സനാതനശ്ച ശ്രീകൃഷ്ണോ നിത്യഃ പൂര്ണതമഃ സ്വയമ്
സനാതനനും ശ്രീകൃഷ്ണനും ശാശ്വതരാണ്; കൃഷ്ണൻ സ്വയം പൂർണ്ണതയിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതനാണ്.
സനത്തു നിത്യവചനഃ കുമാരഃ ശിശുവാചകഃ 1.22.
സനത് എന്നത് ശാശ്വതം എന്നർത്ഥം; കുമാരൻ ബാല്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മണോ ബാലകാനാം ച വ്യുത്പത്തിഃ കഥിതാ മുനേ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരുടെ ഉത്ഭവം വിശദീകരിച്ചു, മുനിവരേ.
സൌതിരുവാച നാരദം പ്രേരയാമാസ സൃഷ്ടിം കര്ത്തും ച ശൌനക
സൗതി പറഞ്ഞു: ലോകസൃഷ്ടിക്ക് നാരദനെ അയച്ചു, ശൗനകാ.
ഹിതം സത്യം വേദസാരം പരിണാമസുഖാവഹമ്
ഹിതവും സത്യവുമായത്, വേദത്തിന്റെ സാരവും, അവസാനം സന്തോഷം നൽകുന്നതുമാണ്.
ബ്രഹ്മോവാച ജ്ഞാനദീപശിഖാജ്ഞാനതിമിരക്ഷയകാരക
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ജ്ഞാനദീപത്തിന്റെ ജ്വാല അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഇരുണ്ടിയെ അകറ്റുന്നു.
പൂര്വേഷാമപി വന്ദ്യാനാം ജനകഃ പരമോ ഗുരുഃ
പണ്ടുകാരും വന്ദനീയരായവരുടെ പിതാവും പരമഗുരുവുമാണ് അവൻ.
തവാഹം ജനകഃ പുത്ര വിദ്യാദാതാ ച പാലകഃ
പുത്രാ, ഞാൻ നിന്റെ പിതാവാണ്; ജ്ഞാനം നൽകുന്നവനും രക്ഷകനുമാണ്.
സ ച ശിഷ്യഃ സോഽപി പുത്രോ യശ്ചാജ്ഞാം പാലയേദ്ഗുരോഃ
ആചാര്യന്റെ കല്പന അനുസരിക്കുന്നവൻ ശിഷ്യനും മകനുമാണ്.
സ പണ്ഡിതഃ സ ച ജ്ഞാനീ സ ക്ഷേമീ സ ച പുണ്യവാന്
അവൻ പണ്ഡിതനും ജ്ഞാനിയും സുരക്ഷിതനും പുണ്യവാനുമാണ്.
സര്വേഷാമാശ്രമാണാം ച പ്രധാനഃ പുണ്യവാന്ഗൃഹീ
എല്ലാ ആശ്രമങ്ങളിലും പുണ്യവാനായ ഗൃഹസ്ഥനാണ് പ്രധാനൻ.
പിതരഃ പൂര്വകാലേ ച തിഥികാലേ ച ദേവതാഃ
മുന്കാലത്ത് പിതാക്കളും വിശുദ്ധ കാലങ്ങളിൽ ദേവതകളും
നിത്യം നൈമിത്തികം കാമ്യം കുര്വന്തി ഗൃഹിണഃ സദാ 1.23.
ഗൃഹസ്ഥന്മാർ എല്ലായ്പ്പോഴും നിത്യവും നൈമിത്തികവും ഇഷ്ടാനുസൃതമായ കര്മ്മങ്ങളും ചെയ്യുന്നു.
ജീവന്മുക്തോ ഗൃഹസ്ഥശ്ച സ്വധര്മപരിപാലകഃ
ജീവിച്ചിരിക്കെ മോക്ഷം നേടിയ ഗൃഹസ്ഥൻ തന്റെ ധർമ്മം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.
യശസ്വീ കീര്തിമാന്യോ ഹി മൃതോ ജീവതി സന്തതമ്
അവൻ പ്രശസ്തനും കീര്ത്തിയുള്ളവനും ആണ്; മരിച്ചാലും അവൻ എപ്പോഴും ജീവിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മണോ വചനം ശ്രുത്വാ നാരദോ മുനിസത്തമഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു മഹർഷിയായ നാരദൻ
നാരദ ഉവാച ഹാനിര്ബഭൂവ ദൈവേന മഹതീ വാഽയശസ്കരീ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ദൈവത്താൽ വലിയ നഷ്ടവും അപമാനവും സംഭവിച്ചു.
മയാ പ്രാപ്തം ച ത്വച്ഛാപാദ്ഗാന്ധര്വം ശൌദ്രമേവ ച
നിന്റെ ശാപം മൂലം ഞാൻ ഗന്ധർവനും ശൂദ്രനും ആയി ജനിച്ചു.
ബഭൂവ ശാപോ മുക്തോ മേ കാലേ തേ ഭവിതാ വിധേ
എന്റെ ശാപം നീങ്ങി; ഭഗവനേ, നിന്റെ സമയത്ത് അതു ഫലിക്കും.
സ പിതാ സ ഗുരുര്ബന്ധുഃ സ പുത്രഃ സമധീശ്വരഃ
അവൻ പിതാവും ഗുരുവും ബന്ധുവും മകനും ധ്യാനത്തിന്റെ അധിപനുമാണ്.
അസദ്വര്ത്മനി ചാജ്ഞാനാദ്ഗച്ഛന്തി യദി ബാലകാഃ
കുട്ടികൾ അജ്ഞാനത്തിൽ തെറ്റായ വഴിയിൽ പോകുന്നുവെങ്കിൽ,
കാരയിത്വാ കൃഷ്ണപാദേ ഭക്തിത്യാഗം ച യഃ പിതാ
കൃഷ്ണപാദങ്ങളിൽ ഭക്തിയോടെ സമർപ്പിപ്പിച്ച്, മമത ഉപേക്ഷിക്കുന്ന പിതാവാണ്
ദാരഗ്രഹോ ഹി ദുഃഖായ കേവലം ന സുഖായ ച 1.23.
ഭാര്യയെ സ്വീകരിക്കുന്നത് ദു:ഖത്തിനാണ്, സന്തോഷത്തിനല്ല.
യോഷിതസ്ത്രിവിധാ ബ്രഹ്മന്ഗൃഹിണാം മൂഢചേതസാമ്
ബ്രഹ്മാവേ, മൂടിയ മനസ്സുള്ള ഗൃഹസ്ഥന്മാരുടെ സ്ത്രീകൾ മൂന്നു തരമാണ്.
പരലോകഭിയാ സാധ്വീ തഥേഹ യശസാഽഽത്മനഃ
പരലോകഭയത്താൽ സതീ സ്ത്രീയും, ഈ ലോകത്തിൽ കീര്ത്തിക്കായി താനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ഭോഗ്യാ ഭോഗാര്ഥിനീ ശശ്വത്കാമസ്നേഹേന കേവലമ്
അവൾ അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നവളാണ്; ആനന്ദത്തിനായി മാത്രം, സ്നേഹത്താലും ആസക്തിയാലും അവൾ ഇടപെടുന്നു.
വസ്ത്രാലംകാരസമ്ഭോഗസുസ്നിഗ്ധാഹാരമുത്തമമ്
നല്ല വസ്ത്രങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും ആസ്വാദ്യമായ സുഖങ്ങളും രുചികരമായ ഉത്തമഭക്ഷണവും.
കുലാങ്ഗാരസമാ നാരീ കുലടാ കുലനാശിനീ
കുടുംബത്തിന് കറയാകുന്ന സ്ത്രീ, ദുഷ്ടസ്വഭാവവും കുടുംബം നശിപ്പിക്കുന്നതുമായവളാണ്.
സദാ പുംയോഗമാശംസുര്മനസാ മദനാതുരാ
എപ്പോഴും പുരുഷന്മാരുമായി കൂടിച്ചേരാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, മനസ്സ് മോഹത്തിൽ ആകുലമായവളാണ്.
ജാരാര്ഥേ സ്വപതിം താത ഹന്തുമിച്ഛതി പുംശ്ചലീ
പ്രിയനുവേണ്ടി, അച്ഛാ, ദുഷ്ടസ്ത്രീ ഭർത്താവിനെ കൊല്ലാൻ പോലും ആഗ്രഹിക്കും.