രത്നസ്യന്ദനമാരുഹ്യ രത്നസാരപരിച്ഛദമ്
രത്നങ്ങളാൽ നിർമ്മിച്ച രഥത്തിൽ, വിലപ്പെട്ട രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച്,
ശതശൃങ്ഗേ സുവസനേ മലയേ ഗന്ധമാദനേ
നൂറു കൊമ്പുകളുള്ള പർവതത്തിൽ, മനോഹരമായ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, മലയയും ഗന്ധമാദനവും എന്നിടങ്ങളിൽ,
പുലിന്ദേ ച കലിന്ദേ ച പുംഡ്രേ പിംഡാരകേംഽധകേ
പുലിന്ദ, കലിന്ദ, പുണ്ഡ്ര, പിണ്ഡാരക, അന്ധക എന്നിടങ്ങളിലുമാണ്,
നികടേഽസ്തഗിരേഃ പാര്ശ്വവടമൂലേ മനോഹരേ
അസ്തമാന പർവതത്തിന് സമീപം, മനോഹരമായ ഒരു വടവൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവടിലാണ്.
നാനാസ്ഥാനേഷു രഹസി പശുപക്ഷിവിവര്ജിതേ
മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഇല്ലാത്ത, ഒറ്റപ്പെട്ട പല ഇടങ്ങളിലും,
യത്രയത്ര ശിവം നീത്വാ ബഭ്രാമ ധരണീതലമ്
ശിവൻ അവളെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു ഭൂമിയിലെ പല ഭാഗങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ചു.
കൃത്വാ വിഹാരം സുചിരം ന പൂര്ണം മാനസം തയോഃ
അവർക്കു ദീർഘകാലം സന്തോഷത്തോടെ സമയം കഴിച്ചിട്ടും, മനസ്സിന് തൃപ്തി ലഭിച്ചില്ല.
മായാതീതോഽതിമായേശോ മായാസക്തഃ സ്വമായയാ
മായയെ അതിജയിച്ചവനും പരമമായ മായയുടെ ഉടമയും ആയവൻ, തന്റെ മായയാൽ ആകർഷിതയായവളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ശക്തിശക്തിമതോസ്തത്ര ന ബഭൂവ പരിശ്രമഃ 4.46.
ശക്തിയും ശക്തനുമായ അവർക്കിടയിൽ ഒരിക്കലും ക്ഷീണം ഉണ്ടായില്ല.
സുഖസംസക്തമനസോഃ പുലകാഞ്ചിതഗാത്രയോഃ
സുഖത്തിൽ മുഴുകിയ മനസ്സും, ആനന്ദത്തിൽ വിറയുന്ന ശരീരവും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.
നഗ്നയോഃ സുഖസംഭോഗാദ്രതിശാസ്ത്രവിധിജ്ഞയോഃ
രണ്ടുപേരും നഗ്നരായി, സുഖാനുഭവത്തിൽ ലീനരായി, പ്രേമകലകളിൽ നിപുണരായി,
ചന്ദനാഗുരുകസ്തൂരീസിന്ദൂരബിന്ദുലിപ്തയോഃ
ചന്ദനം, അഗരു, കസ്തൂരി, സിന്ദൂരചിഹ്നങ്ങൾ എന്നിവയാൽ ശരീരം അലങ്കരിച്ചവരായി,
വസനാനാം നൂപുരാണാം കങ്കണാനാം ച സുന്ദരി
വസ്ത്രങ്ങൾക്കും, നൂപുരങ്ങൾക്കും, കങ്കണങ്ങൾക്കും, സുന്ദരിയേ,
പുഷ്പതല്പം ദലിതയോര്ബാഷ്പോത്കര്ഷം ച ബിഭ്രതോഃ
പൂക്കളാൽ ഒരുക്കിയ കിടക്കയിൽ ഇരുവരും ചേർന്ന് കിടക്കുമ്പോൾ, അവർ കണ്ണീരൊഴുക്കി.
ഭാരേണ വിശ്വംഭരയോര്ഭാരാക്രാന്താ വസുന്ധരാ
ലോകത്തെ താങ്ങുന്ന ഇരുവരുടെയും ഭാരത്തിൽ ഭൂമി ഭാരംകൂടി.
തയോര്ഭരഭരാക്രാന്തധരായാശ്ച ഭരേണ ച
അവരുടെ ഭാരത്താലും, ഭാരം ചുമക്കുന്ന ഭൂമിയുടെ ഭാരത്താലും,
കച്ഛപസ്യ ഭരേണൈവ സര്വാധാരാ സമീരണാഃ
കച്ചപ്പിന്റെ ഭാരത്തിൽ, എല്ലാ താങ്ങുകളും കാറ്റുകളും അടിച്ചമർന്നു.
സര്വം നിവേദനം ചക്രുര്നാരായണപദാമ്ബുജേ 4.46.
അവർക്കുള്ള എല്ലാം നാരായണന്റെ പാദപദ്മത്തിൽ സമർപ്പിച്ചു.
ശ്രീനാരായണ ഉവാച കാലപ്രയുക്തം കാര്യം ച സിദ്ധം തത്സമയോചിതമ്
ശ്രീനാരായണൻ പറഞ്ഞു: കാലത്തിന്റെ പ്രേരണയാൽ ഉണ്ടായ കാര്യങ്ങൾ സമയാനുസൃതമായി പൂർത്തിയായി.
പൂര്ണേ വര്ഷസഹസ്രേ ച സ്വേച്ഛയാ വിരമിഷ്യതി
ആയിരം വർഷം പൂർത്തിയായാൽ, അവൻ സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ അവസാനിപ്പിക്കും.
സ്ത്രീപുംസോ രതിവിച്ഛേദമുപായേന കരോതി യഃ
സ്ത്രീയും പുരുഷനും തമ്മിലുള്ള ഐക്യം ആരെങ്കിലും എങ്ങനെയെങ്കിലും തടഞ്ഞാൽ,
യാത്യന്തേ കാലസൂത്രേ ച വര്ഷലക്ഷം സ പാതകീ
കാലസൂത്രം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, ആയിരം വർഷം അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ആൾ വലിയ പാപം ചെയ്യുന്നതാണ്.
രമ്ഭായുക്തം ശക്രമിമം ചകാര വിരതം രതൌ
രമ്ഭയോടൊപ്പം ഐന്ദ്രൻ ആകെയുള്ളവനെ കാമഭോഗത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിർത്തി.
പുനരന്യാം സ സംപ്രാപ്യ നിഷേവ്യ ശൂലപാണിനമ്
പിന്നീട് മറ്റൊരു സ്ത്രീയെ ലഭിച്ച്, ശൂലധാരിയെ ആരാധിച്ചു.
രോഹിണീസഹിതം ചന്ദ്രം ചകാര വിരതം രതൌ
റോഹിണിയോടൊപ്പം ചന്ദ്രനെയും കാമഭോഗത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിർത്തി.
പുനഃ ശിവം സമാരാധ്യ പ്രാപ്യാഹല്യാം ച പുഷ്കരേ
പിന്നീട് വീണ്ടും ശിവനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച്, പുഷ്കരത്തിൽ അഹല്യയെ നേടി.
മുനിഃ സ്വഭാര്യാസംസക്തേ ദിവസേ നിര്ജനേ വനേ
മുനിവൻ തന്റെ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഏകാന്തമായ വനത്തിൽ ഒരു ദിവസം സന്തോഷത്തോടെ കഴിഞ്ഞു.
ബഭൂവ പുത്രവിച്ഛേദസ്തസ്യ കല്പാന്തരേ പുനഃ 4.46.
പിന്നീട് ഒരു കല്പാന്തത്തിൽ അവനു വീണ്ടും മകനെ നഷ്ടപ്പെട്ടു.
ഹരിശ്ചന്ദ്രോ ഹാലികം ച വൃഷല്യാ സഹ സംയുതമ്
ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ, ഹാലികനോടൊപ്പം ഒരു താഴ്ന്ന ജാതിയിലെ സ്ത്രീയുമായി ചേർന്ന് ജീവിച്ചു.
ഭ്രഷ്ടഃ ശ്രീരാജ്യവിത്തേഭ്യസ്തം ചകാരാവലീലയാ
വിധിയുടെ കളിയാൽ അവൻ രാജ്യം, സമ്പത്ത്, ഐശ്വര്യം എന്നിവയെല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ടു.