തുലസ്യുവാച കഥം തദാ വസിഷ്ഠശ്ച പ്രഭോ പ്രസ്ഥാപിതോഽധുനാ
തുലസി പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ വസിഷ്ഠനെ, പ്രഭോ, എങ്ങനെ അയച്ചുവിട്ടു?
സ്വാഹോവാച വിവാഹേ വ്യവഹാരോഽസ്തി പുരസ്ത്രീണാം പ്രഗല്ഭതാ
സ്വാഹാ പറഞ്ഞു: വിവാഹത്തിൽ ഒരു ആചാരമുണ്ട്, പഴയ സ്ത്രീകൾക്ക് ധൈര്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
രോഹിണ്യുവാച കുരു പാരം സ്വയം കാമീ കാമിനാം കാമസാഗരമ്
രോഹിണി പറഞ്ഞു: പ്രിയപ്പെട്ടവളേ, ഇഷ്ടംകൊണ്ടു പ്രേമത്തിനുള്ള ആഗ്രഹത്തിന്റെ സമുദ്രം നീ തന്നെ കടന്ന് പോകണം.
വസുംധരോവാച യേന തുഷ്ടിര്ഭവേച്ഛംഭോ തത്കര്തുമുചിതം സ്ത്രിയാ
വസുന്ധര പറഞ്ഞു: ശംഭുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതെന്താണോ, സ്ത്രീക്ക് ചെയ്യേണ്ടത് അതാണ്.
സംജ്ഞോവാച ന ച സ്വസ്വാമിനം ശംഭോ സതീ ജാനാതി സംഗതമ്
സഞ്ജ്ഞ പറഞ്ഞു: ശംഭുവേ, സത്യവ്രതയുള്ള സ്ത്രീക്ക് സ്വന്തം ഭർത്താവിനെക്കാൾ വേറെയാരുമായും ഐക്യം അറിയില്ല.
ശതരൂപോവാച രത്നപ്രദീപം താംബൂലം തല്പം നിര്മായ നിര്ജനേ ।। 4.45.
ശതരൂപ പറഞ്ഞു: രഹസ്യമായിടത്ത് രത്നദീപം, താംബൂലം, കിടക്ക എന്നിവ ഒരുക്കണം.
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച നിര്വികാരീ ച ഭഗവാന്യോഗീംദ്രാണാം ഗുരോര്ഗുരുഃ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവാൻ മാറ്റമില്ലാത്തവനും യോഗിമാരുടെ ഗുരുക്കളുടെ ഗുരുവുമാണ്.
ശംകര ഉവാച ജഗതാം മാതരഃ സാധ്വ്യഃ പുത്രേ ചപലതാ കഥമ്
ശംഭു പറഞ്ഞു: ലോകങ്ങളുടെ മാതാക്കളായ സത്യവ്രതകളിലും മക്കളിലും എങ്ങനെ ചഞ്ചലത ഉണ്ടാകാം?
ശംകരസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ലജ്ജിതാഃ സുരയോഷിതഃ
ശംഭുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ദേവീകൾക്ക് ലജ്ജ തോന്നി.
ഭുക്ത്വാ മിഷ്ടാനി ഭഗവാനാചമ്യ ച മുദാഽന്വിതഃ
രുചികരമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, വെള്ളം കഴിച്ച്, ഭഗവാൻ ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
രത്നസിംഹാസനേ ശംഭുര്മേനാദത്തേ മനോഹരേ ൪൫ രത്നപ്രദീപശതകൈര്ജ്വലദ്ഭി ര്ജ്വലിതം ശ്രിയാ
രത്നസിംഹാസനത്തിൽ മനോഹരനായ ശംഭു ഇരുന്നു; അനേകം രത്നദീപങ്ങൾ പ്രകാശിച്ച് ആ സിംഹാസനത്തെ ഭംഗിയാക്കി.
രത്നദര്പണശോഭാഢ്യം മംഡിതം ശ്വേതചാമരൈഃ
വെള്ളയുള്ള ചാമരികളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, രത്നക്കണ്ണാടികൾ കൊണ്ട് തിളങ്ങുന്നതുമായിരുന്നു.
നാനാചിത്രവിചിത്രാഢയം നിര്മിതം വിശ്വകര്മണാ
വിശ്വകർമ നിർമിച്ച അതിൽ അനേകം അത്ഭുതകരമായ രൂപങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കുത്രചിത്സുരനിര്മാണവൈകുംഠസുമനോഹരമ്
ചിലയിടങ്ങളിൽ അതു ദേവന്മാർ നിർമ്മിച്ച വൈകുണ്ഠപോലും മനോഹരമായിരുന്നു.
കൈലാസം ച കുത്രചന കുത്രചിദിംദ്രമംദിരമ് 4.45.
ചിലയിടങ്ങളിൽ അതു കൈലാസംപോലും, മറ്റിടങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രന്റെ മണ്ഡിരംപോലുമായിരുന്നു.
അഥ പ്രഭാതകാലശ്ച ബഭൂവ പ്രാണവല്ലഭേ
അപ്പോൾ, പ്രാണവല്ലഭേ, പ്രഭാതകാലം വന്നു.
സര്വേ സുരാഃ സമുത്തസ്ഥുഃ സജ്ജീഭൂതാഃ സസംഭ്രമാഃ
എല്ലാ ദേവന്മാരും ഉണർന്നു, ഉല്ലാസത്തോടെയും ആവേശത്തോടെയും എഴുന്നേറ്റു.
വാസഗേഹം സമാഗത്യ ധര്മോ നാരായണാജ്ഞയാ
വാസഗൃഹത്തിൽ ഒത്തുചേർന്ന്, നാരായണന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ധർമ്മൻ—
ധര്മ ഉവാച പാര്വത്യാ സഹ മാഹേംദ്രേ യാത്രാം കുരു ഹരിം സ്മരന്
ധർമ്മൻ പറഞ്ഞു: പാർവതിയോടൊപ്പം മഹേന്ദ്രാ, ഹരിയെ സ്മരിച്ച് യാത്ര ആരംഭിക്കൂ.
ഇത്ഥം ധര്മവചഃ ശ്രുത്വാ പാര്വത്യാ സഹ ശംകരഃ
ഇങ്ങനെ ധർമ്മന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പാർവതിയോടൊപ്പം ശംഭു—
യാത്രാം കുര്വതി ദേവേശേ പാര്വത്യാ സഹ ശംകരേ
ദേവന്മാരുടെ നായകനായ ശിവൻ പാർവതിയോടൊപ്പം യാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ,
മേനോവാച സഹസ്രദോഷാന്ഭഗവാനാശുതോഷഃ ക്ഷമിഷ്യസി
മേനാ പറഞ്ഞു: ഭഗവാനേ, നിങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നവനാണ്, ആയിരം തെറ്റുകൾ വന്നാലും നിങ്ങൾ ക്ഷമിക്കും.
ത്വത്പദാംബുജഭക്തൈഷാ മദ്വത്സാ ജന്മ ജന്മനി
നിന്റെ പാദാരവിന്ദത്തിൽ ഭക്തിയുള്ള ഈ മകൾ ജന്മംതോറും എന്റെ സ്വന്തം മകളെപ്പോലെ ആയിരിക്കും.
ത്വദ്ഭക്തിശ്രുതിമാത്രേണ ഹര്ഷാശ്രുപുലകാന്വിതാ
നിന്റെ ഭക്തിയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ അവൾ സന്തോഷത്തിന്റെ കണ്ണുനീരോടെ, രോമാഞ്ചത്തോടെ നിറയുന്നു.
ഇത്യുക്താ മേനകാ ശീഘ്രം തത്രാഗത്യ ഹിമാലയഃ 4.45.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം മേനാ ഉടൻ അവിടെ എത്തി; ഹിമാലയനും അവിടെ എത്തിയിരുന്നു.
ക്വ യാസി വത്സേത്യുച്ചാര്യ ശൂന്യം കൃത്വാ ഹിമാലയമ്
എന്ത് വാത്സല്യത്തോടെ 'എവിടേയ്ക്ക് പോവുന്നു, മോളേ?' എന്ന് വിളിച്ച്, ഹിമാലയം ശൂന്യമാക്കി അവൻ പുറപ്പെട്ടു.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ശൈലേന്ദ്രഃ സമര്പ്യ ച ശിവാം ശിവേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പർവ്വതാധിപൻ ശിവയെ ശിവനിൽ സമർപ്പിച്ചു.
നാരായണശ്ച ഭഗവാനധ്യാത്മവിദ്യയാ സ്വയമ്
സ്വയം ആത്മവിദ്യയോടെ നാരായണൻ ഭഗവാൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
നനാമ പാര്വതീ ഭക്ത്യാ മാതരം പിതരം ഗുരുമ്
പാർവതി ഭക്തിയോടെ അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ഗുരുവിനെയും വണങ്ങി.
പാര്വതീരോദനേനൈവ രുരുദുഃ സര്വയോഷിതഃ
പാർവതി കരയുന്നതു കണ്ടു എല്ലാ സ്ത്രീകളും കരയാൻ തുടങ്ങി.