തൌ ച തം ച സമാശ്ലിഷ്യാശിഷം കൃത്വാ പ്രജഗ്മതുഃ
അവർ അവനെ അണക്കി ആശംസകൾ നൽകി പിന്നെ പിരിഞ്ഞുപോയി.
ശീഘ്രമാനയ ഭദ്രം തേ പാര്വതീം ശംകരം സുത
മകനേ, പാര്വതിയെയും ശങ്കരനെയും വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുവരിക; നിനക്കു എല്ലാ ഭദ്രവും ഉണ്ടാകട്ടെ.
ആജഗാമ സമാനീയ പാര്വതീപരമേശ്വരൌ
അവൻ പോയി പാര്വതിയെയും പരമേശ്വരനെയും കൂട്ടി കൊണ്ടുവന്നു.
വൃദ്ധാ യുവത്യോ യാ യാശ്ച ശൈലാശ്ച ദുദ്രുവുര്മുദാ 4.45.
വയസ്സായ സ്ത്രീകളും യുവതികളും മലനിരകളിലെ പെൺകുട്ടികളും സന്തോഷത്തോടെ ഓടി വന്നു.
ഹിമാലയശ്ച മുദിതോ ദുദ്രാവാനുവ്രജന്സുതാമ്
ഹിമാലയം സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ മകളെ പിന്തുടർന്ന് ഓടി.
പ്രണനാമ പ്രമുദിതാ നിമഗ്നാഽഽനന്ദസാഗരേ
അവർ ആനന്ദസാഗരത്തിൽ മുഴുകി, ഹർഷത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
ഹിമാലയശ്ച മുദിതോ ഗതാഃ പ്രാണാ ഇവാഗതാഃ
ഹിമാലയം സന്തോഷത്തോടെ, ജീവൻ തന്നെ തിരികെ ലഭിച്ചെന്നതുപോലെ അനുഭവിച്ചു.
ശൂലഭൃതേ ഗണേഭ്യശ്ച മധുപര്കാദികം മുദാ
ശൂലധാരിയെയും ഗണങ്ങളെയും സന്തോഷത്തോടെ മധുപർകാദി ഉപഹാരങ്ങൾ നൽകി ആദരിച്ചു.
നിത്യം ഷോഡശോപചാരൈഃ പൂജിതഃ സഹ ഭാര്യയാ ശോകജം ഹര്ഷജനകം കിം ഭൂയഃ ശ്രോതുമിച്ഛസി
അവൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം എപ്പോഴും പദിനാറു വിധത്തിലുള്ള പൂജകൾക്കു അർഹനായി. ദുഃഖം അകറ്റി സന്തോഷം നൽകുന്ന കാര്യങ്ങൾക്കു പിന്നെ എന്ത് കൂടി കേൾക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
രാധികോവാച രതിഃ പുനഃ പ്രിയം പ്രാപ്യ കിം ചകാര മുദാഽന്വിതാ
രാധിക ചോദിച്ചു: രതി തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവനെ വീണ്ടും ലഭിച്ചപ്പോൾ, ആനന്ദത്തോടെ എന്ത് ചെയ്തു?
സ്ത്രീണാം സ്വസ്വാമിവിച്ഛേദോ മരണാദതിദുഷ്കരഃ
സ്ത്രീകൾക്ക് ഭർത്താവിൽ നിന്നുള്ള വേർപാട് മരണത്തേക്കാൾ കഠിനമാണ്.
ശിവഃ സതീം താം സംപ്രാപ്യ സങ്ഗേ മങ്ഗലകര്മണി
ശിവൻ സതിയെ വീണ്ടും ലഭിച്ചപ്പോൾ, അവരുടെ ഐക്യത്തിൽ എല്ലാ മംഗളകർമ്മങ്ങളും നടത്തി.
കലത്രവിരഹഃ പുംസാം സര്വശോകാത്സുദുഷ്കരഃ
പുരുഷന്മാർക്ക് ഭാര്യയിൽ നിന്നുള്ള വേർപാട് എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളിലുമേക്കാൾ കഠിനമാണ്.
രതിഃ പുംസോ വിരഹിണീ ശിവഃ സ്ത്രീവിരഹീ ചിരമ്
രതി ഭർത്താവിൽ നിന്ന് ദീർഘകാലം വേർപെട്ടിരുന്നു; ശിവനും ഭാര്യയിൽ നിന്ന് ദീർഘകാലം വേർപെട്ടിരുന്നു.
തദേവം ശ്രോതുമിച്ഛാമി പരം കൌതൂഹലം മമ
അതിനാൽ ഇതെല്ലാം ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എനിക്ക് അതീവ കൗതുകം ഉണ്ട്.
മേലനം ശക്തിശിവയോ രതിമന്മഥയോസ്തതഃ
ശക്തിയും ശിവനും, രതിയും മന്മഥനും, അപ്പോൾ ഐക്യമായിരിന്നു.
നാരായണ ഉവാച കൃഷ്ണസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ സസ്മിതസ്താമുവാച ഹ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു കൃഷ്ണൻ പുഞ്ചിരിയോടെ അവളോടു പറഞ്ഞു.
കൃഷ്ണ ഉവാച സ്വാലയം തം സമാനീയ ഹരോദ്വാഹഗൃഹാദഹോ
കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: അവനെ ഹരന്റെ കല്യാണമന്ദപത്തിൽ നിന്ന് അവന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകൂ.
ഭര്തുഃ സുവേഷം വിവിധം സ്വാത്മനഃ സ്വാലിഭിര്മുദാ 4.46.
സന്തോഷത്തോടെ അവളുടെ സുഹൃത്തുക്കൾ ഭർത്താവിനെയും അവളെയും വിവിധ ഭംഗികളിൽ അലങ്കരിച്ചു.
ജ്ഞാത്വാ കാമസ്തു തദ്ഭാവം കാമശാസ്ത്രവിധായകഃ
അവളുടെ മനസ്സിലെ അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കി, പ്രേമത്തിന്റെ ശാസ്ത്രം അറിയുന്ന കാമദേവൻ അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു.
ശൈലേശൈലേഽതിരമ്യേ ച നദ്യാംനദ്യാം നദേനദേ
എല്ലാ മനോഹരമായ പർവതങ്ങളിലും, ഓരോ നദിയുടെയും തീരത്തും, ഓരോ ഒഴുക്കിലും,
കാഞ്ചനേ ഭൂമിനികരേ വടമൃലേഽതിനിര്ജനേ
പൊന്നുപോലുള്ള നിലത്തും, വടവൃക്ഷങ്ങളുടെ തണലിലും, ഏറ്റവും ഒറ്റപ്പെട്ട ഇടങ്ങളിലും,
ഭ്രമരധ്വനിസംയുക്തേ പുംസ്കോകിലരുതശ്രുതേ
തേനീച്ചകളുടെ ഗാനം കേൾക്കുമ്പോഴും, കുയിലിന്റെ ആഹ്ലാദകരമായ ശബ്ദം മുഴങ്ങുമ്പോഴും,
ചിത്തേഷു ചേതനാനാം ച ഹരണം യോഷിതാമഹോ
എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെ മനസ്സും, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകളുടേത്, അവൻ ആകർഷിച്ചു.
പൂര്ണമബ്ദശതം ദിവ്യം സ രേമേ വാമയാ സഹ
ഒരു നൂറു ദിവ്യ വർഷം മുഴുവൻ അവൻ പ്രിയയോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു.
തസ്ഥതുസ്തൌ ച തത്രൈവ സംസക്തൌ സതതം മുദാ
അവർ ഇരുവരും അവിടെ തന്നെ സന്തോഷത്തോടെ എന്നും ഒന്നിച്ചു കഴിയുകയായിരുന്നു.
പതിവിച്ഛേദസംതാപം വിജഹൌ സാ രതിര്മുദാ
ഭർത്താവിൽ നിന്നുള്ള വേർപാടിന്റെ ദുഃഖം രതി സന്തോഷത്തോടെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
ഇത്യേവം കഥിതം സര്വം രതിസംതാപകാരണമ്
ഇങ്ങനെ രതിയുടെ ദുഃഖത്തിനുള്ള കാരണം എല്ലാം പറഞ്ഞുതീർന്നു.
ശൃണ്വതാം കര്ണപീയൂഷം പരമാശ്ചര്യമീപ്സിതമ് 4.46.
കേൾക്കുന്നവരുടെ ചെവിക്ക് അമൃതംപോലും, അതിശയകരവും ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നതുമായ കഥയാണിത്.
വസഞ്ഛ്വശുരഗേഹേ സ പാര്വത്യാ സഹ ശംകരഃ
ശിവൻ തന്റെ അച്ഛന്റെ വീട്ടിൽ പാർവതിയോടൊപ്പം താമസിച്ചു.