സത്യക ഉവാച ഭയം ത്യജ മഹാഭാഗ ഭയം കിം തേ മയി സ്ഥിതേ । കുരു യാഗം മഹേശസ്യ മര്വാരിഷ്ടവിനാശനമ്
സത്യകൻ പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗവ, ഭയം ഉപേക്ഷിക്കൂ. ഞാൻ ഇവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ നിനക്ക് എന്തിനാണ് ഭയം? മരണസൂചനകൾ നീക്കാൻ മഹേശനുവേണ്ടി യാഗം നടത്തൂ.
യാഗോ ധനുര്മഖോ നാമ ബഹ്വന്നോ ബഹുദക്ഷിണഃ । ദുഃശപ്നാനാം നാശകരഃ ശത്രുഭീതിവിനാശകഃ
ധനുർമഖം എന്ന പേരിൽ, ഭക്ഷണവും ദക്ഷിണയും സമൃദ്ധമായി നടത്തുന്ന ഈ യാഗം ദുഷ്ടസ്വപ്നങ്ങൾക്കും ശത്രുഭയങ്ങൾക്കും അവസാനമാക്കുന്നു.
ആധ്യാത്മികമാധിദൈവമാധിഭൌതികമുത്കടമ് । ഏഷാം ത്രിവിധോത്പാതാനാം ഖണ്ഡനോ ഭൂതിവര്ധംനഃ
ആത്മികം, ദൈവികം, ഭൗതികം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു തരത്തിലുള്ള കഷ്ടങ്ങൾ അകറ്റുമ്പോൾ ഐശ്വര്യവും സന്തോഷവും വർദ്ധിക്കും.
യാഗേ സമാപ്തേ ശംഭുശ്ച ജരാമൃത്യുഹരം വരമ് । ദദാതി സാക്ഷാദ്ഭവതി ദാതാ ച സര്വസംപദാമ്
യാഗം പൂർത്തിയായപ്പോൾ ശംഭു വയസ്സും മരണവും അകറ്റുന്ന അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു; എല്ലാ സമ്പത്തുകളും നേരിട്ട് നൽകുന്നവനായി മാറുന്നു.
ചകാരേമം ച യാഗം ച പുരാ ബാണോ മഹാബലഃ । നന്ദീ പരശുരാമശ്ച ഭല്ലശ്ച ബലിനാം വരഃ
പഴയകാലത്ത് ബാണൻ എന്ന മഹാബലശാലിയും, നന്ദിയും, പരശുരാമനും, ഭല്ലൻ എന്ന ശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ഈ യാഗം നിർവ്വഹിച്ചു.
പുരാ ദദൌ ധനുരിദം ശിവോ നന്ദീശ്വരായ ച । യാഗേന ഭൂത്വാ സിദ്ധഃ സ ദദൌ ബാണായ ധാര്മികഃ
പണ്ടു ശിവൻ ഈ വില്ല് നന്ദീശ്വരനു നൽകി; യാഗം നടത്തി സിദ്ധി നേടിയതിനു ശേഷം ആ ധാർമ്മികൻ അത് ബാണനു നൽകി.
കൃത്വാ യാഗം മഹാസിദ്ധോ ദദൌ രാമായ പുഷ്കരേ । തുഭ്യം ദദൌ പരശുരാമഃ കൃപയാ ച കൃപാനിധിഃ
യാഗം നടത്തി മഹാസിദ്ധനായവൻ അത് രാമനു പുഷ്കരയിൽ നൽകി; കരുണയുടെ സമുദ്രമായ പരശുരാമൻ അതു കരുണയാൽ നിന്നു നിന്നു നിനക്കു നൽകി.
സഹസ്രഹസ്തപരിമിതം ദൈര്ധ്യേഽതികഠിനം നൃപ । ദശഹസ്തപ്രശസ്തം ച ശംകരേച്ഛാവിനിര്മിതമ്
രാജാവേ, ഈ വില്ല് ആയിരം കൈ നീളവും, അത്യന്തം ദൃഢവുമാണ്; പത്ത് കൈ വീതിയുള്ളതും ശംകരന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം നിർമ്മിതവുമാണ്.
പശുപതേഃ പശുപതം യുക്തയാനേന ദുര്വഹമ് । സര്വേ ഭങ്ക്തും ന ശക്താശ്ച ദേവം നാരായണം വിനാ
പശുപതിയുടെ പശുപതവില്ല്, ശരിയായ മാർഗ്ഗത്തിൽ പോലും വഹിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; നാരായണനെ ഒഴികെ ആരും അതു തകർക്കാൻ കഴിയില്ല.
യാഗേ ച ധനുഷഃ പൂജാം ശംകരസ്യ തു ശംകരേ । കുരു ശീഘ്രം ശുഭാര്ഥം ച സര്വാന്കുരു നിമന്ത്രണമ്
യാഗത്തിൽ വില്ലിനെയും ശംകരനെയും ആരാധിക്കണം; ഈ ശുഭഫലത്തിനായി ഉടൻ ചെയ്യുക, എല്ലാവരെയും ക്ഷണിക്കണം.
അസ്മിന്യാഗേ ധനുര്ഭങ്ഗോ ഭവേദ്യദി നരാധിപ । വിനാശോ യജമാനസ്യ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ
ഈ യാഗത്തിനിടയിൽ മനുഷ്യൻ വില്ല് തകർത്താൽ, യജമാനനു നിർഭാഗ്യവും നാശവും സംഭവിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഭഗ്നേ ധനുഷി യാഗശ്ച ഭഗ്നോ ഭവതി നിശ്ചിതമ് । ഫലം ദദാതി കോ വാഽത്ര ചാനിഷ്പന്നേ ച കര്മണി
വില്ല് തകർന്നാൽ യാഗവും തീർച്ചയായും നശിക്കും; പ്രവർത്തി പൂർത്തിയാകാതെ ഫലം നൽകാൻ ആരുണ്ട്?
ബ്രഹ്മാ ച ധനുഷോ മൂലേ മധ്യേ നാരായണഃ സ്വയമ് । അഗ്രേ ചോഗ്രപ്രതാപശ്ച മഹാദേവോ മഹാമതേ
വില്ലിന്റെ അടിയിൽ ബ്രഹ്മാവും, നടുവിൽ നാരായണനും, അഗ്രഭാഗത്ത് ഭയങ്കരമായ പ്രകാശമുള്ള മഹാദേവനും ഉണ്ട്, ജ്ഞാനിയേ.
ധനുര്ഹി ത്രിവികാരം ച സദ്രത്നഖചിതം വരമ് । ഗ്രീഷ്മമധ്യാങ്നമാര്തംണ്ഡപ്രഭാപ്രച്ഛന്നകാരണ്
മൂന്നു രൂപങ്ങളുള്ളതും, വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ ചാർത്തിയതുമായ ഈ ഉത്തമവില്ലിന്റെ നടുവ്, വേനലിലെ സൂര്യപ്രഭയിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അശക്തശ്ച നമയിതുമനന്തശ്ച മഹാബലഃ । സുര്യശ്ച കാര്തികേയശ്ച കാ കഥാഽന്യസ്യ ഭൂമിപ
മഹാബലശാലിയായ അനന്തനും, സൂര്യനും, കാർത്തികേയനും പോലും ഇതു വളയ്ക്കാൻ കഴിയില്ല; മറ്റാരെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ, രാജാവേ?
ത്രിപുരാരിഃ പുരാഽനേന ജഘാന ത്രിപുരം മുദാ । നിര്ഭയം കുരു സ്വച്ഛന്ദം മങ്ഗലാര്ഹ മഹോത്സവമ്
പണ്ടു ത്രിപുരാരി ഈ വില്ലുകൊണ്ട് സന്തോഷത്തോടെ ത്രിപുരയെ നശിപ്പിച്ചു; ഭയമില്ലാതെ, മനസ്സിനിഷ്ടം പോലെ, ഈ മഹോത്സവം ആഘോഷിക്കൂ, ഇത് മഹാശുഭമായതാണ്.
മത്യകസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ചന്ദ്രവംശവിവര്ധനഃ । ഉവാച കംസഃ സര്വാര്ഥേ സതതം ച ഹിതൈഷിണമ്
മത്യകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ചന്ദ്രവംശത്തെ വളർത്തിയ കംസൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും തനിക്കു നല്ലതായ കാര്യങ്ങൾ ആലോചിച്ചു പറഞ്ഞു.
കംസ ഉവാച വസുദേവഗൃഹേ ജജ്ഞേ മദ്വധീ കുരനാശനഃ । സ്വച്ഛന്ദം നന്ദഗേഹേ ച വര്ധതേ നന്ദനന്ദനഃ
കംസൻ പറഞ്ഞു: വസുദേവന്റെ വീട്ടിൽ എന്റെ വധം വരുത്താൻ ജനിച്ചവൻ, നന്ദന്റെ വീട്ടിൽ നന്ദനന്ദൻ സ്വതന്ത്രമായി വളരുന്നു.
മദ്വന്ധുവര്ഗാഞ്ഛൂരാംശ്ച മന്ത്രിണഃ സുവിശാരദാന് । ഭഗിനീം പൂതനാം പൂതാം ജഘാന ബാലകോ ബലീ
എന്റെ ബന്ധുക്കളെയും വീരന്മാരെയും, ബുദ്ധിശാലികളായ മന്ത്രിമാരെയും, ശുദ്ധയായ എന്റെ സഹോദരിയായ പൂതനയെയും ആ ബാലൻ കൊല്ലിച്ചു.
ഗോവര്ധനം ദധാര്രകകരേണ ബലവര്ധനഃ । മഹേന്ദ്രസ്യ ച ശൂരസ്യ ചകാര ച പരാഭവമ്
ശക്തി വർദ്ധിച്ച ആ ബാലൻ, ചെറിയ വിരലിൽ ഗോവർദ്ധനപർവ്വതം ഉയർത്തി; മഹേന്ദ്രനായ ഇന്ദ്രനെയും തോൽപ്പിച്ചു.
ബ്രഹ്മാണം ദര്ശയാമാസ ബ്രഹ്മരൂപം ചരാചരമ് । നിവഹം ബാരവത്സാനാം ചകാര കൃത്രിമം മുദാ
അവന് ബ്രഹ്മാവിനെ, സകല ചലനശൂന്യ ജീവജാലങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പരമാത്മാവിന്റെ രൂപത്തിൽ, കാണിച്ചു. സന്തോഷത്തോടെ ബാരവത ഗോവത്സങ്ങളുടെ ഒരു കൂട്ടം കൃത്രിമമായി സൃഷ്ടിച്ചു.
തമേവ ബലിനം ഹന്തും മന്ത്രണാം കുരു സത്യക । മമ ശത്രുര്വിനാ തേന നാസ്തിഹ ധരണീതലേ
സത്യകാ, ആ ശക്തനായവനെ കൊല്ലാൻ ഒരു പദ്ധതി ആലോചിക്കൂ. അവനെ ഒഴികെ ഭൂമിയിൽ എനിക്ക് മറ്റൊരു ശത്രുവുമില്ല.
നഹി സ്വര്ഗേ ന പാതാലേ ത്രിഷു ലോകേഷു നിശ്ചിതമ് । സന്തി സന്തശ്ച രാജാനഃ സര്വത്ര മമ ബാന്ധവാഃ
സ്വർഗ്ഗത്തിലും പാതാളത്തിലും മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും എവിടെയും നല്ല രാജാക്കന്മാരും എന്റെ ബന്ധുക്കളും ഉണ്ട്.
മഹാതപസ്വീ ബ്രഹ്മാ ച തപസ്വീം ശംകരഃ സ്വയാമ് । വിഷ്ണുഃ സര്വത്ര സര്വാത്മാ സമദര്ശോ സനാതനഃ
ബ്രഹ്മാവ് മഹാതപസ്സുകാരനാണ്, ശംകരനും സ്വഭാവത്തിൽ തപസ്സുകാരനാണ്. വിഷ്ണു എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവനും, എല്ലാം കാണുന്നവനും, ശാശ്വതാത്മാവുമാണ്.
നന്ദപുത്രം നിഹത്യാഹം ത്രിഷു ലോകേഷു പൂജിതഃ । മാര്വഭൌമോ ഭവിഷ്യാമി സപ്തദ്വീപേശ്വരോ മഹാന്
നന്ദന്റെ മകനെ കൊല്ലുമ്പോൾ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ഞാൻ ആരാധിക്കപ്പെടും. ഭൂമിയിൽ വലിയ ഭരതാവും ഏഴു ദ്വീപുകളുടെ ഇശ്വരനുമാകും.
സ്വര്ഗേ നിഹത്യ ശക്രം ച ദുര്ബലം ദൈത്യനിര്ജിതമ് । ഭവിഷ്യാമി മഹേന്ദ്രശ്ച തത്ര നിര്ജിത്യ ഭാസ്കരമ്
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവന്മാരാൽ തോറ്റു ദുർബലനായ ഇന്ദ്രനെ കൊല്ലുമ്പോൾ, അവിടെ ഭാസ്കരനെ പോലും ജയിച്ച് മഹേന്ദ്രനാകും.
യക്ഷ്മഗ്രസ്തം ച ചന്ദ്രം ച മമൈവ പൂര്വപൂരുഷമ് । വായും കുബേരം വരുണം യമം ജേഷ്യാമി നിശ്ചിതമ്
ക്ഷയരോഗം ബാധിച്ച എന്റെ പൂർവ്വപിതാവായ ചന്ദ്രനെയും, വായുവിനെയും, കുബേരനെയും, വരുണനെയും, യമനെയും ഞാൻ നിർബന്ധമായും ജയിക്കും.
ഗച്ഛ നന്ദവ്രജം ശീഘ്രം നന്ദം ച നന്ദനന്ദനമ് । തദ്ഭ്രാതരം ച ബലിനം ബലമാനയ സംപ്രതമ്
നീ വേഗത്തിൽ നന്ദവ്രജത്തിലേക്ക് പോയി, നന്ദനെയും, നന്ദന്റെ മകനെയും, അവന്റെ ശക്തനായ സഹോദരനെയും അവരുടെ ശക്തിയോടുകൂടി ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.
കംസസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ തമുവാച സ സത്യകഃ । ഹിതം സത്യം നീതിസാരം പരം സാമയികം തഥാ
കംസന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട സത്യകൻ, അവനോട് ഉപകാരകരവും സത്യവുമായും നയശാസ്ത്രത്തിലും ചട്ടത്തിലും ഉറച്ച ഉപദേശം പറഞ്ഞു.
സത്യക ഉവാച അക്രൂരമുദ്ധവം വാഽപി വസുദേവമഥാപി വാ । പ്രസ്ഥാപയ മഹാഭാഗ നന്ദവ്രജമഭീപ്സിതമ്
സത്യകൻ പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗനേ, ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ അക്രൂരനെയോ ഉദ്ധവനെയോ അല്ലെങ്കിൽ വസുദേവനെയോ നന്ദവ്രജത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കൂ.