നിര്ഗുണം ച നിരീഹം ച സ്വതന്ത്രം പ്രകൃതേഃ പരമ് । സ്വേച്ഛാമയം പരം ബ്രഹ്മ ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹമ്
ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനും ആഗ്രഹമില്ലാത്തവനും സ്വതന്ത്രനും പ്രകൃതിയെക്കാൾ മേലുള്ളവനും, തന്റെ ഇച്ഛയാൽ രൂപം ധരിച്ച പരബ്രഹ്മവും ഭക്തന്മാരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ദൈവരൂപവുമാണ് അവൻ.
തമാനന്ദാശ്രുനേത്രം ച നനാമ ശിനകാ ഭുവി । രുദതീ സാശ്രുനേത്രാ കാ മജ്ജന്തീ ഭക്തിസാഗരേ
ആനന്ദാശ്രുക്കളാൽ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞ അവൾ അവനോട് നമസ്കരിച്ചു ഭൂമിയിൽ വീണു; കണ്ണുനിറയെ കരഞ്ഞ്, ഭക്തിസാഗരത്തിൽ മുഴുകി അവൾ.
ശോകാര്ണവേ നിമജ്ജന്തീ ഹൃദയേന വിദൂയതാ । തുഷ്ടാവ ഭീതാ സ്വഗുരും ബ്രഹ്മിഷ്ഠം ച കൃപാനിധിമ്
ദുഃഖസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങി, ഹൃദയം വേദനയോടെ, ഭയത്തോടെ അവൾ തന്റെ ഗുരുവായ, ബ്രഹ്മനിഷ്ഠനും കരുണാനിധിയുമായവനെ സ്തുതിച്ചു.
ശച്യുവാച രക്ഷ രക്ഷ മഹാഭാഗ മാം ഭീതാം ശരണാഗതാമ് । ത്വമീശ്വരഃ സ്വദാസീം ച നിമഗ്നാം ശോകസാഗരേ
ശചി പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗവ, എന്നെ രക്ഷിക്കൂ, രക്ഷിക്കൂ! ഞാൻ ഭയപ്പെട്ട് അഭയം തേടി വന്നിരിക്കുന്നു; നീ ഈശ്വരനാണ്, ഞാൻ നിന്റെ ദാസിയാണ്, ദുഃഖസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്നു.
അനീശ്വരശ്ചേശ്വരോ വാ ബരവാന്വാ സുദുര്ബലഃ । സ്വശിഷ്യഭാര്യാം പുത്രാംശ്ച ശാസിതും ച സദാ ക്ഷമഃ
ശക്തനോ അശക്തനോ, ബലവാനോ ദുർബലനോ ആയാലും, ഒരാൾ തന്റെ ശിഷ്യന്മാരെയും ഭാര്യയെയും മക്കളെയും എല്ലായ്പ്പോഴും ശരിയായ രീതിയിൽ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയേണ്ടതാണ്.
ദൂരീഭൂതഃ സ്വരാജ്യാച്ച സ്വശിഷ്യശ്ച കൃതസ്ത്വയാ । ശാന്തിര്ബഭൂവ ദോഷസ്യ ചാധുനാഽനുഗ്രഹം കുരു
നീ എന്റെ രാജ്യവും ശിഷ്യനെയും എന്നിൽ നിന്ന് അകറ്റി; ഇപ്പോൾ പാപം ശമിച്ചിരിക്കുന്നു, ദയവായി എനിക്കു അനുഗ്രഹം കാണിക്കണം.
അനാഥാം സര്വശൂന്യാം മാം ശുന്യാം താമമരാവതീമ് । സംപച്ഛൂന്യമാശ്രമം മേ പശ്യ രക്ഷ കൃണാനിധേ
എനിക്കിപ്പോൾ ആരുമില്ല, എല്ലാം നഷ്ടമായി; ഈ അമരാവതിയും ശൂന്യമായിരിക്കുന്നു. എന്റെ ആശ്രമം സമ്പത്ത് ഇല്ലാതെ ശൂന്യമാണ്. കരുണാസാഗരാ, ദയവായി എന്നെ രക്ഷിക്കണം.
ദസ്യുഗ്രസ്താം ച മാം രക്ഷ ദേശം കിംകരമാനയ । ദത്തവാ ചരണരേണൂംസ്തം ശുഭാശീര്വചനം കുരു
കള്ളന്മാരാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്ന എന്നെ രക്ഷിക്കണം; ഈ ദേശത്ത് ഒരു ദാസനെ കൊണ്ടുവരിക. നിന്റെ പാദധൂളി സ്വീകരിച്ച്, നല്ല ആശീർവാദവാക്കുകൾ പറയണം.
സര്വേഷാം ച സുരുണാം ച ജന്മദാതാ പരോ ഗുരുഃ । പിതുഃ ശതഗുണാ മാതാ പൂജ്യാ വന്ദ്യാ ഗരീയസീ
എല്ലാ ദേവന്മാരിലും ജന്മം നൽകുന്ന പരമഗുരുവാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ; പിതാവിനേക്കാൾ നൂറിരട്ടി മാതാവിനെ ആദരിക്കാനും വന്ദിക്കാനും ഉചിതമാണ്.
വിദ്യാദാതാ മന്ത്രദാതാ ജ്ഞാനദോ ഹരിഭക്തിദഃ । പൂജ്യോ വന്ദ്യശ്ച സേവ്യശ്ച മാതുഃ ശതഗുണോ ഗുരുഃ
വിദ്യയും മന്ത്രവും ജ്ഞാനവും ഹരിഭക്തിയും നൽകുന്ന ഗുരു, മാതാവിനേക്കാൾ നൂറിരട്ടി ആദരിക്കപ്പെടുകയും സേവിക്കപ്പെടുകയും വേണം.
മന്ത്രാദ്യുദ്ഗിരണേനൈവ ഗുരുരിത്യുച്യതേ ബുധൈഃ । അന്യോ വന്ദ്യോ ഗുരുരയമന്യശ്ചാരോപിതോ ഗുരുഃ
മന്ത്രാദി ഉപദേശങ്ങൾ നൽകുന്നതുകൊണ്ടു തന്നെ ജ്ഞാനികൾ ഒരാളെ ഗുരുവെന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഒരാൾ ഗുരുവായി വന്ദിക്കപ്പെടണം; മറ്റൊരാൾ വെറും നിയമിതനായ ഗുരുവാണ്.
അജ്ഞാനതിമിരാന്ധസ്യ ജ്ഞാനാഞ്ജനശലാകയാ । ചക്ഷുരുന്മീലിതം യേന തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ
അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുണ്ടതിൽ അകപ്പെട്ടവന്റെ കണ്ണുകൾ ജ്ഞാനത്തിന്റെ കാജലാൽ തുറന്ന മഹാഗുരുവിന് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
അദീക്ഷിതസ്യ മൂര്ഖസ്യ നിഷ്കൃതിര്നാസ്തി നി ശ്ചിതമ് । സര്വകര്മസ്വനര്ഹസ്യ നരകേ തത്പശോഃ സ്ഥിതിഃ
ദീക്ഷയില്ലാത്തവനും മണ്ടനും ആയവർക്കു പ്രായശ്ചിത്തം ഇല്ലെന്ന് ഉറപ്പാണ്; അത്തരം ആളുകൾ എല്ലാ കർമ്മങ്ങൾക്കും അയോഗ്യരായി, മൃഗംപോലെ നരകത്തിൽ കഴിയുന്നു.
ജന്മദാതാഽന്നദാതാ ച മാതാഽന്യേ ഗുരവാസ്തഥാ । പാരം കര്തും ന ശക്താസ്തേ ഘോരസംസാരസാഗരേ
ജന്മവും അന്നവും നൽകുന്ന മാതാപിതാക്കളും മറ്റു ഗുരുക്കന്മാരും ഭയങ്കരമായ സംസാരസമുദ്രം കടത്തിക്കൊടുക്കാൻ കഴിയില്ല.
വിദ്യാമന്ത്രജ്ഞാനദാതാ നിപുണഃ പാരകര്മണി । സ ശക്തഃ ശിഷ്യമുദ്ധര്തുമീശ്വരശ്ചേശ്വരാത്പരഃ
വിദ്യയും മന്ത്രവും ജ്ഞാനവും നൽകാൻ കഴിവുള്ളവനും പരമകർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ശിഷ്യനെ ഉയർത്താൻ ശക്തനാണ്; അത്തരം ഗുരു ദേവന്മാരിലും ഉന്നതനാണ്.
ഗുരുര്വിഷ്ണുര്ഗുരുര്ബ്രഹ്മാ ഗുരുര്ദേവോ മഹേശ്വരഃ । ഗുരുര്ധര്മോ ഗുരുഃ ശേഷഃ സര്വാത്മാ നിര്ഗുണോ ഗുരുഃ
ഗുരു വിഷ്ണുവാണ്, ഗുരു ബ്രഹ്മാവാണ്, ഗുരു മഹേശ്വരനാണ്; ഗുരു ധർമ്മവും, ഗുരു ശേഷനും, ഗുരു സർവവ്യാപിയും ഗുണരഹിതനുമാണ്.
സര്വതീര്ഥാശ്രയശ്ചൈവ കര്വദേവാശ്രയോ ഗുരുഃ । സര്വവേദസ്വരുപശ്ച ഗുരുരൂപീ ഹരിഃ സ്വയമ്
ഗുരു എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളുടെയും ദേവന്മാരുടെയും ആശ്രയമാണ്; ഗുരു എല്ലാ വേദങ്ങളുടെയും സാക്ഷാത്കാരമാണ്; ഹരിയാണ് ഗുരുവായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.
അഭീഷ്ടദേവേ രുഷ്ടേ ച ഗുരുഃശക്തോ ഹി രക്ഷിതുമ് । ഗുരൌ രുഷ്ടേഽഭീഷ്ടദേവോ ന ഹി ശക്തശ്ച രക്ഷിതുമ്
പ്രിയദൈവം കോപിച്ചാൽ ഗുരു രക്ഷിക്കാൻ കഴിയും; പക്ഷേ ഗുരു കോപിച്ചാൽ പ്രിയദൈവം പോലും രക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല.
സര്വേ ഗ്രഹാശ്ച യം രുഷ്ടാ യം രുഷ്ടാ ദേവബ്രാഹ്മണാഃ । ത്വമേവ രുഷ്ടോ ഭവസി ഗുരുരേവ ഹി ദേവതാഃ
എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും ദേവന്മാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും ഒരാളോട് കോപിച്ചാൽ, ഗുരുവാണ് അതിന്റെ ഫലമായി കോപിക്കുന്നത്; ഗുരുവാണ് സാക്ഷാൽ ദൈവം.
ന ഗുരോശ്ച പ്രിയശ്ചാഽഽത്മാ ന ഗുരോശ്ച പ്രിയഃ സുതഃ । ധനം പ്രിയം ച ന ഗുരോര്ന ച ഭാര്യാ പ്രിയാ തഥാ
ആത്മാവും പുത്രനും ധനവും ഭാര്യയും ഒന്നും ഗുരുവിനേക്കാൾ പ്രിയമല്ല.
ന ഗുരോശ്ച പ്രിയോ ധര്മോ ന ഗുരോശ്ച പ്രിയം തപഃ । ന ഗുരോശ്ച പ്രിയം സത്യം ന പുണ്യം ച ഗുരോഃ പരമ്
ധർമ്മവും തപസ്സും സത്യവും പുണ്യവും ഒന്നും ഗുരുവിനേക്കാൾ പ്രിയമോ ഉന്നതമോ അല്ല.
ഗുരോഃ പരോ ന ശാസ്താ ച ന ഹി ബന്ധുര്ഗുരോഃ പരഃ । ദേവോ രാജാ ച ശാസ്താ ച ശിഷ്യാണാം ച സദാ ഗുരുഃ
ഗുരുവിനേക്കാൾ ഉന്നതനായ ഉപദേശകനോ ബന്ധുവോ ഇല്ല; ശിഷ്യന്മാർക്ക് ഗുരു ദൈവം, രാജാവ്, ഉപദേശകൻ എന്നിങ്ങനെയാണ്.
യാവച്ഛക്തോ ദാതുമന്നം താവച്ഛാസ്താ തദന്നദഃ । ഗുരുഃ ശാസ്താ ച ശിഷ്യാണാം പ്രതിജന്മനി ജന്മനി
ഒരു വ്യക്തിക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാൻ കഴിയുന്നിടത്തോളം, അത്രയും സമയം ഭക്ഷണം നൽകണം; അത്തരം ഭക്ഷണം നൽകുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ ഗുരു. ഗുരു എല്ലാ ജന്മങ്ങളിലും ശിഷ്യന്മാരുടെ മാർഗദർശകനാണ്.
മന്ത്രോ വിദ്യാ ഗുരുര്ദേവഃ പൂര്വലബ്ധോ യഥാ പതിഃ । പ്രതിജന്മനി ബന്ധേന സര്വേഷാമുപരി സ്ഥിതഃ
മന്ത്രവും വിജ്ഞാനവും ഗുരുവും ദൈവവും, ഒരിക്കൽ ലഭിച്ചാൽ, ഭർത്താവിനെപ്പോലെ തന്നെയാണ്; മുൻ ജന്മങ്ങളിൽ ഉണ്ടായ ബന്ധം മൂലം ഇവ എല്ലാം എല്ലാവർക്കും ഏറ്റവും പ്രധാനം ആയിരിക്കും.
പിതാ ഗുരുശ്ച വന്ദ്യശ്ച യത്ര ജന്മനി ജന്മദഃ । ഗുരവോഽന്യേ തഥാ മാതാ ഗുരുശ്ച പ്രതിജന്മനി
ഏതു ജന്മത്തിലും ജനനദായകനായ പിതാവും ഗുരുവും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണ്; മറ്റ് ഗുരുക്കന്മാരും മാതാവും ഓരോ ജന്മത്തിലും ഗുരുക്കന്മാരാണ്.
വിപ്രാണാം ത്വം വരിഷ്ഠശ്ച ഗരിഷ്ഠശ്ച തപസ്തിനാമ് । ബ്രഹ്മിഷ്ഠൌ ബ്രഹ്മവിദ്ബ്രഹ്മവിദ്ബ്രഹ്മന് ധര്മിഷ്ഠഃ സര്വധര്മിണാമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ നീ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും തപസ്സുകാരിൽ ഏറ്റവും വലിയവനും ആകുന്നു; നീ ബ്രഹ്മത്തിൽ ഏറ്റവും അർപ്പിതനും, ബ്രഹ്മജ്ഞാനിയും, എല്ലാ ധാർമ്മികരിലും ഏറ്റവും ധാർമ്മികനുമാണ്.
തുഷ്ടോ ഭവ മുനിശ്രേഷ്ഠ മാം ച ശക്രം ച സംപ്രതമ് । ത്വയി തുഷ്ടേ സദാ തുഷ്ടാ ഭവന്തി ഗ്രഹദേവതാഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ദയവായി എന്നോടും ഇന്ദ്രനോടും കൂടി സന്തോഷം കാണിക്കണം; നീ സന്തോഷിച്ചാൽ ഗ്രഹദേവതകൾ എന്നും സന്തോഷിക്കും.
ഇത്യുക്ത്വാ കാ ശചീ ബ്രഹ്മന്പുനരുച്ചൌ രുരോദ ഹ । ദൃഷ്ട്വാ തദ്രോദനം താരാ രുരോദോച്ചൈര്മുഹുര്മുഹുഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ബ്രാഹ്മണാ, ശചി വീണ്ടും ഉച്ചത്തിൽ കരയാൻ തുടങ്ങി; അവളുടെ കരച്ചിൽ കണ്ടു, താരയും വീണ്ടും വീണ്ടും ഉച്ചത്തിൽ കരയുകയായിരുന്നു.
പപാത ചരണേ താരാ രുരോദ ച പുനഃ പുനഃ । അപരാധം ക്ഷമേത്യുക്ത്വാ ഗുരുസ്തുഷ്ടോഽപ്യുവാച താമ്
താര ഗുരുവിന്റെ കാലിൽ വീണു വീണ്ടും വീണ്ടും കരഞ്ഞു; 'എന്റെ പാപം ക്ഷമിക്കണം' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഗുരു സന്തോഷിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അവളോട് പറഞ്ഞു.
ഗുരുരുവാച ഉത്തിഷ്ഠ താരേ ശച്യാശ്ച സര്വ ഭദ്രം ഭവിഷ്യതി । സദ്യഃ പ്രാപ്സ്യതി ഭര്താരം മഹേന്ദ്രം ച മദാശിഷാ
ഗുരു പറഞ്ഞു: എഴുന്നേൽക്കു താരേ, ശചിക്കെല്ലാം നല്ലതു സംഭവിക്കും; എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവൾ ഉടൻ ഭർത്താവായ മഹേന്ദ്രനെ വീണ്ടും ലഭിക്കും.