ശ്രുത്വാ ശൂര്പണഖാവാക്യം ധര്മം സംസ്മൃത്യ ധാര്മികഃ । ഉവാച സധുരേം വാക്യം ശാവഭീതശ്ച നാരദ
ശൂര്പണഖയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാമൻ, ധർമ്മം ഓർത്തു, ഭയപ്പെട്ടിട്ടും സാന്ത്വനപൂർവ്വം അവളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, നാരദാ.
ശ്രീരാമ ഉവാച അമ്ബമാതഃ സഭാര്യോഽഹമഭാര്യം ഗച്ഛ മേഽനുജമ് । ദുഃഖം പ്രിയോഽന്യാം പ്രഭജേദിതരം ച സുഖാലയമ്
ശ്രീരാമൻ പറഞ്ഞു: 'അമ്മേ, ഞാൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഇവിടെയുണ്ട്; നീ എന്റെ അനിയനായ ലക്ഷ്മണനോട് പോകൂ, അവൻ വിവാഹം കഴിച്ചിട്ടില്ല. പ്രിയപ്പെട്ടവൻ മറ്റൊരാളെ തേടുന്നത് ദുഃഖമാണ്, പക്ഷേ മറ്റൊരാൾ സന്തോഷം നൽകും.'
രാമസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ പ്രയയൌ ലക്ഷ്മണം മുദാ । ദദര്ശ ലക്ഷമണം ശാന്തം കാന്തം ച ലക്ഷണാന്വിതമ്
രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, അവൾ സന്തോഷത്തോടെ ലക്ഷ്മണന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി; അവളെ കാണുമ്പോൾ ലക്ഷ്മണൻ ശാന്തനും സുന്ദരനും ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ളവനുമായിരുന്നു.
മാം ഭജസ്വ മഹാഭാഗേത്യുവാച ച പുനഃ പുനഃ । ലക്ഷ്മണാസ്തദ്വചഃ ശ്രുത്വാ താമുവാച കുതൂഹലാത്
‘എന്നെ സ്വീകരിക്കൂ, മഹാഭാഗാ’ എന്ന് അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു; അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ലക്ഷ്മണൻ, കൗതുകത്തോടെ അവളോട് പറഞ്ഞു.
ലക്ഷ്മണ ഉവാച വിഹായ രാമം സര്വേശം ഹേ മൂഢേ ദാസമിച്ഛസി । സീതാദാസീ ച മത്പത്നീ സീതാദാസോഽഹമേവ ച
ലക്ഷ്മണൻ പറഞ്ഞു: 'മൂഢേ, എല്ലാ ലോകത്തിന്റെയും ഇശ്വരനായ രാമനെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഒരു ദാസനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ? സീതയാണ് എന്റെ ദേവി, അവളാണ് എന്റെ ഭാര്യ, ഞാൻ സീതയുടെ ദാസനാണ്.'
ഭവ സീതാസപത്നീ ത്വം ഗച്ഛ രാമം മദീശ്വരമ് । തവ പുത്രോ ഭവിഷ്യാമി സീതായാശ്ചയഥാ സതി
നീ സീതയുടെ സഹപത്നിയാവൂ, എന്റെ പ്രഭുവായ രാമന്റെ അടുത്തേക്ക് പോവൂ. നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, ഞാൻ നിന്റെ മകനാവാം, ഞാൻ സീതയുടെ മകനാണ് പോലെ.
ലക്ഷ്മണാസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ കാമേന ഹൃതമാനസാ । ഉവാച ലക്ഷ്മണം മൂഢാ ശുഷ്കകണ്ഠേഷ്ഠതാലുകാ
ലക്ഷ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, കാമത്തിൽ ആകുലമായ അവളുടെ മനസ്സ് മയങ്ങിയിരുന്നു; അവൾ, വായ് ഉണങ്ങിയ അവസ്ഥയിൽ, ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
ശൂര്പണഖോവാച യദീ ത്യജസി മാം മൂഢ കാമാത്സ്വയമുപസ്ഥിതാമ് । യുവയോശ്ച വിപത്തിശ്ച ഭവിഷ്യ തി ന സംശയഃ
ശൂര്പണഖ പറഞ്ഞു: 'നീ, മൂഢാ, ഞാൻ സ്വയം കാമത്തോടെ വന്നിട്ടും എന്നെ നിരസിച്ചാൽ, നിങ്ങൾ ഇരുവർക്കും ദുരന്തം സംഭവിക്കും — അതിൽ സംശയമില്ല.'
ബ്രഹ്മാ ച മോഹിനീം ത്യക്തവാ വിശ്വേഽപൂജ്യേ ബഭൂവ സഃ । രമ്ഭാശാപേന ദക്ഷശ്ച ഛാഗമസ്തോ ബഭൂവ സഃ
ബ്രഹ്മാവു മോഹിനിയെ നിരസിച്ചതിനാൽ ദേവന്മാരിൽ അപമാനിതനായി; രംഭയുടെ ശാപം മൂലം ദക്ഷൻ ആടായി മാറി.
സ്വര്വൈദ്യശ്ചോര്വശീശാപാദ്യജ്ഞഭാഗവിവര്ജിതഃ । രൂപഹീനഃ കുബേരശ്ച മേനാശാപേന ലക്ഷ്മണ
ഉർവശിയുടെ ശാപം മൂലം സ്വർഗ്ഗവൈദ്യൻ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കില്ലാത്തവനായി; മേനയുടെ ശാപം മൂലം, ലക്ഷ്മണാ, കുബേരൻ രൂപം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
കാമോ ഘൃതാചീശാപേന ബഭൂവ ഭസ്മസാച്ഛിവാത് । ബലിര്മദാലസാശാപാദ്ഭ്രഷ്ടരാജ്യോ ബഭൂവ ഹ
ഘൃതാചിയുടെ ശാപം മൂലം കാമദേവൻ ശിവനാൽ ചിതയാക്കി; മദാലസയുടെ ശാപം മൂലം ബലി രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
ശാപേന മിശ്രകേശ്യാശ്ച ഹൃതഭാര്യോ ബൃഹസ്പതിഃ । മമ ശാപാത്തഥാ രാമോ ഹൃതഭാര്യോ ഭവിഷ്യതി
മിശ്രകേശിയുടെ ശാപം മൂലം ബൃഹസ്പതി ഭാര്യയെ നഷ്ടപ്പെട്ടു; അതുപോലെ എന്റെ ശാപം മൂലം രാമനും ഭാര്യയെ നഷ്ടപ്പെടും.
കാമാതുരാം യൌവനസ്ഥാം ഭാര്യാ സ്വയമുപസ്ഥിതാമ് । ന ത്യജേദ്ധര്മഭീതശ്ച ശ്രുതം മാധ്യംദിനേ പുരാ
യൗവനത്തിലെ ആഗ്രഹത്തിൽ കത്തുന്ന ഭാര്യ സ്വയം ഭർത്താവിനരികിൽ എത്തുമ്പോൾ, ധർമ്മത്തെ ഭയപ്പെടുന്നവൻ അവളെ തള്ളരുത്. പുരാതനകാലം മുതലുള്ള ഈ ഉപദേശം, മദ്ധ്യാഹ്നത്തിലും പ്രയോഗ്യമാണ്.
ഇഹ ത്യക്ത്വാ പിബദ്ഗ്രസ്തഃ പരത്ര നരകം വ്രജേത് । ശ്രുത്വാ ശൂര്പണഖാവാക്യമര്ധയന്ദ്രേണ ലക്ഷ്മണഃ
ഇവിടെ അവളെ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊരിടത്ത് ആസ്വദിക്കുന്നവൻ മരണത്തിനു ശേഷം നരകത്തിൽ പോകും. ശൂർപണഖയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, അർദ്ധക്രോധത്തോടെ ലക്ഷ്മണൻ പ്രവർത്തിച്ചു.
ചിച്ഛേദ നാസികാം തസ്യാഃ ക്ഷുരധാരേണ ലീലയാ । തസ്യാ ഭ്രാതാ ച യുയുധേ ബലവാന്ഖരദൂഷണഃ
ലക്ഷ്മണൻ കത്തിയുടെ അറ്റം കൊണ്ട് കളിച്ചുകൊണ്ട് അവളുടെ മൂക്ക് മുറിച്ചു. അവളുടെ സഹോദരൻ ആയ ശക്തനായ ഖരനും ദൂഷണനും യുദ്ധം ചെയ്തു.
സസൈന്യോ ലക്ഷ്മണാസ്ത്രേണ സ ജഗാമ യമാലയമ് । ചതുര്ദശസഹസ്രം ച രാക്ഷസാന്ഖരദൂഷണമ്
ലക്ഷ്മണന്റെ ആയുധം കൊണ്ട് അവൻ തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം യമലോകത്തേക്ക് പോയി. പതിനാലായിരം രാക്ഷസന്മാരെയും ഖരദൂഷണനെയും അവൻ സംഹരിച്ചു.
മൃതാന്ദൃഷ്ട്വാ ശൂര്പണഖാ ഭര്ത്സയാമാസ രാവണമ് । സര്വം നിവേദനം കൃത്വാ ജഗാമ പുഷ്കരം തദാ
അവരെ മരിച്ചുകിടക്കുന്നത് കണ്ട ശൂർപണഖാ രാവണനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി. എല്ലാം വിവരിച്ച് അവൾ പുഷ്കരത്തിലേക്ക് പോയി.
ബ്രഹ്മണശ്ച വരം പ്രാപ കൃത്വാ ച ദുഷ്കരം തപഃ । ഉവാച താദൃശീം ദൃഷ്ട്വാ നിരാഹാരാം തപസ്വിനീമ്
കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തശേഷം അവൾ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ഒരു വരം നേടി. ഉപവാസത്തിലും തപസ്സിലും ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അവളെ കണ്ടു.
സര്വജ്ഞസ്തന്മനോ മത്വാ കൃപാസിന്ധുശ്ച നാരദ
സർവ്വജ്ഞനും കരുണാസാഗരനുമായ നാരദൻ അവളുടെ മനസ്സറിയിച്ചു.
ബ്രഹ്മോവാച അപ്രാപ്യ രാമം ദൃഷ്പ്രാപം കരോഷി ദുഷ്കരം തപഃ । ജിതേന്ദ്രിയാണാം പ്രവരം ലക്ഷ്മണം ധര്മലക്ഷണമ്
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: രാമനെ നേടാൻ കഴിയാതെ, അത്രയും പ്രാപ്തിയില്ലാത്തവനെക്കായി നീ കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്യുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ധർമ്മപരനായ ലക്ഷ്മണനാണ്.
ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാദീനാമീശ്വരം പ്രകൃതേഃ പരമ് । ജന്മാന്തരേ ച ഭര്താരം പ്രാപ്സ്യസി ത്വം വരാനനേ
ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും ശിവനെയും മറികടക്കുന്ന, പ്രകൃതിക്ക് അതീതനായ ഈശ്വരനെ, മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ നീ ഭർത്താവായി പ്രാപിക്കും, സുന്ദരമുഖിയായവളേ.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ബ്രഹ്മ ച ജഗാമ സ്വാലയം മുദാ । ദേഹം തത്യാജ സാ വഹ്നോ സാ ച കുബ്ജാ ബഭൂവ ഹ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ ലോകത്തേക്ക് മടങ്ങി. അവൾ അഗ്നിയിൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു, പിന്നെ കുബ്ജയായി ജനിച്ചു.
അഥ ശൂര്പണഖാ വാക്യാത്കോപാത്കമ്പിതവിഗ്രഹഃ । ജഹാര മായയാ സീതാം മായാവീ രാക്ഷസേശ്വരഃ
ശൂർപണഖയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കോപത്തിൽ വിറയുന്ന ശരീരത്തോടെ, മായാവി രാക്ഷസാധിപൻ മായയാൽ സീതയെ അപഹരിച്ചു.
സീതാം ന ദൃഷ്ട്വാ രാമശ്ച മൂര്ച്ഛാം പ്രാപ ചിരം മുനേ । ചേതനാം കാരയാമാസ ഭ്രാതാ ചഽഽധ്യാത്മികേന ച
സീതയെ കാണാതിരുന്നതുകൊണ്ട് രാമൻ ദീർഘകാലം അചേതനനായി വീണു. അവന്റെ സഹോദരൻ ആത്മശക്തിയാൽ അവനെ ഉണർത്തി.
തതോ ബഭ്രാമ ഗഹനം ശൈലം ച കംദരം നദമ് । അഹര്നിശം ച ശോകാര്തോ മുനീനാമാശ്രമം മുനേ
ശോകത്തിൽ കുഴഞ്ഞ്, രാമൻ കാടും പർവതവും ഗുഹയും നദിയും ദിനരാത്രം അലഞ്ഞു, മുനിമാരുടെ ആശ്രമങ്ങളിലേക്ക് എത്തി.
ചിരമന്വേഷണം കൃത്വാ ന ദൃഷ്ട്വാ ജാനകീം വിഭുഃ । ചകാര മിത്രതാം രാമഃ സുഗ്രീവേണ സ്വയം പ്രഭുഃ
ദീർഘകാലം അന്വേഷിച്ചിട്ടും ജനകിയെ കാണാനായില്ല. അതിനുശേഷം രാമൻ സ്വയം സുഗ്രീവനുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു.
നിഹത്യ വാലിനം ബാണൈര്ദദൌ രാജ്യം ച ലീലയാ । സുഗ്രീവായ ച മിത്രായ സ്വീകാരപാലനായ വൈ
വാലിയെ അമ്പുകൊണ്ട് സംഹരിച്ച്, സുഗ്രീവന് സൗഹൃദത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനും രാജ്യം ലളിതമായി നൽകി.
ദൂതാന്പ്രസ്ഥാപയാമാസ സര്വത്ര വാനരേശ്വാഃ । തസ്ഥൌ സുഗ്രീവഭവനേ ശ്രീരാമശ്ച സലക്ഷ്മണഃ
വാനരാധിപന്മാരുടെ ഇടയിൽ എല്ലായിടത്തും ദൂതന്മാരെ അയച്ചു. ശ്രീരാമനും ലക്ഷ്മണനും സുഗ്രീവന്റെ ഭവനത്തിൽ താമസിച്ചു.
ഹനൂമതേ വരം ദത്തവാ രമ്യം രത്നാങ്ഗുലീയകമ് । സീതായൈ ശുഭസംദേശം പ്രാണധാരണകാരണമ്
ഹനുമാനെ ഒരു മനോഹരമായ രത്നം പതിച്ച മോതിരം സമ്മാനമായി നൽകി. സീതയുടെ ജീവൻ നിലനിർത്താൻ ശുഭസന്ദേശവും അയച്ചു.
തം ച പ്രസ്ഥാപയാമാസ ദക്ഷിണാം ദിശമുത്തമാമ് । സുപ്രീത്യാഽഽലിങ്ഗനം ദത്ത്വാ പാദരേണൂന്സുദുര്ലഭാന്
അവനെ ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് അയച്ചു. വലിയ സ്നേഹത്തോടെ അമ്പടിയിലാക്കി, അപൂർവ്വമായ തന്റെ പാദരജസ്സും നൽകി.