സദ്രത്നസിംഹാസനസുന്ദരേ പരശ്ചോവാസ ശമ്ഭുര്വരപാര്ഷദൈഃ സഹ
മനോഹരമായ രത്നസിംഹാസനത്തിൽ, ശിവൻ തന്റെ ശ്രേഷ്ഠ അനുചിതരോടൊപ്പം ഇരുന്നു.
ഗന്ധര്വരാജേന കൃതേന നാരദഃ സ്തോത്രേണ രമ്യേണ ശുഭപ്രദേന ച
ഗന്ധർവർരാജാവ് രചിച്ച, മനോഹരവും ശുഭം നൽകുന്നവുമായ സ്തോത്രം ഉപയോഗിച്ച് നാരദൻ ഭക്തിപൂർവ്വം ഗാനം നടത്തി.
ചകാര തത്രൈവ നിവേദനം ശിവേ മനോഽഭിലാഷം നിജകാമപൂരകേ
അവിടെത്തന്നെ, നാരദൻ ശിവനോട് തന്റെ മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം വിനയപൂർവ്വം അറിയിച്ചു.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മവൈവര്തേ മഹാപുരാണേ ബ്രഹ്മഖണ്ഡേ സൌതിശൌനകസംവാദേ കൈലാസം പ്രതി നാരദാഗമനം നാമ പഞ്ചവിംശതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീബ്രഹ്മവൈവർത മഹാപുരാണത്തിലെ ബ്രഹ്മഖണ്ഡത്തിൽ സൗതി-ശൗനകസംവാദത്തിൽ, 'നാരദന്റെ കൈലാസയാത്ര' എന്ന ഇരുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സൌതിരുവാച ഹരം യയാചേ ദേവര്ഷിര്ധ്യാനം ച ജ്ഞാനമേവ ച
സൗതി പറഞ്ഞു: ദേവർഷിയായ നാരദൻ ഹരനോടു ധ്യാനവും ജ്ഞാനവും അപേക്ഷിച്ചു.
സ്തോത്രം ച കവചം മന്ത്രം ധ്യാനം പൂജാവിധിം തഥാ
സ്തോത്രം, കവചം, മന്ത്രം, ധ്യാനം, പൂജാവിധി എന്നിവയും അവൻ ചോദിച്ചു.
സര്വം പ്രാപ്യ മുനിശ്രേഷ്ഠഃ പരിപൂര്ണമനോരഥഃ
എല്ലാം നേടിയ മഹാമുനി തന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി സാന്തോഷ്യത്തോടെ നിറഞ്ഞു നിന്നു.
നാരദ ഉവാച സ്വധര്മപാലനം നിത്യം യതോ ഭവതി നിത്യശഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: സ്വന്തം കർത്തവ്യം എല്ലായ്പ്പോഴും അനുഷ്ഠിച്ചാൽ സ്ഥിരമായ ലാഭം ലഭിക്കും.
ശ്രീമഹേശ്വര ഉവാച സൂക്ഷ്മേ സഹസ്രപത്രേ സ്വേ നിര്മലേ ഗ്ലാനിവര്ജിതേ
ശ്രീ മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു: സൂക്ഷ്മവും നിർമ്മലവും മായമില്ലാത്ത ആയിരം ദളങ്ങളുള്ള കമലത്തിൽ—
രാത്രിവാസം പരിത്യജ്യ ഗുരും തത്രൈവ ചിന്തയേത്
രാത്രിയുടെ വാസം ഉപേക്ഷിച്ച്, അങ്ങേയറ്റം ഗുരുവിനെ അവിടെയേ തന്നെ ധ്യാനിക്കണം.
പ്രസന്നവദനം ശാന്തം പരിതുഷ്ടം നിരന്തരമ്
പ്രസന്നമായ മുഖം, ശാന്തതയും സതതം തൃപ്തിയും നിറഞ്ഞവനായി—
ധ്യാത്വൈവം ഗുരുമാരാധ്യ ഹൃത്പദ്മേ നിര്മലേ സിതേ
ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച്, ഹൃദയത്തിലെ നിർമ്മലവും വെളുത്തതുമായ കമലത്തിൽ ഗുരുവിനെ ആരാധിക്കണം.
യസ്യ ദേവസ്യ യദ്ധ്യാനം യദ്രൂപം തദ്വിചിന്തയേത്
ഏത് ദേവതയാണോ, അവർക്കു വേണ്ടിയുള്ള ധ്യാനവും രൂപവും അതേപോലെ മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കണം.
ആദൌ ധ്യാത്വാ ഗുരും നത്വാ സംപൂജ്യ വിധിപൂര്വകമ് 1.26.
ആദ്യമായി ഗുരുവിനെ ധ്യാനിച്ച്, വന്ദിച്ച്, നിർദ്ദിഷ്ടവിധിയിൽ പൂജിക്കണം.
ഗുരുപ്രദര്ശിതോ ദേവോ മന്ത്രപൂജാവിധിര്ജപഃ
ഗുരു കാണിച്ച ദേവതയും, മന്ത്രപൂജയുടെ വിധിയും, ജപവും—
ഗുരുര്ബ്രഹ്മാ ഗുരുര്വിഷ്ണുര്ഗുരുര്ദേവോ മഹേശ്വരഃ
ഗുരു ബ്രഹ്മാവാണ്, ഗുരു വിഷ്ണുവാണ്, ഗുരു ദൈവമായ മഹേശ്വരനാണ്.
ഗുരുര്വായുശ്ച വരുണോ ഗുരുര്മാതാ പിതാ സുഹൃത്
ഗുരു വായുവും വരുണനും ആണ്; ഗുരു അമ്മയും അച്ഛനും സുഹൃത്തും ആണ്.
അഭീഷ്ടദേവേ രുഷ്ടേ ച സമര്ഥോ രക്ഷണേ ഗുരുഃ
ആഗ്രഹിച്ച ദേവൻ കോപിച്ചാൽ, രക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്നത് ഗുരുവിനേ മാത്രമാണ്.
യസ്യ തുഷ്ടോ ഗുരുഃ ശശ്വജ്ജയസ്തസ്യ പദേ പദേ
ഗുരു സന്തുഷ്ടനാകുന്നവന് എല്ലായിടത്തും എല്ലായ്പ്പോഴും വിജയം ലഭിക്കും.
ന സംപൂജ്യ ഗുരും ദേവം യോ മൂഢഃ പൂജയേദ് ഭ്രമാത്
ഗുരുവിനെ ആദരിക്കാതെ ദേവനെ പൂജിക്കുന്നവൻ, ഭ്രമത്തിൽ ആകുന്ന ഒരു മൂഢനാണ്.
സാമവേദേ ച ഭഗവാനിത്യുവാച ഹരിഃ സ്വയമ്
സാമവേദത്തിൽ ഭഗവാൻ ഹരി തന്നെയാണ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത്.
ഗുരുമിഷ്ടം സ്വയം ധ്യാത്വാ സ്തുത്വാ വൈ സാധകോ മുനേ
ആഗ്രഹിച്ച ഗുരുവിനെ ധ്യാനിച്ച് സ്തുതിച്ച ശേഷം, സാദകൻ, മഹാമുനിയേ—
ജലം ജലസമീപം ച സരന്ധം പ്രാണിസന്നിധിമ്
ജലം, ജലത്തിന്റെ സമീപം, കുളം, ജീവികളുടെ സാന്നിധ്യം—
ഹലോത്കര്ഷസ്ഥലം ചൈവ സസ്യക്ഷേത്രം ച ഗോഷ്ഠകമ് 1.26.
കൃഷിക്കായി ഉഴുന്നിടുന്ന സ്ഥലം, വിളവുള്ള വയൽ, പശുക്കളുടെ കിടങ്ങ്.
ഗ്രാമാദ്യഭ്യന്തരം ചൈവ നൃണാം ഗൃഹസമീപകമ്
ഗ്രാമത്തിനുള്ളിലോ ആളുകളുടെ വീടുകളുടെ സമീപത്തോ ഉള്ള സ്ഥലങ്ങൾ,
ക്രീഡാസ്ഥലം മഹാരണ്യം മംചകാധഃസ്ഥലം തഥാ
കളിസ്ഥലങ്ങൾ, കാടുകൾ, കിടക്കയുടെ അടിയിലുള്ള നിലം എന്നിവയും,
ദൂര്വാസ്ഥാനം കുശസ്ഥാനം വല്മീകസ്ഥാനമേവ ച
ദുർവാ പുല്ല്, കുശ പുല്ല്, വള്മീകം എന്നുള്ള പുഴുവിന്റെ കൂമ്പാരം എന്നിവയുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ,
ഏതത്സര്വം പരിത്യജ്യ സൂര്യ്യതാപവിവര്ജിതമ്
ഇവയെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് സൂര്യപ്രകാശം ഇല്ലാത്ത സ്ഥലമാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത്.
പുരീഷമൂത്രോത്സര്ഗം ച ദിവാ കുര്യാദുദങ്മുഖഃ
ദിവസത്തിൽ വടക്കോട്ടു മുഖം നോക്കി മൂത്രവും മലവും ഒഴിയണം.
മൌനീ ഭൂത്വാ ച നിശ്വാസം യഥാ ഗന്ധോ ന സഞ്ചരേത്
മിണ്ടാതെ ഇരുന്ന് ശ്വാസം വിടുമ്പോൾ ദുർഗന്ധം പരക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കണം.