ക്രീഡാകനോവരേ രമ്യേ യദുവാച കൃപാനിധിഃ । ശോകാര്താം രാധികാം തച്ച കഥായാമി നിശാമയ
സുന്ദരമായ ക്രീഡാവനത്തിൽ, യദു എന്ന കൃപാനിധി പറഞ്ഞു: ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയ രാധികയുടെ കഥ ഞാൻ പറയാം, നീ ശ്രദ്ധിക്കൂ.
വിരസം രസികാം ദൃഷ്ട്വാ വാസയിത്വാ ച വക്ഷസി । ഉവാചാഽഽധ്യാത്മികം കിംചിദ്യോഗിനീം യോഗിനാം ഗുരുഃ
രസസുഖം നഷ്ടമായ രസികയെ കണ്ടു, അവളെ നെഞ്ചോട് ചേർത്ത്, യോഗിമാരുടെ ഗുരു ആ യോഗിനിയോട് കുറച്ച് ആത്മജ്ഞാനം പറഞ്ഞു.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച ജാതിസ്മരേ സ്മരാഽഽത്മാനം കഥം വിസ്മരസി പ്രിയേ । സര്വം ഗോലോകവൃത്താന്തം സുദാമ്നഃ ശാപമേവ ച
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ജന്മങ്ങൾ ഓർക്കുന്നവളേ, പ്രിയേ, നീ എങ്ങനെ നിന്നെ മറക്കുന്നു? ഗോലോകത്തിലെ സംഭവങ്ങളും, സുദാമൻ്റെ ശാപവും നീ എല്ലാം അറിയുമല്ലോ.
ശാപാത്കിംചിദ്ദിനം ദീനേ ത്വദ്വിച്ഛേദോ മയാ സഹ । ഭവിഷ്യതി മഹാഭാഗേ മേലനം പുനരാവയോഃ
ശാപം കാരണം, മഹാഭാഗേ, കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾ മാത്രമേ നമുക്ക് വേർപാട് ഉണ്ടാകൂ; ഉടൻ തന്നെ നമ്മള്ക്ക് വീണ്ടും കൂടിച്ചേരാം.
പുനരേവ ഗമിഷ്യാമി ഗോലോകം തം നിജാലയമ് । ഗത്വാ ഗോപാങ്ഗനാഭിശ്ച ഗോപൈര്ഗോലോകവാസിഭിഃ
പിന്നെയും ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം വാസസ്ഥലമായ ഗോലോകത്തിലേക്ക് പോകും. ഗോലോകത്തിൽ താമസിക്കുന്ന ഗോപികളും ഗോപന്മാരും കൂടെ പോകും.
അധുനാഽഽധ്യാത്മികം കിംചിത്തവാം വദാമി നിശാമയ । ശോകധ്നം ഹര്ഷദം സാരം സുഖദം മാനസസ്യ ച
ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിന്നോട് അത്യുന്നതമായ ആത്മസത്യത്തിൽ നിന്നു കുറെ കാര്യങ്ങൾ പറയുന്നു, ശ്രദ്ധിക്കണം. അത് മനസ്സിലെ ദുഃഖം അകറ്റി സന്തോഷവും സുഖവും നൽകുന്ന സാരമാണ്.
അഹം സര്വാന്തരാത്മാ ച നിര്ലിപ്തഃ സര്വകര്മസു । വിദ്യമാനശ്ച സര്വേഷു സര്വത്രാദൃഷ്ട ഏവ ച
എല്ലാവരുടെയും ആന്തരിക ആത്മാവും, എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും അശുദ്ധിയില്ലാത്തവനും, എല്ലായിടത്തും എല്ലായിടത്തും കാണാത്തവനായി നിലകൊള്ളുന്നവനും ഞാനാണ്.
വായുശ്ചരതി സര്വത്ര യഥൈവ സര്വവസ്തുഷു । ന ച ലിപ്തസ്തഥൈവാഹം സാക്ഷീ ച സര്വകര്മണാമ്
എങ്ങും എല്ലായ്പ്പോഴും കാറ്റ് സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ, എങ്കിലും അതിന് ഒന്നും ചേർന്നു പോകാത്തതുപോലെ, ഞാനും എല്ലാ പ്രവർത്തികളുടെയും സാക്ഷിയായി അശുദ്ധിയില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ജീവോ മത്പ്രതിബിമ്ബശ്ച സര്വത്ര സര്വജീവിഷു । ഭോക്താ ശുഭാശുഭാനാം ച കര്താ ച കര്മണാം സദാ
ജീവൻ എന്നത് എല്ലാ ജീവികളിലും എന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്. നല്ലതും ചീത്തയുമെല്ലാം അനുഭവിക്കുന്നവനും, എല്ലായ്പ്പോഴും പ്രവർത്തികളുടെ കർത്താവും ആ ജീവനാണ്.
യഥാ ചലഘടേഷ്വേവ മണ്ഡലം ചന്ദ്രമുര്യയോഃ । ഭഗ്നേഷു തേഷു സംശ്ലിഷ്ടസ്തയോരേവ തഥാ മയി
ചലിക്കുന്ന കലശങ്ങളിൽ ചന്ദ്രന്റെ പ്രതിബിംബം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെയും, അവ പൊട്ടുമ്പോൾ ആ പ്രതിബിംബം ചന്ദ്രനോടു തന്നെ ലയിക്കുന്നതുപോലെയും, അതുപോലെയാണ് ഞാനും.
ജീവഃ ശ്ലിഷ്ടസ്തഥാ കാലേ മൃതേഷു ജീവിഷു പ്രിയേ । ആവാം ച വിദ്യമാനൌ ച സതതം സര്വജന്തുഷു
പ്രിയേ, അതുപോലെ തന്നെ, ജീവൻ ഒരു കാലം ജീവികളുമായി ചേർന്ന് നിലകൊള്ളുന്നു. ഞാനും നീയും എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാ ജീവികളിലും ഉണ്ടാകുന്നു.
ആധാരശ്ചാഹമാധേയം കാര്യ ച കാരണം വിനാ । അയേ സര്വാണി ദ്രവ്യാണി നശ്വരാണി ച സുന്ദരി
സുന്ദരിയേ, ഞാൻ ആധാരവും, ആധേയവും, കാരണവും ഫലവും ആകുന്നു. എല്ലാത്തരം വസ്തുക്കളും നശ്വരമാണ്.
ആവിര്ഭാവാധികാഃ കുത്ര കുത്രചിന്ന്യൂനമേവ ച । മമാംശാഃ കേഽപി ദേവാശ്ച കേചിദ്ദേവാഃകലാസ്തഥാ
എന്റെ ഭാഗങ്ങൾ ചിലിടങ്ങളിൽ കൂടുതൽ പ്രകടമായി, ചിലിടങ്ങളിൽ കുറച്ച് പ്രകടമായി കാണപ്പെടുന്നു. ചില ദേവന്മാർ എന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്, ചിലർ എന്റെ ശക്തികളുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
കേചിത്കലാഃ കലാംശാംശാസ്തദംശാംശാശ്ച കേചന । മദംശാ പ്രകൃതിഃ സൂക്ഷ്മാ സാച മൂര്ത്യാച പഞ്ചധാ
ചിലർ ശക്തികളുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്, ചിലർ അതിന്റെ ഭാഗങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്. എന്റെ ഭാഗം സൂക്ഷ്മമായ പ്രകൃതിയാണ്, അതും അഞ്ചു രൂപങ്ങളിൽ പ്രകടമാകുന്നു.
സരസ്വതീ ച കമലാ ദുര്ഗാ ത്വം ചാപി വേദസൂഃ । സര്വേ ദേവാഃ പ്രാകൃതികാ യാവന്തോ മൂര്തിധാരിണഃ
സരസ്വതി, കമല, ദുര്ഗ്ഗ, വേദങ്ങളുടെ മാതാവായ നീ, ഇവരൊക്കെയും രൂപം ധരിച്ച എല്ലാ ദേവന്മാരും പ്രകൃതിയിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
അഹമാത്മാ നിത്യദേഹീ ഭക്തധ്യാനാനുരോധതഃ । യേ യേ പ്രകൃതികാ രാധേ തേ നഷ്ടാഃ പ്രാകൃതേ ലയേ
ഞാൻ ആത്മാവാണ്, ശാശ്വതമായ ശരീരമുള്ളവനും, ഭക്തരുടെ ഭക്തിയും ധ്യാനവും അനുസരിക്കുന്നവനും. രാധേ, പ്രകൃതിയിൽ നിന്നുള്ളവരെല്ലാം പ്രകൃതിയുടെ ലയത്തിൽ നശിക്കുന്നു.
അഹമേവാഽഽസമേവാഗ്രേ പശ്ചാദപ്യഹമേവ ച । യഥാഽഹം ച തഥാ ത്വം ച യഥാ ധാവല്യദുഗ്ധയോഃ
ആദിയിൽ ഞാൻ മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നു, പിന്നെയും ഞാൻ മാത്രം ഉണ്ടാകും. ഞാൻ എങ്ങനെയോ, അതുപോലെ തന്നെ നീയും, പാൽപോലുള്ള വെളുപ്പുപോലെയാണ്.
ഭേദഃ കദാഽപി ന ഭവേന്നിശ്ചിതം ച തഥാഽഽവയോഃ । അഹം മഹാന്വിരാട് സുഷടൌ വിശ്വാനി യസ്യ ലോമസു
ഞങ്ങള്ക്കിടയിൽ ഒരിക്കലും വ്യത്യാസമില്ല, ഇത് ഉറപ്പാണ്. ഞാൻ മഹാവിരാട് രൂപമാണ്, അതിന്റെ രോമരന്ധ്രങ്ങളിൽ ലോകങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു.
അംശസ്ത്വം തത്ര മഹതീ സ്വാംശേന തസ്യ കാമിനീ । ആഹം ക്ഷുദ്രവിരാട് സൃഷ്ടൌ വിശ്വം യന്നാഭിപദ്മതഃ
അവിടെ നീ വലിയവളായി എന്റെ ഭാഗമായ് നിലകൊള്ളുന്നു, പ്രിയേ. സൃഷ്ടിയിൽ ഞാൻ ചെറിയ വിരാട് രൂപമാണ്, അതിന്റെ നാഭികമലത്തിൽ നിന്നാണ് ലോകം ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.
അയം വിഷ്ണോര്ലോമകൂപേ വാസോ മേ ചാംശതഃ സതി । തസ്യ സ്ത്രീ ത്വം ച ബൃഹതീ സ്വാശനേ സുഭഗാ തഥാ
ഈ വിശ്വം വിഷ്ണുവിന്റെ രോമരന്ധ്രത്തിൽ വസിക്കുന്നു, അവിടെ ഞാൻ എന്റെ ഭാഗമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഭാഗ്യവതിയായ നീ അവന്റെ മഹാദേവിയായി, സ്വന്തം ഭാഗത്താൽ അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
തസ്യ വിശ്വേ ച പ്രത്യേകം ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാദയഃ । ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാ അംശാശ്ചാന്യേ ചാപി ച മത്കലാഃ
ഓരോ വിശ്വത്തിലും ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ശിവൻ മുതലായവർ ഉണ്ട്. ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശിവനും എന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്, മറ്റുള്ളവർ എന്റെ ശക്തികളുടെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
മത്കലാംശാംശകലയാ സര്വേ ദേവി ചരാചരാഃ । വൈകുണ്ഠേ ത്വം മഹാലക്ഷ്മീരഹം തത്ര ചതുര്ഭുജഃ
എന്റെ ശക്തികളുടെ ഭാഗങ്ങളുടെയും ഉപഭാഗങ്ങളുടെയും വഴി, ദേവിയേ, സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലമായതുമായ എല്ലാം നിലകൊള്ളുന്നു. വൈകുണ്ഠത്തിൽ നീ മഹാലക്ഷ്മിയാണ്, അവിടെ ഞാൻ നാലു കൈകളുള്ളവനാണ്.
സ ച വിശ്വാദ്ബഹിശ്ചോര്ധ്വം യഥാ ഗോലോക ഏവ ച । സരസ്വതീ ത്വം സത്യേ ച സാവിത്രീ ബ്രഹ്മണഃ പ്രിയാഃ
നീ ഈ ലോകത്തിന് പുറത്തും മുകളിലും, ഗോലോകത്തിലെപ്പോലെ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു. സത്യലോകത്തിൽ നീയാണ് സരസ്വതി, ബ്രഹ്മാവിന് പ്രിയമായ സാവിത്രിയും നീയാണു.
ശിവലോകേ ശിവാ ത്വ്രം ച മൂലപ്രകൃതിരീശ്വരീ । വിനാശ്യ ദുര്ഗം ദുര്ഗാ ച സര്വദുര്ഗതിനാശിനീ
ശിവലോകത്തിൽ നീയാണ് ശിവ, ആദിപ്രകൃതിയും സർവ്വാധിപതിയും. നീ ദുഷ്ടരെ നശിപ്പിച്ച്, ദുർഗ്ഗയായി എല്ലാ ദുർഗതികളും നീക്കുന്നു.
സ ഏവ ദക്ഷകന്യാ ച സാ ഏവ ശൈലകന്യകാ । കൈലാസേ പാര്വതീ തേന സൌഭാഗ്യാ ശിവവക്ഷസി
നീ ദക്ഷന്റെ മകളും, പർവ്വതന്റെ മകളും ആണു. കൈലാസത്തിൽ നീയാണ് ശിവന്റെ വക്ഷസ്സിൽ വസിക്കുന്ന സൗഭാഗ്യശാലിയായ പാർവതി.
സ്വാംശേന ത്വം സിന്ധുകന്യാ ക്ഷീരോദേ വിഷ്ണുവക്ഷസി । അഹം സ്വാശേന സൃഷ്ടൌ ച ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ
നിന്റെ ഭാഗമായ് നീ സിന്ധുനദിയുടെ മകളും, ക്ഷീരസമുദ്രത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ വക്ഷസ്സിൽ വസിക്കുന്നവളും ആണു. എന്റെ ഭാഗമായ് സൃഷ്ടിയിൽ ഞാൻ ബ്രഹ്മാവും, വിഷ്ണുവും, മഹേശ്വരനും ആകുന്നു.
ത്വം ച ലക്ഷ്മീ ശിവാ ധാത്രീ സാവിത്രീ ച പൃഥക്പൃഥക് । ഗോലോകേ ച സ്വയം രാധാ രാസേ രാസേശ്വരീ സദാ
നീ ലക്ഷ്മിയും, ശിവയും, ധാത്രിയും, സാവിത്രിയും വേറേ വേറേ രൂപങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ഗോലോകത്തിൽ നീ തന്നെയാണ് രാധ, എല്ലായ്പ്പോഴും രാസലീലയുടെ നാഥയായവൾ.
വൃന്ദാ ദൃന്ദാവനേ രമ്യേ വിരജാ വിരജാതടേ । സാ ത്വം സുദാമശാപേന ഭാരതം പുണ്യമാഗതാ
സുന്ദരമായ വൃന്ദാവനത്തിൽ നീ വൃന്ദയായി, വിരജാതടത്തിൽ നീ വിരജയായി നിലകൊള്ളുന്നു. സുദാമന്റെ ശാപം മൂലം നീ ഭാരതഭൂമിയിൽ വന്നു.
പൂതം കര്തും ഭാരതം ച വൃന്ദാരണ്യം ച സുന്ദരി । ത്വത്കലാംശാംശകലയാ വിശ്വേഷു സര്വയോഷിതഃ
സുന്ദരിയേ, ഭാരതഭൂമിയും വൃന്ദാവനവും ശുദ്ധീകരിക്കാൻ, നിന്റെ കലകളും അംശങ്ങളുമായി ലോകത്തിലെ എല്ലാ സ്ത്രീകളും നിന്റെ പ്രതിഫലനങ്ങളാണ്.
യായോഷിത്സാ ച ഭവതീ യഃ പുമാന്സോഽഹമേവ ച । അഹം ച കലയാ വഹ്നിസ്ത്വം സ്വാഹാ ദാഹികാ പ്രിയാ
ഏതു സ്ത്രീയും നീയാണു, ഏതു പുരുഷനും ഞാനാണ്. എന്റെ ഭാഗമായ് ഞാൻ അഗ്നിയും, നീ അഗ്നിക്ക് പ്രിയയായ സ്വാഹയും ആകുന്നു.