ഇതി ധര്മഃ ക്ഷത്രിയാണാം കഥിതോ ബ്രഹ്മണാ പുരാ । വാണിജ്യം ചൈവ വൈശ്യാനാം സ്വധര്മോ ധര്മസംചയഃ
ഇതാണ് ക്ഷത്രിയരുടെ ധര്മ്മം എന്ന് പുരാതനകാലത്ത് ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. വൈശ്യന്മാരുടെ കര്ത്തവ്യം വ്യാപാരമാണ്, അതിലൂടെ പുണ്യം സമ്പാദിക്കാം.
ശൂദ്രാണാം വിപ്രസേവാ ച പരോ ധര്മേം വിധീയതേ । സര്വന്യാസോ ഹരൌ ഭൂവ ധര്മഃ സംന്യാസിനാം ധ്രുവമ്
ശൂദ്രന്മാരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ധര്മ്മം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ സേവിക്കുന്നതാണു. സന്ന്യാസികള്ക്ക് എല്ലാം ഹരിയിലേക്കു സമര്പ്പിക്കുന്നതാണു ഉറപ്പായുള്ള ധര്മ്മം.
രക്തൈകവാസാ ദണ്ഡീ ച ബിഭര്തി മൃത്കമണ്ഡലുമ് । സര്വത്ര സമദര്ശോ ച സ്മരേന്നാനായണം സദാ
ചുവപ്പു വസ്ത്രം മാത്രം ധരിച്ച്, ദണ്ഡം കൈവശം വച്ചും, മണ്ണ് കൊണ്ടുള്ള കമണ്ഡലു പിടിച്ചും, എല്ലായിടത്തും എല്ലാവരെയും ഒരുപോലെ കാണുകയും, എപ്പോഴും അനേകം ദൈവരൂപങ്ങളെ ഓര്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കരോതി ഭ്രമണം നിത്യം ഗേഹേ ഗേഹേ ന തിഷ്ഠതി । വിദ്യാമന്ത്രം ച കസ്മൈചിന്ന ദദാതി ച ലോഭതഃ
അവന് എല്ലായ്പ്പോഴും സഞ്ചരിക്കുകയും, ഒരു വീടിലും താമസിക്കാതിരിക്കുകയും, സ്വാര്ഥത്വം കൊണ്ടു ആര്ക്കും വിജ്ഞാനമോ മന്ത്രമോ നല്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കരോതി നാഽഽശ്രമം ഭിക്ഷുഃ കരോതി നാന്യവാസനാമ് । കരോതി നാന്യസങ്ഗം ച നിര്മോഹ സങ്ഗവര്ജിതഃ
ഭിക്ഷു സ്വയം ആശ്രമം സ്ഥാപിക്കുകയോ, വേറേതെങ്കിലും വസ്ത്രം ധരിക്കുകയോ, മറ്റുള്ളവരുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയോ ചെയ്യില്ല; അവന് മോഹമില്ലാത്തവനും ആശയില്ലാത്തവനുമാണ്.
ന സ്വാദുഭുങ്ക്തേ ലോഭാച്ചാ സ്ത്രീമുഖം ന ഹി പശ്യതി । ന വാഞ്ഛിതം ഭക്ഷ്യവസ്തു യാചതേ ഗുഹിണാം വ്രതീ
അവന് സ്വാര്ഥത്വം കൊണ്ടു മധുരം ഭക്ഷിക്കുകയോ, സ്ത്രീയുടെ മുഖം നോക്കുകയോ, വീട്ടുകാരില് നിന്നു ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഭക്ഷണം ചോദിക്കുകയോ ചെയ്യില്ല; വ്രതത്തില് ഉറച്ചവനാണ്.
ഇതി സംന്യാസിനാം ധര്മ ഇത്യാഹ കമലോദ്ഭവഃ । ഇതി തേ കഥിതം പുത്ര ഗച്ഛ വത്സ യഥാസുഖമ്
ഇങ്ങനെ സന്ന്യാസികളുടെ ധര്മ്മം കമലത്തില് ജനിച്ചവന് പറഞ്ഞു. മകനേ, ഇതെല്ലാം ഞാന് നിന്നോട് പറഞ്ഞു; നീ ഇഷ്ടാനുസരണം പോവുക.
ഇത്യുക്ത്വാ ച മഹേന്ദ്രാണീ വിരരാമ ച വര്ത്മനി । ഉവാച നഹുഷോ രാജാ ശചീം വക്രപ്രകംധരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹേന്ദ്രന്റെ ഭാര്യ സംസാരത്തില് നിന്നു നിശ്ശബ്ദയായി. പിന്നെ വളഞ്ഞ കഴുത്തോടെ നഹുഷന് രാജാവ് ശചിയെ ചോദിച്ചു.
നഹുഷ ഉവാച ത്വയാ യത്കഥിതം ദേവീ സര്വ തതു വിപര്യയമ് । യഥാര്ഥധര്മം വേദോക്തം നിബോധ കഥായാമി തേ
നഹുഷന് പറഞ്ഞു: ദേവിയേ, നീ പറഞ്ഞതെല്ലാം അതിന്റെ വിപരീതമാണ്. യഥാര്ത്ഥ ധര്മ്മം വേദങ്ങളില് പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാന് പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
കര്മണാം ഫലഭോഗശ്ച സര്വേഷാം സുരസുന്ദരി । നൈവ സ്വര്ഗേ ന പാതാലേ നാന്യദ്വീപേ ശ്രുതൌ ശ്രുതമ്
ദേവതകളില് ഏറ്റവും മനോഹരിയേ, എല്ലാ ജനങ്ങള്ക്കും കര്മ്മഫലങ്ങള് സ്വര്ഗ്ഗത്തിലും പാതാളത്തിലും മറ്റേതെങ്കിലും ദ്വീപിലും അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങളില് പറയുന്നു.
കൃത്വാ ശുഭാശുഭം കര്മ പുണ്യക്ഷേത്രേ ച ഭാരതേ । അന്യത്ര തത്ഫലം ഭുങ്ക്തേ കര്മീ കര്മനിബന്ധനാത്
ഭാരതഭൂമിയിൽ നല്ലതോ ചീത്തയോ പ്രവർത്തിച്ചാൽ, അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ മറ്റിടങ്ങളിൽ ആ വ്യക്തി അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും, കാരണം പ്രവൃത്തിയുടെ ബദ്ധതയാണിത്.
ഹിമാലയാദാസമുദ്രം പുണ്യക്ഷേത്രം ച ഭാരതമ് । ശ്രേഷ്ഠം സര്വസ്ഥലാനാം ച മുനീനാം ച തപഃസ്ഥലമ്
ഹിമാലയം മുതൽ സമുദ്രം വരെ ഭാരതം ഒരു പുണ്യഭൂമിയാണ്; എല്ലായിടങ്ങളിലും അതിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമം, മുനികൾ തപസ്സു ചെയ്ത സ്ഥലം.
തത്ര ലബ്ധ്വാ ജന്മ ജീവീ വഞ്ചിതോ വിഷ്ണുമായയാ । ശശ്വത്കരോതി വിഷയം വിഹായ സേവനം ഹരേഃ
അവിടെ ജനനം ലഭിച്ച ജീവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ മായയിൽ വഞ്ചിതനാകുമ്പോഴും, ലോകസുഖങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഹരിയെ നിരന്തരം സേവിക്കുന്നു.
കൃത്വാ തത്ര മഹത്പുണ്യം സ്വര്ഗ ഗച്ഛതി പുണ്യവാന് । ഗൃഹീത്വാ സര്വകന്യാശ്ച ചിരം സ്വര്ഗേ പ്രമോദതേ
അവിടെ വലിയ പുണ്യം ചെയ്തവൻ സ്വർഗത്തിൽ എത്തുന്നു; എല്ലാ കന്യകളെയും ഉൾക്കൊണ്ട്, ദീർഘകാലം സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
സ്വര്ഗമാഗച്ഛതി നരോ വിഹായ മാനവീം തനുമ് । സ്വശരീരേണാഽഽഗതോഽഹം മത്പുണ്യം പശ്യ സുന്ദരി
മനുഷ്യൻ തന്റെ മനുഷ്യശരീരം വിട്ട് സ്വർഗത്തിൽ എത്തുന്നു; ഞാൻ എന്റെ ശരീരത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു — എന്റെ പുണ്യം നോക്കു, സുന്ദരിയേ.
അനേകജന്മപുണ്യേന ചാഽഽഗതഃ സ്വര്ഗമീപ്സിതമ് । തതഃ കിം കേന പുണ്യേന ദര്ശനം മേ ത്വയാ സഹ
അനേകം ജന്മങ്ങളുടെ പുണ്യഫലമായി ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ച സ്വർഗത്തിൽ എത്തി; എന്നാൽ, നിന്നോടൊപ്പം ഈ സംഗമം എങ്ങനെയുള്ള പുണ്യത്താൽ ലഭിച്ചു?
ന ഹി കര്മസ്ഥലമിദം സ്വഭോഗസ്ഥലമേവ ച । സാരം ച സര്വഭോഗാനാം വരസ്ത്രീഭോഗമേവ ച
ഇവിടെ പ്രവൃത്തി ചെയ്യാനുള്ള സ്ഥലം അല്ല, സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നതിനുള്ള സ്ഥലമാണ്; എല്ലാ ഭോഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനമായത് ഉത്തമസ്ത്രീകളുടെ അനുഭവമാണ്.
ഭോഗസ്ഥലേ ഭോഗവസ്തു ന ഹി ത്യക്തും പ്രശസ്യതേ । ഭാവാനുരക്താ രസികാ ഭോഗ്യാ ത്വം ഭോഗിനാമിഹ
സുഖാനുഭവത്തിനുള്ള സ്ഥലത്ത് സുഖസാധനങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് പ്രശംസനീയമല്ല; മനസ്സോടെ ആസ്വദിക്കാൻ തയ്യാറായ നീ, ഇവിടെ ആസ്വാദകരുടെ ഭോഗ്യയാണു.
ദ്രവ്യമസ്വാമികം ഭോഗ്യം സുഖം ത്യജതി സന്ദധീഃ । അവിരോധസുഖത്യാഗീ പശുരേവ ന സംശയഃ
യാതൊരു ഉടമസ്ഥതയുമില്ലാത്ത സമ്പത്തും സുഖവും മനസ്സിന്റെ സമാധാനത്തോടെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, എതിര്പ്പില്ലാതെ സുഖം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, സംശയമില്ല, മൃഗംപോലെയാണ്.
ഗച്ഛ കാന്തേ ഗുഹം ഗത്വാ കുരു തല്പം മനോഹരമ് । രമണീയം ച രഹസി വരം രതികരം പരമ്
പ്രിയേ, നീ പോയി ഗുഹയിൽ കയറി മനോഹരമായ ഒരു കിടക്ക ഒരുക്കൂ; ഒറ്റക്കായി അതിനെ അത്യന്തം ആനന്ദകരമാക്കൂ.
ത്യജ ദ്വൈധം ച മനസോ നിശ്ചിതം വരവര്ണിരി । വരാനനേ മയാ സാര്ധം മോദസ്വ വരമന്ദിരേ
മനസ്സിലെ എല്ലാ സംശയങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കൂ, ഉത്തമവർണ്ണയുള്ളവളേ; മനോഹരമുഖിയേ, ഈ മനോഹരമായ മന്ദിരത്തിൽ എന്നോടൊപ്പം സന്തോഷിക്കൂ.
അമൂല്യരത്നമാലാം ച മണിരാജവിരാജിതാമ് । ഭിക്ഷാം കൃത്വാ ച ദാസ്യാമി ലക്ഷ്മീവക്ഷസി ശോഭിതാമ്
അമൂല്യമായ രത്നമാല, മനിരാജൻ അലങ്കരിച്ച, ലക്ഷ്മിയുടെ വക്ഷസ്സിൽ തിളങ്ങുന്ന അതിനെ ഞാൻ ഭിക്ഷയായി നിനക്കു നൽകാം.
മണിം ചാനന്തശിരസഃ സര്വേഷാമതിദുര്ലഭമ് । ദുഷ്പ്രാപ്യം ത്രിഷുലോകേഷു തുഭ്യം ദാസ്യാമി സുന്ദരി
അനന്തന്റെ തലയിൽ ഉള്ള, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും എല്ലാവർക്കും അത്യന്തം ദുർലഭമായ രത്നം, സുന്ദരിയേ, ഞാൻ നിനക്കു നൽകാം.
മണിരത്നം കൌസ്തുഭം ച യോ നാരായണവക്ഷസി । ഭിക്ഷാം കൃത്വാ തു ദാസ്യാമി കൃത്വാ നാരായണവ്രതമ്
നാരായണന്റെ വക്ഷസ്സിൽ തിളങ്ങുന്ന കൗസ്തുഭം എന്ന രത്നം, നാരായണവ്രതം ചെയ്ത ശേഷം, ഞാൻ ഭിക്ഷയായി നിനക്കു നൽകാം.
ചന്ദ്രശേഖരമൌലേശ്ച യദര്ധം ചന്ദ്രഭൂഷണമ് । ജരാമൃത്യുവ്യാധിഹരം ശക്തം ക്രീഡാകരം വരമ്
ചന്ദ്രശേഖരന്റെ മൗലയിൽ ഉള്ള അർദ്ധചന്ദ്രം, ജര, മരണം, രോഗം എന്നിവ നീക്കുന്ന, അത്യന്തം ആനന്ദകരമായ ആഭരണവും ഞാൻ നിനക്കു നൽകാം.
അതീവ വിശ്വദുഷ്പ്രാപ്യം വിശ്വവന്ദ്യം ച സുന്ദരമ് । വിശ്വനാഥവ്രതം കൃത്വാ തുഭ്യം ദാസ്യാമി നിശ്ചിതമ്
ലോകത്ത് വളരെ ദുർലഭവും എല്ലാവരും വന്ദിക്കുന്നതും മനോഹരവുമായ ആഭരണം, വിശ്വനാഥവ്രതം ചെയ്ത ശേഷം, ഞാൻ ഉറപ്പായി നിനക്കു നൽകാം.
ദാസ്യാമി തേ ശ്രീസൂര്യസ്യ മണിശ്രേഷ്ഠം സ്യമന്തകമ് । ഭക്ത്യാ സൂര്യവ്രതം കൃത്വാ ത്രിഷു ലോകേഷു ദുര്ലഭമ്
ശ്രീസൂര്യന്റെ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ രത്നമായ സ്യാമന്തകം, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ദുർലഭമായത്, ഭക്തിയോടെ സൂര്യവ്രതം ചെയ്ത ശേഷം, ഞാൻ നിനക്കു നൽകാം.
അഷ്ടൌ ഭാരാന്സുവര്ണം ച യശ്ച നിത്യം പ്രസൂയതേ । ജരാസൃത്യുഹരം ചവ പരം ക്രീഡാകരം പ്രിയേ
എണ്ണംകുറയാത്ത എട്ട് ഭാരമിതം പൊന്നും, ജരയും മരണമുമൊക്കെ നീക്കുന്ന, അത്യന്തം ആനന്ദകരമായത്, പ്രിയേ, ഞാൻ നിനക്കു നൽകാം.
അമൂല്യരത്നനിര്മാണം പാത്രരത്നം മനോഹരമ് । സംതതം മധൃപൂര്ണം ച ദാസ്യാമി മദനസ്യ ച
അനൂല്യമായ രത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ ഒരു പാത്രം, എല്ലായ്പ്പോഴും തേൻ നിറഞ്ഞതും മദനന്റെ സ്വന്തംതുമായതും ഞാൻ നിനക്കു തരാം.
അമൂല്യരത്നനിര്മാണം സുര്യതുല്യം ച തേജസാ । നാനചിത്രവിചിത്രാഢ്യം നിര്മാണമീശ്വരേച്ഛയാ
അനൂല്യമായ രത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ച, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള, പലവിധ മനോഹരമായ അലങ്കാരങ്ങൾകൊണ്ടു ഭംഗിയുള്ളത്, ഈശ്വരന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം ഉണ്ടാക്കിയതാണിത്.