേത്
പിന്നെയും പതിനാറു തവണ വെള്ളം വായിൽ എടുത്ത് വായ് ശുദ്ധീകരണം ആവർത്തിക്കണം.
നിരൂപിതം സാമവേദേ ഹരിണാ ചാഹ്നികക്രമേ
ഇത് സമവേദത്തിൽ ഹരിയാൽ ആഹ്നികക്രമത്തിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഖദിരം ച ശിരീഷം ച ജാതിപുന്നാഗശാലകമ്
ഖദിരം, ശിരീഷം, ജാതി, പുന്നാഗം, ശാലകം എന്നിവ ശുഭമായവയാണെന്ന് പറയുന്നു.
ജമ്ബൂകം ബകുലം തോക്മം പലാശം ച പ്രശസ്തകമ്
ജാമ്പു, ബകുലം, തോക്മം, പലാശം എന്നിവയും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.