സ്നിഗ്ധപങ്കേ പങ്കജാനാം സജലാനി ദലാനി ച । നിപത്യ തത്കൃതേ തല്പേ സുഷ്വാപ വിരഹാതുരാ
തണുത്ത ചെളിയിലും, താമരകളും അതിന്റെ ഈര്പ്പമുള്ള ഇലകളിലും ഇടയിൽ, വേർപാടിന്റെ വേദനയാൽ രാധ അവിടെ കിടന്ന് ഉറങ്ങി.
സേവിതാ സാ പ്രിയാലീഭിഃ സംതതം ശ്വേതചാമരൈഃ । ചന്ദനദ്രവസംസിക്താ സ്നിഗ്ധവസ്ത്രസമന്വിതാ
അവളെ പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കൾ സേവിച്ചു; ശ്വേത ചാമരങ്ങളാൽ നിരന്തരം കാറ്റുവീശി, ചന്ദനവെള്ളം തളിച്ചു, മൃദുവായ വസ്ത്രങ്ങൾ അണിയിച്ചു.
രാധാങ്ഗസ്പര്ശമാത്രേണ പങ്കഃ സംപ്രാപ ശുഷ്കതാമ് । സ്നിഗ്ധാനി പദ്മപത്രാണി ബഭൂവുര്ഭസ്മസാത്ക്ഷണമ്
രാധയുടെ ശരീരസ്പർശം മാത്രം കൊണ്ടു ചെളി ഉടനെ ഉണങ്ങി, ഈർപ്പമുള്ള താമര ഇലകൾ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ചാരമായി.
ചന്ദനം ശുഷ്കതാം പ്രാപ വര്ണശ്ചമ്പകസംനിഭഃ । ബഭുവ കജ്ജലാകാരഃ കേശസ്യ വര്ണതോ ഹരേ
ചന്ദനവെള്ളം ഉണങ്ങി, അതിന്റെ നിറം ചാമ്പകപ്പൂവിനെപ്പോലെയായി; രാധയുടെ മുടിയുടെ നിറം വിളക്കിന്റെ കരിയിലുപോലെ കറുപ്പായി.
സിന്ദൂരബിന്ദൂ രുചിരഃ ശ്യാമതാം പ്രാപ തത്ക്ഷണമ് । വേഷോ വിലാസോ ലീലാ ച ക്രീഡാ ത്യക്താ ബഭൂവ ഹ
സുന്ദരമായ സിന്ദൂരപ്പൂവ് ഉടൻ കറുത്തതായി; വസ്ത്രവും അലങ്കാരങ്ങളും കളികളും വിനോദങ്ങളും എല്ലാം അവൾ ഉപേക്ഷിച്ചു.
രത്നമാലാ തു താം ദൃഷ്ട്വാ ഗത്വാ കൃഷ്ണാന്തികം തദാ । ഉവാച മധുരം വാക്യം രാധാഹിതകരം പരമ്
രത്നമാല അവളെ അങ്ങനെ കണ്ടു കൃഷ്ണന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു; രാധയ്ക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമായതും മധുരമായതുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
രത്നമാലോവാച ഹേ കൃഷ്ണ കമലാകാന്ത ത്വദ്വിയോഗേന മത്സഖീ । പ്രാണാംസ്ത്യക്ഷ്യതി ശീഘ്രം സാ യദി നാഽഽയാസ്യസി ധ്രുവമ്
രത്നമാല പറഞ്ഞു: കൃഷ്ണാ, ലക്ഷ്മിയുടെ പ്രിയനേ, നിന്നിൽ നിന്നുള്ള വേർപാടുകൊണ്ട് എന്റെ സുഹൃത്ത് ഉടൻ ജീവൻ വിട്ടേക്കും; നീ തീർച്ചയായും വരില്ലെങ്കിൽ.
വിചാര്യ മനസാ കൃഷ്ണ യത്തത്സമൃചിതം കുരു । ന ഭവേത്കാമിനീഹത്യാ യേന നീതിവിശാരദ
കൃഷ്ണാ, മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, യോജിച്ചതെന്തോ അതാണ് ചെയ്യേണ്ടത്; ഒരു പ്രേമികയുടെ നാശം സംഭവിക്കാതിരിക്കട്ടെ, നീ ധർമ്മത്തിൽ പാണ്ഡിത്യം ഉള്ളവനല്ലേ.
രത്നമാലാവാചഃ ശ്രുത്വാ പ്രഹസ്യോവാച മാധവഃ । ഹിതം സത്യം നീതിസാരം പരിണമസുഖാവഹമ്
രത്നമാലയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മാധവൻ പുഞ്ചിരിച്ച് പറഞ്ഞു: നീ പറഞ്ഞത് നല്ലതും സത്യവും ധർമ്മത്തിന്റെ സാരവും സ്ഥിരസുഖം നൽകുന്നതുമാണ്.
ശ്രീഭഗവാനുവാച ഈശോ യദ്യപി ശക്തോഽഹം നിഷേകം ഖണ്ഡിതും പ്രിയേ । തഥാഽപി ന ക്ഷമോ രത്നേ നിയതേര്നം കരോമ്യഹമ്
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: പ്രിയേ, ഞാൻ ഈ വേർപാട് അവസാനിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവനാണെങ്കിലും, രത്നേ, വിധിക്ക് വിരുദ്ധമായി ഞാൻ ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല.
ബ്രഹ്മാണ്ഡേഷു ച സര്വേഷു മര്യാദാ സ്ഥാപിതാ മയാ । തയാ കര്മ പ്രകുര്വന്തി മുനയശ്ച സുരാ നരാഃ
എല്ലാ ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളിലും ഞാൻ അതിരുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്; അതനുസരിച്ച് മുനികളും ദേവന്മാരും മനുഷ്യരും തങ്ങളുടെ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു.
സുദാമശാപാദ്വിച്ഛേദഃ ശതവര്ഷമനീപ്സിതഃ । ഭവിഷ്യത്യേവ ദംപത്യോരാവയോരേവ സുന്ദരി
സുദാമന്റെ ശാപം മൂലം, ഞങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇഷ്ടമില്ലാത്ത ഒരു നൂറ്റാണ്ട് നീളുന്ന വേർപാട് തീർച്ചയായും സംഭവിക്കും, സുന്ദരിയേ.
ഭേദോ ജാഗരണേഽസ്യാശ്ച മയാ സഹ സുമധ്യമേ । സംശ്ലേഷഃ സംതതം സ്വപ്നേ മദ്വരേണ ഭവിഷ്യതി
അവളുടെ ജാഗരണത്തിൽ എനിക്ക് വേർപാടുണ്ടാകും, സുമധ്യയേ; പക്ഷേ സ്വപ്നത്തിൽ എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ എപ്പോഴും ഐക്യം ഉണ്ടാകും.
ആധ്യാത്മികീ മയാ ദത്താ ശോകച്ഛേദോ ഭവിഷ്യതി । രാധാം ബോധയ ഭദ്രം തേ യാസ്യാമി നന്ദമന്ദിരമ്
ഞാൻ അവളെ ആത്മജ്ഞാനം നൽകി; അതിനാൽ അവളുടെ ദുഃഖം അവസാനിക്കും. ഭദ്രം നേരട്ടെ, രാധയെ ഉണർത്തൂ; ഞാൻ നന്ദന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാ ജഗതാം നാഥോ യയൌ നന്ദാലയം പ്രതി । രാധികാം ബോധയാമാസുരാലിസംഘാശ്ച നാരദ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ നന്ദന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി; നാരദാ, സുഹൃത്ത് കൂട്ടങ്ങൾ രാധികയെ ഉണർത്തി.
ഗത്വാ ഗൃഹം ച പിതരം നനാമ മാതരം തഥാ । ചകാര മാതാ ക്രോഡേ ച നവനീതം ച നൂതനമ്
അവൻ വീട്ടിലെത്തി അച്ഛനോടും അമ്മയോടും നമസ്കരിച്ചു; അമ്മ അവനെ മടിയിൽ ഇരുത്തി പുതിയ വെണ്ണ നൽകി.
മാതൃദത്തം ച താമ്ബൂലം ചഖാദ ശീതലം ജലമ് । ഉവാസ തത്ര ജഗതാം നാഥോ മാതൃസമീപതഃ
അമ്മ നൽകിയ പാന്സുപാകം കൃഷ്ണൻ കഴിച്ചു, തണുത്ത വെള്ളം കുടിച്ചു; ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ അമ്മയുടെ അടുത്ത് തന്നെ ഇരുന്നു.
സര്വൈര്ഗോപസമൂഹൈശ്ച സേവിതഃ ശ്വേതചാമരൈഃ । മാല്യചന്ദനതാമ്ബൂലം തേ ച തസ്മൈ ദദുര്മുദാ
എല്ലാ ഗോപുരുഷന്മാരും വെള്ള ചാമരികൾ കൊണ്ട് സേവനം ചെയ്തു; അവർ സന്തോഷത്തോടെ മാല, ചന്ദനം, പാന്സുപാകം എന്നിവ കൃഷ്ണന് നൽകി.
അഥ സപ്തതിതമോഽധ്യായഃ നാരായണ ഉവാച അഥാക്രൂരഃ സ്വശരണം ഗത്വാ കംസേന പ്രേഷിതഃ । ചകാര ശയനം തല്പേ ഭുക്ത്വാ മീഷ്ടാന്നമുത്തമമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ, അക്രൂരൻ കംസൻ അയച്ചതുപോലെ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി; നല്ല മധുരഭക്ഷണം കഴിച്ച് കിടക്കയിൽ കിടന്നു.
സകര്പൂരം ച താമ്ബൂലം ചഖാദ വാസിതം ജലമ് । ജഗാമ നിദ്രാം സുഖതഃ സുഖസംഭോഗമാത്രതഃ
കർപ്പൂരം ചേർത്ത പാന്സുപാകം അക്രൂരൻ കഴിച്ചു, സുഗന്ധമുള്ള വെള്ളം കുടിച്ചു; സന്തോഷത്തോടെ, ആശ്വാസത്തോടെ ഉറക്കം പ്രാപിച്ചു.
തതോ ദദര്ശ സുസ്വപ്നം പുരാണശ്രുതിസംമതമ് । നിശാവശേഷസമയേ ബാധാദിപരിവര്ജിതഃ
രാത്രിയുടെ അവസാനം, ഒരു പ്രശാന്തമായ സമയത്ത്, പഴയ കാലം മുതൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്ന മനോഹരമായ ഒരു സ്വപ്നം അക്രൂരൻ കണ്ടു.
അരോഗീ ബദ്ധകേശശ്ച വസ്ത്രയുഗ്മസമന്വിതഃ । സുതല്പശായീ സുസ്നിഗ്ധശ്ചിന്താശോകവിവര്ജിതഃ
ആരോഗ്യവാനായി, മുടി കെട്ടി, ഇരട്ട വസ്ത്രം ധരിച്ച്, നല്ല കിടക്കയിൽ കിടന്ന്, പ്രകാശം നിറഞ്ഞ്, ചിന്തയോ ദുഃഖമോ ഇല്ലാതെ അക്രൂരൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കിശോരവയസം ശ്യാമം ദ്വിഭുജം മുരലീധരമ് । പീതവസ്ത്രപരീധാനം വനമാലാവിഭൂഷിതമ്
അക്രൂരൻ കണ്ടത്, യൗവനകാലത്തുള്ള, കറുത്ത നിറമുള്ള, രണ്ടു കൈകളുള്ള, വംശി പിടിച്ച, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച, വനമാല ധരിച്ച കൃഷ്ണനെയാണ്.
ചന്ദനോക്ഷിതസര്വാങ്ഗം മാലതീമാല്യശോഭിതമ് । ഭൂഷിതം ഭൂഷണാര്ഹം ച സദ്രത്നമണിഭൂഷണൈഃ
ചന്ദനം പുരട്ടിയ ശരീരവും, മല്ലികാമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, രത്നാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞതുമായ കൃഷ്ണനെ അക്രൂരൻ കണ്ടു.
മയൂരപിച്ഛചൂഡം ച സസ്മിതം പദ്മലോചനമ് । ഏവംഭൂതം ദ്വിചശിശും ദദര്ശ പ്രഥമം മുനേ
മയില്പീലി കിരീടം അണിഞ്ഞു, പുഞ്ചിരിയോടെ, താമരപോലെയുള്ള കണ്ണുകളോടെ, ദിവ്യശിശുവായ കൃഷ്ണനെ അക്രൂരൻ ആദ്യം കണ്ടു.
തതോ ദദര്ശ രുചിരാം പതിപുത്രവതീം സതീമ് । പീതവസ്ത്രപരീധാനാം രത്നഭൂഷണഭൂഷിതാമ്
പിന്നീട്, ഭർത്താവും മകനും ഉള്ള, സുന്ദരിയും ധർമ്മത്തിന്റെയും പ്രതിരൂപമായ സ്ത്രീയെ, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചു, രത്നാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞവളെ അക്രൂരൻ കണ്ടു.
ജ്വലത്പ്രദീപഹസ്താം ച ശുക്ലധാന്യകരാം വരാമ് । ശരച്ചന്ദ്രനിഭാസ്യാം ച സസ്മിതാം വരദാം ശുഭാമ
പ്രഭയുള്ള വിളക്കു കൈയിൽ, വെള്ള ധാന്യങ്ങൾ കൈയിൽ, ശരദ്കാല ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള, പുഞ്ചിരിയോടെ, അനുഗ്രഹം നൽകുന്ന, ശുഭമായ സ്ത്രീയെ അക്രൂരൻ കണ്ടു.
തതോ ദദര്ശ വിപ്രം ച പ്രകുര്വന്തം ശുഭാശിഷമ് । ശ്വേതപദ്മഗതം ഹംസം തുരഗം ച സരോവരമ്
ശുഭാശംസകൾ പറയുന്ന ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ, വെള്ള താമരയിൽ ഇരിക്കുന്ന ഹംസയെ, കുതിരയെ, ഒരു തടാകം എന്നിവയും അക്രൂരൻ കണ്ടു.
ദദര്ശ ചിത്രിതം ചാരു ഫലിതം പുഷ്പിതം ശുഭമ് । ആമ്രനിമ്ബനാരികേലഗുര്വര്കകദലീതരുമ്
അക്രൂരൻ കണ്ടത്, അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടും പൂത്തും പഴുത്തും മനോഹരമായ ആം, അരിപ്പ, തേങ്ങ, ചന്ദനം, അരക്ക, വാഴ എന്നിവയായിരുന്നു.
ദശന്തം ശ്വേതസര്പം ച സ്വാത്മാനം പര്വതസ്ഥിതമ് । വൃക്ഷസ്ഥം ച ഗജസ്ഥം ച തരിസ്ഥം തുരഗസ്ഥിതമ്
ഒരു വെള്ള പാമ്പ് കടിക്കുന്നതും, അക്രൂരൻ പർവതത്തിൽ, വൃക്ഷത്തിൽ, ആനയുടെ മേൽ, തോണിയിൽ, കുതിരയുടെ മേൽ ഇരിക്കുന്നതും കണ്ടു.