സ്വധര്മേ രക്ഷിതേ താത ശശ്വത്സര്വത്ര മങ്ഗലമ് । യശസ്യം സുപ്രതിഷ്ഠാ ച പ്രതാപഃ പൂജനം പരമ്
തന്തേ, സ്വന്തം ധർമ്മം കാത്താൽ എല്ലായിടത്തും എപ്പോഴും മംഗളം, വലിയ യശസ്സും, ഉറച്ച പ്രശസ്തിയും, മഹത്വവും, പരമമായ ആദരവും ഉണ്ടാകും.
യതുര്ദശാബ്ദം ധര്മേണ ത്യക്ത്വാ ഗൃഹസുഖം മ്രമന് । വനവാസം കരിഷ്യാമി സത്യസ്യ പാലനായ തേ
പത്ത് വർഷം ഞാൻ വീട്ടിലെ സുഖം ഉപേക്ഷിച്ച്, നിന്റെ സത്യം പാലിക്കാൻ, ധർമ്മപൂർവ്വം വനവാസം ചെയ്യും.
കൃത്വാ സത്യം ച ശപഥമിച്ഛയാഽനിച്ഛയാഽഥവാ । ന കൃര്യാത്പാലനം യോ ഹി ഭസ്മാന്തം തസ്യ സൂതകമ്
സത്യത്തിനായി വാഗ്ദാനം ചെയ്താൽ, മനസ്സോടെ ആയാലോ അല്ലയോ, അതു പാലിക്കാത്തവന് മരണംവരെ അശുദ്ധി നീങ്ങില്ല.
കുമ്ഭീപാകേ സ പചതി യാവച്ചന്ദ്രദിവാകരൌ । തതോ മൂകോ ഭവേത്കുഷഠീ മാനവഃ സപ്തജന്മസു
അവൻ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനിൽക്കുന്നവരെ കുംബീപാകനരകത്തിൽ കതുകപ്പെടും. പിന്നെ ഏഴു ജന്മം അവൻ മൂകനും രോഗിയുമായി ജനിക്കും.
ഇത്യോവമുക്ത്വാ ശ്രീരാമോ വിധായ കല്കലം ജടാമ് । പ്രയയൌ ച മഹാരണ്യേ സീതയാ ലക്ഷ്മണേന ച
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ശ്രീരാമൻ തന്റെ ജടകൾ ക്രമപ്പെടുത്തി, സീതയെയും ലക്ഷ്മണനെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ട് ആ മഹാവനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
പുത്രശോകാന്മഹാരാജാസ്തത്യാജ സ്വതനും മുനേ । പാലനായ പിതുഃ സത്യം രാമോ ബഭ്രാമകാനന
മകനോടുള്ള ദുഃഖത്തിൽ ആ മഹാരാജാവ് തന്റെ ശരീരം വിട്ടു, മഹർഷേ. അപ്പന്റെ വാക്ക് പാലിക്കാൻ രാമൻ കാടിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
കാലാന്തരേ മഹാരണ്യേ ഭഗിനീ രാവണസ്യ ച । ഭ്രമന്തീ കാനനേ ഘോരേ ഭര്ത്രാ സാര്ധം സുഗൌതുകാത്
കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ വലിയ കാട്ടിൽ, രാവണന്റെ സഹോദരി ഭർത്താവിനൊപ്പം ഭയാനകമായ കാടിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, ഒരു ശുഭസമയത്തിൽ അവരെ കണ്ടു.
ദദര്ശ രാമം കുലടാ കാമാര്താ രാക്ഷസീ തദാ । പുലകാഞ്ചിതസര്വാങ്ഗീ സൂര്ച്ഛമാപ സ്മരേണ ച
അപ്പോൾ ആ കാമഭാവത്തിൽ ആകുലയായ രാക്ഷസസ്ത്രീ രാമനെ കണ്ടു; അവളുടെ ശരീരം മുഴുവൻ ആവേശത്തിൽ വിറച്ചു, പ്രണയതാപത്തിൽ അവൾ ബോധംകഴിഞ്ഞു.
ശ്രീരാമനികടം ഗത്വാ സസ്മിതോവാച കാമുകീ । ശസ്വധൌവനസംയുക്താഽതിപ്രൌഢാ കാമദുര്മദാ
ശ്രീരാമന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു, ആ കാമഭാവത്തിൽ ഉന്മാദമായ സ്ത്രീ, ധൈര്യത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ച്, മനസ്സിൽ ഐക്യത്തെ ആഗ്രഹിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ശൂര്പണഖോവാച ഹേരാമ ഹേ ധനശ്യാമ രൂപധാമ സുണാന്വിത । മായാനുരക്താം വനിതാം മാം ഗൃഹാണ സുനിര്ജനേ
ശൂര്പണഖ പറഞ്ഞു: 'രാമാ, ധന്യനായ കറുത്തവാ, സൗന്ദര്യത്തിന്റെ ആകാരം, കേൾക്കൂ! നിന്റെ മായയിൽ ആകർഷിതയായ ഈ സ്ത്രീയെ ഈ നിർജനപ്രദേശത്ത് സ്വീകരിക്കൂ.'
ശ്രുത്വാ ശൂര്പണഖാവാക്യം ധര്മം സംസ്മൃത്യ ധാര്മികഃ । ഉവാച സധുരേം വാക്യം ശാവഭീതശ്ച നാരദ
ശൂര്പണഖയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാമൻ, ധർമ്മം ഓർത്തു, ഭയപ്പെട്ടിട്ടും സാന്ത്വനപൂർവ്വം അവളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, നാരദാ.
ശ്രീരാമ ഉവാച അമ്ബമാതഃ സഭാര്യോഽഹമഭാര്യം ഗച്ഛ മേഽനുജമ് । ദുഃഖം പ്രിയോഽന്യാം പ്രഭജേദിതരം ച സുഖാലയമ്
ശ്രീരാമൻ പറഞ്ഞു: 'അമ്മേ, ഞാൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഇവിടെയുണ്ട്; നീ എന്റെ അനിയനായ ലക്ഷ്മണനോട് പോകൂ, അവൻ വിവാഹം കഴിച്ചിട്ടില്ല. പ്രിയപ്പെട്ടവൻ മറ്റൊരാളെ തേടുന്നത് ദുഃഖമാണ്, പക്ഷേ മറ്റൊരാൾ സന്തോഷം നൽകും.'
രാമസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ പ്രയയൌ ലക്ഷ്മണം മുദാ । ദദര്ശ ലക്ഷമണം ശാന്തം കാന്തം ച ലക്ഷണാന്വിതമ്
രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, അവൾ സന്തോഷത്തോടെ ലക്ഷ്മണന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി; അവളെ കാണുമ്പോൾ ലക്ഷ്മണൻ ശാന്തനും സുന്ദരനും ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ളവനുമായിരുന്നു.
മാം ഭജസ്വ മഹാഭാഗേത്യുവാച ച പുനഃ പുനഃ । ലക്ഷ്മണാസ്തദ്വചഃ ശ്രുത്വാ താമുവാച കുതൂഹലാത്
‘എന്നെ സ്വീകരിക്കൂ, മഹാഭാഗാ’ എന്ന് അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു; അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ലക്ഷ്മണൻ, കൗതുകത്തോടെ അവളോട് പറഞ്ഞു.
ലക്ഷ്മണ ഉവാച വിഹായ രാമം സര്വേശം ഹേ മൂഢേ ദാസമിച്ഛസി । സീതാദാസീ ച മത്പത്നീ സീതാദാസോഽഹമേവ ച
ലക്ഷ്മണൻ പറഞ്ഞു: 'മൂഢേ, എല്ലാ ലോകത്തിന്റെയും ഇശ്വരനായ രാമനെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഒരു ദാസനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ? സീതയാണ് എന്റെ ദേവി, അവളാണ് എന്റെ ഭാര്യ, ഞാൻ സീതയുടെ ദാസനാണ്.'
ഭവ സീതാസപത്നീ ത്വം ഗച്ഛ രാമം മദീശ്വരമ് । തവ പുത്രോ ഭവിഷ്യാമി സീതായാശ്ചയഥാ സതി
നീ സീതയുടെ സഹപത്നിയാവൂ, എന്റെ പ്രഭുവായ രാമന്റെ അടുത്തേക്ക് പോവൂ. നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, ഞാൻ നിന്റെ മകനാവാം, ഞാൻ സീതയുടെ മകനാണ് പോലെ.
ലക്ഷ്മണാസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ കാമേന ഹൃതമാനസാ । ഉവാച ലക്ഷ്മണം മൂഢാ ശുഷ്കകണ്ഠേഷ്ഠതാലുകാ
ലക്ഷ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, കാമത്തിൽ ആകുലമായ അവളുടെ മനസ്സ് മയങ്ങിയിരുന്നു; അവൾ, വായ് ഉണങ്ങിയ അവസ്ഥയിൽ, ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
ശൂര്പണഖോവാച യദീ ത്യജസി മാം മൂഢ കാമാത്സ്വയമുപസ്ഥിതാമ് । യുവയോശ്ച വിപത്തിശ്ച ഭവിഷ്യ തി ന സംശയഃ
ശൂര്പണഖ പറഞ്ഞു: 'നീ, മൂഢാ, ഞാൻ സ്വയം കാമത്തോടെ വന്നിട്ടും എന്നെ നിരസിച്ചാൽ, നിങ്ങൾ ഇരുവർക്കും ദുരന്തം സംഭവിക്കും — അതിൽ സംശയമില്ല.'
ബ്രഹ്മാ ച മോഹിനീം ത്യക്തവാ വിശ്വേഽപൂജ്യേ ബഭൂവ സഃ । രമ്ഭാശാപേന ദക്ഷശ്ച ഛാഗമസ്തോ ബഭൂവ സഃ
ബ്രഹ്മാവു മോഹിനിയെ നിരസിച്ചതിനാൽ ദേവന്മാരിൽ അപമാനിതനായി; രംഭയുടെ ശാപം മൂലം ദക്ഷൻ ആടായി മാറി.
സ്വര്വൈദ്യശ്ചോര്വശീശാപാദ്യജ്ഞഭാഗവിവര്ജിതഃ । രൂപഹീനഃ കുബേരശ്ച മേനാശാപേന ലക്ഷ്മണ
ഉർവശിയുടെ ശാപം മൂലം സ്വർഗ്ഗവൈദ്യൻ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കില്ലാത്തവനായി; മേനയുടെ ശാപം മൂലം, ലക്ഷ്മണാ, കുബേരൻ രൂപം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
കാമോ ഘൃതാചീശാപേന ബഭൂവ ഭസ്മസാച്ഛിവാത് । ബലിര്മദാലസാശാപാദ്ഭ്രഷ്ടരാജ്യോ ബഭൂവ ഹ
ഘൃതാചിയുടെ ശാപം മൂലം കാമദേവൻ ശിവനാൽ ചിതയാക്കി; മദാലസയുടെ ശാപം മൂലം ബലി രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
ശാപേന മിശ്രകേശ്യാശ്ച ഹൃതഭാര്യോ ബൃഹസ്പതിഃ । മമ ശാപാത്തഥാ രാമോ ഹൃതഭാര്യോ ഭവിഷ്യതി
മിശ്രകേശിയുടെ ശാപം മൂലം ബൃഹസ്പതി ഭാര്യയെ നഷ്ടപ്പെട്ടു; അതുപോലെ എന്റെ ശാപം മൂലം രാമനും ഭാര്യയെ നഷ്ടപ്പെടും.
കാമാതുരാം യൌവനസ്ഥാം ഭാര്യാ സ്വയമുപസ്ഥിതാമ് । ന ത്യജേദ്ധര്മഭീതശ്ച ശ്രുതം മാധ്യംദിനേ പുരാ
യൗവനത്തിലെ ആഗ്രഹത്തിൽ കത്തുന്ന ഭാര്യ സ്വയം ഭർത്താവിനരികിൽ എത്തുമ്പോൾ, ധർമ്മത്തെ ഭയപ്പെടുന്നവൻ അവളെ തള്ളരുത്. പുരാതനകാലം മുതലുള്ള ഈ ഉപദേശം, മദ്ധ്യാഹ്നത്തിലും പ്രയോഗ്യമാണ്.
ഇഹ ത്യക്ത്വാ പിബദ്ഗ്രസ്തഃ പരത്ര നരകം വ്രജേത് । ശ്രുത്വാ ശൂര്പണഖാവാക്യമര്ധയന്ദ്രേണ ലക്ഷ്മണഃ
ഇവിടെ അവളെ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊരിടത്ത് ആസ്വദിക്കുന്നവൻ മരണത്തിനു ശേഷം നരകത്തിൽ പോകും. ശൂർപണഖയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, അർദ്ധക്രോധത്തോടെ ലക്ഷ്മണൻ പ്രവർത്തിച്ചു.
ചിച്ഛേദ നാസികാം തസ്യാഃ ക്ഷുരധാരേണ ലീലയാ । തസ്യാ ഭ്രാതാ ച യുയുധേ ബലവാന്ഖരദൂഷണഃ
ലക്ഷ്മണൻ കത്തിയുടെ അറ്റം കൊണ്ട് കളിച്ചുകൊണ്ട് അവളുടെ മൂക്ക് മുറിച്ചു. അവളുടെ സഹോദരൻ ആയ ശക്തനായ ഖരനും ദൂഷണനും യുദ്ധം ചെയ്തു.
സസൈന്യോ ലക്ഷ്മണാസ്ത്രേണ സ ജഗാമ യമാലയമ് । ചതുര്ദശസഹസ്രം ച രാക്ഷസാന്ഖരദൂഷണമ്
ലക്ഷ്മണന്റെ ആയുധം കൊണ്ട് അവൻ തന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം യമലോകത്തേക്ക് പോയി. പതിനാലായിരം രാക്ഷസന്മാരെയും ഖരദൂഷണനെയും അവൻ സംഹരിച്ചു.
മൃതാന്ദൃഷ്ട്വാ ശൂര്പണഖാ ഭര്ത്സയാമാസ രാവണമ് । സര്വം നിവേദനം കൃത്വാ ജഗാമ പുഷ്കരം തദാ
അവരെ മരിച്ചുകിടക്കുന്നത് കണ്ട ശൂർപണഖാ രാവണനെ കുറ്റപ്പെടുത്തി. എല്ലാം വിവരിച്ച് അവൾ പുഷ്കരത്തിലേക്ക് പോയി.
ബ്രഹ്മണശ്ച വരം പ്രാപ കൃത്വാ ച ദുഷ്കരം തപഃ । ഉവാച താദൃശീം ദൃഷ്ട്വാ നിരാഹാരാം തപസ്വിനീമ്
കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തശേഷം അവൾ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ഒരു വരം നേടി. ഉപവാസത്തിലും തപസ്സിലും ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അവളെ കണ്ടു.
സര്വജ്ഞസ്തന്മനോ മത്വാ കൃപാസിന്ധുശ്ച നാരദ
സർവ്വജ്ഞനും കരുണാസാഗരനുമായ നാരദൻ അവളുടെ മനസ്സറിയിച്ചു.
ബ്രഹ്മോവാച അപ്രാപ്യ രാമം ദൃഷ്പ്രാപം കരോഷി ദുഷ്കരം തപഃ । ജിതേന്ദ്രിയാണാം പ്രവരം ലക്ഷ്മണം ധര്മലക്ഷണമ്
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: രാമനെ നേടാൻ കഴിയാതെ, അത്രയും പ്രാപ്തിയില്ലാത്തവനെക്കായി നീ കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്യുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ധർമ്മപരനായ ലക്ഷ്മണനാണ്.