ഗത്വാ സമുദ്രനികടം നിര്മായ ദ്വാരകാം പുരീമ്
അവൻ കടൽക്കരയിലേക്ക് പോയി, അവിടെ ദ്വാരകാപുരി പണിതു.
കാലിംദീം ലക്ഷ്മണാം ശൈബ്യാം സത്യാം ജാംബവതീം സതീമ്
അവൻ കാലിന്ദി, ലക്ഷ്മണ, ശൈബ്യ, സത്യ, ജാംബവതി എന്നിങ്ങനെയുള്ള സദ്വൃത്തയായ സ്ത്രീകളെ വിവാഹം ചെയ്തു.
നിഹത്യ നരകം ഭൂപം രണേന ദാരുണേന ച
നരകനാമമുള്ള രാജാവിനെ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലി.
ജഹാര പാരിജാതം ച ജിത്വാ ശക്രം ച ലീലയാ
ശക്രനെ കളിയായി ജയിച്ച് പാർിജാതവൃക്ഷം കൈവശമാക്കി.
പൌത്രസ്യ മോക്ഷണം കൃത്വാ പുനരാഗത്യ ദ്വാരകാമ്
പൗത്രനു മോക്ഷം നൽകി വീണ്ടും ദ്വാരകയിലേക്ക് മടങ്ങി.
യോഗേ ച വസുദേവസ്യ തീര്ഥയാത്രാപ്രസംഗതഃ
വസുദേവന്റെ യോഗത്തിൽ തീർത്ഥയാത്രയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നതായിരുന്നു.
പൂര്ണേ ച ശതവര്ഷേ ച സുദാമ്നഃ ശാപമോക്ഷണേ 4.54.
നൂറ്റാണ്ട് പൂർത്തിയായപ്പോൾ സുദാമന്റെ ശാപമോചനവും നടന്നു.
പുനശ്ചതുര്ദശാബ്ദം ച തയാ സാര്ധം ജഗത്പതിഃ
പിന്നീട് പതിനാലുവർഷം അവളോടൊപ്പം ലോകനാഥൻ കഴിഞ്ഞു.
പൂര്ണമേകാദശാബ്ദം ച നിവൃത്യ നന്ദമംദിരേ
പതിനൊന്നുവർഷം പൂർത്തിയാക്കി, പിന്നെ നന്ദന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
ചകാര ഭാരഹരണം പൃഥിവ്യാം പൃഥുവിക്രമഃ
വലിയ വീര്യത്തോടെ ഭൂമിയിലെ ഭാരമൊഴിച്ചു.
തിഷ്ഠഞ്ജഗാമ ഗോലോകം പൃഥിവ്യാം ച പുരാതനഃ
പുരാതനനായവൻ നിലകൊണ്ടുകൊണ്ട് ഗോലോകത്തേക്കും ഭൂമിയിലേക്കും പോയി.
രാധാമാത്രേ കലാവത്യൈ ദദൌ സാമീപ്യമോക്ഷണമ്
എല്ലാ ശക്തികളുടെയും രൂപമായ രാധയ്ക്കു മാത്രമാണ് അവൻ അടുത്തിരിപ്പും മോക്ഷവും നൽകിയത്.
നിബധ്യ ധര്മസേതും ച വേദോക്തം ച യുഗേ യുഗേ
വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ, ഓരോ യുഗത്തിലും ധർമ്മത്തിന്റെ പാലം സ്ഥാപിച്ചു.
ശ്രീകൃഷ്ണചരിതം രമ്യം ചതുര്വര്ഗഫലപ്രദമ്
ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ മനോഹരമായ കൃത്യങ്ങൾ ജീവിതത്തിലെ നാലു ലക്ഷ്യങ്ങൾ നൽകുന്നു.
ഭജ തം പരമാനന്ദം സാനന്ദം നന്ദനന്ദനമ്
ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞ നന്ദന്റെ പുത്രനായ പരമാനന്ദനെ ഭജിക്കുക.
പരമവ്യയമവ്യക്തം ഭക്താനുഗ്രഹവിഗ്രഹമ്
പരമമായ, നശിക്കാത്ത, പ്രകടമല്ലാത്ത, ഭക്തന്മാർക്ക് കൃപയായ രൂപം.
നിര്ഗുണം ച നിരീഹം ച നിരാകാരം നിരഞ്ജനമ് ।। 4.54.
ഗുണങ്ങളില്ലാത്ത, ആഗ്രഹമില്ലാത്ത, രൂപരഹിതമായ, മലിനതയില്ലാത്തവൻ.
ഇതി ശ്രീബ്രഹ്മൈവവര്തേ മഹാപുരാണേ ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡേ നാരായണനാരദസംവാദേ ശ്രീകൃഷ്ണരാധികാസംവാദോ നാമ ചതുഷ്പഞ്ചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുരാണമായ ബ്രഹ്മവൈവർതത്തിൽ, ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡത്തിൽ, നാരായണനും നാരദനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ, ശ്രീകൃഷ്ണനും രാധികയും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം എന്ന പേരിലുള്ള അമ്പത്തിനാലാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
ഓം തത്സദ്ബ്രഹ്മണേ നമഃ। ശ്രീമദ്ദ്വൈപായനമുനീപ്രണീതം- ബ്രഹ്മവൈവര്തപുരാണമ്। അഥ ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡസ്യോത്തരാര്ധഃ। അഥ പഞ്ചപഞ്ചാശത്തമോഽധ്യായഃ। നാരായണ ഉവാച സ ഏവ ഭഗവാന്കൃഷ്ണഃ സര്വാത്മാ പുരുഷഃ പരഃ । ദുരാരാധ്യോഽതിസാധ്യശ്ച സര്വാരാധ്യഃ സുഖപ്രദഃ
നിജഭക്താതിസാഘ്യശ്ചാഭക്തസ്യാസാധ്യ ഏവ ച । ശശ്വദ്ദൃശ്യഃ സ്വഭക്തസ്യാഭക്തസ്യാദൃശ്യ ഏവ ച
സ്വഭക്തർക്കു വളരെ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യനാണ്, ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്ക് എപ്പോഴും പ്രാപ്യമല്ല; ഭക്തർക്ക് എപ്പോഴും ദർശനമുണ്ടാകും, ഭക്തിയില്ലാത്തവർക്ക് ഒരിക്കലും കാണാൻ കഴിയില്ല.
ദുര്ജ്ഞേയം തസ്യ ചരിതം കാര്യം ഹൃദയമേവ ച । ബദ്ധാസ്തന്മായയാ സര്വേ മോഹിതാശ്ച ദുരന്തയാ
അവന്റെ പ്രവർത്തികളും, കൃത്യങ്ങളും, ഹൃദയവും മനസ്സിലാക്കാൻ വളരെ ദുഷ്കരമാണ്; അവന്റെ മഹാമായയിൽ എല്ലാവരും ബന്ധിക്കപ്പെട്ട്, അതിൽ മുഴുകിയിരിക്കുന്നു.
യദ്ഭയാദ്വാതി വാതോഽയം കൂര്മം ധത്തേ നിരാശ്രയഃ । കൂര്മോഽനന്തം വിധത്തേ ച യദ്ഭയേന നിരന്തരമ്
അവനോടുള്ള ഭയത്താൽ ഈ കാറ്റ് വീശുന്നു, ആമ ആധാരമില്ലാത്തതിനെ താങ്ങുന്നു, ആ ആമ അനന്തനെ എന്നും ഭയത്താൽ താങ്ങുന്നു.
ബിഭര്തി ശേഷോ വിശ്വം ച യദ്ഭയേന ച നാരദ । സഹസ്രശീര്ഷാ പുരുഷഃ ശിരമശ്ചൈകദേശതഃ
നാരദാ, അവനോടുള്ള ഭയത്താൽ ശേഷൻ ഈ ലോകം താങ്ങുന്നു; ആയിരം തലകളുള്ള പുരുഷൻ തന്റെ തല ഒരു സ്ഥലത്ത് നിലനിർത്തുന്നു.
സപ്തസാഗരസംയുക്താ സപ്തദ്വീപാ വസുംധരാ । ശൈലകാനനസംയുക്താ പാതാലാഃ സപ്ത ഏവ ച
ഏഴ് ദ്വീപുകളും ഏഴ് സമുദ്രങ്ങളും, പർവതങ്ങളും കാടുകളും ഉള്ള ഭൂമി, കൂടാതെ ഏഴ് പാതാളങ്ങളും ഉണ്ട്.
സപ്തസ്വര്ഗാശ്ച വിവിധാ ബ്രഹ്മലോകസമന്വിതാഃ । ഏവം വിശ്വം ത്രിഭുവനം കൃത്രിമം പരികീര്തിതമ്
ഏഴ് വിധത്തിലുള്ള സ്വർഗ്ഗലോകങ്ങളും ബ്രഹ്മലോകവും ചേർന്ന്, ഇങ്ങനെ മൂന്ന് ലോകങ്ങളടങ്ങിയ ഈ സൃഷ്ടി കൃത്രിമമായതായി പറയപ്പെടുന്നു.
യദ്ഭയേന വിധാത്രാച പ്രതിസൃഷ്ടൌ ച നിര്മിതമ് । ഏവം വിശ്വാന്യസംരവ്യാനി ലോമകൂപൈര്മഹാന്വിരാട്
അവനോടുള്ള ഭയത്താൽ സ്രഷ്ടാവ് സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ചു; അങ്ങനെ മഹാവിരാടിന്റെ രോമരന്ധ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് അനേകം ലോകങ്ങൾ ഉദിച്ചു.
യദ്ഭയേന വിധത്തേ ച യദന്നോ ധ്യായതേ ഹി യമ് । വിഷ്ണുഃ പാതി ച സംസാരം യദ്ഭയേന കൃപാനിധിഃ
അവനോടുള്ള ഭയത്താൽ സ്രഷ്ടാവ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു, അവനെ അന്നമായി ധ്യാനിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്; കരുണാസാഗരനായ വിഷ്ണു അവനോടുള്ള ഭയത്താൽ ലോകത്തെ രക്ഷിക്കുന്നു.
കാലാഗ്നിരുദ്രോ യദ്ഭീതഃ കാലഃ സംഹരതേ പ്രജാഃ । മൃത്യുംജയോ മഹാദേവോ യദ്ഭയാദ്ധ്യായതേ ച യമ്
കാലാഗ്നിയും രുദ്രനും അവനോടുള്ള ഭയത്താൽ, കാലൻ ജീവികളെ സംഹരിക്കുന്നു; മരണത്തെ ജയിച്ച മഹാദേവൻ അവനെ ഭയത്താൽ ധ്യാനിക്കുന്നു.
ഷഡ്ഗുണൈരനുരാഗൈശ്ച വിരാഗീ വിരതഃ സദാ । യദ്ഭയേന ദഹത്യഗ്നിഃ സൂര്യസ്തപതി യദ്ഭയാത്
ആരോഹം, ആറ് ഗുണങ്ങളാലും സ്നേഹത്താലും എപ്പോഴും ആസക്തിയില്ലാതെ, വിരക്തനായി നില്ക്കുന്നവനാണ്. അവനെ ഭയപ്പെടുത്തി തീ കത്തുന്നു, സൂര്യൻ ചൂട് നൽകുന്നു.
യദ്ഭയാദ്വര്ഷതീന്ദ്രശ്ച മൃത്യുശ്ചരതി ജന്തുഷു । യദ്ഭയേന യമഃ ശാസ്താ പാപിനീം ധര്മ ഏവ ച
അവനെ ഭയപ്പെടുത്തി ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യിക്കുന്നു, മരണൻ ജീവികളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു, യമനും ധർമ്മനും പാപികളെ ശിക്ഷിക്കുന്നു.
ഓം, സത്യം ബ്രഹ്മാവിന് നമസ്കാരം. മഹർഷി ദ്വൈപായനൻ രചിച്ച ബ്രഹ്മവൈവർതപുരാണം. ഇനി ശ്രീകൃഷ്ണജന്മഖണ്ഡത്തിന്റെ രണ്ടാംപകുതി. ഇനി അമ്പത്തിയഞ്ചാമത്തെ അധ്യായം. നാരായണൻ പറഞ്ഞു: ആ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ, എല്ലാം ആകുന്നവൻ, പരമപുരുഷൻ, ആരാധിക്കാൻ വളരെ ദുഷ്കരനും, പ്രാപിക്കാൻ അത്യന്തം കഠിനനും, എന്നാൽ എല്ലാവർക്കും ആരാധ്യനും സന്തോഷം നൽകുന്നവനുമാണ്.